Một số giải pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS huyện an dương, thành phố hải dương luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Chính vì vậy có rất nhiều các chuyên gia, nhà giáo, nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu mộtcách toàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc tổ chức quá trình dạy học, ýnghĩa của vi

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

Với tình cảm chân thành, tác giả xin đợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tớitoàn thể các thầy giáo, cô giáo của Khoa Sau Đại học, Khoa Giáo dục trờng Đại

học Vinh, Hội đồng khoa học, các thầy giáo, cô giáo đã tham gia giảng dạy ở lớpCao học quản lý giáo dục khóa 17

Xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc, Phòng Trung học Sở Giáo dục và

Đào tạo Hải Phòng, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện An Dơng, các cán bộ quản

lý, giáo viên và học sinh các trờng THCS huyện An Dơng, thành phố Hải Phòng

đã tạo điều kiện cho tác giả đợc học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Em xin b y t lũng bi t ày tỏ lũng biết ỏ lũng biết ết ơn sõu s c t i PGS.TS Nguyễn Thị Hắc tới PGS.TS Nguyễn Thị H ới PGS.TS Nguyễn Thị H ờng ngời ớng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ, động viên, tạo điều kiện thuận lợi nhất để

h-em hoàn thành luận văn này

Vô cùng biết ơn sự giúp đỡ của bạn bè tri kỷ, sự yêu thơng của gia đình, sự

sẻ chia khó khăn của đồng nghiệp song hành cùng tác giả trong quá trình học tập

và nghiên cứu

Do điều kiện về thời gian và khả năng của bản thân có hạn, mặc dù đã cốgắng rất nhiều song luận văn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rấtmong nhận đợc nhiều ý kiến đóng góp quí báu

Xin chân thành cảm ơn!

Ngày 1 tháng 11 năm 2011 Tác giả

Hà Thị Th

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hơn 20 năm đổi mới, đất nước ta đó cú sự phỏt triển mạnh mẽ về kinh tế

và xó hội GD&ĐT cũng đạt được nhiều kết quả to lớn, song chưa tương xứngvới tiềm năng của một đất nước cú truyền thống hiếu học Bờn cạnh đú nền giỏodục nước nhà cũn bộc lộ những yếu kộm bất cập Nghị quyết Trung ương 2, khúaVIII đó chỉ rừ: ‘‘Giỏo dục và đào tạo nước ta cũn yếu kộm bất cập về quy mụ, cơcấu, đỏng quan tõm là chất lượng và hiệu quả cũn thấp” Đồng thời Nghị quyết

Trung ương 2 khóa VIII cũng chỉ ra một trong những nguyên nhân yếu kém đó làdo: ‘‘Công tác quản lý giáo dục và đào tạo còn có những mặt yếu kém bất cập” Hoạt động dạy học là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chấtlượng giáo dục Công tác quản lý của người Hiệu trưởng luôn phải đặt nhiệm vụquản lý hoạt động dạy học là quan trọng hàng đầu Giải pháp quản lý dạy học củaHiệu trưởng có tác động trực tiếp tới hoạt động giảng dạy, giáo dục của thầy vàhoạt động học tập rèn luyện của trò nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục.

Muốn có được giải pháp quản lý hoạt động dạy học tốt, thì người Hiệutrưởng phải là trung tâm, đi đầu trong việc ứng dụng khoa học quản lý đồng thờivận dụng linh hoạt sáng tạo các giải pháp quản lý đó để thực hiện thắng lợi mụctiêu giáo dục

An Dương là một huyện ngoại thành của thành phố Hải Phòng, từng bướcđang được đô thị hóa nhanh chóng Các trường THCS trong huyện đã có nhiều cốgắng nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn cũng như đại trà, nhiều trường đãđạt chuẩn quốc gia Để đáp ứng yêu cầu đổi mới với giáo dục THCS như: đổimới nội dung chương trình, phương pháp dạy học, phổ cập giáo dục và hướngnghiệp dạy nghề đòi hỏi công tác quản lý hoạt động dạy học của người Hiệutrưởng phải mang tính toàn diện Tuy nhiên, trong thực tế công tác quản lý hoạtđộng dạy học của Hiệu trưởng các trường THCS ở huyện An Dương, thành phốHải Phòng còn nhiều vấn đề bất cập, các giải pháp quản lý của Hiệu trưởng chưakhoa học, thiếu đồng bộ, thiếu tự tin trong sáng tạo công việc, còn nhiều lúngtúng, chưa đáp ứng được với sự phát triển giáo dục của thành phố Nguyên nhân

là do thiếu cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy học, nguồn lực tàichính, cơ chế hoạt động và trình độ tay nghề đội ngũ giáo viên Vì thế để nângcao chất lượng dạy học, cần có những giải pháp thích hợp

Trong xu thế phát triển hiện nay của thời đại công nghệ thông tin cũng nhưnhiều ứng dụng khác được đưa vào giảng dạy thì việc nâng cao năng lực quản lýhoạt động dạy học của Hiệu trưởng là cần thiết.

Để nâng cao chất lượng dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy ở

trường THCS tôi lựa chọn đề tài: “Một số giải pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS huyện An Dương, thành phố Hải Phòng”.

2 Mục đích nghiên cứu

Từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề xuất một số giải pháp quản lý nhằmnâng cao chất lượng dạy học ở các trường THCS huyện An Dương, thành phố HảiPhòng

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4 Giả thuyết khoa học

Chất lượng dạy học nói chung và chất lượng quản lý hoạt động dạy học củaHiệu trưởng các trường THCS huyện An Dương, thành phố Hải Phòng sẽ đượcnâng cao nếu xác định được hệ thống các giải pháp quản lý có tính khoa học, tínhkhả thi và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Tìm hiểu cơ sở lý luận của đề tài

5.2 Tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS huyện AnDương, thành phố Hải Phòng

5.3 Đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS tạihuyện An Dương, thành phố Hải Phòng

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu các giải pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng ở cáctrường THCS huyện An Dương, thành phố Hải Phòng

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Bao gồm các phương pháp phân tích, tổng hợp các văn bản pháp quy củaNhà nước, của ngành GD&ĐT về quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS.Nghiên cứu tìm tài liệu, sách, báo… về quản lý hoạt động dạy học ở trườngTHCS

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra: nhằm thu thập số liệu.

- Phương pháp quan sát sư phạm.

- Phương pháp nghiên cứu bằng trò chuyện (phỏng vấn).

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm.

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia.

7.3 Phương pháp thống kê toán học

Nhằm xử lý các dữ liệu, các thông tin trong quá trình nghiên cứu, điều tra thuthập được

8 Đóng góp của luận văn

Hệ thống cơ sở lý luận về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường,quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS, từ đó có cách nhìn tổng quan về quản

lý hoạt động dạy học ở trường THCS và các giải pháp quản lý hoạt động dạy họccủa Hiệu trưởng ở trường THCS

Đánh giá thực trạng chất lượng dạy học, các giải pháp quản lý hoạt độngdạy học ở các trường THCS huyện An Dương và đặc biệt là giải pháp quản lý

của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học ở các trường THCS trong huyện, từ

đó tìm ra nguyên nhân, yếu kém trong quản lý và chỉ đạo

Đề xuất một số giải pháp khoa học trong công tác quản lý hoạt động dạyhọc của Hiệu trưởng ở các trường THCS nói chung và các trường THCS huyện

An Dương nói riêng

Vận dụng các giải pháp vào thực tiễn quản lý hoạt động dạy học của Hiệutrưởng ở các trường THCS huyện An Dương, từ đó tổng hợp, phân tích và đềxuất các giải pháp phù hợp cho các giai đoạn tiếp theo

9 Cấu trúc luận văn

Luận văn ngoài phần mở đầu và phần kết luận, phần nội dung được trình bàytheo 3 chương như sau:

- Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài.

- Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS huyện

Hiện nay, bất kỳ quốc gia nào trên thế giới đều nhận thức được vai trò to lớn

của giáo dục đối với sự ổn định chính trị, phát triển KT-XH của một nước Giáo dục

thực sự là quốc sách hàng đầu bởi giáo dục tạo nên sự phát triển con người, là điều

kiện cơ bản để hình thành, phát triển và hoàn thiện lực lượng sản xuất của xã hội.Việt Nam chúng ta đã nhận thức rõ nét về vai trò của giáo dục đối với sự phát triểncủa đất nước Điều này thể hiện rõ trong quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước

đã khẳng định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, toàn xã hội phải có ý thức chăm

lo cho sự nghiệp giáo dục Giáo dục ngày nay được coi là nền tảng, chìa khoá cho sựphát triển khoa học kỹ thuật, đem lại sự phồn thịnh cho đất nước Trong chiến lượcphát triển giáo dục, quá trình dạy học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Chính vì vậy

có rất nhiều các chuyên gia, nhà giáo, nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu mộtcách toàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc tổ chức quá trình dạy học, ýnghĩa của việc nâng cao chất lượng dạy học, đổi mới phương pháp, hình thức dạyhọc như Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt, Vũ Ngọc Bảo, Trần Kiều….Để nâng cao chấtlượng dạy học cần có rất nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan trọng không thể thiếuđược nó quyết định tới chất lượng giáo dục và sự phát triển giáo dục đó chính làquá trình quản lý chất lượng dạy học Nghị quyết phát triển giáo dục của Đảng tatrong văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã ghi rõ “Đổi mới tư duy giáodục một cách nhất quán, từ mục tiêu chương trình, nội dung, phương pháp đến cơcấu và hệ thống tổ chức cơ chế quản lý để tạo ra sự chuyển biến cơ bản và toàndiện của nền giáo dục nước nhà, ưu tiên hàng đầu cho chất lượng dạy và học”.Trong công tác quản lý các hoạt động giáo dục ở nhà trường đòi hỏi sự chỉđạo của người Hiệu trưởng phải mang tính toàn diện Đặc biệt quản lý hoạt độngdạy học phải được coi là khâu đột phát để nâng cao chất lượng giáo dục trong nhàtrường

Quản lý hoạt động dạy học là công việc chính của người Hiệu trưởng, vì vậyquản lý hoạt động dạy học luôn là vấn đề được quan tâm, nghiên cứu và đề cậptrong các công trình khoa học giáo dục ở một số giáo trình của Đại học sư phạm

Hà Nội, Đại học Vinh, Viện chiến lược giáo dục và một số luận văn Thạc sỹchuyên ngành quản lý giáo dục như các tác giả Võ Văn Thông, Phạm Minh Trì,

Lương Nguyễn Duy Thanh, Nguyễn Hữu Quang Tuy nhiên, các công trìnhkhoa học trên mới dừng lại ở tính định hướng, chưa cụ thể cho các cơ sở giáo dục

áp dụng nhất là các trường THCS ở vùng sâu, vùng xa hoặc các trường THCS ởcác vùng đang đô thị hóa nhanh chuyển từ các trường ở địa bàn xã lên phườnghiện nay

Do đó, tôi đưa ra việc nghiên cứu thực trạng giải pháp quản lý hoạt độngdạy học ở các trường THCS ở huyện An Dương, thành phố Hải Phòng với mongmuốn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học của các nhàtrường

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý

Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, mọi hoạt động của đời sống

xã hội đều cần tới quản lý Quản lý là một dạng lao động đặc biệt điều khiển cáchoạt động lao động, nó có tính khoa học và nghệ thuật cao, nhưng đồng thời nó làsản phẩm có tính lịch sử, tính đặc thù của xã hội

Theo lý luận của chủ nghĩa Mác về quản lý “ Quản lý xã hội một cáchkhoa học là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đối với toàn bộ hay những

hệ thống khác nhau của hệ thống xã hội trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúngđắn những quy luật khách quan vốn có của nó nhằm đảm bảo cho nó hoạt động

và phát triển tối ưu theo mục đích đặt ra” [15]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là những tác động có địnhhướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong tổ chức đểvận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [24]

Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều ngườisao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội” [20]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý là tác động có mục đích, có kếhoạch của chủ thể, của người quản lý đến tập thể người lao động nói chung(khách thể quản lý) nhằm thực hiện mục tiêu đã dự kiến” [17]

Theo tác giả Thái Văn Thành cho rằng: “Quản lý là sự tác động có mục đích,

có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra” [26]

Như vậy có thể xem quản lý là một quá trình tác động có mục đích, có kếhoạch nhằm gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý, thông qua

cơ chế quản lý, nhằm đạt được mục đích của quản lý

Tuy có nhiều cách diễn đạt khái niệm về quản lý khác nhau nhưng chúngđều có một điểm chung thống nhất như sau: Quản lý là một quá trình tác động cóđịnh hướng phù hợp quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản

lý nhằm khai thác và tận dụng hiệu quả những tiềm năng và cơ hội của đối tượngquản lý để đạt được mục tiêu quản lý trong một môi trường luôn biến động, chủthể quản lý tác động bằng các chế định xã hội, tổ chức về nhân lực, tài lực và vậtlực, phẩm chất và uy tín, chế độ chính sách đường lối chủ trương trong cácphương pháp quản lý và công vụ quản lý để đạt mục tiêu quản lý

1.2.2 Quản lý giáo dục

Giáo dục là quá trình đào tạo con người một cách có mục đích, nhằm cungcấp cho con người những hành trang về đạo đức, tri thức, sức khỏe, để tham giađời sống xã hội, tham gia vào lao động sản xuất, bằng cách tổ chức truyền thụ vàlĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử của xã hội loài người Để đạt được mục đíchtrên thì giáo dục phải có tổ chức, quản lý giáo dục

Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kếhoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau nhằmmục đích đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và

vận dụng những quy luật chung của xã hội cũng như các quy luật của quản lýgiáo dục, của sự phát triển tâm lý và thể lực của trẻ em” [20]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tácđộng có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho

hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được cáctính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quátrình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lêntrạng thái mới về chất” [24]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động cómục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ thốngvận hành theo đường lối nguyên lý của Đảng, thực hiện các tính chất của nhàtrường xã hội chủ nghĩa điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa

hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến tiến bộ trạng thái về chất” [18]

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan làđiều hành phối hợp các lực lượng nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ theoyêu cầu phát triển của xã hội Ngày nay, với sứ mệnh phát triển giáo dục thườngxuyên, công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi người Chonên quản lý giáo dục được hiểu là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân” [2]

Từ ý kiến của các nhà khoa học quản lý trên ta có thể quan niệm quản lýgiáo dục là: “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có hướng đích của chủ thểquản lý đến đối tượng quản lý ở các cơ sở giáo dục khác nhau trong toàn bộ hệthống giáo dục, nhằm phát triển quy mô cả về số lượng và chất lượng để đạt tớimục tiêu giáo dục”

1.2.3 Quản lý trường học

Nhà trường là bộ phận quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân Nhàtrường là một hoạt động xã hội một thiết chế chuyên biệt của xã hội, nơi truyền

bá những kinh nghiệm lịch sử của xã hội loài người, nền văn hóa nhân loại chomột nhóm dân cư nhất định của xã hội đó.

Nhà trường là nơi tổ chức thực hiện và quản lý quá trình giáo dục Quátrình này được thực hiện bởi hai chủ thể, người được giáo dục (người học) vàngười giáo dục (người dạy) Trong quá trình giáo dục hoạt động của người học vàhoạt động của người dạy luôn gắn bó tương tác hỗ trợ nhau, tựa vào nhau để thựchiện mục tiêu giáo dục theo yêu cầu xã hội

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lốicủa Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hànhtheo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối vớingành giáo dục với thệ hệ trẻ và từng học sinh” [18]

Theo tác giả Thái Văn Thành: “Quản lý nhà trường là quản lý vi mô, nó làmột hệ thống con của quản lý vĩ mô quản lý giáo dục, quản lý nhà trường có thểhiểu là một chuỗi tác động hợp lý (có mục đích, tự giác, hệ thống, có kế hoạch)mang tính tổ chức sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể cán bộ giáo viên vàhọc sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huyđộng họ cùng cộng tác, phối hợp, tham gia vào mọi hoạt động của nhà trườngnhằm làm cho quá trình này vận hành tối ưu để đạt được những mục tiêu dựkiến” [26]

Như vậy quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có hướng đích củaHiệu trưởng đến con người (giáo viên, cán bộ, nhân viên, học sinh) đến cácnguồn lực (Cơ sở vật chất, tài chính, thông tin…) nhằm đẩy mạnh các hoạt độngcủa nhà trường theo nguyên lý giáo dục, tiến tới mục tiêu giáo dục hợp với quyluật

Để quản lý trường học có hiệu quả chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) cần phảithực hiện tốt các chức năng quản lý, chức năng kế hoạch hóa, chức năng tổ chức,chức năng chỉ đạo, chức năng kiểm tra, vận dụng sao cho đúng nguyên lý giáo

dục, phù hợp với quy luật và những đặc thù của cơ sở giáo dục, nhằm hoàn thànhnhiệm vụ của nhà trường đã đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng cho sự nghiệp xây

dựng CNH-HĐH đất nước.

Muốn làm tốt quản lý nhà trường cần phải xây dựng được đội ngũ cán bộquản lý đúng về cơ cấu, đủ về số lượng, mạnh về khả năng chuyên môn để thựchiện tốt nhiệm vụ nhà trường đạt tới mục tiêu đề ra Chính vì vậy việc đào tạo độingũ cán bộ quản lý có đủ năng lực phẩm chất đạo đức, văn hóa, quản lý, có lýluận, có tầm nhìn, có khả năng điều hành cơ sở giáo dục đạt tới mục tiêu là vôcùng quan trọng trong hệ thống giáo dục

Quản lý trường học là quản lý con người gồm giáo viên và HS, quản lýtrường học là quản lý hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của HS, lấyhoạt động học của HS là trung tâm Ngoài ra, cần có sự hỗ trợ của các lực lượngtrong nhà trường như nhân viên, tài vụ, đoàn đội nhằm thực hiện tốt quá trìnhdạy và học trong trường đạt kết quả

Vậy quản lý trường học là hoạt động của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng)nhằm tổ chức các hoạt động của giáo viên và HS, các lực lượng hỗ trợ giáo dụckhác, đồng thời phát huy hết khả năng của các nguồn lực giáo dục để đạt đượcchất lượng cao trong đào tạo của nhà trường

1.2.4 Dạy học, hoạt động dạy học

a Dạy học

Dạy học là những hoạt động giao tiếp mang ý nghĩa xã hội bao gồm hoạtđộng dạy của giáo viên và hoạt động học của HS Chủ thể hoạt động dạy là giáoviên và chủ thể hoạt động học là người học (học sinh THCS), đó là hai hoạt độngkhác nhau nhưng không phải là đối lập nhau, mà có sự thống nhất cao của haimặt để cùng hướng tới mục đích

Hoạt động của giáo viên là truyền thụ tri thức, lãnh đạo, tổ chức điềukhiển, uốn nắn hoạt động chiếm lĩnh tri thức cho HS Vai trò của người giáo viên

là người dẫn dắt, dẫn đường, là người đồng hành với HS trên con đường chiếmlĩnh tri thức tạo nên sự gắn kết chặt chẽ giữa người dạy và người học.

Hoạt động học của HS là quá trình nhận thức, nó trở nên có ý nghĩa và kếtquả khi nó là tự giác, tích cực, nỗ lực, hoạt động học không chỉ dừng lại ở việcnhắc lại, lặp lại bài học, hành vi mà hơn thế nữa nó là sự tái tạo cho bản thân,sáng tạo trong tư duy, biết sử dụng và điều khiển tri thức trong quá trình lĩnh hội

và chiếm lĩnh khoa học Dạy và học là hai hoạt động của một quá trình dạy học

có mối quan hệ chặt chẽ thống nhất với nhau Kết quả học tập của HS không chỉ

là kết quả của hoạt động học mà còn là kết quả của hoạt động dạy Không thểtách rời kết quả học tập của trò trong việc đánh giá kết quả của thầy Bởi vì, nếunhư hoạt động dạy là việc tổ chức điều khiển tối ưu quá trình HS chiếm lĩnh trithức, hình thành và phát triển nhân cách thì trong hoạt động học, HS tiếp nhậnkhái niệm khoa học, tự giác, tích cực, tự lực chiếm lĩnh khoa học dưới sự điềukhiển của giáo viên

Dạy là một hoạt động tổ chức điều khiển sự học tập của HS, giúp HS nắmvững kiến thức, hình thành kĩ năng, hình thành nhân cách thì hoạt động học sẽđạt được ba mục đích: Trí dục (nắm vững tri thức, hình thành kĩ năng), phát triển(phát triển tư duy và năng lực hoạt động trí tuệ) và giáo dục (hình thành thế giớiquan khoa học, nhân cách, phẩm chất đạo đức) Nói cách khác dạy học sẽ giúpcon người phát triển cả đức lẫn tài, cả năng lực lẫn phẩm chất

Hoạt động dạy là hoạt động truyền đạt thông tin và điều khiển hoạt độnghọc là lĩnh hội và tự điều khiển

Hoạt động dạy theo chương trình nội dung qui định thì hoạt động học phảituân thủ, thực thi theo toàn bộ hệ thống khái niệm của môn học, cấu trúc lôgiccủa môn học, ứng dụng hiểu biết vào học tập và lao động

Hoạt động dạy theo phương pháp định chế của nhà trường và sự thích ứngsáng tạo của giáo viên thì hoạt động học phải đồng thời có phương pháp nhậnthức, phương pháp chiếm lĩnh biến thành học vấn của bản thân.

Dạy học là hai hoạt động có sự thống nhất chặt chẽ, có mối quan hệ hữu cơgiữa thầy và trò, giữa truyền thụ và lĩnh hội, giữa dạy và học

Mục đích của dạy học gắn liền với mục tiêu của môn học, bài học Người

ta thường nói mục đích chung của dạy học là trang bị cho người học tri thức, kĩnăng, thái độ và các giá trị Mục tiêu chuyên biệt đưa ra yêu cầu cụ thể cho hoạtđộng của giáo viên và HS với từng nội dung, từng chủ đề nhận thức Đó là mụctiêu trực tiếp được tính toán xây dựng trên cơ sở đặc điểm cụ thể của môn học,đặc điểm đối tượng HS Mục đích dạy học được thông qua việc thực hiện mụctiêu của bài học, môn học

Nói cách khác, hoạt động dạy học là quá trình vận động kết hợp giữa haikiểu hoạt động dạy và học nhằm đạt được nhiệm vụ của dạy học

Trong hoạt động dạy học người dạy chủ động lựa chọn trọng tâm, trọngđiểm, nội dung, phương pháp, phương tiện lựa chọn các hình thức tổ chức cũng

như chuẩn kiến thức trong đánh giá, người học dựa trên các cơ sở kiến thức khoahọc nhằm nâng cao chất lượng kiến thức của mình lên một trình độ mới.

Hoạt động dạy học gắn liền với hoạt động giáo dục Cả hai hoạt động nàyđều hướng tới mục tiêu chung là phát triển toàn diện nhân cách học sinh

Hoạt động dạy học là một hệ thống toàn vẹn bao gồm các thành tố cơ bản:mục đích, nội dung, phương tiện, hình thức tổ chức, người dạy, người học Cácthành tố này tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau để thực hiện nhiệm vụ dạyhọc nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học

Mục đích là kết quả được hình dung trước mà dạy học cần đạt được Khiđặt ra mục đích cần chú ý đến đặc điểm đối tượng và các yếu tố khác có đảm bảoviệc đạt được mục đích hay không

Nội dung là đối tượng lĩnh hội của học sinh, nó là yếu tố khách quan, quyếtđịnh lôgic của bản thân quá trình dạy học về mặt khoa học

Phương pháp là cách thức để tiến hành hoạt động dạy học nhằm đạt đượchiệu quả.Việc lựa chọn phương pháp dạy là hoạt động của mỗi giáo viên nhằmgiúp HS chiếm lĩnh tri thức một cách tốt nhất Phương pháp học của HS nó phùhợp với điều kiện cá nhân và cả phương pháp của giáo viên

Phương tiện là điều kiện đủ để hoạt động dạy học diễn ra bình thường Đặcbiệt hiện nay sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại đã mang lại hiệu quả rấttốt cho dạy học

Hình thức tổ chức là việc tổ chức hoạt động dạy học dưới các dạng khácnhau sao cho phù hợp với nội dung và phương pháp dạy học của môn học đó

Hoạt động học của HS là một bộ phận quan trọng của hoạt động dạy học,

là qui định lôgic của quá trình dạy học về lý luận dạy học Nghĩa là trình độ trídục và qui định lĩnh hội của HS có ảnh hưởng quyết định đến việc tổ chức dạyhọc Nó bao gồm các chức năng thống nhất với nhau: tự giác, chủ động, tích cựclĩnh hội và tự điều khiển

Hoạt động dạy của giáo viên gồm các chức năng: hướng dẫn, tổ chức, chỉđạo, điều khiển, truyền đạt và tự điều khiển luôn tương tác và thống nhất vớinhau Dạy phải xuất phát từ lôgic khoa học của khái niệm và lôgic sư phạm củatâm lý lĩnh hội.

Qua nghiên cứu các quan điểm trên, ta thấy: “Hoạt động dạy học là quátrình mà trong đó dưới sự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức và học tậpcủa mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học.”

1.2.5 Giải pháp, giải pháp quản lý hoạt động dạy học

a Giải pháp

Giải pháp là cách giải quyết một vấn đề, tìm giải pháp cho từng vấn đề Nhưvậy, giải pháp là cách thức giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó, là cách thức tác độngnhằm thay đổi chuyển biến một hệ thống, một quá trình, một trạng thái nhất địnhnhằm đạt được mục đích Giải pháp càng thích hợp, càng tối ưu, càng giúp giải quyếtnhanh chóng vấn đề đặt ra Để có giải pháp khả thi, phù hợp phải được xuất phát từnhững cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn tin cậy

b Giải pháp quản lý hoạt động dạy học

Giải pháp quản lý hoạt động dạy học là hệ thống cách thức tác động củachủ thể quản lý vào các hoạt động dạy và học, làm cho quá trình này diễn ra đúngmục tiêu dự kiến Giải pháp quản lý hoạt động dạy học bao gồm các tác độnghướng đích vào các thành tố cấu trúc quá trình dạy học, quản lý về chương trình,quản lý quá trình truyền thụ kiến thức của giáo viên, việc thực hiện chương trìnhdạy học, kế hoạch của nhà trường, các tổ nhóm chuyên môn, quản lý sự lĩnh hộikiến thức của HS cũng như việc tự tổ chức, tự điều khiển quá trình học của HS,

quản lý việc huy động các nguồn lực nhằm nâng cao chất lượng dạy học Giảipháp quản lý hoạt động dạy học phải được xem xét cụ thể ở từng địa phương,từng đơn vị cụ thể phù hợp với nhiệm vụ, chức năng quản lý của chủ thể quản lý.

1.3 Đặc trưng của hoạt động dạy học ở trường THCS

1.3.1 Mục tiêu dạy học

Đó là chất lượng dạy học đạt được ở học sinh với sự phát triển toàn diệncác mặt đức, trí, thể, mĩ, giáo dục lao động đã được qui định trong mục tiêu dạyhọc, chất lượng đó là kết quả tổng hợp của nhiều hoạt động, của cả hoạt động dạy

và hoạt động học nhằm đảm bảo cho chất lượng đó Nói cách khác, mục tiêu củaquản lý hoạt động dạy học là: Đảm bảo thực hiện đầy đủ các mục tiêu, kế hoạchđào tạo và nội dung chương trình giảng dạy theo đúng tiến độ thời gian qui định.Đảm bảo hoạt động dạy học đạt chất lượng cao (quản lý chất lượng)

1.3.2 Nội dung dạy học

Nội dung dạy học là một thành tố hết sức quan trọng của quá trình dạy học.Nội dụng dạy học ở các trường THCS là hệ thống các kiến thức khoa học về tựnhiên và kỹ thuật, về xã hội và nhân văn, về tư duy, về nghệ thuật, cùng với hệthống kỹ năng và kỹ xảo hoạt động vật chất và tinh thần cần trang bị cho học sinhtrong học tập

Quản lý mục tiêu, nội dung dạy học chính là quản lý việc xây dựng thựchiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục, thái độ và phát triển trí tuệ cho học sinh, việcchấp hành các nội qui, qui chế về đào tạo một cách nề nếp, ổn định

Quản lý nội dung dạy học là việc phát hiện kịp thời các nguyên nhân dẫnđến tình trạng yếu kém, đề ra và tổ chức thực hiện các giải pháp khắc phục nhữnghạn chế nhằm đảm bảo được chất lượng dạy học

1.3.3 Phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học là tổng hợp các cách thức hoạt động phối hợp củagiáo viên và HS, trong đó phương pháp dạy chỉ đạo phương pháp học, nhằm giúp

HS chiếm lĩnh hệ thống kiến thức khoa học và hình thành hệ thống kỹ năng, kỹxảo thực hành sáng tạo.

Phương pháp dạy học có ý nghĩa rất lớn đến việc quyết định chất lượngdạy học Với các nhà quản lý giáo dục, đặc biệt là Hiệu trưởng việc quản lý tốtphương pháp dạy học sẽ góp phần thúc đẩy nâng cao chất lượng giáo dục Quathực tế khảo sát tại các trường THCS huyện An Dương cho kết quả rất rõ ràng đó

là những trường mà Hiệu trưởng luôn quan tâm, chỉ đạo đổi mới phương phápdạy học thì nơi đó chất lượng giáo dục cả mũi nhọn cũng như đại trà được nângcao rõ rệt

1.3.4 Đội ngũ giáo viên

Trong bất kỳ một lĩnh vực nào thì nguồn lực đóng vai trò rất quan trọngvào hiệu quả công việc Do đó đội ngũ giáo viên là điều mà các nhà quản lý luônluôn quan tâm trăn trở Có rất nhiều lý do để các nhà quản lý quan tâm trăn trở vềđội ngũ như:

- Tuổi tác trong đội ngũ giáo viên là không đồng đều: Có nhiều giáo viên

dạy lâu năm có kinh nghiệm nhưng sức khỏe lại giảm sút Ngược lại đối vớinhững giáo viên trẻ luôn say mê, yêu nghề rất nhiệt huyết với sự nghiệp giáo dụcnhưng lại thiếu phương pháp, thiếu cách tiếp cận vấn đề

- Vị trí địa lý cũng là điều kiện cản trở tới kết quả công việc

- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ là vấn đề tương đối trăn trở của phần lớn

các Hiệu trưởng trường THCS Mặc dù đội ngũ cơ bản đạt chuẩn về đào tạonhưng thực tế lại không đáp ứng được yêu cầu giảng dạy hiện nay

- Sự tâm huyết của nhà giáo.

- Sự hợp tác, phối hợp của các thành viên và tổ chức trong nhà trường.

Để quản lý tốt hoạt động dạy học trong nhà trường đòi hỏi phải có sự hợptác, phối hợp giữa các cá nhân, các tổ chức trong tập thể nhà trường để tạo nên sựthống nhất chung, tạo nên sức mạnh đoàn kết

Hiệu trưởng phải biết sử dụng một cách hiệu quả nhất đội ngũ trợ lý nhưcác Phó hiệu trưởng, tổ trưởng, Chủ tịch công đoàn, Đoàn đội,… trong nhàtrường tạo thành một bộ máy hoàn chỉnh vận hành tốt, hoạt động đạt hiệu quảcao Coi trọng tổ chuyên môn và Hội đồng sư phạm nhằm tạo một chuyển biến

về chất trong công tác giảng dạy

1.3.5 Đối tượng dạy học: học sinh

Đối tượng HS là một trong hai yếu tố then chốt quyết định đến kết quảgiáo dục

Do vậy việc quản lý đội ngũ HS không phải trách nhiệm riêng của gia đìnhhay nhà trường mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng trong đó có gia đình,nhà trường, và các lực lượng xã hội khác

Với điều kiện kinh tế đất nước ngày một phát triển, thì các nhu cầu vềhưởng thụ những thành tựu của khoa học kỹ thuật ngày một cao Với đặc trưngcủa lứa tuổi ở độ tuổi cơ bản từ 11 đến dưới 15 tuổi Đây là lứa tuổi đứng trướcngưỡng cửa của một người trưởng thành Do đó các em luôn có xu hướng vươn

ra, khẳng định mình nhưng chưa biết cách, chưa biết phương pháp khẳng định vaitrò của bản thân nên rất dễ mắc sai lầm

Vì vậy việc quản lý các hoạt động của HS bậc THCS là việc làm hết sứcquan trọng nó sẽ góp phần hình thành và phát triển nhân cách của các em saunày

1.3.6 Cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động dạy học

Có đầy đủ thầy giỏi, trò ngoan nhưng nếu thiếu các điều kiện phục vụ chohoạt động dạy học thì cũng không thể thực hiện được mục tiêu giáo dục Cơ sởvật chất cũng là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy học, nhất làtrong thời đại bùng nổ về khoa học kỹ thuật, sự bùng nổ về công nghệ thông tinthì việc nâng cao cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động dạy học được các Hiệutrưởng luôn luôn quan tâm và đầu tư

Cơ sở vật chất, kỹ thuật của nhà trường là các phương tiện phục vụ chocông tác giảng dạy như bàn ghế, phòng học, phòng thư viện, phòng thí nghiệm vàcác phương tiện, trang thiết bị khác.

Các điều kiện cơ sở vật chất được coi là vai trò của nhân vật thứ ba ngoàigiáo viên và HS Do vậy nó ảnh hưởng to lớn đến chất lượng của một giờ học vàviệc phục vụ mục tiêu giáo dục con người phát triển toàn diện của nhà trường Trong việc quản lý hoạt động dạy học ở nhà trường THCS, Hiệu trưởngphải quan tâm chỉ đạo, tăng cường cơ sở vật chất đảm bảo những điều kiện vậtchất tốt nhất cho hoạt động dạy học

1.4 Một số vấn đề quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường THCS

1.4.1 Nội dung quản lý hoạt động dạy học

a Quản lý xây dựng thực hiện kế hoạch năm học và kế hoạch chuyên môn.

Cơ sở để xây dựng kế hoạch năm học và kế hoạch chuyên môn là chỉ thịnăm học mới của Bộ GD&ĐT, hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của SởGD&ĐT và hướng dẫn giảng dạy bộ môn Trên cơ sở điều tra tình hình chấtlượng học sinh của nhà trường đối với giáo viên và các điều kiện đảm bảo choviệc dạy và học, Hiệu trưởng lên kế hoạch năm học đảm bảo đủ điều kiện khả thinhất

Cơ sở để thực hiện kế hoạch: Phù hợp với yêu cầu của các cấp quản lý, phùhợp với đặc điểm tình hình đơn vị, thuận lợi, khó khăn xác định phương hướng,mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động hợp lý với đơn vị mang tính khảthi tránh chỉ tiêu quá cao không phấn đấu được gây bi quan chán nản, chỉ tiêu quáthấp dẫn đến hiệu quả giáo dục đạt không cao

Điều kiện để đảm bảo thực hiện kế hoạch: Đội ngũ giáo viên và cán bộquản lý phải đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng Cơ sở vật chất kỹ thuật,trang thiết bị phục vụ phải đáp ứng cho các hoạt động dạy và học Nguồn lực tài

chính trong và ngoài ngân sách và vốn đóng góp của xã hội hóa giáo dục phục vụkịp thời.

Tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch: Hiệu trưởng quản lý hoạt động dạyhọc, triển khai theo từng tháng năm học, theo từng tuần và từng ngày được thựchiện thông qua thực hiện tháng chuyên môn, tuần chuyên môn Thực hiện theophân công chuyên môn cho từng thành viên Thực hiện theo kế hoạch thời khóabiểu Thực hiện theo kế hoạch thao diễn dự giờ và dạy chuyên đề

Giải pháp thực hiện kế hoạch: Biện pháp sơ kết tuần, tổng kết tháng tronghội đồng sư phạm nhà trường có khen, chê kịp thời để động viên Theo dõi thiđua của giáo viên và HS hàng ngày, theo kế hoạch của từng tháng Thường xuyêntheo dõi kiểm tra đôn đốc giáo viên dạy học thông qua dự giờ đánh giá tiết dạy.Theo dõi sĩ số học sinh đi học hàng ngày để đảm bảo chất lượng dạy và học Hiệutrưởng khoán chất lượng dạy học các môn văn hóa cho từng tổ chuyên môn, tổlập kế hoạch khoán chất lượng dạy học các môn xuống từng giáo viên trong tổ.Hiệu trưởng phải quán triệt tới từng giáo viên thực hiện kế hoạch dạy học trênthời khóa biểu là pháp lệnh

b Quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch giảng dạy của tổ chuyên môn và giáo viên

Trên cơ sở yêu cầu chung của kế hoạch năm học về công tác dạy học và yêucầu riêng của từng môn học Căn cứ vào hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm họccủa các cấp quản lý và tình hình cụ thể của nhà trường, của tổ chuyên môn, củatừng cá nhân, Hiệu trưởng hướng dẫn giáo viên quy trình xây dựng kế hoạch, xácđịnh mục tiêu bộ môn sát với nhiệm vụ trọng tâm, chỉ tiêu kế hoạch của nhàtrường và biết tìm ra các biện pháp thực hiện các mục tiêu đó Hiệu trưởng phảicùng với tổ chuyên môn góp ý kiến và duyệt kế hoạch dạy học của từng giáoviên

Trong quản lý hoạt động dạy học, Hiệu trưởng phải thấy rõ tầm quan trọngcủa việc giáo viên, các tổ chuyên môn thực hiện tốt kế hoạch là quan trọng nhất

để đảm bảo chất lượng dạy học, người Hiệu trưởng quản lý thực hiện kế hoạchphải thường xuyên kiểm tra đôn đốc phát hiện kịp thời thì mới có sự chỉ đạo linhhoạt trong việc bổ sung hay điều chỉnh một vài chi tiết trong kế hoạch sao chokhông làm thay đổi mục tiêu mà lại phù hợp với tình hình thực tế thì chất lượngdạy học mới đạt cao

c Quản lý việc thực hiện chương trình

Chương trình dạy học về nguyên tắc là pháp lệnh của nhà trường do BộGD&ĐT ban hành, là căn cứ pháp lệnh để nhà trường tiến hành chỉ đạo giám sátquản lý hoạt động dạy học của trường mình Chương trình dạy học quy định sốlượng tiết học, xây dựng phương pháp, hình thức dạy học cho từng môn học, thờigian từng môn bằng số tiết trên tuần và số tiết cho cả năm học nhằm thực hiệnmục tiêu của từng cấp học

Hiệu trưởng phải quản lý thực hiện đúng chương trình, kế hoạch dạy học vàbiên chế năm học do Bộ GD&ĐT ban hành Hiệu trưởng phải chỉ đạo giáo viênthực hiện dạy đúng, đủ theo phân phối chương trình, theo nội dung sách giáokhoa cho từng môn học Hiệu trưởng yêu cầu giáo viên không được tự ý cắt xéntiết bỏ tiết, đảo tiết, gộp tiết làm đảo lộn chương trình, đảm bảo số tiết học phảidạy đủ đúng theo quy định của từng tuần, đúng tiến trình và thời gian quy định Hiệu trưởng về nguyên tắc phải nắm vững cấu tạo chương trình dạy học củacấp học, từng môn học, hiểu thật chắc càng sâu càng tốt về nội dung và phạm vikiến thức từng môn học Đồng thời Hiệu trưởng phải nắm vững kế hoạch dạy họccủa từng môn học, lớp học, phương pháp dạy học đặc trưng của từng bộ môn vớicác điều kiện để dạy học môn đó Trên cơ sở đó Hiệu trưởng phải tổ chức chogiáo viên nghiên cứu nắm vững mục tiêu nội dung, chương trình dạy học ở cấphọc, từng khối lớp và chỉ đạo thực hiện nghiêm túc Ngoài ra Hiệu trưởng phải

thường xuyên kiểm tra đôn đốc giáo viên thực hiện qua lịch báo giảng, sổ ghi đầubài, dự giờ giáo viên, biên bản kế hoạch tổ để kịp thời uốn nắn, chỉ đạo.

Ban giám hiệu cần sử dụng các bảng biểu, hồ sơ giáo viên, số tiết dạy thay,dạy bù, sổ theo dõi tiến độ thực hiện chương trình và sử dụng thời khóa biểu đểđiều tiết tiến độ thực hiện chương trình dạy học của các môn, các khối lớp saocho đồng đều, cân đối, tránh thiếu giờ, thiếu bài, đặc biệt là kịp thời xử lý hàngngày các sự cố ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện chương trình

Yêu cầu thực hiện chương trình đối với giáo viên: Hiệu trưởng chỉ đạo yêucầu đối với mỗi giáo viên phải nghiên cứu nắm vững cấu tạo nội dung chươngtrình trong toàn cấp học và nhất là những môn được phân công dạy trong đó kếhoạch thực hiện từng môn dạy Nếu giáo viên nghỉ dạy có lý do, Hiệu trưởngphân công giáo viên dạy thay nếu môn học đó dạy chậm chương trình, Hiệutrưởng yêu cầu giáo viên dạy bù thêm giờ ngoài phân công thời khóa biểu để kịptiến độ thực hiện chương trình và đề nghị giáo viên ghi vào sổ dạy thay dạy bù đểtheo dõi kịp thời Ngoài ra, Hiệu trưởng yêu cầu giáo viên cần nắm vững nộidung kiến thức cơ bản của môn học, không ngừng đổi mới phương pháp và hìnhthức tổ chức dạy học để nâng cao hiệu quả dạy học

d Quản lý chất lượng dạy học

* Quản lý hoạt động dạy của giáo viên

- Quản lý việc phân công giảng dạy cho giáo viên:

Công tác cán bộ là khâu then chốt quyết định đến chất lượng công việc.Nếu Hiệu trưởng nắm chắc đội ngũ, biết rõ được điểm mạnh, điểm yếu, những sởtrường, hoàn cảnh gia đình, tình trạng tâm lý… của đội ngũ cán bộ giáo viên thì

sẽ sử dụng đúng người đúng việc hơn thế nữa sẽ tạo niềm tin nơi quần chúng làmcho họ tự tin, phấn khởi hơn và có trách nhiệm cao với các công việc được giao

Phân công giáo viên đúng với khả năng sẽ đem lại kết quả tích cực.Ngược lại, nếu Hiệu trưởng phân công công việc nặng theo cảm tính, tình cảm cá

nhân sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động sư phạm trong nhà trường,gây mất đoàn kết nội bộ, chia bè chia cánh… Do đó Hiệu trưởng cần cân nhắcthật kỹ lưỡng trước khi đưa ra các quyết định Cũng cần lắng nghe các ý kiến,nguyện vọng của giáo viên để có những quyết định sáng suốt nhằm phát huy tối

đa khả năng của đội ngũ

Ngoài ra, phân công giáo viên cần đặt yếu tố quyền lợi của người học (họcsinh) lên trên hết Việc phân công cần chú ý tới khối lượng công việc, đặc biệt làcác giáo viên làm các công tác kiêm nhiệm

- Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên.

Kết quả của từng tiết học nói riêng và chất lượng của quá trình dạy học nóichung phụ thuộc rất nhiều vào hai công việc chuẩn bị trước giờ lên lớp của giáoviên là:

Chuẩn bị soạn bài chu đáo, cẩn thận và dự tính các bước đi trong một tiếthọc, các việc có thể xảy ra trong mỗi tiết học, hình thức tổ chức dạy học, phươngpháp giảng dạy có phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh không, đã đổimới phương pháp dạy học để nâng cao hiệu suất một giờ lên lớp chưa

Chuẩn bị các thiết bị, thí nghiệm (nếu có) của bài học giúp HS hiểu bài,nắm chắc bài nhanh

Hiệu trưởng cần yêu cầu các tổ, nhóm chuyên môn nghiên cứu kỹ nội dungchương trình mà mình thực hiện giảng dạy, trao đổi kỹ trong nhóm dạy để thốngnhất về mục đích, yêu cầu, nội dung phương pháp, phương tiện, hình thức tổchức dạy học Trên cở sở đó hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch và thực hiện soạnbài theo phân phối chương trình, kế hoạch chuẩn bị đồ dùng và làm đồ dùng dạyhọc

Hiệu trưởng cùng với tổ trưởng chuyên môn thường xuyên kiểm tra thựchiện soạn bài của giáo viên, cùng các loại hồ sơ sổ sách để xem giáo viên có thựchiện đúng phân phối chương trình, các bước đi trong bài soạn có đầy đủ không,

bài soạn có thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, có lấy hoạt động học tập của

HS làm trung tâm, có phát huy tính tích cực học tập của HS không

Hướng dẫn giáo viên sử dụng sách giáo khoa, sách giáo viên, sách thamkhảo và sử dụng các đồ dùng dạy học hiện đại nếu có Hướng dẫn giáo viên soạngiáo án điện tử, để phát huy tối đa các phương tiện đồ dùng dạy học hiện đại vàodạy học

Hiệu trưởng thông qua tiết dự giờ để đánh giá việc soạn bài và chuẩn bị giờlên lớp của giáo viên

Hiệu trưởng cùng với các tổ trưởng sau khi kiểm tra phải tổ chức rút kinhnghiệm trong sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn, để kịp thời phê bình hoặc nêugương tốt hoặc để cải tiến việc soạn bài giúp giáo viên có một giáo án tốt nhất cụthể các hoạt động của thầy và trò, hay các đồ dùng dạy học bổ trợ cho tiết dạy,nhằm giúp tiết dạy đạt kết quả cao nhất đạt tới mục tiêu bài học

- Quản lý giờ lên lớp của giáo viên

Giờ lên lớp của giáo viên giữ vai trò quan trọng nhất của quá trình dạy học,

nó quyết định chất lượng dạy học Tất cả công việc soạn bài và chuẩn bị thiết bị

đồ dùng dạy học trước giờ lên lớp đạt hiệu quả cao khi người giáo viên thực hiệnthành công tiết dạy trên lớp Ngoài việc thực hiện ý đồ chuẩn bị, người giáo viênkhi lên lớp phải biết lựa chọn nội dung, phương pháp tập trung vào HS, phát huycao nhất tính tích cực chủ động sáng tạo của HS dưới sự hướng dẫn học tập củagiáo viên, linh hoạt giải quyết các tình huống xảy ra, tạo ra niềm tin hứng thú họctập cho HS

Trong nhà trường Hiệu trưởng không giữ vai trò trực tiếp quyết định chấtlượng giờ lên lớp nhưng trên cương vị lãnh đạo và quản lý nhà trường Hiệutrưởng có vai trò tác động gián tiếp tới chất lượng hiệu quả giờ lên lớp Ngoài raviệc tác động về mặt tinh thần, vật chất, để tạo điều kiện phát huy hết nhiệt tình,

khả năng lên lớp của giáo viên Hiệu trưởng phải có những giải pháp quản lý tácđộng sâu sát tới giờ lên lớp của giáo viên.

Hiệu trưởng sử dụng một số giải pháp sau đây để quản lý giờ lên lớp củagiáo viên

- Xây dựng tiêu chuẩn giờ lên lớp: Bộ GD&ĐT có hướng dẫn về tiêu chuẩn

đánh giá xếp loại một giờ lên lớp ở bậc trung học bao gồm các mặt về nội dung,phương pháp, phương tiện, tổ chức, kết quả học tập của HS trên lớp, giúp chohọc sinh nắm được kiến thức cơ bản của bài học, bồi dưỡng năng lực nhận thức,

tư duy, năng lực tự học, rèn cho HS kỹ năng học tập, vận dụng vào thực tiễn, bồidưỡng cho các em những tư tưởng tình cảm đẹp để hình thành nhân cách cho các

em Trong thực tế mỗi môn học đều có phương pháp giảng dạy và hình thức tổchức trên lớp tương ứng các tiêu chuẩn đánh giá trên Chính vì vậy, Hiệu trưởngphải chỉ đạo tới từng giáo viên nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn giờ lên lớp chotừng môn học, bài học mình dạy dựa trên cơ sở lý luận dạy học và tiêu chuẩnđánh giá chung của Bộ GD&ĐT

- Xây dựng và sử dụng thời khóa biểu để quản lý giờ lên lớp Trên cơ sở của

kế hoạch năm học chuyên môn, Hiệu trưởng cho xây dựng thời khóa biểu của

trường Thời khóa biểu là một loại kế hoạch được “thể chế hóa” từ kế hoạch năm

học và kế hoạch chuyên môn của trường Thực hiện thời khóa biểu là pháp lệnhtrong nhà trường Thời khóa biểu phải đảm bảo quyền lợi học tập của HS vànhững quy định về chế độ đối với giáo viên Thời khóa biểu có tác dụng duy trì

nề nếp dạy và học mỗi ngày trong tuần Thực hiện nghiêm túc thời khóa biểu sẽnâng chất lượng dạy và học trong nhà trường

- Xây dựng lịch kiểm tra giờ lên lớp: Kiểm tra giờ lên lớp để từng ngày

nắm bắt tình hình dạy và học, ra vào lớp của giáo viên và học tập của HS Hiệutrưởng càng sâu sát quản lý trực tiếp giờ lên lớp của giáo viên bao nhiêu thì càng

có tác dụng thúc đẩy dạy và học tốt bấy nhiêu vì thế việc xây dựng lịch kiểm tra

giờ lên lớp phải được Hiệu trưởng duy trì hàng ngày, thường xuyên trong nămhọc.

- Dự giờ, đánh giá tiết dạy

+ Do đặc tính dạy học ở trường THCS có nhiều môn học nên Hiệu trưởngphải có kế hoạch dự giờ thăm lớp, đánh giá tiết dạy một cách thường xuyên, độtxuất, hay định kỳ, kế hoạch này được Hiệu trưởng, Hiệu phó, tổ trưởng, nhómtrưởng kết hợp cùng tham dự

+ Sau khi dự giờ giáo viên, việc tổ chức rút kinh nghiệm và đánh giá tiết dạyphải được thực hiện nghiêm túc, phải giúp giáo viên thấy rõ điểm yếu, điểmmạnh của mình về nội dung, kiến thức về phương pháp giảng dạy, về tổ chức cáchoạt động học tập của HS qua đó giúp giáo viên nâng cao được năng lực sưphạm, phương pháp truyền thụ kiến thức cho HS tốt hơn, đồng thời giúp Hiệutrưởng thấy rõ việc kiểm tra bằng dự giờ, rút kinh nghiệm đánh giá tiết dạy làcông việc thường xuyên, quan trọng trong hoạt động dạy học của một nhà trường

- Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên

Quản lý hồ sơ là một trong các hoạt động của quản lý bởi vì hồ sơ là mộtphương tiện phản ánh quá trình quản lý có tính khách quan và cụ thể giúp Hiệutrưởng nắm chắc hơn việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên, theo yêucầu đề ra

Theo “Điều lệ trường phổ thông” điều 27 quy định hồ sơ chuyên môn đốivới mỗi giáo viên phải có:

- Bài soạn.

- Kế hoạch giảng dạy theo tuần.

- Sổ dự giờ thăm lớp.

- Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm).

- Các hồ sơ khác theo quy định của Phòng GD&ĐT, của nhà trường như: sổ

hội họp, sổ bồi dưỡng chuyên môn, sổ công tác, sổ điểm cá nhân

- Sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng dạy, phân phối chương trình bộ

môn, tư liệu giảng dạy

Để quản lý tốt hồ sơ chuyên môn của giáo viên, Hiệu trưởng cần quy địnhnội dung, thống nhất mẫu ghi chép các loại sổ sách, kết hợp với các tổ trưởngchuyên môn có kế hoạch thường xuyên kiểm tra đánh giá chất lượng hồ sơ củatừng giáo viên

- Tổ chức các chuyên đề giờ lên lớp, về đổi mới phương pháp dạy học.

Để nâng cao chất lượng giờ lên lớp cần phải tổ chức các chuyên đề về giờlên lớp, về đổi mới phương pháp dạy học Thông qua giờ dạy mẫu, đánh giá tiếtdạy, tọa đàm về đổi mới phương pháp giảng dạy Phổ biến kinh nghiệm giảngdạy của giáo viên dạy giỏi Phổ biến kinh nghiệm soạn giáo án và sử dụng đồdùng dạy học hiện đại Tổ chức hội giảng

Đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu cấp thiết, để nâng cao chất lượngdạy học, vì thế bằng nhiều biện pháp khác nhau bằng nhiều hình thức tổ chứckhác nhau, Hiệu trưởng phải chỉ đạo làm thật tốt đổi mới phương pháp dạy họctheo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo học tập của HS trên lớp

dưới sự hướng dẫn của thầy giáo.

Khi tổ chức các chuyên đề phải chọn các đề tài thiết thực đối với tình hình

cụ thể của nhà trường và phải đầu tư và chuẩn bị thật chu đáo khi thực hiệnchuyên đề đó

- Quản lý việc bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên.

Đẩy mạnh công tác kiện toàn đội ngũ, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyênmôn và nghiệp vụ cho giáo viên là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của cáctrường, một nhiệm vụ hết sức quan trọng và bức thiết của các nhà quản lý trườnghọc, bởi vì xây dựng đội ngũ giáo viên và là tạo động lực cho người dạy và ngườihọc thực hiện dạy tốt và học tốt

Về nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng trình độ chuyên môn, nghiệp vụcho giáo viên phải là một việc làm thường xuyên của các nhà quản lý, giúp chogiáo viên nâng cao và mở rộng tri thức mới để theo kịp những thay đổi của nộidung, chương trình, trang thiết bị dạy học, phương pháp dạy học và những kỹnăng sư phạm đáp ứng tinh thần đổi mới về phương pháp dạy học.

Phân công giáo viên giỏi giúp đỡ giáo viên còn yếu, giáo viên mới ratrường tạo điều kiện vật chất và tinh thần cho giáo viên tự học, dự các lớp bồidưỡng chuyên môn Trong các nhà trường phải coi sinh hoạt chuyên môn ở tổ,nhóm tham dự các chuyên đề về giờ lên lớp, hội giảng là loại hình bồi dưỡng bắtbuộc đối với mọi giáo viên đứng lớp để trao đổi chuyên môn trong đội ngũ cácnhà giáo viên để học và coi đó là một trong tiêu chí đánh giá thi đua của nhàtrường

Về hình thức bồi dưỡng: Coi trọng hình thức bồi dưỡng thường xuyên gắn

bó thực tiễn bài học, lớp học, môn học, ngoài ra tạo điều kiện cho giáo viên đihọc tập tại chức để giáo viên vừa trực tiếp dạy học vừa học nâng cao trình độ Tổchức phổ biến áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

* Quản lý hoạt động học của học sinh

Căn cứ vào kết quả năm học trước của HS, căn cứ vào các chỉ tiêu phấn đấunăm học mới nhà trường, kết quả khảo sát chất lượng HS đầu năm, nhà trườngcần xây dựng các giải pháp giáo dục tinh thần, thái độ và động cơ học tập cho

HS, dạy cho HS các phương pháp học tập từng bộ môn và những điều cần phảithực hiện đã được cụ thể hóa trong nội quy nhà trường để HS rèn luyện thườngxuyên thành thói quen tự giác

Hiệu trưởng phải xây dựng và chỉ đạo nề nếp học tập của HS hướng vàohoạt động với nội dung sau đây:

- Về học tập trên lớp: Yêu cầu mỗi học sinh về tinh thần thái độ học tập Tập

trung nghe giảng để hiểu bài ngay tại lớp, chuyên cần học bài và làm bài đầy đủ,

có thái độ trung thực trong kiểm tra, tham gia đầy đủ các hoạt động ngoài giờ lênlớp Thực hiện tốt cuộc vận động “Hai không”: Nói không với tiêu cực trong thi

cử và bệnh thành tích trong giáo dục Thực hiện tốt nội dung thi đua trong lớp

- Về tổ chức học tập ở nhà: Có góc học tập ở nhà Học bài và làm đầy đủ bài

tập thầy cô cho về nhà Chuẩn bị bài học mới Những yêu cầu cần phải có đối vớimỗi học sinh về chuẩn bị đồ dùng học tập, cách sử dụng

- Về khen thưởng và kỷ luật trong việc chấp hành nề nếp: Nhà trường thực

hiện tốt xã hội hóa giáo dục, xây dựng qũy khen thưởng, tổ chức khen thưởng đểđộng viên học tập cho HS Hàng tháng ban giám hiệu theo dõi thi đua, thu thậpphân tích đánh giá kết quả học tập của HS trên các mặt sau: Thực hiện nề nếp họctập, thực hiện chuyên cần kỷ luật trong học tập Kiểm tra đánh giá chất lượng dạy

và học qua đó có giải pháp tác động vào quá trình giáo dục nhằm giúp HS học tậptốt đạt tới mục tiêu giáo dục Thống kê kết quả học tập của HS về sĩ số chuyêncần, về chất lượng các bài kiểm tra của HS (45 phút, cuối học kỳ) để có kế hoạchbồi dưỡng học sinh giỏi và học sinh yếu kém

Phối hợp với các lực lượng giáo dục để quản lý hoạt động học tập của HS,đồng thời động viên khuyến khích HS học tập và phát huy vai trò làm chủ của HSchủ động, tự giác trong học tập

Phối hợp với đoàn đội tổ chức tham quan, các hoạt động ngoại khóa để tạo

ra sân chơi cho các em HS Tổ chức câu lạc bộ các môn học mà em yêu thíchgiúp HS tìm hiểu kiến thức, phát triển trí tuệ phù hợp năng lực trí tuệ của HStheo chương trình nâng cao, chương trình giám sát, làm tốt sẽ kích thích hoạtđộng học tập của HS trong nhà trường

Tăng cường các phương tiện dạy học hiện đại, đầu video, máy chiếuprojector… các điều kiện để đảo bảo kích thích hoạt động học tập của HS

Tổ chức phối hợp giữa giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm, tổ chứcđoàn đội, cha mẹ học sinh để quản lý thật chặt chẽ hoạt động học tập của HS

đ Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị phương tiện, các điều kiện dạy học

Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học của giáo viên mặc dù khônglàm thay đổi quá trình dạy học nhưng nó cũng có ý nghĩa quan trọng vì chúng sẽlàm cho hoạt động dạy học đạt hiệu quả cao hơn, bao gồm:

- Các yếu tố đảm bảo về chính trị, xã hội, tâm lý tổ chức

Hiệu trưởng luôn luôn phải làm cho đội ngũ cán bộ giáo viên có ý thứcchấp hành tốt mọi chủ trương, đường lối của Đảng, các chính sách, pháp luật củaNhà nước Xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết nhất trí, luôn biết giúp đỡ nhautrong các công việc Xây dựng và không ngừng cải tiến bộ máy quản lý nhàtrường

- Các yếu tố đảm bảo về phương tiện dạy học, cơ sở vật chất trang thiết bị

phục vụ dạy học

- Tổ chức tốt công tác thi đua khen thưởng Thi đua nhằm đem lại hiệu ứng

tích cực cho hoạt động của nhà trường Thi đua lành mạnh có tác dụng kích thích

sự nỗ lực phấn đấu của đội ngũ, đồng thời cũng là những ghi nhận về sự đónggóp của cá nhân cho hoạt động của nhà trường Hiệu trưởng phối hợp với cácthành viên trong Hội đồng thi đua xây dựng các “Tiêu chí thi đua” từng năm học

để giáo viên căn cứ vào đó phấn đấu

e Quản lý về kiểm tra, đánh giá

Công tác kiểm tra đánh giá của cấp trên: Bậc THCS chịu sự chỉ đạo, kiểmtra, đánh giá trực tiếp của Phòng GD&ĐT, UBND quận (huyện) Trong công tácquản lý hoạt động dạy học sự chỉ đạo của cấp trên chính là những định hướng,kim chỉ nam giúp nhà trường xác định đúng mục tiêu và phương hướng hoạtđộng dạy học Đồng thời kiểm tra, đánh giá của cấp trên còn giúp nhà trường kịpthời điều chỉnh, bổ sung, khắc phục những tồn tại để có những giải pháp thực thi

và hiệu quả đưa hoạt động dạy học của nhà trường đạt được mục tiêu đề ra

Việc kiểm tra đánh giá là khâu cuối cùng của quá trình dạy học Nhưngcũng là khâu quan trọng, quyết định đến chất lượng sản phẩm Do đó, đòi hỏingười Hiệu trưởng cần có các giải pháp kiểm tra đánh giá làm sao đảm bảo tínhkhách quan trong kiểm tra đánh giá, cũng như động viên được đội ngũ cán bộgiáo viên trong quá trình công việc Tạo ra động lực cho các khâu trong quá trìnhthực hiện công việc Tạo ra sự tự kiểm tra, kiểm soát của mỗi cá nhân, tổ chứctrong việc thực hiện công việc Tạo ra sự giám sát lẫn nhau, tạo nên sự thúc đẩyphát triển của công việc.

1.4.2 Phương pháp quản lý hoạt động dạy học

- Quản lý thông qua việc triển khai các văn bản của cấp trên về nhiệm vụ

dạy học bằng kế hoạch và tổ chức chỉ đạo thực hiện

- Tạo ra nề nếp, tác phong, lề lối làm việc, chấp hành nội quy, quy chế

chuyên môn, nêu cao ý thức trách nhiệm của cán bộ quản lý và giáo viên trườngTHCS trong hoạt động dạy học

- Quản lý trực tiếp thông qua việc thanh tra, kiểm tra thường xuyên hoặc

định kỳ các hoạt động, trong đó coi trọng hoạt động dạy học

Tiểu kết chương 1

Qua nghiên cứu một số vấn đề lý luận về quản lý, quản lý giáo dục, quản

lý trường học, quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS chúng ta nhận thấy:GD&ĐT khẳng định vai trò to lớn trong đời sống xã hội trong đó hoạt động dạyhọc đóng vai trò then chốt Một trong những mục đích phát triển giáo dục củanước ta trong giai đoạn hiện nay là phải nâng cao chất lượng dạy và học Để nângcao chất lượng dạy học, người Hiệu trưởng luôn giữ vai trò then chốt, quyết địnhtrong việc chỉ đạo, quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường Muốn thực hiệnquản lý có hiệu quả đòi hỏi người Hiệu trưởng phải nắm vững các kiến thức lýluận cơ bản, có trình độ chính trị vững vàng, linh hoạt, sáng tạo trong việc đềxuất các giải pháp quản lý tốt phù hợp với thực tế nhà trường, địa phương

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN AN DƯƠNG, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG.

2.1 Khái quát về tình hình KT-XH, GD&ĐT huyện An Dương, thành phố Hải Phòng

2.1.1 Vài nét về tình hình KT-XH huyện An Dương, thành phố Hải phòng

An Dương là một huyện ven nội thành, nằm ở phía tây thành phố HảiPhòng, diện tích khoảng 9576,9 ha với số dân trên 16 vạn người thuộc 15 đơn vịhành chính xã và một thị trấn Là một cửa ngõ của thành phố với quốc lộ đường

5, đường 10 xuyên qua, An Dương có nhiều thuận lợi trong việc phát triển

KT-XH Với tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa phát triển nhanh, cơ sở hạ tầng nhất

là cơ sở phục vụ sản xuất được quan tâm đầu tư, cùng với việc đẩy mạnh pháttriển kinh tế, huyện chủ trương tiếp tục thực hiện cơ cấu kinh tế theo mô hình

công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp, thực hiện tốt các chính sách xã hội, thực

hiện bình đẳng trong quan hệ xã hội, khuyến khích nhân dân làm giàu hợp pháp Hiện nay trên địa bàn huyện có hai khu công nghiệp thu hút nhiều laođộng trong và ngoài thành phố đến làm việc và sinh sống Thu nhập bình quânđầu người đạt mức 1080 USD/năm, điều kiện kinh tế xã hội tương đối ổn định,

có truyền thống hiếu học An Dương là huyện có truyền thống cách mạng, làhuyện được Nhà nước phong tặng Anh hùng, nhân dân An Dương cần cù sángtạo trong lao động sản xuất, tự lực tự cường vượt qua mọi khó khăn, thách thức

2.1.2 Vài nét về sự phát triển của GD&ĐT huyện An Dương, thành phố Hải Phòng

a Thuận lợi

Nhận thức của toàn Đảng, toàn dân và đội ngũ các thầy cô giáo về tầmquan trọng của GD&ĐT tiếp tục được nâng cao Huyện uỷ, Hội đồng nhân dân,

Uỷ ban nhân dân đã có nhiều chủ trương, chính sách tăng cường đầu tư choGD&ĐT thông qua việc quan tâm đến đầu tư cơ sở vật chất trường học và đờisống giáo viên

Qui mô giáo dục ổn định và giữ vững, toàn huyện An Dương có 4 trườngTHPT, 1 trung tâm GDTX, 16 trường THCS, 17 trường tiểu học và 19 trường

mầm non Năm học 2006-2007 đến 2010-2011 ngành GD&ĐT An Dương có rất

nhiều tiến bộ Chất lượng và hiệu quả giáo dục ngày càng tăng ở tất cả các ngànhhọc, cấp học Đội ngũ cán bộ, giáo viên không ngừng được tập huấn, đào tạo bổsung theo hướng đủ về số lượng, đồng bộ về loại hình, cao về chất lượng Chấtlượng giáo dục toàn diện chuyển biến mạnh mẽ Chất lượng học sinh giỏi cáccấp, tỉ lệ HS đỗ vào các trường đại học, cao đẳng ngày càng cao Huyện AnDương đã hoàn thành chương trình phổ cập THCS, THPT và nghề trước thờigian kế hoạch 2 năm Cơ sở vật chất ngày càng được tăng cường theo hướngchuẩn hoá, hiện đại hoá Phong trào xây dựng trường chuẩn quốc gia ở các ngànhhọc, cấp học phát triển mạnh mẽ với số lượng 31 trường đạt chuẩn quốc gia, 2trường học điện tử Trường THPT Nguyễn Trãi, THCS An Đồng là hai trườnghọc đầu tiên đạt chuẩn quốc gia ở hai bậc học THPT, THCS của thành phố HảiPhòng Thực hiện tốt công tác xã hội hoá giáo dục Các hoạt động chính trị, vănhoá, văn nghệ, TDTT ngày càng sôi nổi và hiệu quả Công tác quản lý có nhiềuđổi mới, đảm bảo những qui định về qui chế chuyên môn, thực hiện nghiêm túcđổi mới chương trình giáo dục phổ thông

Chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả các cuộc vận động “Haikhông”, cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

và cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sángtạo”; Qui chế dân chủ trường học, việc triển khai đánh giá công chức theo 6 điểm

tư cách của người cán bộ, giáo viên Hải Phòng

Hầu hết đội ngũ cán bộ, giáo viên có tư tưởng, lập trường chính trị rõ ràng,

có sức khoẻ, phẩm chất đạo đức tốt, chuyên môn nghiệp vụ tương đối vững vàng,tâm huyết với nghề nghiệp, tích cực học tập bồi dưỡng về lý luận chính trị, khoahọc quản lý, chuyên môn nghiệp vụ để đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục

và đào tạo trong giai đoạn hiện nay Nhu cầu học tập của nhân dân địa phươngngày càng lớn là điều kiện thúc đẩy giáo dục phát triển

b Khó khăn

Chất lượng HS đại trà không đồng đều nhất là ở một số trường, cơ sở vậtchất còn thiếu chưa đáp ứng kịp yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổthông Vẫn còn hiện tượng HS ngồi nhầm lớp Chất lượng HS vào lớp 10 hệ cônglập còn thấp

Thiết bị dạy học còn thiếu, đặc biệt là thiết bị dạy học hiện đại như: Máy vitính, máy Projector, máy chiếu bản trong, máy chiếu đa vật thể, máy Scan

Cơ cấu giáo viên chưa đồng bộ ở một số trường, môn thừa môn thiếu ảnhhưởng không nhỏ đến chất lượng dạy học Đặc biệt một số giáo viên đổi mớiphương pháp còn chậm, hạn chế trong ứng dụng công nghệ thông tin vào giảngdạy

Nhận thức của xã hội được nâng lên, phụ huynh đã chú ý đầu tư cho giáodục, song chưa đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới về GD&ĐT

Một số cán bộ, giáo viên, HS chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa, giá trị củaviệc dạy và học nên thiếu quyết tâm, thiếu cố gắng trong việc khắc phục khókhăn để dạy và học

Việc rèn các kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sống trong các hoạt động xã hội,hoạt động tập thể của HS ở một số trường chưa thật sự được quan tâm đúng mức

Tác động tiêu cực của cơ chế thị trường ảnh hưởng đến lối sống của giáoviên, học sinh

2.1.3 Vài nét về sự phát triển giáo dục THCS của huyện An Dương từ năm

2006 đến 2011

a Quy mô phát triển

Năm học 2006-2007, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng có 16 trường

Giảm 1.2lần

Bảng so sánh quy mô giáo dục THCS năm 2006-2011 cho thấy 5 năm

qua, bậc THCS có quy mô giảm Trong đó số lớp giảm 1,1 lần, số học sinh giảm1,3 lần, nguyên nhân là do quy mô giáo dục tiểu học giảm, số trẻ trong độ tuổi đihọc giảm

Đặc biệt số trường đạt chuẩn quốc gia tăng 4 trường thể hiện sự quan tâm,đầu tư của các cấp có thẩm quyền và là điều kiện thuận lợi cho bậc giáo dụcTHCS phát triển

b Đội ngũ cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên

* Đội ngũ cán bộ quản lý

Đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường THCS huyện An Dương đều lànhững người trưởng thành từ chuyên môn, có tay nghề vững vàng, có nhiều kinhnghiệm.

Qua báo cáo tổng kết năm học 2010-2011 của các trường THCS và tiến

hành xin ý kiến của các cán bộ quản lý các trường THCS tôi thu được một sốthông tin về đội ngũ cán bộ quản lý như sau:

Bảng 2.2 Thống kê cán bộ quản lý các trường THCS huyện An Dương

Trình độchuyênmôn

Thâmniênquản lý(năm)

Đãquanghiệpvụquảnlý

Độ tuổi

TrênĐH

Đạihọc

<5 >5

30-40

50

Đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường có số nữ chiếm 68,6%, nam chiếm

31,4% Tuổi đời của số cán bộ quản lý hầu hết ở độ tuổi 40-50, độ tuổi trung bình

43, có sức khỏe và bề dày kinh nghiệm để hoàn thành nhiệm vụ

Các cán bộ quản lý đều là đảng viên, 71,4% đã qua bồi dưỡng nghiệp vụquản lý Tất cả các cán bộ quản lý có tinh thần trách nhiệm cao, chủ động sángtạo trong công tác quản lý, công tác chuyên môn Các cán bộ quản lý có thâmniên trên 5 năm chiếm tỉ lệ 65,7% Đội ngũ cán bộ quản lý hội tụ đầy đủ lòngnhiệt tình, yêu nghề, tận tụy với công việc, có ý thức trách nhiệm cao, ý thức cầutiến Tuy vậy các cán bộ quản lý được bổ nhiệm khi chưa đào tạo chính quy vềnghiệp vụ quản lý thì còn hạn chế về năng lực quản lý đặc biệt quản lý về tàichính và xây dựng cơ bản

* Đội ngũ giáo viên

Đội ngũ giáo viên tương đối đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đảm bảochuẩn và trên chuẩn về đào tạo (71,1% trên chuẩn) Số lượng giáo viên có thâmniên từ 6 năm trở lên đông, phần lớn có kinh nghiệm và phương pháp giảng dạytốt, tiên phong trong công tác giảng dạy (tỉ lệ đảng viên chiếm 41,3%), đây là lựclượng quan trọng trong hoạt động dạy học ở nhà trường Lực lượng giáo viên trẻtrong các trường chưa có bề dày kinh nghiệm song dễ thích ứng và tiếp cận vớiphương pháp mới, phương pháp dạy học hiện đại

Để nâng cao chất lượng dạy học, mỗi nhà trường cần có kế hoạch bồidưỡng thường xuyên, liên tục cho đội ngũ giáo viên, tạo điều kiện thuận lợi đểmỗi giáo viên phát huy thế mạnh, hạn chế mặt yếu của mình, có điều kiện học tậpnâng cao trình độ chuyên môn của mình

c Cơ sở vật chất

Hiện nay, trong toàn huyện đã có 6 trường đạt chuẩn quốc gia đáp ứng đủphòng học 1 ca Bên cạnh đó còn nhiều trường không đủ phòng chức năng và sốphòng học phục vụ cho học lý thuyết, nhiều trường phải học 2 ca Việc học 2 ca

gây khó khăn lớn cho công tác quản lý dạy và học, không bố trí bồi dưỡng họcsinh giỏi ở tất cả các môn, phụ đạo HS yếu kém Đặc biệt giáo viên phải dạy 2 ca/ngày sẽ không có thời gian để tự bồi dưỡng, các tổ chuyên môn không có thờigian họp rút kinh nghiệm, hội thảo chuyên môn.

Cơ sở vật chất phục vụ dạy và học ở các trường nhìn chung còn thiếu Một

số trường chưa có phòng đọc, thư viện mới chỉ thực hiện chức năng kho sách,đầu sách còn ít, chưa đáp ứng nhu cầu học tập nghiên cứu của cán bộ giáo viên.Các trang thiết bị dạy học còn thiếu, gây khó khăn cho việc đổi mới phương phápdạy học và nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên

Tóm lại: Trong 5 năm học 2006-2011, giáo dục THCS huyện An Dương đã

có bước phát triển mạnh mẽ về chất lượng và quy mô, đáp ứng nhu cầu học tậpcủa nhân dân Đồng thời giáo dục THCS huyện An Dương cũng khẳng định sựphát triển rõ nét về các mặt, nhất là xây dựng được 6 trường đạt chuẩn quốc gia,

1 trường học điện tử, chất lượng giáo dục tương đối cao thể hiện qua kết quả thivào THPT hệ quốc lập, thi chọn học sinh giỏi các cấp Kết quả đó thể hiện sự cốgắng khắc phục khó khăn của cán bộ giáo viên, học sinh các trường THCS đặcbiệt là sự chỉ đạo sát sao, sáng tạo của đội ngũ cán bộ quản lý của các trườngTHCS trong huyện

2.2 Thực trạng hoạt động dạy học các trường THCS ở huyện An Dương, thành phố Hải Phòng

2.2.1 Thực trạng quản lý hoạt động dạy của giáo viên

a Về số lượng đội ngũ giáo viên

Bảng 2.3 Thống kê đội ngũ giáo viên các trường THCS huyện An Dương

Danh mục

Trình độ

Tổngsố

Đảng

Tuổi đời Chuẩn Trên

nữ cao 83,7% sẽ có rất nhiều thuận lợi cho công tác chủ nhiệm lớp Mỗi trườngđều có chi bộ độc lập với số lượng Đảng viên trung bình 16 đồng chí/trường Đây

sẽ là lực lượng nòng cốt cho mọi hoạt động dạy học trong nhà trường

Tuy nhiên, một số trường đội ngũ giáo viên chưa đồng bộ, môn thừa mônthiếu do đó vấn còn cá biệt giáo viên dạy trái môn đào tạo Số lượng giáo viêndạy hợp đồng không có tính ổn định, hay thay đổi bởi thời gian thử việc sẽ ảnhhưởng không nhỏ đến chất lượng dạy học Số lượng giáo viên có tuổi nghề trẻchưa có nhiều kinh nghiệm trong dạy học, chưa mạnh dạn học hỏi đồng nghiệptrong chuyên môn sẽ làm giảm hiệu quả chất lượng giáo dục

b Về chất lượng đội ngũ giáo viên