Tác dụng của chè xanh lên một số chỉ tiêu hình thái,sinh lý,sinh hóa ở người độ tuổi 40 60 tại thị xã hồng lĩnh,tỉnh hà tĩnh luận văn thạc sĩ sinh học

Nhưvậy, với loại thức uống đã được sử dụng từ lâu đời, được ghi nhận là đãđược dùng từ hơn 5.000 năm nay, trong đó ở Nhật thống kê được 70%dân số uống nước chè xanh ít nhất một tách mỗi

Bộ giáo dục và đào tạo

Trờng đại học vinh -

Tụi cũng xin gửi lời cảm ơn đến:

Ban Giỏm hiệu trường Đại Học Vinh Khoa Đào tạo Sau Đại hoc, trường Đại Học Vinh

Bộ môn sinh lý người và động vật, khoa Sinh học, trường Đại Học Vinh đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành luận văn này.

Cuối cùng, tôi xin chân thành biết ơn sự động viên của gia đình và sự giúp đỡ tận tình của bạn bè, đồng nghiệp trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Vinh, ngày 4 tháng 1 năm 2012

Trần Thị Kim Anh

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BMI: Body Mass Index (Chỉ số khối cơ thể)

HATT: Huyết áp tâm thu

HATTr: Huyết áp tâm trương

HDL-C: Hight Density Lypoproteins – Cholesterol

LDL-C: Low Density Lypoproteins – Cholesterol

MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài

Từ xưa đến nay, chè là một loại thức uống quen thuộc đối với mọingười, đặc biệt là đối với người Á Đông Chè được sử dụng trên toàn thếgiới, và được xem là thức uống mang tính toàn cầu Ở nước ta, chè xanhđược dùng như một thức uống dân dã không thể thiếu sau mỗi bữa ăn haydùng tiếp đãi khách

Chè xanh là loại thức uống sức khỏe phổ biến tại Châu Á hơn 5000năm qua, cho đến nay rất nhiều nghiên cứu đã được thực hiện và chứng minhrằng chè xanh có tác dụng tích cực trong việc phòng được nhiều bệnh tật

Những chất polyphenol có trong chè xanh có vai trò quan trọng trongviệc phòng chống lại bệnh ung thư Đặc biệt, chất chống oxy hoá EGCG(epigallotechin gallate) là loại polyphenol vô cùng mạnh mẽ, là nhân tố chủyếu tạo nên dược tính của chè xanh Nó có công dụng ngăn ngừa các enzymekích hoạt sự sao chép nhân bản ở tế bào [50], [51]

Hợp chất flavonoid được xem là chìa khóa cho tính năng bảo vệ sứckhoẻ của chè xanh Flavonoid có khả năng ngăn ngừa cholesterol xấu - LDLkhông bị oxy hoá, chống tụ máu, chống xơ cứng động mạch [51]

Theanin là một amino axit được tìm thấy trong chè xanh, có tác dụngkích thích sự thư giãn làm tăng khả năng tập trung tư tưởng và sáng tạo, làmtươi trẻ từ tinh thần đến thể chất cho người uống [32]

Về tác dụng của chè xanh đã được nhiều tác giả nghiên cứu ở cácphương diện khác nhau Chẳng hạn: Fujiki và cộng sự của ông trong việnnghiên cứu quốc gia về ung thư tại Nhật Bản năm 1987 đã kết luận rằng chấtEGCG - Epigallocatechin gallate là thành phần cấu tạo chính của chấtpolyphenols trong chè, có công dụng rất mạnh mẽ trong việc chống lại bệnhung thư, giúp kéo dài thời gian sống, cũng như giảm sự tác hại của các khối u

Theo một kết quả nghiên cứu khác của K.Imai thuộc Trung TâmNghiên Cứu Ung Thư Toàn Diện Saitama thì những người uống 10 tách chè

mỗi ngày giảm nguy cơ mắc ung thư 40% giảm 64% với ung thư phổi, 50%ung thư đại chè xanhng và 20% đối với ung thư dạ dày.

Giáo sư T Shimamura, Đại Học Dược Showa - Nhật Bản, catechintrong chè xanh có khả năng diệt các loại vi khuẩn làm hư thực phẩm và loại

bỏ các độc tố do chúng gây ra Các thí nghiệm của ông cho thấy chè xanh cóthể diệt 100.000 vi khuẩn E Coli O-157 trong vòng 5h Đối với các bệnhnhân tim mạch nếu uống chè xanh thường xuyên sẽ giảm được mức độ tửvong rất cao, Theo nghiên cứu của Hiệp hội tim mạch tại Mỹ cho biết Nhữngnhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng sau khi phát cơn đau tim, những bệnhnhân nghiện chè xanh có tỉ lệ tử vong ít hơn 44% so với bệnh nhân khônguống nước chè xanh; còn những bệnh nhân uống chè xanh ở mức độ vừa phải

có tỉ lệ tử vong ít hơn 22% so với những người không uống uống

Nhằm tìm hiểu tác dụng của chè xanh đối với sức khoẻ ở người, chúng

tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Tác dụng của chè xanh lên một số chỉ tiêu

hình thái, sinh lý, sinh hóa ở người độ tuổi 40 -60 tại thị xã Hồng Lĩnh, Tỉnh Hà Tĩnh”

2 Mục tiêu của đề tài

1 Đánh giá thực trạng và tình hình sức khoẻ của những người uống nước chè xanh ở người độ tuổi 40-60 tại thị xã Hồng Lĩnh, Tỉnh

Hà Tĩnh.

2 Tìm hiểu tác dụng của chè xanh lên các chỉ tiêu hình thái, sinh

lý, sinh hóa ở người độ tuổi 40-60.

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Lịch sử phát triển của cây chè

Cây chè (Camellia sinensis) phát nguyên từ một vùng sinh thái hìnhquạt, giữa các ngọn đồi Naga, Manipuri và Lushai, dọc theo đường biên giớigiữa Assam và Mianma ở phía Tây, ngang qua Trung Quốc ở phía Đông, vàtheo hướng Nam chạy qua các ngọn đồi của Mianma và Thái Lan vào ViệtNam, trục Tây Đông từ kinh độ +95o đến 120o Đông, trục Bắc Nam từ vĩ độ

29o đến 11o Bắc [9]

Những công trình nghiên cứu của Đjêmukhatze (1961 - 1976) về phứccatechin của lá chè từ các nguồn gốc khác nhau, so sánh về thành phần cácchất catechin giữa các loại chè được trồng trọt và chè mọc hoang dại đã nêulên luận điểm về sự tiến hóa sinh hóa của cây chè và trên cơ sở đó xác minhnguồn gốc cây chè: cây chè mọc hoang dại từ cổ xưa, tổng hợp chủ yếu làepicatechin(-) và epicatechin galat(-), ở chúng phát triển chậm khả năng tổnghợp epigalocatechin(-) và các galat của nó để tạo thành galocatechin(+) Từluận điểm này ông đi đến kết luận về quá trình tiến hoá của cây chè:

Như vậy có thể kết luận Việt Nam là một trong những cái nôi của câychè Từ xa xưa, người Việt Nam trồng chè dưới 2 loại hình là chè vườn của

hộ gia đình (uống lá chè tươi, như ở vùng chè đồng bằng sông Hồng ở HàĐông, chè đồi ở Nghệ An) và chè vùng rừng núi (uống chè mạn lên men mộtnửa, như ở vùng Hà Giang, Bắc Hà )

Khi Đông Dương trở thành thuộc địa của Pháp, ở Việt Nam dần dầnxuất hiện những đồn điền chè lớn của tư bản Pháp như đồn điền Bàu Cạn,Biển Hồ Cùng với đó là hai loại chè công nghiệp mới xuất hiện: chè đen và

Chi

Camel

lia

ChèViệtNam

Chè VânNam lá to

ChèAssam

Ấn Độ

Chè Trung Quốc

chè xanh, trong đó chè xanh chuyên để xuất khẩu sang Bắc Phi và chè đenchủ yếu xuất khẩu sang Tây Âu Vào năm 1941 ở Việt Nam có 13.505 ha chè,sản xuất được 60.00 tấn chè khô [10]

Sau 1954, Nhà nước xây dựng các Nông trường quốc doanh và Hợp tác

xã nông nghiệp trồng chè, chè đen OTD xuất khẩu sang Liên Xô - Đông Âu,

và chè xanh xuất khẩu sang Trung Quốc Thời kỳ phát triển mạnh mẽ nhấtcủa ngành chè là vào những năm 60, 70 và 80 của thế kỷ trước Được Nhànước khuyến khích, đầu tư hàng vạn lao động gồm bộ đội giải ngũ, thanh niênxung phong đi xây dựng vùng kinh tế mới lập nên các công trường, lâmtrường và nông trường

1.2 Tình hình tiêu thụ chè xanh ở việt nam và thế giới

1.2.1 Tình hình tiêu thụ chè xanh ở thế giới

Sau nước thì chè được xem là đồ uống được tiêu thụ phổ biến nhất trêntoàn thế giới với mức tiêu thụ bình quân đầu người là 120 ml/ngày Nhưvậy, với loại thức uống đã được sử dụng từ lâu đời, được ghi nhận là đãđược dùng từ hơn 5.000 năm nay, trong đó ở Nhật thống kê được 70%dân số uống nước chè xanh ít nhất một tách mỗi ngày Hàng năm NhậtBản tiêu thụ khoảng 100.000 tấn chè, chủ yếu là chè xanh, trong đókhoảng 85% là chè xanh sản xuất nội địa Nhật Bản đứng thứ năm thếgiới về nhập khẩu chè với số lượng 47.341 tấn, đạt kim ngạch nhập khẩu180,465 triệu USD trong năm 2007, chiếm 4,7% kim ngạch nhập khẩuchè trên toàn thế giới Còn ở Mỹ tiêu thụ mỗi năm khoảng 52 tấn chèxanh (1999), ở Đức 420 tấn chè xanh và 16,5 tấn chè xanh mỗi năm(1999), ở Trung Quốc xuất hơn 1.000 tấn chè mỗi năm (2002) ra nướcngoài… Những con số này đã nói đến mức độ phổ biến của nó

Tại Nhật Bản (7 ly/ ngày), Hà Lan (4 ly/ngày) và một nguồn nhỏcủa flavonoids trong chế độ ăn uống của Mỹ 0,5 ly/ngày LượngFlavonoid nghịch với tỷ lệ tử vong do bệnh động mạch vành trong nghiêncứu văn hóa qua bảy quốc gia dịch tễ học Một nghiên cứu Nhật Bản tìm

thấy tiêu thụ chè xanh có liên quan với giảm cholesterol và chất béotrung tính và tỷ lệ tăng HDL.

1.2.2 Tình hình tiêu thụ chè xanh ở Việt Nam

Lịch sử trồng chè của nước ta đã có từ lâu Nhưng cây chè được khaithác và trồng với diện tích lớn bắt đầu khoảng hơn 50 năm nay Hiện vớikhoảng 120 ngàn ha trồng chè, Việt Nam đã đứng vào hàng thứ 5 về diện tíchtrong các nước trồng chè và với khoảng hơn 80.000 tấn chè xuất khẩu ViệtNam xếp thứ 8 về khối lượng trong các nước xuất khẩu chè trên thế giới.Theo Tổng công ty chè Việt Nam, đến nay cả nước đã có 34 địa phương trồngchè và trên 600 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chè với hơn 2.000 thươnghiệu khác nhau Đặc biệt, ngành chè đã thiết lập được nhiều vùng chè chấtlượng cao như: Lâm Đồng, Lạng Sơn, Sơn La, Lào Cai, Cao Bằng Đồngthời, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã cho phép khảo nghiệm khuvực hoá trên diện rộng 7 giống chè chất lượng cao như: Bát Tiên, Kim Tuyên,Thuý Ngọc, Keo Am Tích tại các vùng chè chủ lực [10]

Theo Bộ Thương mại 2004, xuất khẩu chè của cả nước đạt con số caonhất từ trước tới nay với khoảng 97.000 tấn, trị giá 93 triệu USD, tăng 60,8%

về lượng và tăng 55% về trị giá so với năm 2003 Năm 2005, con số này tănglên tới 100.000 tấn, đạt trị giá 107 triệu USD Khối lượng chè xuất khẩu củaViệt Nam tăng đột biến trong năm 2000, tăng khá trong năm 2001, tăng đềutrong 2002, 2003 và tăng mạnh trong năm 2004

Xuất khẩu chè của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản chiếm khoảng5% tổng lượng xuất khẩu chè của Việt Nam trong giai đoạn 1996 - 2006.Khối lượng xuất khẩu chè của Việt Nam sang thị trường này năm 2003 là caonhất, đạt 3,55 nghìn tấn, chiếm gần 6% khối lượng xuất khẩu của Việt Nam.Năm 2008, kim ngạch xuất khẩu chè xanh sang Nhật Bản chỉ đạt 374 tấn, trịgiá 927.867 USD

Mục tiêu xuất khẩu chè của Việt Nam sang thị trường này trong giaiđoạn 2006 - 2010 đạt tốc độ tăng trưởng 7,5%/năm, kim ngạch đạt 1,55 triệu

USD vào năm 2010 và tăng bình quân 10,5%/năm trong giai đoạn 2011

-2015, đạt 2,55 triệu USD vào năm 2015

Hiện nay, sản phẩm chè Việt Nam đã có mặt trên 110 quốc gia và vùnglãnh thổ trên thế giới, trong đó thương hiệu “Chè Việt” đã được đăng ký vàbảo hộ tại 70 thị trường quốc gia và khu vực Việt Nam đang là quốc gia đứngthứ 5 trên thế giới về sản lượng và xuất khẩu chè chỉ sau Trung Quốc, Ấn Độ,Srilanca, Kenya

Ở Việt Nam, tục uống chè có từ rất lâu đời Người Việt Nam biết đến chèsớm hơn nhiều so với các nước Theo một tài liệu khảo cứu của Ủy ban khoahọc xã hội thì người ta đã tìm thấy những dấu tích của lá và cây chè hóa thạch

ở vùng đất tổ Hùng Vương (Phú Thọ) Xa hơn nữa, họ còn nghi ngờ cây chè đã

có từ thời kỳ đồ đá sơn vi (văn hóa Hòa Bình) Cho đến nay, ở vùng SuốiGiàng (Văn Chấn - Nghĩa Lộ - Yên Bái), trên độ cao 1.000 m so với mặt biển,

có một rừng chè hoang khoảng 40.000 cây chè dại Ðã có những kết luận khoahọc trong và ngoài nước khẳng định rằng: Việt Nam là một trong những "chiếcnôi" cổ nhất của cây chè thế giới Tục uống chè ở Việt Nam rất phong phú Từcách uống cầu kỳ cổ xưa đến cách uống bình dân, hiện đại Nói đến nghệ thuậtthưởng chè Việt Nam là người ta lại nhắc đến thú uống chè của người Hà Nội

Vẻ thanh lịch, trang nhã, sự cầu kỳ trong ẩm thực của người Hà Nội đã nângtính thẩm mỹ của chén chè lên một trình độ rất cao [8]

1.3 Các thành phần hóa học của chè xanh

1.3.1 Nước

Nước tham gia trực tiếp vào nhiều phản ứng thủy phân, oxi hóakhử Hàm lượng nước có quan hệ mật thiết đối với quá trình chế biến chè.Nếu nguyên liệu chè bị mất nước quá nhanh thì biến đổi sinh hóa diễn ranhanh và không triệt để, đôi khi enzyme bị ức chế nếu hàm lượng nướcquá thấp (<10%)

1.3.2 Các Flavonoid

Các chiết xuất từ chè chứa một loạt hợp chất phenolic có khung flavon,chia thành 4 nhóm chính là các catechin, các chất oxi hóa (theaflavin vàthearubigin), các chất ngưng tụ proanthocyanidin và bisflavanol và cácflavonol Trung bình chúng chiếm tới 30% khối lượng lá chè khô

Flavonoid là chất dẫn xuất phenol tổng hợp với số lượng đáng kể (từ0,5-1,5%) và đa dạng và được phân phối rộng rãi giữa các nhà máy Các chấtflavonoid có trong chè xanh chính bao gồm catechin (flavan-3-OLS) Chèxanh cũng có chứa axit galic (GA) và các axit phenolic khác chẳng hạn nhưaxit chlorogenic và axit caffeic, flavonol như kaempferol, myricetin vàquercetin [50],[51]

 Các catechin

Các catechin là nhóm có hàm lượng cao nhất trong chè xanh Catechin

là hợp chất không màu, tan trong nước, có vị đắng, chát Bốn catechins lớn(-)-epigallocatechin-3-gallate (EGCG), đại diện cho khoảng 59% của tổng sốcatechin (-)-epigallocatechin (EGC) (khoảng 19%); (-)-epicatechin-3 -gallate(ECG) (khoảng 13,6%) và (-)-epicatechin (EC) (khoảng 6,4%)

Quan trọng nhất trong đó là EGCG, chiếm tới 59% khối lượng tổngphenol chè và cũng là chất được cho rằng có ích lợi nhất cho sức khỏe EGCG

là một chất chống oxy hóa gấp 25-100 lần mạnh hơn vitamin C và E, tách chèxanh cung cấp 10-40 mg polyphenols, có tác dụng chống oxy hóa hơn so vớimột khẩu phần bông cải xanh, cà rốt, hoặc dâu Hoạt động chất chống oxyhóa của chè xanh làm cho nó có lợi cho bảo vệ cơ thể khỏi bị ôxy hóa do cácgốc tự do Nghiên cứu cho thấy rằng chè xanh có thể giúp cho động mạchbằng cách giảm chất béo Chè xanh có thể làm chậm lại hoặc ngăn chặn sựkhởi đầu và tiến triển của các tế bào không mong muốn Nghiên cứu cho thấybằng chứng rằng chè xanh cung cấp immunoprotective đặc biệt là trongtrường hợp của bệnh nhân sử dụng bức xạ hoặc hóa trị Đếm tế bào máu trắng

xuất hiện để xác định được hiệu quả ở những bệnh nhân uống nước chè xanh

so với những bệnh nhân không uống

Chè xanh có hàm lượng catechins cao Những hợp chất này là chấtchống oxy hoá mạnh, có khả năng giảm nhanh chóng của các gốc tự doperoxy superoxide triệt để và alkyl Catechin cũng có thể sửa chữavitamin E gốc tự do Khả năng chống oxy hóa mạnh như vậy có thể đượcquan trọng trong việc ức chế quá trình oxy hóa cơ thể của LDL và xơ vữađộng mạch Catechin có được tìm thấy là nhóm mạnh nhất của chất chốngoxy hóa ức chế quá trình oxy hóa in vitro thấp lipoprotein mật độ ioncupric Catechin và các chất flavonoid khác đã được tìm thấy để kết hợptrong các lipoprotein mật độ thấp hơn bị cô lập từ huyết tương tăngvọt Theaflavins kết hợp trong LDL tốt hơn catechins trong quá trình oxyhóa LDL ức chế bởi các đại thực bào [25]

Ngoài ra người ta còn tìm thấy các chất khác như epiafzelechin, gallatecủa nó, cũng như các catechin acetyl hóa Một điều đặc biệt là các chất họcatechin bị thay đổi cấu trúc, hoạt tính dưới tác dụng của nhiệt độ, và các yếu

tố môi trường Vì thế, việc chúng tồn tại ở dạng nào trong thức uống củachúng ta phụ thuộc rất nhiều vào cách mà ta chế biến chẳng hạn như: nhiệt độcủa nước dùng pha chè, loại nước(thành phần các chất hòa tan trong nước) mà

ta dùng, điều kiện khí hậu,…Trong chè thì các dạng gallate có hàm lượngnhiều nhất và cũng ít bị biến đổi hơn các dạng khác trong quá trình chế biến

do tác dụng nhiệt Còn các dạng (+)-catechin và (-)-epicatechin sẽ có khá íttrong các loại chè sau khi pha, mặc dù đó là hai dạng có hoạt tính chống oxihóa mà theo một số nghiên cứu là mạnh nhất trong nhóm các catechin vừa kể[29] Ví dụ như: khi tăng nhiệt độ dùng để pha chè thì lượng (+)-catechin và(-)-epicatechin sẽ giảm khi đó chúng sẽ chuyển sang các dạng có ít hoạt tínhhơn như EGCG, GCG… hoặc khi để lâu ngoài không khí thì nước chè lúc đầu

có màu vàng nhạt (màu sắc tùy thuộc vào từng loại chè) sẽ chuyển sang màu

đỏ thẫm Đồng thời với quá trình đó là sự biến đổi dạng của các catechin có

trong nước chè Một số nghiên cứu cho thấy rằng pha chè ở nhiệt độ nước từ

75 đến 90 là tốt nhất vì lúc đó nước chè giữ lại được nhiều nhất những dạngcatechin có hoạt tính mạnh, hơn nữa sau khi pha xong thì nên dùng ngay khinước chè còn đang nóng, với các loại nước có nhiều muối khoáng thì cáccatechin có hoạt tính mạnh cũng giảm đi đáng kể

Các nhà nghiên cứu tin rằng catechin có hiệu quả trong khả năng diệtkhuẩn bởi vì nó dễ dàng kết hợp với protein, ngăn chặn vi khuẩn bám vàotừng tế bào và phá vỡ khả năng của mình để tiêu diệt chúng Virus có mặt trên

bề mặt và có thể gắn vào thành tế bào Catechin phản ứng với các chất độcđược tạo ra bởi các vi khuẩn có hại và các kim loại độc hại như chì, thủyngân, crôm cadmium

 Các chất oxi hóa

Theanine cũng giúp bảo vệ tế bào thần kinh trong não, kéo dài tuổi thọcủa các tế bào này.Nó được liên kết để sản xuất sóng alpha tăng lên não vàđược xem là một thuốc chống trầm cảm và thuốc giảm căng thẳng tựnhiên Nhật Bản nghiên cứu liên kết tiêu thụ L-theanine với tăng cường hệthống miễn dịch [32]

 Các chất ngưng tụ proanthocyanidin và bisflavanol

Chè có ít nhất 16 chất proanthocyanidin khác nhau và là nguồn nguyênliệu tự nhiên giàu các chất này

Myricetin có tính chất chống oxi hóa Các nghiên cứu in vitro cho thấy,myricetin ở nồng độ cao có thể làm thay đổi LDL cholesterol nhờ tăng cường

sự hấp thụ nó bởi bạch cầu Một nghiên cứu ở Phần Lan còn liên hệ giữa sựhấp thụ myricetin liều cao với việc giảm tần suất mắc ung thư tiền liệt tuyến.Các chất ức chế enzym ACE rất có lợi cho việc điều trị huyết áp cao.Kaempferol còn có hoạt tính kháng sinh, tuy không mạnh nhưng lại có tácdụng hợp đồng với các thuốc kháng sinh khác như clindamycin hoặcerythromycin Kết hợp với hoạt tính mạnh chống quá trình tổng hợp melanincũng như hoạt tính ức chế COX, nó có thể có hiệu quả cao trong điều trị bệnhtrứng cá do vi khuẩn P acnes nhờn thuốc gây ra

Một nghiên cứu kéo dài 8 năm đã xác định rằng sự có mặt của 3flavonol là kaempferol, quercetin, và myricetin trong việc uống chè xanhhàng ngày có liên quan đến sự giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư tuyến tụy(pancreatic cancer) ở những người hút thuốc lá Điều này có thể là một căn cứ

để giải thích cho “nghịch lý châu Á”, là hiện tượng châu Á có tỉ lệ người hútthuốc lá rất cao, nhưng tỉ lệ ung thư lại thấp

1.2.3.Caffein

Caffeine có thể được loại trừ trong các chất chiết xuất từ chè xanh đểtránh tác dụng phụ Tùy theo từng chủng loại, chè có 1,5 – 5% caffein Trong

y học, caffein được dùng rộng rãi với paraacetamol làm thuốc hạ sốt

Trong chè có nhiều loại ancaloit nhưng nhiều nhất là cafein, có tácdụng dược lý, tạo cảm giác hưng phấn cho người uống Caffein là dẫn xuấtcủa purine có tên và gọi theo cấu tạo là 1, 3, 5- trimethylxanthine, chiếmkhoảng 3 – 4% tổng lượng chất khô trong chè Caffein có khả năng liên kếtvới tanin và các sản phẩm oxi hóa của tanin để tạo nên các muối Tanatcaffein Các muối này tan trong nước nóng, không tan trong nước lạnh và tạonên hương thơm, và màu sắc nước chè xanh, giảm vị đắng và nâng cao chấtlượng thành phẩm Hàm lượng cafein cao nhất nằm ở búp, giảm ở lá non vàthấp nhất ở lá già Búp chè có từ 1,5 - 5% cafein, cao hơn cà phê

Caffein gây ra sự hưng phấn và kéo dài thời gian tỉnh táo bằng cáchngăn cản hoạt động bình thường của adenosine và phosphodiesterase.

- Adenosine được tạo ra trong quá trình hoạt động của cơ thể Khi nồng

độ đủ cao, nó sẽ gắn với receptor (thụ thể) làm cho hệ thần kinh phát ra tínhiệu nghỉ ngơi dẫn đến sự mệt mỏi và buồn ngủ Do có cấu trúc phân tử gầngiống nhau, caffein cạnh tranh với adenosine trong việc liên kết với receptorđặc hiệu Điều này làm hệ thần kinh sẽ chỉ đạo cho cơ thể tiếp tục làm việcthay vì phát ra tín hiệu nghỉ ngơi

- Caffein cũng ngăn chặn phosphodiesterase không cho tổng hợp chấttruyền tin thứ cấp cAMP, do đó tín hiệu hưng phấn do andrenalin tạo ra đãkhông được khuyếch đại thông qua cAMP Điều này làm các tế bào trong cơthể trở nên trơ với andrenalin

Caffein được xem như là một chất kích thích ảnh hưởng hệ thần kinhtrung ương và tỉnh táo, ngăn chặn buồn ngủ và tốc độ phục hồi từ sự mệt mỏi.Caffeine cũng tăng cường khả năng thể thao và sức chịu đựng Khi caffeineđược thực hiện cùng với tập thể dục, mỡ dưới da (paniculus adiposus) đượcchuyển hóa thành một nguồn năng lượng chứ không phải là làm suy giảmlượng glycogen, dẫn đến khả năng chịu đựng tăng

1.2.4 Protein

Protein trong búp chè phân bố không đồng đều, chiếm khoảng 15%tổng lượng chất khô của lá chè tươi Protein có thể kết hợp với Tanin,polyphenol, tạo ra những hợp chất không tan làm đục nước chè xanh

Ngày nay, người ta đã tìm thấy 17 acid amin có trong chè Trong đó 10acid amin cơ bản là: Theanine, phenylalanine, leucine, isoleucine, valine,Tyrosine, glutamine, serine, glutamic, aspartic Các acid amin này có thể kếthợp với đường, tanin tạo ra các hợp chất aldehyde, alcol có mùi thơm cho chèxanh và chúng cũng góp phần điều vị cho chè xanh Albumin (protein đơngiản) là một loại chất hữu cơ có chứa nitơ, là thành phần cấu tạo chủ yếu của

các sinh vật Hàm lượng Albumin trong chè lớn, thay đổi phụ thuộc nhiềuđiều kiện như thời kỳ hái, lá non hay già, điều kiện ngoại cảnh.

1.2.5.Carbohydrates

Trong thành phần carbohydrate của chè, đáng quan tâm nhất là là loạiđường tan Dưới tác dụng của nhiệt và các yếu tố khác, các loại đường sẽ biếnđổi tạo nên hương vị đặc trưng cho thành phẩm Ngoài ra, các loại đường còntác dụng với Protein, acid amin tạo nên hương thơm cho chè

1.2.6 Vitamin và khoáng

Trong búp chè chứa hầu hết các loại vitamin như VTMA, VTM C,B1, B2 đặc biệt VTM C có rất nhiều trong chè, cao gấp 3- 4 lần so vớicam, chanh

Vitamin A có tác dụng thúc đẩy tầm nhìn tốt hơn Trong số các loạicarotene, beta-carotene đặc biệt có tác dụng chống oxy hóa giúp ngăn ngừalão hóa và ung thư

Ngoài vitamin trong chè còn có nhiều khoáng chất như Mn, Cr, Se,Zn) là rất cần thiết để thúc đẩy sức khỏe con người Mangan là một thànhphần của ba metalloenzymes (tức là, arginase, men carboxylase pyruvate

và Mn-superoxide dismutase) và nó kích hoạt một số lượng lớn của cácenzym, chẳng hạn như transferases glycosyl, tham gia vào tổng hợpmucopolysaccharide Thiếu mangan có thể gây ra những bất thường trongquá trình chuyển hóa carbohydrate, glycosaminoglycans, vàcholesterol Crom, selen và kẽm cũng đóng một vai trò quan trọng trongchuyển hóa của con người Chromium là tham gia vào quá trình chuyểnhóa carbohydrate và chất béo, các dấu hiệu thường gặp nhất của thiếu hụt

Cr là thay đổi dung nạp glucose, chất dinh dưỡng này có liên quan vớibệnh tiểu đường và bệnh tim mạch Selenium chức năng thông quaselenoproteins, một số trong đó là các enzyme oxy hóa, quốc phòng; Seđóng vai trò là đồng yếu tố enzyme của glutathione peroxidase trong việcloại bỏ các gốc peroxide từ sinh vật Nghiên cứu dịch tễ học đã cho thấy

những ảnh hưởng có thể của Se trong việc phòng ngừa và hồi quy củaung Enzyme kẽm tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa carbohydrate,lipid, và tổng hợp protein hoặc suy thoái Yếu tố này là cần thiết để tổnghợp acid deoxyribonucleic và ribonucleic, nó cũng có thể đóng một vai tròquan trọng trong ổn định màng plasma

1.2.7 Enzyme

Là nhân tố quan trọng trong quá trình sinh trưởng và chế biến chè.Enzyme có vai trò quyết định chiều hướng biến đổi các phản ứng sinh hóatrong giai đoạn làm héo, vò, lên men Trong búp chè có 2 loại enzyme chủyếu là:

- Nhóm enzyme thủy phân: amilaza, protease, glucosidase

- Nhóm enzyme oxi hóa khử: peroxidase, polyphenoloxidase

Enzyme peroxidase, polyphenoloxidase đóng vai trò quan trọng nhất và

có tác dụng khác nhau trong quá trình lên men chè xanh Các enzyme này đềuhoạt động mạnh ở 45°C, đến 70°C thì hoạt động yếu hẳn đi và ở nhiệt độ caohơn sẽ bị vô hoạt hoàn toàn Trong chế biến chè xanh, không cần tạo nênnhững biến đổi sinh hóa cho tanin, nên enzyme không có ích cho quá trìnhchế biến Vì vậy ngay từ giai đoạn đầu của quá trình chế biến chè xanh người

ta phải dùng nhiệt độ cao để vô hoạt enzyme bằng cách chần

1.3 Tác dụng của chè xanh

1.3.1 Tác dụng về sức khỏe

 Tác dụng lên bệnh ung thư

Những chất polyphenol có trong chè xanh có vai trò quan trọng trongviệc phòng chống lại bệnh ung thư Đặc biệt, chất chống oxy hóa EGCG(epigallotechin gallate) là loại polyphenol vô cùng mạnh mẽ, là nhân tố chủyếu tạo nên dược tính của chè xanh Nó có công dụng ngăn ngừa các enzymekích hoạt sự sao chép nhân bản ở tế bào Trong nhiều thí nghiệm khác nhau ởnhững con chuột bị khối u ở vú được cho uống chè xanh, so sánh với nhữngcon chuột tương tự cho uống nước lã Kết quả cho thấy những con chuột cho

uống chè xanh giảm kích thước khối u và còn hạn chế những khối u mớichậm phát triển hơn [13], [14]

Nghiên cứu được thực hiện vào năm 1994, uống chè xanh xanh có tácdụng giảm 60% nguy cơ ung thư thực quản Chè xanh xanh có thể giảm nguy

cơ ung thư tuyến tiền liệt, ung thư vú, ung thư ruột kết, ung thư buồng trứng,ung thư cổ tử cung, ung thư tuyến tụy, và các hình thức khác của bệnh ungthư Các đặc tính chống oxy hóa EGCG đã được chứng minh là mạnh hơn sovới vitamin C đến 120%

Các nhà khoa học Nhật bản ở Viện nghiên cứu ung thư Saitama đãkhám phá ra rằng những phụ nữ có thói quen uống hơn 5 tách chè xanh mỗingày thường ít có nguy cơ mắc bệnh hoặc tái phát bệnh ung thư vú giảm hẳn.Đây là một thông điệp tốt đẹp để phụ nữ chúng ta quan tâm đến chè xanh.Một số nghiên cứu lâm sàng dựa trên dân số đã chỉ ra rằng chè xanh giúp bảo

vệ chống lại ung thư Ví dụ, tỷ lệ ung thư có xu hướng thấp ở các nước nhưNhật Bản có người thường xuyên uống chè xanh

+Ung thư bàng quang Một vài nghiên cứu lâm sàng đã xem xét các

mối quan hệ giữa bệnh ung thư bàng quang và uống nước chè xanh Người taxác định được những bệnh nhân ung thư bàng quang, uống chè xanh có tỷ lệsống tốt hơn so với những người không uống

+Ung thư vú Các nghiên cứu lâm sàng ở động vật và ống nghiệm cho

thấy rằng các polyphenol trong chè xanh ức chế sự tăng trưởng của tế bào ungthư vú Trong một nghiên cứu 472 phụ nữ có những giai đoạn khác nhau củaung thư vú Họ cũng phát hiện ra rằng phụ nữ có giai đoạn đầu của bệnh,người uống ít nhất 5 tách chè mỗi ngày trước khi được chẩn đoán mắc bệnhung thư ít có khả năng bị tái phát của bệnh sau khi hoàn thành điều trị Trongnghiên cứu rất lớn, các nhà nghiên cứu tìm thấy rằng uống chè, màu xanh lácây hoặc bất kỳ loại nào khác, không liên quan với giảm nguy cơ ung thư

vú Khi các nhà nghiên cứu bị phá vỡ mẫu theo độ tuổi, trong số phụ nữ dưới

50 tuổi, những người uống 3 tách chè mỗi ngày là 37% ít có khả năng pháttriển ung thư vú so với những phụ nữ không uống.

+Ung thư buồng trứng Trong một nghiên cứu lâm sàng được tiến hành

trên bệnh nhân ung thư buồng trứng ở Trung Quốc, các nhà nghiên cứu thấyrằng những phụ nữ uống ít nhất một tách chè xanh mỗi ngày sống sót lâuhơn Trong thực tế, những người uống chè nhất, sống lâu nhất

+Ung thư ruột Một số nghiên cứu lâm sàng cho thấy nguy cơ giảm

ung thư ruột ở những người uống nước, trong khi những người khác cho thấynguy cơ gia tăng Trong một nghiên cứu, những phụ nữ uống 5 tách chè xanhmỗi ngày có nguy cơ ung thư đại trực chèng thấp hơn đáng kể so với nhữngngười không uống

+Ung thư phổi Trong khi các chất polyphenol trong chè xanh đã được

hiển thị để ức chế sự tăng trưởng của tế bào ung thư phổi ở người trong ốngnghiệm, một vài nghiên cứu clinicial đã điều tra các liên kết giữa việc tiêu thụchè xanh và ung thư phổi ở người và ngay cả những nghiên cứu này đã đượcxung đột

Điều trị dòng ung thư phổi tế bào của con người A549 tế bào vớiEGCG ức chế đáng kể mức độ biểu hiện của mRNA B1 hnRNP và nồng độcủa protein B1 hnRNP, cả hai đều là constitutively cao trong các tế bào ungthư Hơn nữa, cả hai EGCG ức chế hoạt động quảng bá của hnRNP biểu hiệngen A2/B1, ngăn ngừa ung thư phổi

Thường xuyên uống chè xanh có thể bảo vệ người hút thuốc lá giảmnguy cơ ung thư hoặc các bệnh khác gây ra bởi các gốc tự do liên quan đếnhút thuốc lá Chè xanh có thể ngăn ngừa rối loạn tim mạch trong tương laingười hút thuốc lá mãn tính Một nghiên cứu của Đại học Arizona (Mỹ) chothấy, thói quen uống chè xanh thường xuyên có thể giúp giảm các nguy cơ bệnh tật mà việc hút thuốc lá mang lại Các nhà khoa học đã tiến hànhthử nghiệm trên 140 người hút thuốc lá Những người này được chia làmnhóm: uống nước và uống chè xanh với liều lượng 5 ly mỗi ngày Kết quả xét

nghiệm nước tiểu sau 4 tháng cho thấy, mức 8-OHdG – một chất tàn phá tếbào, dẫn đến ung thư hoặc các bệnh hiểm nghèo khác ở nhóm uống chè xanhthấp hơn 25% so với nhóm kia

+Ung thư tuyến tụy Trong một nhà nghiên cứu lâm sàng trên quy mô lớn

thấy rằng những người uống nước chè xanh đặc biệt đối với phụ nữ giảm khảnăng phát triển ung thư tuyến tụy là 37% so với những người không uống

+Ung thư tuyến tiền liệt Đã phát hiện ra rằng chiết xuất từ chè xanh ngăn

chặn sự tăng trưởng của tế bào ung thư tuyến tiền liệt trong ốngnghiệm Trong một nghiên cứu lâm sàng lớn thực hiện ở Đông Nam TrungQuốc các nhà nghiên cứu thấy rằng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt giảm vớithời gian ngày càng tăng, tần số và số lượng uống chè xanh

+Ung thư da Polyphenol trong chè xanh là epigallocatechin gallate

(EGCG) Các nghiên cứu khoa học cho thấy chất polyphenol trong chè,EGCG có đặc tính chống viêm và chống ung thư có thể giúp ngăn ngừa khởiphát và tăng trưởng của khối u da

+Ung thư dạ dày Phòng thí nghiệm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng

chất polyphenol trong chè xanh ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư dạdày trong ống nghiệm, nhưng nghiên cứu lâm sàng ở những người đã đượckết luận Trong hai nghiên cứu những người uống chè xanh so với ngườikhông uống, các nhà nghiên cứu thấy rằng những người uống chè đượckhoảng một nửa là có khả năng phát triển ung thư dạ dày và viêm dạ dày nhưnhững người không uống chè xanh

 Tác dụng đối với bệnh viêm khớp

Kết quả nghiên cứu báo cáo trong kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa họcQuốc gia chỉ ra rằng chất chống oxy hóa được tìm thấy trong chè xanh, đượcgọi là polyphenol, có hiệu quả có thể làm giảm tỷ lệ mắc và mức độ nghiêmtrọng của viêm khớp dạng thấp

Các nhà khoa học thuộc Đại học Sheffield đã phát hiện thêm 2 hợp chất

có trong chè xanh có thể ngăn chặn căn bệnh viêm khớp xương mãn tính Đó

là epigallocatchin gallate (EGCG) và ECG (epicatechin gallate (ECG) Chèxanh có thể giúp những người bị viêm khớp bằng cách giảm viêm và làmchậm phân hủy sụn

Tác giả nghiên cứu chính của chè xanh là tiến sĩ Tariq công tác tạitrường đại học Western Reverve ở Cleveland, Ohio (Mỹ) [26], đã cùng nhómnghiên cứu ở những con chuột để tìm hiểu tác động của polyphenol đối vớibệnh viêm khớp tiến triển tăng dần với các triệu chứng như: viêm sưng, đaunhức, thoái hóa khớp Những con chuột ở trong phòng thí nghiệm cho uống:hoặc là nước chè xanh với liều lượng tương đương 4 tách mỗi ngày ở ngườihoặc là uống nước lã Sau đó chúng được thử nghiệm bị tiêm collagen vào đểnhằm mục đích gây ra bệnh viêm khớp tiến triển tăng dần ở người Kết quảnghiên cứu cho thấy con chuột uống chè xanh ít bị viêm khớp hơn so với conchuột uống nước lã Tuy nhiên cho dù chúng có mắc bệnh viêm khớp đichăng nữa thì con chuột uống chè xanh chỉ mắt bệnh sơ sài vào một thời giankhá lâu sau đó Ở nhiều nước như Ấn Độ, Trung Quốc, và Nhật Bản Dườngnhư, viêm khớp dạng thấp ở những nước này tồn tại ở một tỷ lệ thấp hơnnhiều so với ở các nơi khác trên thế giới và một số người tin tưởng mạnh mẽtác dụng của chè xanh

 Tác dụng diệt khuẩn

Tháng 8/1996 giáo sư T Shimamura công tác tại trường đại học y khoaShowa (Nhật Bản) đã có công trình diễn thuyết "về tác động diệt khuẩn E-coli-157" tại hội thảo chuyên đề diệt khuẩn của chè xanh [53]

Catechin hợp chất tạo nên vị đắng của chè xanh có công dụng hữu hiệutrong việc tiêu diệt hầu hết những loại vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm vàgiải trừ luôn những độc tố do vi khuẩn tiết ra, cụ thể đây là độc tố veratoxincủa Ecoli -157 Nếu uống chè xanh sau bữa ăn khoảng 15 phút sẽ phát huyđược cơ chế chất catechin tiêu diệt tế bào ngoài của vi khuẩn Còn khi ngâmvới nước nóng chất Catechin được giải thể nhiều hơn nên tác động diệt khuẩncũng được cải thiện Tuy nhiên các nhà nghiên cứu cũng khuyến cáo không

nên uống nước chè xanh trước những bữa ăn, nhất là chè nóng Điều này sẽlàm dịch vị tiết ra trong miệng, sẽ khiến ta không có cảm giác ngon miệng.

Chè xanh ngăn ngừa sâu răng Nó giết chết các vi khuẩn gây mảng bámrăng và chứng hôi miệng và làm tăng sức đề kháng acid của men răng

Catechin chè xanh có hoạt động chống vi khuẩn, chống virus và chốngnấm 50 Chúng bao gồm một số loại vi khuẩn salmonella, cúm và herpessimplex Vi khuẩn phá hủy của nó khả năng có thể giúp ngăn ngừa ngộ độcthực phẩm Một thành phần của chè xanh có thể hữu ích trong điều trị nhiễmtrùng huyết nghiêm trọng, một hệ thống phản ứng miễn dịch bất thường đốivới vi khuẩn  

 Tác dụng đối với xương

Nghiên cứu cho thấy, phụ nữ và nam giới có thói quen uống chè trongthời gian dài có xương chắc hơn tại 3 vị trí khác nhau trong bộ xương Uốngchè thường xuyên làm tỉ trọng chất khoáng xương tăng tới 5% Những hợpchất có trong chè như florua, phytoestrogen và flavonoid phối hợp với nhau

để bảo vệ xương Theo nghiên cứu ở Úc, uống chè xanh xanh có tác dụngtăng thêm 2,8% mật độ xương và còn có tác dụng ngăn ngừa loãng xương.Chè xanh xanh cũng có thể ngăn chặn sự hấp thụ sắt, vì nó có chứa tanin; dovậy, những người có tình trạng thiếu sắt, không nên uống nước chè xanh

 Tác dụng kéo dài tuổi thọ

Kết quả cuộc nghiên cứu cho thấy nếu người trưởng thành uống ít nhất

5 tách chè xanh mỗi ngày sẽ giảm tối đa nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch,huyết áp cao, xơ vữa động mạch… so với những người uống dưới 1 tách chèxanh mỗi ngày Sự kỳ diệu của tuổi thọ ở những người thường xuyên uốngchè xanh là do tác dụng của hợp chất polyphenol - được biết đến như một chấtchống oxy hóa có hiệu quả tìm thấy trong chè xanh, có tác dụng tích cựctrong việc kéo dài tuổi thọ của con người Những phát hiện này có thể giảithích một phần lý do tại sao người Nhật sống lâu hơn những người ở bất kỳquốc gia nào khác

 Tác dụng bảo vệ trí nhớ

Một trong những lợi ích sức khỏe quan trọng của uống chè xanh làthường xuyên được cải thiện bộ nhớ và khả năng học tập Tại Nhật Bản, đãđược chứng minh rằng uống chè xanh cao duy trì chức năng nhậnthức Ngoài ra, uống chè xanh có thể tăng cường khả năng học tập và bộnhớ

Các thành phần chính của chè xanh được cho là để làm việc vào việccải thiện chức năng não là polyphenol, epigalochatechin-3-gallate (EGCG),một chất chống oxy hóa rất mạnh Việc sử dụng oxy trong quá trình trao đổichất dẫn đến thế hệ của một số lượng lớn các gốc tự do (các phân tử dễ phảnứng) EGCG có thể xuyên qua hàng rào máu não và có thể ban hành chốngoxy hóa của nó ảnh hưởng đến các gốc tự do gây ra thiệt hại trong não

Chè xanh giúp không làm cho tế bào óc bị xơ cứng Người lớn tuổi từ

50 tuổi trở lên uống mỗi ngày 2 ly, thì có nhiều hy vọng không bị mất trí nhớhơn là người không uống nước chè Vì là chất chống oxy hoá trong chè xanhgiúp chống lại sự lão hoá của những dây thần kinh màng óc thường tìm thấytrong các bệnh mất trí nhớ (Alzheimer) và chân tay run rẩy (Parkinson)[54] Các nhà khoa học thuộc trường ĐH Newcastle (Anh) mới đây đã chứngminh trên tờ Phytotheraphy Reasearch rằng chè xanh có khả năng ức chế hoạtđộng của một loại enzyme có liên quan đến bệnh suy giảm trí nhớ do tụt giảmhoá chất quan trọng có tên là acetylcholine Đặc biệt, chè xanh còn ngăn chặnhoạt động của một enzyme khác có tên là butyrylcholinesterase được pháthiện trong não của các bệnh nhân Alzheimer

 Tác dụng giảm cân

Chè xanh giúp cơ thể bạn giảm trọng lượng Chè xanh đốt cháy mỡ

và tăng cường mức độ chuyển hóa một cách tự nhiên Nó có thể giúp bạnđốt cháy đến 70 calo chỉ trong một ngày[16], [17] Uống chè xanh giúp cơthể ta mạnh khoẻ tiêu thụ và đốt cháy calories nhanh chóng, sẽ giảm cân.Nhiều cuộc khảo cứu cho thấy là uống nước chè sẽ giúp con người tiêu thụ

nhiều calories hơn ít nhất là giảm 4% mỗi ngày Những người béo phìmuốn giảm cân thì nên uống chè xanh mỗi ngày vì trong chè xanh có chấtlàm tiêu thụ nhanh số lượng calories Chất chè có chứa một số nhiềucatechin polyphenols có tác dụng với nhiều dược phẩm khác để tiêu huỷ

mỡ tạo thành nhiệt trong người

Chè xanh xanh giúp kích thích quá trình oxy hóa chất béo, làm tăngquá trình trao đổi chất trong cơ thể Tác dụng giảm cân của chè xanh sosánh ngang bằng tác dụng của tập luyện thể dục giảm cân và chế độ ănuống phù hợp

 Tác dụng ngăn ngừa các bệnh tự miễn dịch

Theo Hãng tin ANI, kết quả nghiên cứu mới đây của các nhà khoa họcthuộc Đại học Y khoa Georgia (Mỹ) cho thấy, chè xanh có thể giúp ngừabệnh tự miễn

Chè xanh đẩy lùi được cuộc tấn công gốc tự do trong cơ thể Các chấtchống oxy hóa mạnh mẽ được tìm thấy trong chè xanh bảo vệ hệ thống miễndịch, cùng với thúc đẩy hệ thống miễn dịch Các polyphenol và catechin làchất chống oxy hóa rất mạnh có thể tiêu diệt vi khuẩn, độc tố, nấm, chất gây

dị ứng và các chất có hại khác cho cơ thể

Nước chè hỗ trợ hệ miễn dịch của chúng ta thông qua hoạt chất tương

tự như vaccine Đó là giả thiết có cơ sở khoa học, bởi lẽ những tế bào của láchè tươi có những tố chất tương tự như một số vi trùng gây bệnh, một số vinấm và thậm chí cả tế bào ung thư, bởi lẽ đặc điểm chung giữa chúng chỉ làmột loại anti-gen, tức những nguyên tố hoá học nằm trên bề mặt tế bào củachính chúng ta đều có những dấu hiệu nhận biết như thế Dựa trên những dấuhiệu đó "lực lượng bảo vệ đặc biệt" bên trong cơ thể xác định được sinh vật

có hại Trường hợp phát hiện ra kẻ thù nguy hiểm, lực lượng bảo vệ đó sẽđánh thức hệ kháng thể phát động cuộc chiến chống hiểm hoạ Điều đặc biệtcủa nước chè ẩn giấu ở chỗ: Nước chè tạo ra loại anti-gen giống hệt cácnguyên tố hoá học đặc trưng nằm trên bề mặt tế bào các vi khuẩn gây bệnh

Vậy nên uống nước chè không khác gì một dạng tự tiêm chủng Nhờ nướcchè, đội quân miễn dịch của cơ thể chúng ta có cơ hội học cách nhận biết anti-gen những kẻ thù đích thực của mình - những vi trùng, virus hay nấm mốc.Các nhà sinh học Mỹ thuộc Đại học Harvard đã nghiên cứu chính xác hiệuứng này thông qua biện pháp kiểm tra tác động của nước chè với limfocyty T

- bạch cầu đóng vai trò một trong những thành phần cơ bản của hệ miễn dịch

 Tác dụng bảo vệ da

Chất polyphenol trong chè xanh bảo vệ da khỏi những thiệt hại gây rabởi bức xạ tia cực tím như tia cực tím gây ra cháy nắng, suy giảm miễn dịch

do tia cực tím và ánh nắng của da Họ tác photoprotection di động khác nhau,

cơ chế phân tử và sinh hóa Ngoài ra, chất polyphenol trong chè xanh bảo vệ

da bằng cách cải thiện các mô đàn hồi [19],[20]

 Tác dụng bảo vệ tim

Uống chè xanh bảo vệ chống lại bệnh tim mạch Chè xanh giúp giảmcholesterol LDL – C, đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu đến bệnh lý tim mạch.Chè xanh xanh chứa hàm lượng catechin cao, giúp giảm cholesterol trongmáu, phòng ngừa được viêm tắc mạch máu

Uống chè xanh tăng epigallocatechin-3-gallate EGCG có thể ngănchặn cái chết của các tế bào cơ tim Một thử nghiệm đã chơ rằng chè xanh đãtăng 130% EGCG so với chỉ sử dụng EGCG EGCG có thể bảo vệ cơ thểchống lại ung thư [38]

Người Nhật Bản có tỉ lệ hút thuốc nhiều hơn nhưng lại có tỉ lệ mắcbệnh tim mạch thấp hơn Mỹ Theo một nghiên cứu tại Nhật Bản từ MDShinichi Kuriyama, 31% phụ nữ giảm nguy cơ bệnh tim mạch bằng cáchuống 5 tách chè xanh xanh mỗi ngày 5 tác chè xanh xanh mối ngày giúp namgiới hạ thấp được 22% bệnh về tim mạch

Nhật Bản xác nhận rằng người uống chè xanh ít có khả năng bị bệnhđộng mạch vành Cơ chế cơ bản này bao gồm vasculoprotective, chống oxy

hóa, antithrombogenic, đặc tính chống viêm và làm giảm cholesterol doflavonoids có trong chè.

Chè xanh có thể thúc đẩy cardioprotection và làm giảm các tế bào cơtim sau một cơn đau tim Catechin chính trong chè, EGCG, ngăn ngừa thiệthại cơ tim bằng cách ngăn chặn sự kích hoạt của các hợp chất liên quan đếnviêm thúc đẩy oxy hóa có thể tiêu diệt các tế bào tim trong cơn đau tim.EGCG cũng xuất hiện để tăng tốc độ phục hồi của các tế bào tim

Hertog và đồng nghiệp của ông đã quan sát thấy một mối liên hệ nghịch đảogiữa lượng flavonol và bệnh tim mạch ở châu Âu Nghiên cứu 550-800 ngườiđàn ông từ nghiên cứu Zutphen ở Hà Lan, cho thấy một liên kết ngược chặtchẽ giữa lượng flavonol và tỷ lệ tử vong bệnh tim mạch vành và đột quỵ tỷ

Khi nghiên cứu với 8.552 người dân Nhật Bản giảm đáng kể nguy cơ tửvong từ bệnh tim mạch ở nam giới (RR [nguy cơ tương đối = 0,58; 95% CI[tin cậy]: 0,34-0,99) và ở phụ nữ (RR = 0,82, KTC 95%: 0,49-1,38) uống hơnmười ly chè xanh mỗi ngày [30]

Tác dụng trong phòng ngừa một số bệnh

+ Phòng bệnh về mắt

Trong phòng chống, ngăn ngừa bệnh glaucoma và các bệnh về mắtkhác, chè xanh cũng có tác dụng hữu hiệu Khi uống chè xanh hàng ngày,catechin - một loại chất chống oxy hóa trong chè xanh có tác dụng làmgiảm quá trình lão hóa các bộ phận của mắt, giảm căng thẳng cho mắt kéodài tới 20 giờ sau khi uống chè xanh, từ đó có tác dụng ngăn ngừa mắccác bệnh về mắt

Tạp chí Hóa thực phẩm của Mỹ đã đăng tải một nghiên cứu mới nhất

do các nhà khoa học Trung Quốc thực hiện, họ phát hiện thấy chè xanh còn

có tác dụng rất tích cực đối với mắt, làm giảm bệnh Glocom và nhiều dạngbệnh nan y khác liên quan đến mắt Tác dụng chính của chè xanh là có chứacác thành phần kháng bệnh, nhất là các chất chống ôxy hóa, đặc biệt nhóm đề

tài còn phát hiện thấy cơ chế "thẩm thấu" các thành phần hữu ích từ chè xanhvào mắt, nhất là thấu kính, võng mạc và các mô.

+ Phòng bệnh viêm khớp

Kết quả nghiên cứu báo cáo trong kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa họcQuốc gia chỉ ra rằng chất chống oxy hóa được tìm thấy trong chè xanh, đượcgọi là polyphenol, có hiệu quả có thể làm giảm tỷ lệ mắc và mức độ nghiêmtrọng của viêm khớp dạng thấp

Các nhà khoa học thuộc Đại học Sheffield đã phát hiện thêm 2 hợp chất

có trong chè xanh có thể ngăn chặn căn bệnh viêm khớp xương mãn tính Đó

là epigallocatchin gallate (EGCG) và ECG (epicatechin gallate (ECG) Chèxanh có thể giúp những người bị viêm khớp bằng cách giảm viêm và làmchậm phân hủy sụn

Tác giả nghiên cứu chính của chè xanh là tiến sĩ Tariq công tác tạitrường đại học Western Reverve ở Cleveland, Ohio (Mỹ), đã cùng nhómnghiên cứu ở những con chuột để tìm hiểu tác động của polyphenol đối vớibệnh viêm khớp tiến triển tăng dần với các triệu chứng như: viêm sưng, đaunhức, thoái hóa khớp Những con chuột ở trong phòng thí nghiệm cho uống:hoặc là nước chè xanh với liều lượng tương đương 4 tách mỗi ngày ở ngườihoặc là uống nước lã Sau đó chúng được thử nghiệm bị tiêm collagen vào đểnhằm mục đích gây ra bệnh viêm khớp tiến triển tăng dần ở người Kết quảnghiên cứu cho thấy con chuột uống chè xanh ít bị viêm khớp hơn so với conchuột uống nước lã Tuy nhiên cho dù chúng có mắc bệnh viêm khớp đichăng nữa thì con chuột uống chè xanh chỉ mắt bệnh sơ sài vào một thời giankhá lâu sau đó Ở nhiều nước như Ấn Độ, Trung Quốc, và Nhật Bản Dườngnhư, viêm khớp dạng thấp ở những nước này tồn tại ở một tỷ lệ thấp hơnnhiều so với ở các nơi khác trên thế giới

+ Phòng bệnh tiểu đường

Các nhà nghiên cứu tại trường đại học Atlanta’s Medical của Georgiagần đây đã có được những kết quả thật đáng chú ý trong việc sử dụng chèxanh để làm chậm, thậm chí có thể ngăn chặn các bệnh tự miễn đái tháo

đường loại 1 cũng như hội chứng Sjogrens làm phá hủy tuyến giữ độ ẩm gâynên bệnh khô mắt và miệng.

Trong một nghiên cứu khác đăng trên Journal of Agricultural and FoodChemistry, mối liên hệ giữa chè xanh với bệnh đái tháo đường đã được nêulên Trong nghiên cứu dài 3 tháng này, chuột thí nghiệm sau khi sử dụng chè,

có hàm lượng đường máu thấp và bệnh đái tháo đường gây nên bởi cataracts

đã bị ức chế Khám phá vô cùng quan trọng này đã chỉ ra rằng việc sử dụngchè xanh có tác dụng ngăn ngừa bệnh đái tháo đường và các vấn đề liên quanvới bệnh Các nghiên cứu viên phát biểu rằng: “Chè xanh đại diện cho mộtnhân tố làm giảm đường máu rẻ tiền, không độc hại và thậm chí còn rất ngon

và dễ chịu khi uống”

Chè xanh đã được sử dụng để kiểm soát lượng đường trong máu của cơthể Các nghiên cứu trên động vật cho thấy rằng chè xanh có thể giúp ngănngừa sự phát triển của bệnh tiểu đường loại 1 và làm chậm sự tiến triển mộtkhi nó đã phát triển [33] Những người bị bệnh tiểu đường loại 1 sản xuất íthoặc không có insulin, một hormone ushers glucose (đường) vào trong tế bào EGCG có thể giúp điều hòa glucose trong cơ thể bởi vì nó có một sự ức chếtrên các enzym tiêu hóa carbohydrate Mặc dù nhiều nghiên cứu trong lĩnhvực này là cần thiết, sử dụng EGCG trong tất cả các bệnh nhân tiểu đườngcủa tôi, đặc biệt là do tăng nguy cơ của bệnh tim mạch và yêu cầu cao đối vớichất chống oxy hóa

Các nhà nghiên cứu Nhật Bản đã chứng minh rằng lượng hàng ngàycủa chiết xuất chè xanh làm giảm mức hemoglobin A1c ở những người bịbệnh tiểu đường, cho biết khả năng của cơ thể tăng sử dụng đường trong máu

+ Phòng bệnh Parkinson

Theo kết qủa nghiên cứu của một nhóm các nhà khoa học Trung Quốcthì chè xanh có khả năng giúp ngăn ngừa bệnh Parkinson Theo giải thích củacác nhà khoa học thì trường hợp có nhiều dopamine (một chất hóa học trongnão) chảy ngược từ striatum (khu vực não nơi nó được tiêu thụ) về lại

substantia nigra (khu vực não nơi nó được tạo ra) khiến striatum không có đủdopamine cần để hoạt động [54] Vì dopamine giúp các cơ di chuyển êm ái

và hiệu quả nên khi tình trạng thiếu dopamine diễn ra, do vậy có triệu chứngPakinson xuất hiện như cứng cơ và run rẩy Điều đặc biệt trong chè xanh cómột hợp chất là poliphenol có khả năng ngăn cản sự chảy ngược củadopamine, qua đó giúp cho việc lưu thông dopamine từ substantia nigra đếnstriatum nhằm giảm bệnh Parkinson

+ Phòng bệnh đột quỵ

Theo nghiên cứu được thực hiện bởi Shinichi Kuriyama, 62% phụ nữgiảm nguy cơ tử vong vì một cơn đột quỵ khi uống ít nhất 5 tách chè xanhxanh mỗi ngày Đàn ông hạ thấp nguy cơ 42% Chè xanh xanh cung cấp chosản xuất tế bào khỏe mạnh, và bảo vệ não từ viêm nhiễm Chè xanh xanh còn

có tác dụng làm tăng lưu thông khí oxy tới não Một nghiên cứu được thựchiện ở Trung Quốc cho thấy, uống nước chè xanh xanh có tác dụng giảm 75%nguy cơ đột quỵ

+ Phòng ngừa đông máu

Đông máu trong thành mạch là một trong những nguyên nhân gây tắcmạch và đau tim Chè xanh đã được chứng minh để giúp đỡ trong việc ngănchặn sự hình thành thromboxane Thromboxane là chất gây hẹp động mạch,giảm lưu lượng máu đến tim

1.3.2 Có ý nghĩa về mặt kinh tế-xã hội

Cây chè là cây có giá trị kinh tế cao đặc biệt với các nước đang pháttriển như Việt Nam nên được Đảng và nhà nước ta coi là một trong những câyxoá đói giảm nghèo ở các tỉnh trung du và miền núi phía bắc [10]

Chè thu hút một số lượng lớn lao động, góp phần giải quyết việc làm Việc trồng chè mở rộng diện tích đất canh tác đồng thời góp phần phủxanh đất trống đồi núi trọc tạo sự ổn định cân bằng hệ sinh thái vùng

Chè cũng là mặt hàng xuất khẩu tạo nguồn thu ngoại tệ cho ngân sáchcủa nhà nước

1.4 Một số nghiên cứu tác dụng của chè xanh đối với sức khỏe

2011 nghiên cứu của Viện Linus Pauling tại Đại học bang Oregon đãphát hiện ra rằng EGCG trong chè xanh có khả năng mạnh mẽ để tăng các tếbào T điều tiết trong cơ thể và tăng cường hệ miễn dịch và ngăn chặn các rốiloạn tự miễn dịch

Theo nghiên cứu báo cáo tại Hội nghị quốc tế thứ sáu trên Frontierstrong phòng chống ung thư, được tài trợ bởi Hiệp hội nghiên cứu ung thư Hoa

Kỳ, chè xanh được tiêu chuẩn hóa polyphenol hạn chế sự phát triển của cáckhối u đại trực tràng

Tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ năm 2006 đã kết luận: việc uốngchè xanh có liên quan đến giảm tỉ lệ tử vong do tất cả các nguyên nhân.Nghiên cứu, được tiến hành bởi Trường Đại học Tohoku tại Nhật Bản, theodõi 40.530 người trưởng thành độ tuổi từ 40-79, không có tiền sử đột quỵ,bệnh tim mạch vành, hoặc ung thư Nghiên cứu theo tất cả những người thamgia lên đến 11 năm tử vong do mọi nguyên nhân và lên đến 7 năm cho cáichết từ một nguyên nhân cụ thể Những người uống 5 tách chè mỗi ngày cónguy cơ thấp hơn 16% của tất cả các nguyên nhân tử vong và nguy cơ thấphơn 26% bệnh tim mạch so với những người uống ít hơn một tách chè mỗingày Chè xanh trở thành nước giải khát sẽ góp phần đáng kể để kéo dài củatuổi thọ, bệnh tim mạch và ung thư là hai nguyên nhân hàng đầu của tử vongtrên toàn thế giới

Tháng 12 năm 2005, nhóm nghiên cứu tại viện Karolinska, Thụy Điểncho biết phụ nữ uống 8 ly chè mỗi ngày có thể giảm nguy cơ ung thư buồngtrứng tới 50% Đó là do tác dụng của các chất polyphenols trong chè

Một nghiên cứu được công bố trong 22 tháng 08 năm 2006 phiên bảncủa Tâm lý học đã xem xét việc sửa đổi các phản ứng căng thẳng thông quaL-theanine, một chất hóa học được tìm thấy trong chè xanh [30]

Trong một thử nghiệm giữa một nhóm là uống nước lọc và một nhóm

là uống nước chè với 240 người, thực hiện bởi Phòng Y khoa tim mạch,

Trung tâm Y khoa Đại học Vanderbilt, Nashville, Tennessee 240 Sau 12tuần, nhóm dùng nước chè giảm đáng kể cholesterol lipoprotein mật độthấp16,4% LDL-c và cholesterol toàn phần 11,3% thấp hơn so với ban đầu,(p

<0,01) so với nhóm uống nước lọc

Một nghiên cứu được công bố trong tháng một, năm 2005 của Tạp chíDinh dưỡng lâm sàng Hoa Kỳ đã kết luận "uống chè xanh hàng ngày có chứa

690 mg catechin trong 12 tuần làm giảm chất béo cơ thể, điều này nói lênrằng uống catechins có thể có ích trong việc phòng ngừa và cải thiện lối sốngbệnh chủ yếu là bệnh béo phì "

Nghiên cứu người Đức phát hiện rằng chiết xuất chè xanh, áp dụng bênngoài da trong 10 phút, ba lần một ngày có thể giúp những người có da bị hưhại từ liệu pháp bức xạ (sau 16-22 ngày) [ ]

Trong các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, EGCG, được tìm thấytrong chè xanh, đã được tìm thấy để ngăn chặn HIV tấn công tế bào T [41 ]

Tháng 8 năm 2003, của một ứng dụng tiềm năng mới của khoa học đờisống tế bào và phân tử phát hiện ra rằng "một tiềm năng ứng dụng của (-)-epigallocatechin-3-gallate một thành phần của chè xanh trong phòng ngừahoặc điều trị của các quá trình viêm"

Chè xanh có liên quan với tỷ lệ thấp hơn các triệu chứng trầm cảmtrong một nghiên cứu Nhật Bản Các nhà nghiên cứu đã thực hiện một nghiêncứu cắt ngang trong 1.058 cộng đồng những người già ở Nhật Bản 70 tuổi Sựphổ biến của các triệu chứng trầm cảm nhẹ và nặng là 34,1% và 20,2%, tươngứng Sau khi điều chỉnh các yếu tố gây nhiễu, tỷ lệ cho các triệu chứng trầmcảm nhẹ và nặng phụ thuộc vào lượng chè xanh uống hàng ngày

Nghiên cứu năm 2004 thấy rằng thành phần của chè xanh (catechin) cóhiệu quả chống lại ký sinh trùng Trypanosoma cruzi gây bệnh Chagas, mộtcăn bệnh lớn ở Nam và Trung Mỹ

Nghiên cứu được tiến hành bởi các nhà khoa học tại Ba Lan và được sửdụng một mô hình động vật để xác định giảm cân và đặc điểm tích lũy chất

béo Các nhà nghiên cứu cũng đã phân tích các yếu tố nguy cơ tim mạch và

xơ vữa trên một khoảng thời gian 8 tuần Kết quả chỉ ra rằng giảm 5,6%trọng lượng cơ thể, giảm 17,8% chất béo)

Các nghiên cứu tại trường Đại học Thượng Hải cho thấy có sự tươngquan giữa uống chè và mức độ mắc bệnh ung thư thực quản Như vậy, chèlàm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư ở các cơ quan nội tạng này Sự tươngquan này rõ ràng hơn ở phụ nữ Vào tháng 12 năm 2005, nhóm nghiên cứu tạiviện Karolinska bên Thụy Ðiển cho biết phụ nữ uống một ly chè mỗi ngày cóthể giảm nguy cơ ung thư buồng trứng tới 50% Ðó là do tác dụng của cácchất polyphenols trong chè Hơn nữa các nghiên cứu của Fujiki và cộng sựcủa ông trong viện nghiên cứu quốc gia về ung thư tại Nhật Bản năm 1987 đãkết luận rằng chất EGCG - Epigallocatechin gallate là thành phần cấu tạochính của chất polyphenols trong chè, có công dụng rất mạnh mẽ trong việcchống lại bệnh ung thư, giúp kéo dài thời gian sống, cũng như giảm sự tác hạicủa các khối u ác tính

Kết quả nghiên cứu tại Trung Quốc cho thấy việc uống chè xanh sẽ làmgiảm nguy cơ sỏi mật và ung thư tuyến mật, đặc biệt là ở phụ nữ Sỏi mật, cănbệnh thường gặp ở phụ nữ và có liên quan với căn bệnh béo phì, thường xuấthiện ở đường dẫn mật từ túi mật tới ruột non Nếu những viên sỏi mật này bịtắc và ngăn cản mật chảy xuống ruột non thì sẽ gây ra cảm giác khó chịu vàđau, tập trung ở vùng hạ sườn phải Nhưng nếu uống ít nhất một cốc chèxanh/1 ngày trong vòng ít nhất 6 tháng sẽ giảm được 27% nguy cơ bị sỏi mật;giảm 44% nguy cơ ung thư túi mật và ung thư tuyến mật là 35%

Kết quả một nghiên cứu ở Hà Lan cho hay uống hai, ba ly nước chèmột ngày có thể làm giảm nguy cơ xơ vữa động mạch tới 45% Vào tháng5/2002 tạp chí "Circuration" của hội tim mạch Mỹ đã công bố cho thấychè xanh nếu được uống thường xuyên sẽ giúp ít cho các bệnh nhân bịbệnh tim mạch

Ngay từ năm 2006 các nhà nghiên cứu Nhật Bản (Đại học Tohoku) đãgiới thiệu chứng cứ khoa học khẳng định, chè có tác dụng kéo dài tuổi thọ.Trên tạp chí "Journal of the American Medical Association", nhóm nghiêncứu đã công bố kết quả 11 năm quan sát 40 ngàn công dân Nhật Bản thuộclứa tuổi 40-79 Những người mỗi ngày uống 5 ly chè (hoặc nhiều hơn) giảmthiểu nguy cơ tử vong tới 16% so với đối tượng mỗi ngày uống ít hơn một lychè xanh

Cuối tháng chín 2009, các nhà kha học Nhật Bản thuộc Đại họcOkayma đã công bố công trình nghiên cứu, theo đó người cao tuổi thườngxuyên uống nước chè xanh có thể giảm thiểu được tới 75% nguy cơ bệnh timmạch Một nghiên cứu mới đây nhất của TS Shinichi Kuriyama, thuộc ĐHTohoku (Sendai, Nhật Bản) và các cộng sự cho thấy chè xanh có tác dụngtăng tuổi thọ, hạ thấp nguy cơ bị tử vong do các bệnh tim mạch Những phụ

nữ uống 5 hoặc 3 – 4 cốc chè xanh mỗi ngày có thể cắt giảm nguy cơ bị bệnhtim mạch tới 31% so với những phụ nữ uống dưới 3 – 4 cốc chè xanh/ngày.Nam giới uống nhiều chè xanh cũng giảm được nguy cơ bị bệnh tim tới 22%

“Chè xanh có thể kéo dài tuổi thọ nhờ việc hạn chế bệnh tim và đột quỵ Pháthiện của chúng tôi giải thích sự chênh lệch giữa tỉ lệ tử vong ở Nhật Bản với

tỉ lệ tử vong ở Mỹ Tỉ lệ tử vong vì bệnh tim và đột quỵ của người Nhật thấphơn Hoa Kỳ 30%”

Đặc biệt, theo Prof Helen Charley (1982) và J.Zittlau (1999), với từ bađến bốn ly chè xanh mỗi ngày, giúp thư giãn, chống lại sự lo âu căng thẳng,làm cho người ta cảm giác hưng phấn, thư thái, tự tin và đầy sức sống, đưađến sự chú ý, tập trung tư tưởng và sáng tạo

Tháng 9 năm 2002, Joseph Judd, Giám đốc Trung Tâm Dinh DưỡngBeltsville, tiểu bang Maryland, cho biết uống nước chè liên tục trong 3 tuần lễ

có thể làm giảm cholesterol LDL tới 10%

Tháng 2 năm 2004, nhóm nghiên cứu tại Ðại học Newcastle, Anh quốc,công bố rằng uống chè đều đều mỗi ngày có thể làm tăng trí nhớ Các nhà

khoa học đang nghiên cứu xem liệu các hóa chất trong chè có tác dụng tốt nàocho bệnh nhân bị sa sút trí tuệ như bệnh Alzheimer.

Tháng 2 năm 2005, các khoa học gia tại Viện Sức Khỏe Nhi Anh Quốccông bố một kết quả nghiên cứu, các hợp chất trong chè xanh có khả năng bảo

vệ đối với các tổn thương gây ra vì cơn suy tim và tai biến mạch máu não

Theo những nghiên cứu của Đại học Kansas Mỹ, các khoáng chất,vitamin, đặc biệt là chất Epigallocatechin Gallate có trong chè xanh có tácdụng chống ô xi hoá gấp 100 lần vitamin C và 25 lần vitamin E, giúp cơthể ngăn ngừa một số bệnh nguy hiểm như: ung thư, tiểu đường, khớp,răng miệng Tháng tư năm 2004, trên tạp chí chuyên ngành "ExperimentalBiology" các nhà khoa học Mỹ ở California đã công bố kết quả nhữngcông trình nghiên cứu chứng minh rằng, thường xuyên uống chè xanh cóthể kìm hãm sự phát triển khối u tuyến tiền liệt Với căn bệnh ung thư tiềnliệt tuyến, chè xanh giúp ngăn chặn sự sinh sôi và di căn của tế bào ungthư nhờ chất chống ô xy hoá polyphenol có trong chè Polyphenol còngiúp kìm hãm sự phát triển của các mạch máu cung cấp dưỡng chất chocác khối u tiền liệt tuyến

Dr Stephen Hsu, một trong những nghiên cứu viên tại trường đại họcAtlanta’s Medical nói rằng nghiên cứu của họ tập trung vào hội chứngSjogrens và khả năng ngăn ngừa và làm chậm nó thông qua việc sử dụng chấtchống oxy hóa EGCG trong chè xanh

Uống chè xanh làm giảm nguy cơ ung thư phổi Đó là lý do giải thíchtại sao rất nhiều người nghiện thuốc lá sống đến tuổi 80, và 90 Theo mộtnghiên cứu từ Trường Đại học Y Chung Shan ở Đài Loan, hút thuốc 5 lần mỗingày có khả năng mắc bệnh ung thưu phổi nếu không uống nước chè xanh;nhưng hút thuốc lá 12 lần mỗi ngày kết hợp với uống nước chè xanh xanh cóthể không bị ung thư phối

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu

- Điều tra tình hình sức khỏe của người độ tuổi 40-60 tại thị xã Hồng Lĩnh

- Điều tra thực trạng uống nước chè xanh tại 6 phường/xã (Bắc Hồng, NamHồng, Đậu Liêu, Đức Thuận, Trung Lương, Thuận Lộc) tại thị xã Hồng Lĩnh

- Điều tra tình hình sức khoẻ ở những người uống nước chè xanh tại 6phường/xã thuộc Thị xã Hồng Lĩnh

- Đánh giá tác dụng của một chỉ tiêu sinh học ở người độ tuổi 40-60 đãuống nước chè xanh và chưa từng uống nước chè xanh trên 320 người chialàm 4 nhóm

Nhóm nam đã uống nước chè xanh (NCX): tuổi trung bình 53,17 ±3,21

Nhóm nam không uống nước chè xanh: tuổi trung bình 52,84 ± 3,46Nhóm nữ đã uống nước chè xanh: tuổi trung bình 52,87 ± 3,03

Nhóm nữ không uống nước chè xanh: tuổi trung bình 53,44 ± 2,95.Nhóm nam và nữ đã uống nước chè xanh với thời gian từ 1 năm trở nên

- Đánh giá tác dụng của một chỉ tiêu sinh học người độ tuổi 40-60 đanguống nước chè xanh

- Thực nghiệm trên 60 người nữ chưa uống NCX được chia làm 2 nhóm Nhóm ĐC có độ tuổi 52,67 3,02 và nhóm TN có độ tuổi 52,743,23

2.2 Địa điểm nghiên cứu

Thị xã Hồng Lĩnh – Tỉnh Hà Tĩnh

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Phương pháp điều tra phỏng vấn (phụ lục)

Điều tra thực trạng uống NCX, tình hình sức khoẻ ở người độ tuổi

40-60 tại thị xã Hồng Lĩnh bằng phương pháp phỏng vấn gián tiếp qua phiếu điềutra in sẵn (Mẫu kèm theo)

2.3.2 Phương pháp chọn mẫu

- Chọn mẫu điều tra trên địa bàn vùng nghiên cứu

- Chọn cỡ mẫu thực nghiệm

Cỡ mẫu thực nghiệm được tính theo công thức:

n = ( ) 2

) 1 ( 2

ES

r xCx 

= ( 0 3333 ) 2

) 8 0 1 ( 85 7

2x x 

= 28Trong đó:

C: Hằng số liên quan đến sai sót loại I (α = 0,05) và loại II (β = 0,95)ES: là hệ số ảnh hưởng

r: là hệ số tương quan

Đối với các chỉ số sinh lý máu lấy mỗi nhóm nghiên cứu 30 người

2.3.3 Phương pháp nhân trắc học

 Phương pháp nhân trắc trực tiếp

+ Xác định chiều cao đứng : Đo bằng cột thước đo Đối tượng không đidày dép, đứng thẳng người sao cho 4 điểm chẩm, lưng, mông và gót chạm vàocột thước Đơn vị đo: cm

+ Xác định cân nặng : được xác định bằng cân nhãn hiệu Nhơn Hòađạt tiêu chuẩn chất lượng ISO Đơn vị đo: kg

 Phương pháp nhân trắc gián tiếp

Tính chỉ số BMI theo công thức :

2.3.4 Phương pháp xác định một số chỉ tiêu sinh lý

 Xác định tần số tim (TS tim) và huyết áp (HA) bằng máy đo huyết áp

tự động của Hãng OMRON SEMI - Nhật Bản, số seri 20090501872LF

Vị trí đo ở khuỷa tay Đơn vị đo tần số tim (lần/phút), đơn vị đo huyết

áp (mmHg)

 Đo vào buổi sáng sớm

2.3.5 Phương pháp lấy máu và tách huyết thanh

 Máu được lấy ở tĩnh mạch nếp gấp khuỷu, không dùng dây garô Chỉthắt dây khi chọc kim vào tĩnh mạch và cởi dây khi hút máu, tránh hiện tượng

Trọng lượng cơ thể (kg)

BMI =

[Chiều cao cơ thể (m)]2

ứ đọng máu làm thay đổi tính chất lý hoá của máu Lấy máu vào lúc 6h30phút sáng, khi chưa ăn sáng và chưa vận nhiều.

 Phương pháp tách huyết thanh: Để được 1ml huyết thanh cần lấy 3mlmáu Lấy máu xong bỏ kim tiêm, bơm từ từ máu thành ống để tránh bọt Ghingày giờ lấy máu, họ và tên vào nhãn ống máu Để ống nghiệm đựng máu vào

tủ ấm 370C, chờ máu đông quay ly tâm để tách và lấy huyết thanh

2.3.6 Phương pháp xác định một số chỉ tiêu hoá sinh

 Xác định các chỉ tiêu Lipid máu (mmol/l): xác định hàm lượngcholesterol, triglycerid, Hight Density Lypoproteins (HDL -C), Low DensityLypoproteins (LDL - C) bằng phương pháp quang phổ trên máy Hitachi – 912(Nhật) bằng bộ kít chuẩn của hãng BioMerieux (đơn vị đo mmol/l)

 Xác định hàm lượng Glucose máu (mmol/l) bằng que thử theophương pháp men Glucose oxydase (trên máy UITRA) Các thời điểm xácđịnh : buổi sáng chưa ăn, trước và sau khi uống

Sử dụng máy đo huyết áp tự động của hãng OMRON- Nhật đo ở vùngkhuỷu tay để đo tần số tim và huyết áp

2.2.6 Phương pháp xử lý số liệu

Số liệu thu được xử lý bằng phương pháp thống kê trên máy tính theochương trình Epi info 6.0

2.3 Thiết kế nghiên cứu

Chúng tôi tiến hành điều tra trên số lượng 6081 người có độ tuổi ( 60) và 4680 người uống nước chè xanh ở thị xã Hồng Lĩnh về tình hình sứckhoẻ: Các bệnh và chứng thường gặp trong cuộc sống

40-Trước khi tiến hành thực nghiệm, chúng tôi đã chọn ngẫu nhiên 320người được chia thành 4 nhóm Bước đầu đánh giá sự khác nhau về cácchỉ số nghiên cứu của nhóm đã uống nước chè xanh và nhóm không uốngnước chè xanh.

Để đánh giá tác dụng của chè xanh lên các chỉ tiêu hình thái, sinh lý,sinh hóa ở người độ tuổi 40-60 uống NCX, chúng tôi chọn 60 người nữ đượcchia làm hai nhóm: đối chứng và thực nghiệm

+ Nhóm đối chứng: Nhóm người chỉ có uống nước lọc (độ tuổi trungbình 52,67 3,02)

+ Nhóm thực nghiệm: Nhóm người uống nước chè xanh (độ tuổi52,74 3,23)

Trong suốt quá trình nghiên cứu, cả 2 nhóm ĐC và TN được cán bộ y

tế hướng dẫn chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý

So sánh nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm về các chỉ số nghiên cứu Đánh giá tác dụng của chè xanh lên tình hình sức khoẻ của người độtuổi 40-60 tại thị xã Hồng Lĩnh