Một số giải pháp quản lý nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT huyện cao lãnh, tỉnh đồng tháp luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Xuất phát từ thực tế công tác quản lý giáo dục hiện nay ở trường THPT, nhậnthấy tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp trong quá trình thực hiện mục tiêu giáo dục ở nhà trường THPT, c

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN KIM LAN

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN CAO LÃNH,

TỈNH ĐỒNG THÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.05

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS Nguyễn Trọng Văn

Nghệ An - 2012

Tôi xin chân thành cảm ơn Phó Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Trọng Văn, ngườithầy đã hết lòng giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn các Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, các thầy giáo,

cô giáo trong Ban Giám hiệu, các Phòng, Khoa trường Đại học Vinh đã tận tìnhgiảng dạy, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu, hoànthành chương trình học tập của khoá học

Tôi xin chân thành cảm ơn các Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ trong Hội đồngbảo vệ luận văn cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục - khóa 18 đã đọc và đónggóp những ý kiến quý báu cho luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Sở Giáo dục

và Đào tạo Đồng Tháp, Phòng Giáo dục huyện Cao Lãnh; Ban Giám hiệu và cán

bộ, giáo viên các nhà trường: THPT Cao Lãnh 1, THPT Cao Lãnh 2, THPT KiếnVăn, THPT Thống Linh và THCS-THPT Nguyễn Văn Khải đã giúp đỡ tôi hoànthành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể anh chị em học viên lớp cao học khóa 18chuyên ngành Quản lý giáo dục, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tôitrong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Mặc dù đã cố gắng, nhưng chắc chắn luận văn vẫn còn những khiếm khuyết.Rất mong nhận được sự chỉ bảo của các thầy giáo, cô giáo và đồng nghiệp

Nghệ An, tháng 10 năm 2012

Tác giả Nguyễn Kim Lan

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thiết khoa học 2

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Đóng góp mới của luận văn 4

8 Cấu trúc của luận văn 4

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Một số khái niệm cơ bản 7

1.2.1 Quản lý 7

1.2.2 Quản lý giáo dục 9

1.2.3 Quản lý nhà trường 10

1.2.4 Quản lý công tác chủ nhiệm lớp 11

1.2.5 Giải pháp và giải pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp 12

1.3 Trường trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân 14

1.3.1 Vị trí, vai trò của trường trung học phổ thông 14

1.3.2 Mục tiêu của giáo dục phổ thông 14

1.3.3 Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục phổ thông 14

1.3.4 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học phổ thông 15

1.3.5 Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 16

1.4 Một số vấn đề quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường trung học phổ thông 16

1.4.1 Giáo viên chủ nhiệm và công tác chủ nhiệm lớp 16

1.4.2 Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường trung học phổ thông .21

tỉnh Đồng Tháp 26

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, dân cư 26

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 26

2.2 Thực trạng giáo dục trung học phổ thông huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp 27

2.2.1 Vị trí địa lý 27

2.2.2 Quy mô lớp học, số lượng cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh 28

2.2.3 Về cơ sở vật chất, trang thiết bị 30

2.2.4 Chất lượng và hiệu quả đào tạo 31

2.3 Thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường trung học phổ thông huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp 33

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về công tác chủ nhiệm lớp 33

2.3.2 Thực trạng quản lý nội dung công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp 36

2.3.3 Thực trạng quản lý chất lượng công tác chủ nhiệm lớp 40

2.3.4 Thực trạng chế độ cho giáo viên chủ nhiệm lớp 40

2.3.5 Những biện pháp nhà trường đã thực hiện để quản lý công tác chủ nhiệm lớp và đánh giá hiệu quả của các biện pháp 49

2.4 Nguyên nhân của thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp 53

2.4.1 Nguyên nhân thành công 53

2.4.2 Nguyên nhân hạn chế 53

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN CAO LÃNH, TỈNH ĐỒNG THÁP 3.1 Các nguyên tắc đề xuất giải pháp 56

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 56

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 56

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 56

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 56

3.2 Các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở các trường trung học phổ thông huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp 57

3.2.1 Giải pháp 1: Đẩy mạnh xây dựng đội ngũ giáo chủ nhiệm lớp 57

3.2.3 Giải pháp 3: Xây dựng chuẩn đánh giá và tổ chức đánh giá khách

quan công tác chủ nhiệm lớp 76

3.2.4 Giải pháp 4: Tạo động lực cho đội ngũ giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp 80

3.3 Mối quan hệ giữa các giải pháp 82

3.4 Kết quả thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp 83

3.4.1 Kết quả thăm dò về tính cần thiết 85

3.4.2 Kết quả thăm dò về tính khả thi 85

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 1 Kết luận 87

2 Kiến nghị 89

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

NGLL Ngoài giờ lên lớp

Các kỳ Đại hội Đảng luôn khẳng định giáo dục và nâng cao chất lượng giáodục có vai trò to lớn trong sự nghiệp phát triển phát triển kinh tế - xã hội của đấtnước Trước sự chuyển biến mạnh mẽ cả về chất lượng, quy mô lẫn phương thứcgiáo dục, để nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục, tại Đại hội Đảng Cộng sản Việt

Nam lần thứ XI Đảng ta tiếp tục khẳng định: cần “nâng cao chất lượng giáo dục

toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội” Chiến lược phát triển kinh tế năm 2011 - 2020

của Đảng cũng xác định sẽ “Tập trung xây dựng đời sống, lối sống và môi trường

văn hóa lành mạnh; coi trọng văn hóa trong lãnh đạo, quản lý, văn hóa trong kinh doanh và văn hóa trong ứng xử Chú trọng xây dựng nhân cách con người Việt Nam

về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống, thể chất, lòng tự tôn dân tộc, trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành pháp luật, nhất là trong thế hệ trẻ”.

Sự phát triển của nhà trường nói chung và trường trung học phổ thông nóiriêng gắn liền với sự tiến bộ, trưởng thành của từng tập thể lớp, gắn liền với sự tiến

bộ và trưởng thành của đội ngũ giáo viên, đặc biệt là GVCN lớp Để thực hiện tốtnhiệm vụ này, cần xác định được vị trí, vai trò hết sức quan trọng của công tác chủnhiệm lớp trong hoạt động giáo dục ở trường THPT GVCN được xem như ngườithay mặt Hiệu trưởng chịu trách nhiệm thực hiện quản lý, điều hành mọi hoạt độngcủa tập thể lớp, tác động đến sự phát triển nhân cách của từng học sinh trong tập thể

đó GVCN cũng là người chịu trách nhiệm trước nhà trường về chất lượng giáo dụccủa lớp mình Việc những tập thể lớp có GVCN nhiệt tình, tâm huyết, có năng lực

tổ chức thì sẽ có chất lượng giáo dục tốt đã cho thấy thực tế chất lượng giáo dụctoàn diện của nhà trường phụ thuộc một phần lớn vào kết quả công tác giáo dục củatừng GVCN đối với tập thể lớp mà họ phụ trách

Học sinh THPT có đặc điểm tâm lý, trình độ hiểu biết khác nhau Vấn đề sửdụng kiến thức, vận dụng kỹ năng sống để giải quyết các vấn đề nảy sinh trong cuộcsống của các em còn nhiều hạn chế Các em rất cần có một người thường xuyên gầngũi, hướng dẫn, tư vấn, hỗ trợ khi các em gặp khó khăn, là người cố vấn tin cậy của

cả tập thể, người đó chính là GVCN Tuy nhiên hiện nay, không chỉ học sinh thànhthị mà cả nông thôn cũng có những biểu hiện đáng lo ngại về phạm trù đạo đức,sống vô tâm, thiếu trách nhiệm, liều lĩnh, dễ sa ngã, mắc các tệ nạn xã hội Côngtác chủ nhiệm ở các trường THPT rõ ràng chưa thể hiện được vai trò nòng cốt củamình trong giáo dục nhân cách học sinh, chưa đáp ứng được nhu cầu góp phần nângcao chất lượng giáo dục của một đơn vị nhà trường

Xuất phát từ thực tế công tác quản lý giáo dục hiện nay ở trường THPT, nhậnthấy tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp trong quá trình thực hiện mục tiêu

giáo dục ở nhà trường THPT, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: "Một số giải pháp

quản lý nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở các trường trung học phổ thông huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp" làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao

học chuyên ngành Quản lý giáo dục

2 Mục đích nghiên cứu

Xác định các giải pháp quản lý để nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp

ở các trường THPT trong huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giải pháp quản lý nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở các trườngTHPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

4 Giải thuyết khoa học

Nếu đề xuất và thực hiện được các giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khảthi thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPThuyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

- Xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

- Khảo sát thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trênđịa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

- Đề xuất một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng công tác chủnhiệm lớp ở các trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

6 Phương pháp nghiên cứu:

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Để có cơ sở làm nền tảng cho quá trình nghiên cứu, chúng tôi tiến hành thuthập tài liệu lý luận, nghiên cứu các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, chủ trương,chính sách của Nhà nước, các văn bản pháp lý của Ngành giáo dục, các công trìnhnghiên cứu khoa học về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý chuyên môn

và quản lý công tác chủ nhiệm lớp, từ đó xây dựng luận cứ khoa học cho các giảipháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnhĐồng Tháp

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: Quan sát các hình thức biểu hiện, các hoạt động quản

lý của CBQL và việc thực hiện công tác chủ nhiệm lớp của GVCN ở các trườngTHPT

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: Tổng kết các kinh nghiệm vềquản lý công tác chủ nhiệm lớp từ thực tiễn công tác mà bản thân đã và đang tiếnhành ở tại đơn vị công tác

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Thăm dò tính cấp thiết và tính khả thicủa các giải pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động giáo dục

- Phương pháp dùng phiếu điều tra: Điều tra, khảo sát, lấy ý kiến của CBQL

và giáo viên của các trường THPT nhằm mục đích đánh giá thực trạng việc quản lýcông tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường và hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCNtrong các trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

6.3 Nhóm phương pháp nghiên cứu bổ trợ:

- Phương pháp thống kê: Sử dụng phương pháp toán thống kê để xử lý và phântích số liệu từ các phiếu điều tra thu thập được

7 Đóng góp mới của luận văn:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý công tác chủ nhiệm lớp trong nhàtrường

- Phát hiện, đánh giá được thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở cáctrường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp Nguyên nhân của những tồn tạicần giải quyết

- Đề xuất được một số giải pháp quản lý mang tính khả thi để nâng cao hiệuquả công tác chủ nhiệm lớp các trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

- Đề xuất, kiến nghị cần thiết đối với cấp trên, các ngành nhằm giúp cho côngtác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đạt hiệuquả cao hơn

- Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể ứng dụng cho:

+ Cán bộ quản lý các trường THPT

+ GVCN ở các nhà trường

+ Các trường sư phạm

8 Cấu trúc nội dung của luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luậnvăn gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài

Chương 2: Cơ sở thực tiễn của đề tài

Chương 3: Một số giải pháp quản lý nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệmlớp ở các trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề

Trong công cuộc xây dựng, phát triển và đổi mới đất nước, các vấn đề về giáodục luôn được Đảng, Nhà nước và các ngành, các cấp và nhân dân quan tâm Đứngtrước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hệ thống giáo dục nhằm đưa chất lượng giáodục tiến nhanh theo kịp khu vực và trên thế giới, công tác đổi mới giáo dục từ góc

độ quản lý ngày càng được chú trọng Có không ít các nhà nghiên cứu, các nhà lãnhđạo, quản lý đã rất quan tâm, tìm hiểu và khai thác triệt để chủ đề này

Nói đến quản lý giáo dục, quản lý nhà trường hiện nay, bên cạnh quản lý dạyhọc thì quản lý công tác chủ nhiệm lớp cũng không kém phần quan trọng Nó gópphần cho nhà trường đảm bảo được mục tiêu giáo dục toàn diện, nâng cao chấtlượng dạy và học, hướng tới đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao chođất nước Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổthông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quy định cụ thể nhiệm vụ củagiáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp

Nhiều công trình của các nhà nghiên cứu nổi tiếng như: “Khoa học quản lýnhà trường” của Nguyễn Văn Lê ( NXB Thành phố Hồ Chí Minh, 1984); “Quản lýgiáo dục và quản lý nhà trường” của PGS.TS Thái Văn Thành (NXB Đại học Huế,2007); “Một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên”của PGS.TS Nguyễn Ngọc Hợi, PGS.TS Phạm Minh Hùng, PGS.TS Thái VănThành (Tạp chí Giáo dục, số 43 tháng 11/2002); “Phương pháp công tác của giáoviên chủ nhiệm trường THPT ” của Hà Nhật Thăng (NXB ĐHQG Hà Nội, 2001);Tại Hội thảo bàn về công tác chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông do Bộ GD &

ĐT tổ chức vào tháng 8/2010 có nhiều bài viết của các nhà khoa học và các nhàquản lý giáo dục có giá trị, đó là: “Nâng cao chất lượng công tác giáo viên chủnhiệm lớp đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay”

của PGS TS Bùi Văn Quân; “Một vài điểm mới trong công tác chủ nhiệm lớp ởtrường phổ thông” của PGS TS Hà Nhật Thăng; “Phương hướng nâng cao nănglực giáo dục cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông” của PGS.

TS Nguyễn Dục Quang; “Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông quan niệm

và một số kiến giải” của PGS.TS Đặng Quốc Bảo; “Sứ mệnh và vai trò của giáoviên chủ nhiệm” của PGS.TS Mạc Văn Trang; “Nâng cao năng lực làm công tácchủ nhiệm cho giáo viên” của PGS.TS Nguyễn Văn Khôi;

Gần đây có bộ“Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý, giáo viên về công tác giáoviên chủ nhiệm trong trường THCS, THPT” - PGS.TS Nguyễn Thanh Bình vàNhóm biên soạn (Tập 1, 2, Hà Nội - tháng 6/2011); Tài liệu phục vụ “Hội thảo nângcao chất lượng và hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp” của khu vực Đồng bằng SôngCửu Long (tháng 02/2012) với cùng mục tiêu hướng tới đánh giá thực trạng, đề xuấtnhững biện pháp cho công tác chủ nhiệm lớp trong trường THCS, THPT

Một số đề tài luận văn thạc sĩ trong thời gian gần đây cũng quan tâm đến vấn

đề công tác chủ nhiệm lớp như: Luận văn “Những biện pháp tăng cường hiệu quảquản lý công tác chủ nhiệm lớp của hiệu trưởng các trường THPT thành phố ThanhHóa - tỉnh Thanh Hóa” của Tạ Hồng Lựu; Luận văn “Một số biện pháp quản lýnhằm nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học phổthông huyện Thọ Xuân tỉnh Thanh Hóa” của Cao Đăng Dương; Luận văn “Một sốgiải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác của giáo viên chủ nhiệm ở trườngtrung học phổ thông Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp” của Phan Văn Trung

Tuy đã có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu về xây dựng các giải pháp quản

lý hoạt động giáo dục, quản lý nhà trường nói chung và công tác chủ nhiệm lớp,quản lý công tác chủ nhiệm lớp nói riêng dưới các hình thức khác nhau, nhưng đốivới các trường THPT ở khu vực còn khó khăn của vùng Tây Nam Bộ thì chưa cómột công trình nào đi sâu nghiên cứu và xây dựng các giải pháp quản lý công tácchủ nhiệm lớp Do vậy, việc nghiên cứu đề xuất một số giải pháp quản lý công tácchủ nhiệm lớp ở các trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp có ý nghĩaquan trọng về mặt lý luận và thực tiễn trong quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các

trường THPT, góp phần đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp phát triểngiáo dục

1.2 Một số khái niệm cơ bản

+ Theo quan điểm chính trị - xã hội học, quản lý là sự kết hợp giữa tri thức vớilao động Vận hành sự kết hợp này cần có một cơ chế quản lý phù hợp Cơ chếđúng, hợp lý thì xã hội phát triển, ngược lại thì xã hội chậm phát triển hoặc sẽ rốiren

+ Theo Các Mác, quản lý là chức năng được sinh ra từ tính chất xã hội hóa laođộng Nó có tầm quan trọng đặc biệt vì mọi sự phát triển của xã hội đều thông quahoạt động của con người và thông qua quản lý (con người điều khiển con người)

Mác viết: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành

trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [10].

Từ những định nghĩa trên, có thể hiểu quản lý là sự tác động có tổ chức, có ýthức để điều khiển, hưóng dẫn các quá trình xã hội, các hành vi hoạt động của conngười để đạt tới mục đích, ý tưởng của nhà quản lý

Hoạt động quản lý gồm hai bộ phận cấu thành: chủ thể quản lý và khách thểquản lý Chủ thể quản lý là con người hoặc tổ chức do con người lập nên Khách thểquản lý có thể là cá nhân, tổ chức, vừa có thể là vật cụ thể như: trường học, nhàmáy, xí nghiệp, bệnh viện, môi trường ; cũng có thể là những vật trừu tượng như:nội quy, quy chế, luật lệ,

Giữa chủ thể và khách thể quản lý có mối quan hệ tác động qua lại, hỗ trợ lẫnnhau “Chủ thể làm nảy sinh các tác động quản lý, còn khách thể thì sản sinh các giátrị vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người,thỏa mãn mục đích của chủ thể quản lý”

- Quản lý có 4 chức năng cơ bản, đó là:

+ Chức năng kế hoạch: Là quá trình xác định mục tiêu phát triển giáo dục vàquyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện những mục tiêu đó Đây là chứcnăng đầu tiên trong một chu trình quản lý Kế hoạch hóa là việc đưa toàn bộ hoạtđộng quản lý vào công tác kế hoạch, trong đó chỉ rõ các bước đi, biện pháp thựchiện và đảm bảo các nguồn lực để đạt tới các mục tiêu của tổ chức

+ Chức năng tổ chức: Là quá trình hình thành bộ máy cấu trúc các quan hệgiữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiệnthành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức Nhờ năng lực

tổ chức một cách khoa học, hợp lý và có hiệu quả, người quản lý có thể phối hợp,điều phối tốt hơn các nguồn vật lực, tài lực, nhân lực tạo ra sức mạnh mới cho tổchức Thực hiện chức năng này, nhà quản lý sẽ thực hiện các nội dung như sau: xâydựng tổ chức bộ máy quản lý, xây dựng và phát triển đội ngũ nhân sự, xác định cơchế hoạt động và các mối quan hệ của tổ chức, tổ chức lao động một cách khoa học,phân phối và sắp xếp các nguồn lực khác

+ Chức năng chỉ đạo: Chức năng chỉ đạo bao hàm việc liên kết, tác động ảnhhưởng, liên hệ tới hành vi, thái độ của người khác và động viên họ hoàn thành mọinhiệm vụ để đạt mục tiêu của tổ chức với chất lượng cao nhất Chức năng chỉ đạo

có vai trò là cơ sở để phát huy các nguồn lực, tạo động lực cho việc thực hiện mụctiêu quản lý, góp phần tạo nên chất lượng và hiệu quả cao của các hoạt động

+ Chức năng kiểm tra, đánh giá: Là một chức năng quản lý thông qua đó cácthành viên, tổ chức theo dõi giám sát, đánh giá các thành quả hoạt động và tiến hànhcác hoạt động sửa chữa, uốn nắn điều chỉnh cần thiết; đồng thời tổng kết rút kinhnghiệm, đánh giá kết quả trong phạm vi hoạt động của mình nhằm đảm bảo cho cáchoạt động đạt tới các mục tiêu Bản chất của kiểm tra là mối liên hệ ngược trongquá trình quản lý, là một hệ thống thông tin phản hồi trong quản lý: phản hồi về kếtquả các hoạt động và phản hồi dự báo Kiểm tra là chức năng cuối cùng trong quátrình quản lý đồng thời chuẩn bị cho một quá trình quản lý tiếp theo.

Các chức năng quản lý đều có mối quan hệ hữu cơ với nhau, chức năng này làtiền đề của chức năng kia, chúng đan xen và hỗ trợ thúc đẩy lẫn nhau trong quátrình thực hiện

Các chức năng cơ bản của quản lý tạo thành quá trình quản lý và chu trìnhquản lý Yếu tố kết nối các chức năng quản lý là thông tin quản lý và quyết địnhquản lý Thông tin quản lý là tình hình và các số liệu về việc thực hiện các nhiệm vụ

đã được xử lý, hay nói cách khác thông tin quản lý là huyết mạch của quá trình quảnlý; còn quyết định quản lý là sản phẩm của quá trình quản lý

Sơ đồ 1: Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý

1.2.2 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích,

có kế hoạch của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệthống nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo

TTQL

và QĐQL

Kế hoạch

Kiểm tra

Chỉ đạo

Tổ chức

dục, đảm bảo sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũngnhư chất lượng

Quản lý giáo dục được hiểu theo các cấp độ vĩ mô và vi mô Một cách tổngquát quản lý giáo dục là hoạt động điều hành phối hợp các lực lượng nhằm đẩymạnh công tác đào tạo - giáo dục thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội

1.2.3 Quản lý nhà trường

Quản lý nhà trường có thể hiểu là một chuỗi tác động hợp lý (có mục đích, tựgiác, có hệ thống, có kế hoạch) mang tính tổ chức - sư phạm của chủ thể quản lýđến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhàtrường nhằm huy động họ cùng cộng tác, phối hợp, tham gia vào các hoạt động củanhà trường, làm cho quá trình này vận hành tối ưu, hoàn thành những mục tiêu dựkiến

Quản lý nhà trường là một trong những nội dung quan trọng của hệ thốngquản lý giáo dục nói chung Quản lý nhà trường là quản lý cơ sở của ngành giáo dụcđào tạo, là quản lý một hệ thống bao gồm các thành tố: mục tiêu, đội ngũ, hình thức,nội dung, phương pháp, môi trường giáo dục,

Theo giáo sư, viện sĩ Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện

đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” “ Việc quản lý nhà trường phổ thông là quản lý hoạt động dạy và học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần tiến tới mục tiêu giáo dục”.

[14]

Bản chất của quản lý trường học là quá trình chỉ huy, điều khiển vận động củacác thành tố Mối quan hệ đó là do quá trình sư phạm trong nhà trường quy định.Quản lý trường học là một dạng quản lý có tính đặc thù, phân biệt với các loại hìnhquản lý khác được quy định trước hết là lao động sư phạm, đó là bản chất của quátrình dạy học, quá trình giáo dục Mọi hoạt động của nhà trường đều hướng vào cácthành tố nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đào tạo

Quản lý nhà trường gồm quản lý các hoạt động dạy - học, giáo dục, các hoạtđộng phục vụ cộng đồng; quản lý giáo viên, nhân viên và học sinh; quản lý, sử dụngđất đai, trường sở, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật; quản lýhuy động, phối hợp các lực lượng trong cộng đồng thực hiện các hoạt động giáodục.

1.2.4 Quản lý công tác chủ nhiệm lớp

- Thu thập và xử lí thông tin đa dạng về lớp chủ nhiệm để xây dựng hồ sơ họcsinh, kế hoạch phát triển tập thể

- Lập kế hoạch năm học, kế hoạch giáo dục ngắn hạn, kế hoạch phối hợp đểthực hiện có hiệu quả các mục tiêu giáo dục, các chủ trương, nhiệm vụ mà nhàtrường giao cho

- Xây dựng tập thể học sinh lớp chủ nhiệm: Để có thể giáo dục và phát triểntoàn diện từng học sinh thì tất yếu mỗi GVCN lớp phải xây dựng và phát triển tậpthể lớp mình phụ trách để làm sao đưa tập thể lớp từ trạng thái ban đầu lên mộttrạng thái phát triển cao hơn

- Tổ chức các hoạt động giáo dục với hình thức đa dạng, phù hợp với mục tiêugiáo dục

- Đánh giá kết quả tu dưỡng, học tập và sự tiến bộ của học sinh về các mặtgiáo dục

- Phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường xây dựng môitrường giáo dục, tổ chức giáo dục và đánh giá học sinh

1.2.4.2 Quản lý công tác chủ nhiệm lớp

Hoạt động quản lý trong nhà trường cũng như các hoạt động quản lý khác đềuđược dựa trên những chức năng cơ bản của quản lý đó là: xây dựng kế hoạch, tổchức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra Quản lý công tác chủ nhiệm lớp trong nhàtrường là một trong những hoạt động rất quan trọng, thường xuyên với hai nội dungchủ yếu :

- Quản lý đội ngũ GVCN lớp:

+ Xây dựng kế hoạch cụ thể như nắm bắt thông tin về năng lực công tác, kinhnghiệm làm công tác chủ nhiệm, bàn bạc trong hội đồng nhà trường rồi đưa ra dựkiến đội ngũ GVCN

+ Thông qua dự kiến phân công giáo viên làm công tác chủ nhiệm để lắngnghe ý kiến phản hồi từ nhiều bộ phận, tiếp thu vấn đề từ nhiều khía cạnh khác nhau

và tình hình thực tế mục tiêu đề ra, CBQL sẽ tiến hành kiểm tra thông tin, điềuchỉnh danh sách đội ngũ GVCN

+ Đưa ra quyết định về danh sách GVCN lớp

- Quản lý các hoạt động chủ nhiệm lớp:

+ Triển khai cho GVCN học tập, nắm vững những nội dung về quyền lợi vànghĩa vụ của GVCN

+ Chỉ đạo GVCN xây dựng kế hoạch chủ nhiệm cho cả năm học, học kỳ,tháng, tuần

+ Công bố kế hoạch, hướng dẫn và chỉ đạo GVCN thực hiện nội dung kếhoạch

+ Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch của GVCN

Tóm lại, từ phân tích trên có thể hiểu: quản lý công tác chủ nhiệm lớp chính

là quản lý đội ngũ giáo viên làm công tác chủ nhiệm và quản lý những công việc màngười GVCN nên và cần phải làm để phát triển tập thể lớp chủ nhiệm

1.2.5 Giải pháp và giải pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp

Theo Đại từ điển tiếng Việt (2009), giải pháp có nghĩa là: “Định hướng mụctiêu về cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể ”

Giải pháp là những định hướng cụ thể để phát huy những mặt mạnh, khắcphục những tồn tại, yếu kém, đồng thời đề xuất kiến nghị với các cấp lãnh đạo trongviệc nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc.

Giải pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp là hệ thống các cách thức tổ chứcđiều khiển hoạt động quản lý công tác chủ nhiệm lớp Đề xuất các giải pháp quản lýcông tác chủ nhiệm lớp thực chất là đưa ra các cách thức tổ chức, điều khiển có hiệuquả hoạt động quản lý công tác chủ nhiệm lớp

Để xác định và đề xuất các giải pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp có thể đi

từ những hướng khác nhau Với vấn đề nghiên cứu này, các giải pháp được đưa radựa trên cơ sở nhằm đạt tới mục đích quản lý công tác chủ nhiệm ở trường THPT làkhông ngừng nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp Những giải pháp quản lý

cụ thể được nhà quản lý đưa ra sẽ tác động đến những khía cạnh khác nhau củacông tác chủ nhiệm lớp, giải quyết những vấn đề tồn tại và tạo ra sự thay đổi theomục tiêu đã xác định Gồm có các giải pháp sau:

- Giải pháp đẩy mạnh xây dựng đội ngũ GVCN lớp: Bao gồm từ lựa chọn, bốtrí giáo viên cho tới việc quản lý về chất lượng, bồi dưỡng nâng cao về mọi mặt chođội ngũ giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp

- Giải pháp hỗ trợ xây dựng các mối quan hệ giữa GVCN với các tổ chứctrong và ngoài nhà trường trong việc thực hiện giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm

- Giải pháp xây dựng chuẩn đánh giá và tổ chức đánh giá khách quan công tácchủ nhiệm lớp

- Giải pháp tạo động lực làm việc cho đội ngũ GVCN lớp

Ngoài ra có thể xác định các giải pháp theo hướng căn cứ vào nội dung quản

lý công tác chủ nhiệm lớp, sẽ có các nhóm giải pháp: quản lý đội ngũ GVCN về sốlượng, chất lượng, việc tăng cường, phát triển năng lực, cho đội ngũ GVCN;quản lý nội dung công việc mà GVCN nên và cần phải làm;… Như vậy, có thể thấycác giải pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp khá đa dạng, phong phú như đặc thùvừa quản lý vừa giáo dục của giáo viên làm công tác chủ nhiệm Tùy thuộc vào điều

kiện của tổ chức và thực trạng công tác chủ nhiệm lớp ở từng đơn vị nhà trường màchúng ta lựa chọn giải pháp hoặc kết hợp các giải pháp cho phù hợp.

1.3 Trường trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.3.1 Vị trí, vai trò của trường trung học phổ thông

Theo Luật Giáo dục Việt Nam, trường trung học là cơ sở giáo dục phổ thôngcủa hệ thống giáo dục quốc dân Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và condấu riêng [7]

UNESCO cho rằng giáo dục trung học là giai đoạn giáo dục trong đó tuổi trẻđược dẫn dắt để trở thành người lớn tự lập và có trách nhiệm, là giai đoạn mà chúngđược thu nhận những tri thức, những năng lực cần thiết để chuẩn bị mọi mặt chocuộc sống

1.3.2 Mục tiêu của giáo dục phổ thông

Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạođức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân,tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủnghĩa, xây dựng tư cách trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục họclên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc [17]

Mục tiêu của giáo dục THPT nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển nhữngkết quả của giáo dục THCS, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biếtthông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân

để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghềhoặc đi vào cuộc sống lao động Ngoài ra còn có nội dung nâng cao ở một số mônhọc phân ban hoặc tự chọn để phát triển năng lực, đáp ứng nguyện vọng của họcsinh [17]

- Nội dung giáo dục phổ thông phải bảo đảm tính phổ thông, cơ bản, toàn diện,hướng nghiệp và có hệ thống; gắn với thực tiễn cuộc sống, phù hợp với tâm sinh lýlứa tuổi của học sinh, đáp ứng mục tiêu giáo dục ở mỗi cấp học Giáo dục THPTphải củng cố, phát triển những nội dung đã học ở trung học cơ sở, hoàn thành nội

dung giáo dục phổ thông; ngoài nội dung chủ yếu nhằm bảo đảm chuẩn kiến thứcphổ thông, cơ bản, toàn diện và hướng nghiệp cho mọi học sinh còn có nội dungnâng cao ở một số môn học để phát triển năng lực, đáp ứng nguyện vọng của họcsinh

- Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủđộng, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồidưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vậndụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thúhọc tập cho học sinh

1.3.4 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học phổ thông

Trường trung học có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây: [7]

1 Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu,chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt động giáodục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục

2 Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật

3 Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường; quản lýhọc sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

4 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

5 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục Phối hợpvới gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục

6 Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định củaNhà nước

7 Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội

8 Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

9 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.3.5 Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Nhà trường phối hợp với chính quyền, đoàn thể địa phương, Ban đại diện cha

mẹ học sinh, các tổ chức chính trị - xã hội và cá nhân có liên quan nhằm:

1 Thống nhất quan điểm, nội dung, phương pháp giáo dục giữa nhà trường,gia đình và xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục

2 Huy động mọi lực lượng và nguồn lực của cộng đồng chăm lo cho sự nghiệpgiáo dục, góp phần xây dựng cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục của nhà trường; xâydựng phong trào học tập và môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn, ngăn chặnnhững hoạt động có ảnh hưởng xấu đến học sinh; tạo điều kiện để học sinh được vuichơi, hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao lành mạnh phù hợp với lứa tuổi

1.4 Một số vấn đề quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường trung học phổ thông

1.4.1 Giáo viên chủ nhiệm lớp và công tác chủ nhiệm lớp

1.4.1.1 Vị trí, vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp

Các Mác đã từng nói rằng: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động

chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [10]

Chính vì vậy, có thể khẳng định GVCN có vị trí vô cùng quan trọng trongtrường phổ thông GVCN là người thừa lệnh Hiệu trưởng - Ban giám hiệu quản lýhọc sinh của một lớp học, là người gần gũi quan trọng ảnh hưởng tới nhân cách, kếtquả giáo dục của học sinh Đặc biệt, họ chính là cầu nối quan trọng trong mối quan

hệ giữa gia đình- nhà trường - xã hội;

GVCN có vai trò là người chịu trách nhiệm trước nhà trường về mọi hoạtđộng của lớp mà giáo viên đó được phân công làm chủ nhiệm Có quyền điều phối,hướng dẫn mọi hoạt động của lớp theo đúng nội quy, đúng chức năng; là cố vấn chohoạt động Đoàn của lớp chủ nhiệm Bên cạnh đó, GVCN còn có vai trò là người đạidiện của lớp trong các mối quan hệ: Gia đình, nhà trường, xã hội và các tổ chức

đoàn thể, đồng thời cũng là người truyền thụ kiến thức, giúp học sinh rèn luyện đểhình thành và phát triển nhân cách.

1.4.1.2 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp [7]

a) Thực hiện nhiệm vụ của giáo viên trung học

- Dạy học và giáo dục theo chương trình, kế hoạch giáo dục, kế hoạch dạyhọc của nhà trường theo chế độ làm việc của giáo viên do Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo quy định; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường

tổ chức; tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng,hiệu quả giáo dục; tham gia nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng;

- Tham gia công tác phổ cập giáo dục ở địa phương;

- Rèn luyện đạo đức, học tập văn hóa, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ đểnâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục; vận dụng các phương phápdạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo, rèn luyện phươngpháp tự học của học sinh;

- Thực hiện Điều lệ nhà trường; thực hiện quyết định của Hiệu trưởng, chịu

sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục;

- Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước họcsinh; thương yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh, bảo vệ cácquyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp; tạo dựngmôi trường học tập và làm việc dân chủ, thân thiện, hợp tác, an toàn và lành mạnh;

- Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, các giáo viên khác, gia đình học sinh,Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minhtrong dạy học và giáo dục học sinh;

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

b) Thực hiện nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp

Theo Điều lệ trường THPT, ngoài những nội dung phải thực hiện như mộtgiáo viên, GVCN lớp còn phải thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung,phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với

hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng họcsinh;

- Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng;

- Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoànthanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổchức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướngnghiệp của học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trongcộng đồng phát triển nhà trường;

- Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghịkhen thưởng và kỷ luật học sinh; đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng,phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè, phải ở lại lớp;hoàn chỉnh việc ghi sổ điểm và học bạ học sinh;

- Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng

1.4.1.3 Nội dung công tác chủ nhiệm lớp

Từ những nhiệm vụ của GVCN được quy định trong Điều lệ trường THPT vàtình hình công tác chủ nhiệm lớp trong thực tế công tác, có thể thấy nội dung côngtác chủ nhiệm cần phải thực hiện vô cùng quan trọng với nhiều hoạt động đa dạngnhư sau:

a) Lập kế hoạch cho công tác chủ nhiệm

Để làm tốt việc lập kế hoạch công tác chủ nhiệm, GVCN cần có kiến thức vềchức năng kế hoạch, hiểu rõ và biết cách lập các kế hoạch mà trong đó GVCN làngười chỉ đạo thực hiện mọi hoạt động theo kế hoạch của lớp nhằm đạt được mụctiêu giáo dục đã đề ra

GVCN cần xác định đúng những mục tiêu cần thiết, phân tích để lựa chọnnhững mục tiêu ưu tiên và những mục tiêu hỗ trợ để xây dựng và phát triển tập thểlớp, từ đó, quyết định những biện pháp có tính khả thi để thực hiện được các mụctiêu đó

b) Tiếp nhận, tìm hiểu, phân loại học sinh lớp chủ nhiệm

- Tìm hiểu hoàn cảnh, điều kiện sống của từng học sinh, tìm ra những nguyênnhân tích cực hoặc tiêu cực tác động đến học sinh trong lớp do mình chủ nhiệm.GVCN sẽ dựa vào những thông tin đó để có phương pháp tác động, giáo dục từnghọc sinh cho phù hợp; đồng thời có thể tham mưu, tư vấn đưa ra các phương phápgiáo dục giúp gia đình học sinh và học sinh giải quyết những băn khoăn, thắc mắc,định hướng sửa đổi những khuyết điểm mà các em mắc phải.

- Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý cơ bản của từng học sinh: Các đặc điểm vềsinh lý lứa tuổi có tác động và ảnh hưởng quan trọng trong quá trình hình thành vàphát triển nhân cách của các em GVCN nắm vững tâm lý của lứa tuổi từng học sinhvừa giúp cho chính mình lựa chọn phương pháp giáo dục phù hợp, có hiệu quả caovừa giúp cho các em tự tin hơn trong quá trình học tập và rèn luyện Thích ứng kịpvới xu thế phát triển toàn cầu và đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước

c) Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp có năng lực và tập thể học sinh tiên tiến

GVCN cần phải phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể, với đội ngũ giáoviên bộ môn, xây dựng lớp chủ nhiệm thành một tập thể lớp có kỷ luật, đoàn kết,một tập thể tiên tiến Muốn thế thì trước hết, người GVCN cũng phải nhạy béntrong việc lực chọn bầu ra đội ngũ cán bộ lớp nhiệt tình, có năng lực điều hành,thuyết phục được các thành viên trong tập thể

d) Chỉ đạo, tổ chức thực hiện các nội dung, hoạt động giáo dục toàn diệnCăn cứ vào kế hoạch chung của nhà trường và tình hình thực tế của lớp phụtrách, GVCN sẽ xây dựng kế hoạch giáo dục, hoạt động cho lớp theo từng tuần,tháng, năm,… Để các hoạt động này có kết quả tốt, GVCN cần lưu ý tới các đặcđiểm tâm lý, sinh lý, sở thích, năng lực,… của học sinh lớp mình để đưa ra mức độtham gia phù hợp và phải kết hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể, các cơ quan,các nhà tài trợ,… Bao gồm các nội dung như sau:

- Học tập các môn văn hóa

- Giáo dục đạo đức, pháp luật cho học sinh

- Các hoạt động nhằm phát triển trí tuệ, hình thành và phát triển nhân cách chohọc sinh.

- Các hoạt động ngoài giờ lên lớp, lao động và hướng nghiệp

- Các hoạt động văn hóa nghệ thuật, thể thao, vui chơi giải trí

đ) Liên kết với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để giáo dụchọc sinh

Dưới sự chỉ đạo của nhà trường, GVCN cần chủ động phối kết hợp với cáclực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng và phát triển mạng lưới cộng tácviên gồm mọi lực lượng trong xã hội để cùng tham gia vào quá trình giáo dục đảmbảo sự thống nhất trong giáo dục học sinh và tăng cường sức mạnh đồng bộ nhằmđem lại hiệu quả trong công tác

- Các lực lượng trong nhà trường bao gồm: Ban giám hiệu nhà trường, Côngđoàn, Chi đoàn giáo viên, Đoàn thanh niên, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, HộiChữ thập đỏ, đội ngũ giáo viên bộ môn, các cán bộ phụ trách thư viện, y tế họcđường, bảo vệ,…

- Các lực lượng ngoài trường bao gồm: gia đình học sinh, Ban đại diện Cha

mẹ học sinh lớp, Ban đại diện Cha mẹ học sinh trường, chính quyền địa phương,các đoàn thể, tổ chức xã hội, mạnh thường quân,…

e) Đánh giá kết quả giáo dục và học tập của học sinh lớp chủ nhiệm

Kết quả đánh giá cuối năm sẽ phản ánh kết quả giáo dục học sinh và nộidung, phương pháp giáo dục của các lực lượng giáo dục trong nhà trường, của bảnthân GVCN lớp Cho nên, đánh giá đúng chất lượng học sinh sẽ giúp cho các em cóthêm động lực ra sức học tập và rèn luyện, phấn đấu hoàn thiện bản thân Ngược lại,nếu GVCN đánh giá không đúng, không khách quan sẽ mang lại những hậu quảxấu

Khi tổ chức đánh giá, GVCN cần đánh giá học sinh trên mọi phương diện:kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập, thái độ rèn luyện đạo đức, tinh thần đối vớicông việc, quan hệ ứng xử với mọi người khác và cả tham gia các hoạt động phongtrào, hoạt động xã hội

g) Quản lý, giám sát việc ghi chép, bảo quản các loại hồ sơ của học sinh theoquy định của trường

Chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ theo quy định, ghi sổ học bạ cho học sinh Kịp thờithống kê báo cáo tình hình công tác chủ nhiệm theo định kỳ, đồng thời chủ độngbáo cáo đột xuất cho Ban giám hiệu để kịp thời nhận được sự quan tâm, hỗ trợ

1.4.2 Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường trung học phổ thông

1.4.2.1 Mục đích quản lý công tác chủ nhiệm lớp

Quản lý công tác chủ nhiệm ở trường THPT là để nhà quản lý thực hiện cácchức năng quản lý của nhà quản lý giáo dục Mục đích của nó là giúp nhà quản lýđánh giá được thực trạng tình hình công tác chủ nhiệm lớp và các vấn đề có liênquan đến hoạt động này ở đơn vị trường Từ những thông tin có được, nhà quản lý

sẽ đưa ra những quyết định hợp lý, đồng thời kịp thời điều chỉnh, bổ sung các giảipháp, hoạt động phản hồi nhằm tác động trở lại hoạt động chủ nhiệm lớp Tác độngtích cực của công tác này là góp phần phát huy, nhân rộng những mô hình, cá nhânđiển hình tiên tiến và khắc phục những hạn chế, sai sót nâng cao chất lượng côngtác chủ nhiệm lớp, đó cũng chính là hướng tới mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ giáodục của nhà trường

Trong điều kiện hiện nay, khi mà sự hình thành và phát triển nhân cách củahọc sinh dễ dàng bị tác động tiêu cực qua những kênh thông tin đa dạng từ internet;khi mà các bậc cha mẹ đều hết mực yêu chiều nhưng lại không có nhiều thời giangiáo dục con cái; khi mà học sinh gần như được giao khoán cho nhà trường thìnhiệm vụ của người GVCN lớp lại càng quan trọng có ý nghĩa càng lớn đối với việc

tu dưỡng và học tập của học sinh

Chính vì thế, các nhà quản lý cần phải xác định việc quản lý tốt hơn nữa đểcông tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường luôn đạt hiệu quả, hỗ trợ nhiều cho cáccông tác khác như: hoạt động quản lý học sinh, tổ chức học tập khép kín, xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, ý thứcbảo vệ mội trường,… thúc đẩy nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhàtrường

1.4.2.2 Nội dung quản lý công tác chủ nhiệm lớp

Nội dung quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT bao gồm quản lýnhững nội dung như sau:

a) Quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường trung học phổ thông

- Quản lý về số lượng, chất lượng của đội ngũ GVCN

- Quản lý, chỉ đạo nội dung tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên làmcông tác chủ nhiệm

- Quản lý các mối quan hệ của GVCN

b) Quản lý các công việc mà người giáo viên chủ nhiệm cần phải thực hiệntrong nhà trường

- Quản lý việc xây dựng kế hoạch chủ nhiệm

+ Quản lý GVCN nắm bắt nội dung kế hoạch chung của nhà trường;

+ Quản lý việc xác định mục tiêu, xây dựng nội dung kế hoạch cho lớp đảmbảo tính khoa học, sát thực tiễn và mang tính khả thi

- Quản lý công tác tiếp nhận, vận động ra lớp và duy trì sỉ số học sinh lớp chủnhiệm:

+ Quản lý việc nắm bắt tình hình và đặc điểm của lớp và từng học sinh tronglớp;

+ Quản lý việc ổn định lớp và phối hợp phổ biến, hướng dẫn việc thực hiệnnội quy cho học sinh; đặc biệt là với học sinh đầu cấp lớp 10 GVCN cần phải có sựquan tâm sâu sát

- Quản lý công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện các nội dung hoạt động giáo dụclớp chủ nhiệm

+ Quản việc xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục của GVCN;

+ Quản lý hiệu quả chỉ đạo thực hiện kế hoạch của GVCN;

+ Quản lý việc cụ thể hóa các nội dung phong trào thi đua cấp trường thànhphong trào thi đua thích hợp cho tập thể lớp;

+ Quản lý GVCN triển khai các hoạt động giáo dục NGLL, sinh hoạt dưới cờ,

tư vấn hướng nghiệp, dạy nghề,…

- Quản lý công tác xây dựng đội ngũ cán bộ lớp và xây dựng tập thể học sinhphát triển của GVCN:

+ Quản lý việc lựa chọn, sử dụng và bồi dưỡng phát triển đội ngũ cán bộ lớp;+ Quản lý việc chỉ đạo, hướng dẫn đội ngũ cán bộ lớp thực hiện nhiệm vụ;+ Quản lý xây dựng nội dung và tổ chức thực hiện giáo dục đạo đức, kỹ năngsống cho học sinh;

+ Quản lý công tác giáo dục học sinh chậm tiến, nghiện game;

- Quản lý việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp:

+ Quản lý việc xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục NGLL theonăm, tháng

+ Quản lý việc tổ chức hoạt động giáo dục NGLL cho học sinh có đúng chủ đềhoạt động, phù hợp đối tượng, tâm sinh lý lứa tuổi

- Quản lý công tác phối hợp, liên kết với các lực lượng giáo dục trong vàngoài nhà trường để giáo dục học sinh

- Quản lý việc chuẩn bị hồ sơ sổ sách, đánh giá, xếp loại học sinh của GVCN:+ Quản lý việc nắm bắt các quy định về đánh giá xếp loại và kết quả đánh giá,xếp loại học sinh của GVCN;

+ Quản lý việc lập, xử lý và bảo quản hồ sơ học sinh của GVCN theo quy địnhnhư: sổ chủ nhiệm, kế hoạch công tác theo năm học, kỳ học, theo tháng theo tuần,

sổ quản lý học sinh,…

1.4.2.3 Phương pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp

Nhà quản lý thường sử dụng nhiều phương pháp để thực hiện chức năng quản

lý công tác mình chịu trách nhiệm Quản lý công tác chủ nhiệm cũng không ngoại

lệ Để đảm bảo tính chặt chẽ, khách quan và hiệu quả, hiệu trưởng thường sử dụngcác phương pháp sau:

- Phương pháp hành chính - luật pháp: Là cách tác động dựa vào mối quan hệthứ bậc trong tổ chức, hiệu trưởng tác động trực tiếp tới GVCN bằng các mệnhlệnh, chỉ thị, quyết định quản lý mang tính bắt buộc nhằm đạt mục tiêu đề ra trongnhững tình huống quản lý nhất định Những văn bản được ban hành có tác dụng xác

định những mối quan hệ trong nội bộ cũng như điều chỉnh hành động của giáo viên,bắt buộc giáo viên thực hiện những nhiệm vụ nhất định, hoặc theo phương hướngnhất định, kịp thời uốn nắn những lệch lạc, rủi ro có thể xảy ra.

Cần lưu ý khi thực hiện phương pháp này là: Quyết định của hiệu trưởng đưa

ra sau khi đã thực hiện dân chủ hóa và GVCN tôn trọng các quyết định quản lý củacấp trên Trong quá trình vận dụng phương pháp này, nhà quản lý cần sử dụng bổtrợ phương pháp kiểm tra, nhằm kịp thời nắm bắt tình hình, khen thưởng, xử lýhoặc bổ sung các quyết định cần thiết khác

- Phương pháp kế hoạch hóa: Là phương pháp mà khi đó toàn bộ hoạt độngquản lý được đưa vào kế hoạch, trong đó chỉ rõ các bước đi, biện pháp thực hiện vàđảm bảo các nguồn lực để đạt tới các mục tiêu của tổ chức Dùng kế hoạch để xâydựng mục tiêu, kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp, kiểm tra việc thực hiện kế hoạchcủa GVCN,…

- Phương pháp tâm lý - xã hội: Tác động tâm lý - xã hội là một phương phápquản lý rất quan trọng chủ yếu nhằm tác động vào tâm tư, tình cảm của đội ngũGVCN, tạo cho họ không khí phấn khích, yêu thích công việc, gắn bó với tập thểlao động, hăng say làm việc; động viên, giúp đỡ họ giải quyết những vướng mắctrong công tác và vượt qua những khó khăn về cuộc sống Sử dụng phương phápnày đòi hỏi người CBQL phải quan tâm tới quần chúng, đi sâu, đi sát từng người,từng tập thể, gương mẫu trong mọi công việc, ở mọi lúc, mọi nơi phải luôn là tấmgương cho quần chúng noi theo

- Phương pháp kinh tế: là tác động gián tiếp vào đội ngũ GVCN thông qua cáclợi ích vật chất, khuyến khích GVCN tích cực, tự giác tham gia công việc chung,hoàn thành nhiệm vụ được phân công Phương pháp này thể hiện sự kết hợp hài hòađúng đắn cho lợi ích cả ba bên: giáo viên, nhà trường và xã hội Tác động kinh tế sẽtạo động lực tốt nếu GVCN có nhận thức đầy đủ và kết hợp đúng đắn các lợi ích.Tuy nhiên, sử dụng phương pháp này đòi hỏi hiệu trưởng phải có trình độ và nănglực về nhiều mặt, đồng thời phải có bản lĩnh vững vàng

Lựa chọn những phương pháp quản lý khoa học, hợp lý sẽ cho hiệu quả cao.Công tác chủ nhiệm ở trường THPT mang tính đặc thù cao, nhiều tình huống phátsinh đòi hỏi sự bản lĩnh trong giải quyết công việc của GVCN lẫn CBQL nên trongquá trình quản lý nhà quản lý cần vận dụng tổng hợp, biết kết hợp hài hòa giữa cácphương pháp quản lý Việc lựa chọn đúng và sử dụng đúng mức tác động của cácphương pháp, biết vận dụng linh hoạt tùy theo đối tượng tác động để các phươngpháp bổ sung cho nhau sẽ góp phần nâng cao hiệu quản lý.

Kết luận chương 1

Trong chương 1, đề tài đã tiến hành hệ thống những cơ sở lý luận và một sốnội dung có liên quan đến vấn đề nghiên cứu: giải pháp quản lý công tác chủ nhiệmlớp ở các trường THPT Tuy nhiên, do đặc thù của vấn đề mà đề tài chọn nghiêncứu, nên những lý luận đơn thuần về quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trườngTHPT rất ít, chúng tôi phải dựa vào lý luận quản lý và giáo dục để xác định Từ đó,làm cơ sở cho việc xem xét các vấn đề thực tiễn của quản lý công tác chủ nhiệm và

đề ra các giải pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp cho các trường THPT nhằm đápứng yêu cầu nhiệm vụ đề tài nghiên cứu đặt ra

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên và dân cư

Huyện Cao Lãnh là một huyện phía bắc Sông Tiền, thuộc vùng Đồng ThápMười, trung tâm hành chánh của huyện cách trung tâm tỉnh Đồng Tháp khoảng 8

km về hướng Đông Nam

- Phía Bắc và Tây Bắc: giáp huyện Tam Nông, huyện Thanh Bình

- Phía Nam: giáp huyện Châu Thành

- Phía Đông: giáp huyện Tháp Mười và tỉnh Tiền Giang

- Phía Tây và Tây Nam: giáp Thành phố Cao Lãnh và Thị xã Sa Đéc

Diện tích toàn huyện là 491,1 km2, dân số là 200.689 người, có 17 xã và 01 thịtrấn Địa hình của huyện bị chia cắt bởi hệ thống kênh, rạch chằng chịt, do đó thuậnlợi cho công việc tưới tiêu nhưng hạn chế xây dựng cơ sở hạ tầng cơ giới hóa nôngnghiệp Huyện Cao Lãnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nắng nhiều,nhiệt độ cao đều trong năm, trung bình từ 27,30C - 32,80C, lượng mưa bình quânhàng năm thấp và chia làm hai mùa rõ rệt: mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 11) vàmùa khô (từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau) Càng đi sâu vào nội đồng địa hình càngthấp, cục bộ có nơi chỉ cao từ 0,8m - 0,9m, hình thành những vùng ngập nước thờigian từ 4-5 tháng/năm

2.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội

Sản xuất nông nghiệp có bước phát triển tích cực, diện tích và năng suất lúatăng cao theo từng năm, sản lượng của toàn huyện luôn đạt và vượt kế hoạch đề ra(vượt 63.450 tấn)

Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, thương mại - dịch vụ, du lịch phát triểntích cực; thu ngân sách đạt cao; hiệu quả sử dụng các nguồn vốn đầu tư được nângcao; tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực đầu tư xây dựng

cơ bản, nhất là công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư các công trình, dự án theo

kế hoạch; tăng cường kiểm tra, chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình,

dự án trên địa bàn, đặc biệt là các công trình trọng điểm và có khả năng đưa vào sửdụng sớm để phát huy hiệu quả đầu tư

Các lĩnh vực y tế, văn hóa, giáo dục được chú trọng; đời sống vật chất và tinhthần của nhân dân từng bước được cải thiện nâng lên, nhất là khu vực nông thônvùng sâu; thực hiện nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo.Công tác hỗ trợ giảm nghèo, chăm lo cho các đối tượng chính sách tiếp tục đượcquan tâm thực hiện tốt, tỷ lệ hộ nghèo được giảm đạt chỉ tiêu đề ra (giảm 2%) vàgiảm còn 12% (theo tiêu chí mới)

Công tác cải cách hành chính, phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm,chống lãng phí, giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo của công dân được tập trungthực hiện tốt Lĩnh vực quốc phòng - an ninh tiếp tục được chú trọng, đảm bảo giữvững ổn định tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.Không có những biểu hiện vi phạm pháp luật nghiêm trọng

2.2 Thực trạng các trường trung học phổ thông huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

- Trường THCS-THPT Nguyễn Văn Khải đóng trên địa bàn xã Bình HàngTrung, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.

2.2.2 Quy mô lớp học, số lượng cán bộ, giáo viên và học sinh

Năm học 2011 - 2012, toàn huyện có 05 trường THPT với quy mô 116 lớpphân bố tương đối đều ở các trường với tổng số học sinh là 4248 em Đội ngũCBQL chỉ có 14 người, trong đó có 7/14 (tỉ lệ 50%) CBQL là Thạc sĩ chuyên môn

và Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục Tuy nhiên, so với nhu cầu vẫn còn thiếuCBQL ở hai trường THPT Cao Lãnh 2 và THCS-THPT Nguyễn Văn Khải, việcphân chia nhiệm vụ trong Ban giám hiệu còn quá nhiều, làm ảnh hưởng đến chấtlượng quản lý, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ Một số CBQL tuổi đời còn trẻ, mớiđược bổ nhiệm nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong quản lý, đặc biệt là công tácngoại khóa, phong trào

Số liệu cụ thể ở từng trường được thể hiện trong Bảng 2.1:

Bảng 2.1: Số liệu quy mô lớp học và số lượng cán bộ, giáo viên và học sinh từng trường trong huyện Cao Lãnh [23],[24],[25],[26],[27]

CBQL

Tổng số CB-GV

Tổng số lớp học

Tổng số học sinh

- Thực trạng đối tượng học sinh

Huyện Cao Lãnh có đến 17 xã và 01 thị trấn, học sinh của năm trường sống rảirác ở các xã vùng nông thôn trên diện rộng, thuộc gia đình nông dân nên học sinhrụt rè, thụ động trong học tập lẫn sinh hoạt Do có trường ở thị trấn, cũng có trường

ở vùng nông thôn sâu, các em có trình độ không đồng đều, còn thụ động trong họctập, phụ thuộc nhiều vào giáo viên

Bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận học sinh chưa chịu khó học tập, đôi lúc cónhững suy nghĩ, nhận thức và hành động chưa phù hợp chuẩn mực đạo đức nhàtrường và xã hội đòi hỏi Vài năm gần đây, việc gây gỗ, đánh nhau, trả thù cá nhân

vì những mâu thuẫn không đáng ngày càng nhiều, học sinh vi phạm luật giao thông,

vi phạm kỷ luật, vô lễ với thầy cô có chiều hướng gia tăng

Những nguyên nhân này đòi hỏi người GVCN ở các trường huyện Cao Lãnh,tỉnh Đồng Tháp phải đáp ứng được các yêu cầu cả về phẩm chất đạo đức lẫn nănglực làm công tác chủ nhiệm Muốn làm được điều đó thì các trường cần phải chútrọng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở từng trường sao cho phù hợp với từng điềukiện cụ thể, phù hợp với từng đối tượng học sinh

- Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên

Đội ngũ CBQL của các trường thường xuyên được đào tạo và bồi dưỡng vềnghiệp vụ quản lý Cho đến nay 100% hiệu trưởng và phó hiệu trưởng được học cáckhóa bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ quản lý, nghiệp vụ sư phạm Đa số CBQLđều có năng lực, uy tín trong tập thể sư phạm và học sinh, luôn nắm vững các chínhsách của Đảng và Nhà nước, có tâm huyết với nghề

Đội ngũ giáo viên của 05 trường THPT trong huyện có 100% đạt chuẩn, 9,4%

là Thạc sĩ, trong đó có 02 CBQL là Thạc sĩ chuyên môn và 03 CBQL là Thạc sĩchuyên ngành Quản lý giáo dục Hầu hết giáo viên có phẩm chất đạo đức tốt, biếtquan tâm, yêu thương học sinh hết mực Phần lớn giáo viên nắm được kiến thức, kĩnăng sư phạm và nghiệp vụ giảng dạy, tích cực, chủ động trong đổi mới phươngpháp giảng dạy Số giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp tỉnh hàng năm đềutăng, các giáo viên này từng bước trưởng thành Đa số được mời tham gia Hội đồng

bộ môn của Sở, góp phần trong giảng dạy nâng cao chất lượng tốt nghiệp hàng nămcủa trường, huyện, tỉnh Hàng năm, giáo viên đều được bồi dưỡng chính trị hè,chuyên môn, nghiệp vụ

Công tác bồi dưỡng và đào tạo và khuyến khích học tập nâng cao trình độ trênchuẩn cho giáo viên được quan tâm Hàng năm mỗi trường có từ 2 - 5 giáo viênđược tạo điều kiện đi học sau đại học Giáo viên đều có ý thức tự học, tự bồi dưỡng

để nâng cao trình độ chuyên môn, tin học, ngoại ngữ

Với 116 lớp học trong năm học 2011 - 2012 các trường bố trí đủ 116 GVCNđảm bảo có 01 GVCN trên một lớp; riêng trường THPT Cao Lãnh 1 trong giai đoạn

ôn thi tốt nghiệp cho khối 12 có phân công thêm 1 phó chủ nhiệm hỗ trợ cho mỗilớp

Bảng 2.2: Thống kê trình độ giáo viên và tỉ lệ đảng viên của 05 trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp [23],[24],[25],[26],[27]

CB-GV

Trên chuẩn

Đạt chuẩn

Đảng viên

Tỉ lệ đảng viên/CB- GV

Kết nạp Đảng hàng năm

THPT Cao Lãnh 1 98 13

(13,2%)

85(86,8%) 36 36,7% 3

THPT Cao Lãnh 2 87 6

(6,9%)

81(93,1%) 33 38,0%

6(Có HS)

Nguyễn Văn Khải 39

3(7,7%)

36(92,3) 12 31% 1

2.2.3 Về cơ sở vật chất, trang thiết bị

Hầu hết các trường được xây dựng kiên cố, đảm bảo đủ điều kiện dạy và họcbao gồm: phòng học thông thường, phòng bộ môn, phòng thí nghiệm, thư viện,phòng máy vi tính, phòng máy chiếu, phòng máy chiếu đa năng, văn phòng … Bên

cạnh đó, do là trường điểm của huyện, trường THPT Cao Lãnh 1 còn được trang bịphòng họp trực tuyến và phòng sử dụng Bảng tương tác Active board với nhiềuphượng tiện hiện đại hỗ trợ tốt cho việc giảng dạy theo phương pháp mới.

Về thiết bị dạy học: tất cả các trường đã được trang bị thiết bị dạy học tối thiểuphục vụ đổi mới chương trình giáo dục phổ thông Trường THPT Cao Lãnh 1 đủđiều kiện cơ sở vật chất dạy học khép kín 2 buổi/ngày, các trường còn lại tronghuyện cũng đảm bảo cơ sở vật chất phục vụ tốt cho việc học tập của học sinh, đặcbiệt là học sinh khối 12 Mỗi trường đều được trang bị từ 2 - 3 phòng máy tính, với

số lượng từ 30 - 44 máy mỗi phòng Trang bị được máy chiếu phục vụ giảng dạyhọc tập và quản lý

2.2.4 Chất lượng và hiệu quả đào tạo

Trong những năm học qua, cả 05 trường THPT trong huyện đều đã triển khaithực hiện nội dung chương trình giáo dục theo đúng qui định và hướng dẫn củangành Ngay từ đầu năm học đã có kế hoạch bồi dưỡng học sinh khá giỏi, phụ đạohọc sinh yếu kém Triển khai nhiều biện pháp nhằm thực hiện đổi mới phương phápdạy học phù hợp với tâm sinh lý, lứa tuổi học sinh; tổ chức nhiều hoạt động vuichơi lành mạnh như tổ chức các hoạt động ngoại khóa, tổ chức các câu lạc bộ củaĐoàn thanh niên, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; tổ chức các buổi nói chuyệntọa đàm, các buổi hội nghị học tốt, các câu lạc bộ các môn, tổ chức ngoại khóa mônhọc… Các hoạt động trên đã giúp học sinh nhanh chóng hòa nhập tập thể, có tinhthần đoàn kết gắn bó, tạo ra sức mạnh tập thể giúp đỡ nhau trong học tập

Kết quả năm học 2011 - 2012 cụ thể như sau:

- Xếp loại học lực của học sinh các trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh ĐồngTháp có tỷ lệ Khá, Giỏi là 33,72%, trung bình 49,98 %, yếu 15,3 %, sau khi thi lại tỉ

lệ yếu còn dưới 2,5%; tỷ lệ tốt nghiệp toàn huyện là 100%; đỗ đại học, cao đẳngđạt xấp xỉ 60% Nhiều năm liền Trường THPT Cao Lãnh 2 đứng hạng cao vì cónhiều học sinh đạt giải vòng tỉnh, được chọn vào đội tuyển thi cấp quốc gia; TrườngTHPT Cao Lãnh 1 có học sinh đạt giải cấp khu vực; trong khi đó Trường THPTCao Lãnh 1, THPT Cao Lãnh 2 và THPT Kiến Văn có phong trào Đoàn - Hội phát

triển mạnh, mỗi năm đều có trường trong huyện được nhận giấy khen của Tỉnhđoàn.

- Về chất lượng giáo dục đạo đức các trường qua các năm đều được nâng lên.Học sinh giữ được những phẩm chất tốt đẹp đồng thời biết học hỏi, tìm hiểu nhữngcái mới, phù hợp lứa tuổi để ngày một trưởng thành hơn Tỷ lệ học sinh xếp loạihạnh kiểm từ khá trở lên của 05 trường các năm học vừa qua và năm học 2011 -

2012 đều đạt trên 90%, không có học sinh hạnh kiểm yếu do vi phạm tệ nạn Số họcsinh bị hạnh kiểm trung bình, yếu chủ yếu do bị khống chế về học lực, một số ít họcsinh do bị vi phạm nội quy phải rèn luyện thêm trong hè

Hàng năm, Đoàn trường và Ủy ban Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam cáctrường đều giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp Điển hình trongphong trào này là trường THPT Cao Lãnh 2 và THPT Thống Linh kết nạp từ 1-2

em học sinh trong một năm học

Thống kê chất lượng học tập của học sinh 05 trường THPT trong huyện đượcthể hiện trong Bảng 2.3:

Bảng 2.3: Thống kê chất lượng học tập của học sinh 05 trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp [23],[24],[25],[26],[27]

Tên

trường

Số HS

Để đánh giá thực trạng công tác của GVCN lớp trước hết chúng tôi khảo sátthực trạng nhận thức, thái độ của CBQL và giáo viên về công tác chủ nhiệm lớptrong các trường THPT huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp Chúng tôi đã tiến hànhkhảo sát, tham khảo ý kiến 12 CBQL và 93 giáo viên ở 05 trường THPT tronghuyện với câu hỏi “Các đồng chí có đồng ý với ý kiến cho rằng hiện nay GVCN lớp

có vai trò rất quan trọng và cần thiết trong nhà trường phổ thông hay không?”

Kết quả được thể hiện qua Bảng 2.4:

Bảng 2.4: Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về mức độ cần thiết của giáo viên chủ nhiệm ở các nhà trường

của nhà trường luôn biết rằng đội ngũ giáo viên làm công tác chủ nhiệm cũng nhưchất lượng công tác chủ nhiệm lớp sẽ ảnh hưởng không ít đến chất lượng giáo dụcchung của nhà trường.

Kết quả đánh giá được tính theo điểm số (Điểm trung bình : 0 ≤ x ≤2 )

Mức độ: Đồng ý: 2 điểm; Phân vân: 1 điểm Không đồng ý: 0 điểm

Kết quả khảo sát được trình bày ở Bảng 2.5:

Bảng 2.5: Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò của giáo viên chủ nhiệm

phân công quản lý và

chịu trách nhiệm mọi

hoạt động của họ sinh

GVCN là cầu nối giữa

ba môi trường giáo dục:

Gia đình-nhà trường-xã

hội

99 94 5 5 1 1 1,93 2