Một số giải pháp quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng anh ở các trường ttrung học phổ thông huyện bố trạch, tỉnh quảng bình luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Vì vậy,việc tìm kiếm, đề xuất các giải pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy họcmôn Tiếng Anh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của các trường THPT làmột điều kiện thực tế cần được giải q

NguyÔn tÊt thiÖn

NguyÔn tÊt thiÖn

luËn v¨n th¹c sü khoa häc gi¸o dôc

Ngêi híng dÉn khoa häc: PGS.TS ph¹m minh hïng

NghÖ An, N¡M 2012

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tác giả đã nhận được sự giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện thuận lợi của Ban Giám hiệu, các thầy giáo, cô giáo của Trường Đại Học Vinh, các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp và gia đình.

Tác giả xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới Ban Giám hiệu, các khoa, phòng, các bộ phận, các thầy giáo, cô giáo, cán bộ, nhân viên của Trường Đại học Vinh Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Phạm Minh Hùng - người hướng dẫn khoa học - đã tận tình hướng dẫn tác giả hoàn thành luận văn này.

Đồng thời xin chân thành cảm ơn đến các cấp lãnh đạo tỉnh Quảng Bình,

Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Bình; lãnh đạo huyện, Phòng Giáo dục Bố Trạch; cán bộ quản lý, các thầy giáo, cô giáo, nhân viên và học sinh của các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình đã nhiệt tình giúp đỡ tác giả trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành đề tài

Mặc dù rất cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự góp ý chân thành của quý thầy giáo, cô giáo, các đồng nghiệp và độc giả.

Xin chân thành cảm ơn !

Nghệ An, năm 2012

Tác giả luận văn

MỞ ĐẦU 1

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI PPDH MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG THPT ……….… 6

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 6

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước 8

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 9

1.2.1 Dạy học và phương pháp dạy học 10

1.2.2 Đổi mới và đổi mới phương pháp dạy học 12

1.2.3 Quản lý và quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh 13

1.2.4 Giải pháp và giải pháp quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh 16

1.3 Vấn đề quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT 17

1.3.1 Khái quát về môn Tiếng Anh và đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT 17

1.3.2 Mục tiêu, yêu cầu, nội dung, cách thức quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT 21

1.3.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở trường THPT 25

Chương 2. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH . 30

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội và tình hình giáo dục của huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình 30

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Bố Trạch 30

2.1.2 Tình hình giáo dục huyện Bố Trạch 32

2.2 Thực trạng đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình 40

2.2.2 Thực trạng nhận thức về đổi mới PPDH môn Tiếng Anh của đội ngũ

cán bộ quản lý, giáo viên các trường THPT huyện Bố Trạch 43

2.2.3 Thực trạng đổi mới PPDH của giáo viên Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch 45

2.3 Thực trạng quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình 49

2.3.1 Thực trạng quản lý mục đích, yêu cầu đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình 49

2.3.2 Thực trạng quản lý việc tổ chức, triển khai đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình 52

2.3.3 Thực trạng quản lý việc thực hiện đổi mới PPDH môn Tiếng Anh của giáo viên và học sinh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình 54

2.3.4 Thực trạng quản lý kết quả đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình 60

2.3.5 Thực trạng quản lý các điều kiện đảm bảo cho đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình 62

2.4 Nguyên nhân của thực trạng 63

2.4.1 Nguyên nhân thành công 64

2.4.2 Nguyên nhân hạn chế, thiếu sót 65

Chương 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH . 68

3.1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp 68

3.2 Các giải pháp quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình 69

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên về sự cần thiết phải tăng cường quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh 69

3.2.2 Xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH môn Tiếng Anh một cách khoa học 71

3.2.3 Tổ chức, chỉ đạo chặt chẽ công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ………. 74 3.2.4 Thường xuyên kiểm tra, đánh giá công tác đổi mới PPDH môn Tiếng

môn Tiếng Anh 86

3.3 Khảo sát sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 88

3.3.1 Mục đích khảo sát 88

3.3.2 Nội dung và phương pháp khảo sát 88

3.3.3 Đối tượng khảo sát 88

3.3.4 Kết quả khảo sát 89

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 94

CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN 96

TÀI LIỆU THAM KHẢO 97

PHỤ LỤC.

CB Cán bộ

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới trong bối cảnh cả thếgiới đang thay đổi nhanh chóng Hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thếlớn Toàn cầu hóa và cách mạng khoa học - công nghệ phát triển mạnh mẽ,thúc đẩy quá trình hình thành xã hội thông tin và kinh tế tri thức Sự phát triểnkinh tế - xã hội trong bối cảnh đó đặt ra những yêu cầu mới đối với người laođộng, do đó cũng đặt ra những yêu cầu mới cho sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ

và đào tạo nguồn nhân lực Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI (01/2011) tiếptục khẳng định: “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triểnnguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước,xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam Phát triển giáo dục đào tạocùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư chogiáo dục và đào tạo là đầu tư cho phát triển.” [14; tr.77]

Việt Nam là thành viên của Tổ chức thương mại thế giới (WTO), trong

xu thế đổi mới, hội nhập và mở cửa, nước ta đã và đang tăng cường mối quan

hệ hợp tác với nhiều nước trên thế giới trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chínhtrị, văn hóa, giáo dục, quốc phòng, an ninh, khoa học - kỹ thuật, du lịch Bởivậy giáo dục cần đào tạo đội ngũ nhân lực có khả năng đáp ứng được nhữngđòi hỏi mới của xã hội và thị trường lao động như năng lực hành động, tínhnăng động, sáng tạo, và năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp, đặc biệt làcác vấn đề mang tính quốc tế Do đó nguồn nhân lực mới không chỉ giỏichuyên môn mà cần phải thông thạo ngoại ngữ Tiếng Anh là ngôn ngữ quốc

tế, là công cụ để mọi người khám phá thế giới, tiếp cận tri thức nhân loại, tàiliệu nước ngoài và các phương tiện công nghệ hiện đại khác Là nhân tố quantrọng đối với các nước đang phát triển, đặc biệt như Việt Nam chúng ta

Với tầm quan trọng đó, Nghị Quyết Đại hội Đảng Cộng sản Việt Namlần thứ XI về Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 chỉ rõ: “Đổimới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học ở tất cả cáccấp, bậc học Tích cực chuẩn bị để từ sau năm 2015 thực hiện chương trình

giáo dục phổ thông mới Mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ” [14; tr.131-132].

Để đáp ứng yêu cầu mới của sự phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục - đàotạo Việt Nam trong những năm qua đã thực hiện đổi mới toàn diện và đã cónhững chuyển biến tích cực, đạt được một số thành tựu nhất định Tuy nhiên,vẫn còn một số tồn tại, yếu kém: “Chương trình, giáo trình, phương pháp giáodục chậm đổi mới, chậm hiện đại hóa ”; “Công tác quản lý giáo dục cònnhiều yếu kém và là nguyên nhân chủ yếu của nhiều yếu kém khác ” [2] Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những nhiệm vụ quan trọngcủa đổi mới giáo dục để phù hợp với mục tiêu, nội dung, chương trình Thờigian qua, việc đổi mới PPDH đã được triển khai sâu rộng và đã đạt đượcnhững thành quả đáng kể Nhiều cán bộ quản lý trường học có hiểu biết sâusắc về quản lý đổi mới phương pháp dạy học đã góp phần nâng cao chấtlượng giảng dạy và giáo dục đáp ứng yêu cầu sự nghiệp đổi mới của đất nước.Các trường trung học phổ thông trên toàn tỉnh Quảng Bình nói chung,trên huyện Bố Trạch nói riêng đã có những cố gắng trong việc đổi mới PPDH

và đã đạt được những tiến bộ trong việc phát huy tính tíc cực của học sinh.Nhiều cán bộ quản lý và giáo viên có tay nghề sư phạm và kiến thức chuyênmôn khá vững vàng nên đã đạt nhiều thành tích cao Tuy vậy, một thực tếđáng băn khoăn đó là ở các trường THPT hiện nay vẫn còn không ít giáo viêngiảng dạy Tiếng Anh chưa hiểu hoặc hiểu chưa đúng, chưa đầy đủ về phươngpháp dạy bộ môn Trong bài giảng giáo viên thường thiên về diễn giải các quytắc ngữ pháp mà ít rèn luyện các kỹ năng nghe (listening), nói (speaking), đọc(reading), viết (writing) Không ít giáo viên chưa nắm được cách thức tổ chức

và quy trình soạn giảng theo phương pháp mới (phương pháp giao tiếp –communicative approach) Vì vậy, học sinh chưa phát huy vai trò chủ động,tích cực trong học tập ở trường cũng như tự học ở nhà Bên cạnh đó cácphương tiện thiết bị dạy học còn khiêm tốn, chưa đáp ứng được yêu cầu vànhu cầu ngày càng cao của giáo dục và đặc điểm môn học Mặt khác, công tácquản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh của một số Hiệutrưởng còn nhiều hạn chế, bất cập nên việc dạy học môn Tiếng Anh chưa đápứng yêu cầu, kết quả còn thấp cũng như chưa đồng đều giữa các vùng Vì vậy,việc tìm kiếm, đề xuất các giải pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy họcmôn Tiếng Anh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của các trường THPT làmột điều kiện thực tế cần được giải quyết.

Cho đến nay, đã có một số công trình nghiên cứu về quản lý việc đổimới phương pháp dạy học Riêng việc nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng

và xác lập các giải pháp quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học mônTiếng Anh các trường THPT ở tỉnh Quảng Bình thì chưa có đề tài nào nghiêncứu một cách có hệ thống và mang tính khoa học

Xuất phát từ những lý do trên đây, chúng tôi chọn đề tài : "Một số giải

pháp quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình" để nghiên cứu.

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các giải pháp nângcao hiệu quả quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trườngTHPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Vấn đề quản lý công tác đổi mới PPDH ở trường THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số giải pháp quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học mônTiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Có thể nâng cao hiệu quả quản lý công tác đổi mới PPDH môn TiếngAnh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, nếu đề xuất đượccác giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý công tác đổi mới PPDHmôn Tiếng Anh ở trường THPT

5.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.

5.3 Đề xuất một số giải pháp quản lý công tác đổi mới PPDH môn

Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng

cơ sở lý luận của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận có cácphương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu

- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xâydựng cơ sở thực tiễn của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu thựctiễn có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

- Phương pháp điều tra;

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;

- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

6.3 Phương pháp thống kê toán học

Phương pháp này nhằm xử lý các số liệu thu được

7 ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN

8 CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục nghiên cứu,

luận văn gồm có 3 chương:

- Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý công tác đổi mới PPDH

môn Tiếng Anh ở trường THPT

- Chương 2: Cơ sở thực tiễn của vấn đề quản lý công tác đổi mới PPDH

môn Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình

- Chương 3: Một số giải pháp quản lý công tác đổi mới PPDH môn

Tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Dạy học là hoạt động lao động xã hội xuất hiện từ lúc con người có nhucầu truyền lại cho thế hệ sau những kinh nghiệm của thế hệ trước Hoạt độngquản lý xuất hiện khi có sự phân công lao động trong xã hội Lý luận vềPPDH và quản lý đổi mới PPDH được hình thành và phát triển cùng với sựhình thành và phát triển của giáo dục

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Cùng với sự phát triển của xã hội, PPDH đã ra đời và không ngừng hoànthiện Các loại Phương pháp dạy học ngoại ngữ được ra đời rất sớm, chúng ta cóthể sơ lược một số phương pháp dạy học ngoại ngữ cơ bản, tiêu biểu trên thếgiới như sau

- Grammar-translation method (Phương pháp ngữ pháp-phiên dịch): Là

một trong những phương pháp dạy - học ngoại ngữ ra đời sớm nhất thế giớinhằm đáp ứng nhu cầu bành trướng về chính trị, lãnh thổ, tôn giáo của cácnhà nước Hi Lạp, La Mã, đạo Cơ đốc v.v thời cổ đại ở Châu Âu

- The audio-lingual method (Phương pháp nghe-nói): Phương pháp này

ra đời tại Mỹ trong chiến tranh thế giới lần thứ 2 để đáp ứng nhu cầu họcngoại ngữ một cách nhanh chóng để phục vụ các mục đích của quân đội

- The Direct Method (Phương pháp trực tiếp): Celce-Murcia (1991) đã

nghiên cứu và cho rằng phương pháp này có những đặc điểm chính như hoàntoàn không sử dụng tiếng mẹ đẻ trên lớp, giáo viên thường là người bản ngữ

hoặc có năng lực ngoại ngữ cao, giáo viên thường sử dụng vật thật, tranh ảnh,

cử chỉ để giải thích nghĩa từ mới, bài dạy được tiến hành từ những cuộc hộithoại hay những mẫu chuyện vui, thường là liên quan tới những tình huốngsinh hoạt hiện đại

- Communicative approach (Phương pháp giao tiếp): Được phát triển

bởi Tracy Terrell và Stephen Krashen từ những năm 1960 đến nay Làphương pháp dạy học ngoại ngữ phổ biến nhất và hiệu quả nhất hiện nay Hầuhết các giáo trình, SGK phổ thông Tiếng Anh trên thế giới và ở Việt Namhiện nay đều được biên soạn dựa theo quan điểm của phương pháp này Qua

đó, coi mục tiêu cuối cùng của dạy học ngoại ngữ là phát triển kỹ năng giaotiếp/kỹ năng ngôn ngữ (linguistic skills), năng lực giao tiếp (communicativecompetence)

- Suggestopedia (Phương pháp học tiếng một cách thư giản): Năm 1979,

một nhà tâm lý sư phạm học người Bulgari tên là Gerogi Lozano, dựa vàonhững triết lý cơ bản của môn phái Yoga, thiết kế nên phương pháp này

- Silent way (Phương pháp dạy học im lặng): Gattegno phát triển

phương pháp này năm 1972 với niềm tin rằng người học cần phải học độc lập,

tự giác, biết cộng tác với các thành viên khác trong lớp để giải quyết tìnhhuống Richard và Rodgers (1986:99) tóm tắt phương pháp này như làphương pháp có khả năng thúc đẩy quá trình học chứ không phải thuần túyhọc thuộc lòng hay nhắc lại những gì phải học

- The total physical response method (Phương pháp hồi đáp hoàn toàn

bằng cơ thể): James Asher phát triển phương pháp này năm 1977 dựa trên lý

thuyết ngôn ngữ học cấu trúc, chủ nghĩa hành vi trong tâm lý học và xuhướng nhân văn trong giảng dạy theo nguyên tắc của phương pháp tự nhiên

- Community language learning (Phương pháp học tiếng theo cộng

đồng): Được phát triển bởi Charlees Curan (1972), với phương pháp này giáo

viên đóng vai trò là người tư vấn viên, người học là người cộng tác Người

học thường ngồi đối diện nhau trong một nhóm nhỏ theo cộng đồng ngônngữ, tranh luận bằng tiếng mẹ đẻ trước, sau đó bằng ngoại ngữ, giáo viên cóthể dịch những câu nói đó của người học sang ngoại ngữ, sau đó người họcnhắc lại lời của giáo viên

Sau đây là một số công trình nghiên cứu về PPDH ở nước ngoài:

- Blaire/Doff, Adrian (1995), Teach English, Cambridge University

Press, Great Britain Cuốn sách này nói về cách dạy học Tiếng Anh, NXBCambridge, Anh, năm 1995

- Jane Willis & Dave Willis (Editors) (2003), Challenge and Change in

Language Teaching, Macmillan Publisher Do Jane Willis & Dave Willis biên

tập, nói về sự thay đổi và thách thức trong dạy học ngôn ngữ Anh NXBMacmillan Publisher, năm 2003

- McKay, S.L (2002) Teaching English as an International Language:

Rethingking Goals and Approaches NewYork: Oxford University Press.

Sách này nói về các phương pháp dạy học Tiếng Anh, NXB Đại học Oxford,năm 2002

- Richards, J.C & Renandya, W.A (2002) Methodology in Language

Teaching: An Anthology of Cerrent Practice United Kingdom: Cambridge

University Press Sách này nói về phương pháp giảng dạy ngôn ngữ, NXBĐại học Cambridge, Anh, năm 2002

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986) mở ra một thời kỳ mới cho sựphát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục của đất nước, đã thổi một luồng sinh khímới vào công tác nghiên cứu về PPDH tích cực Một số công trình đã đượcxuất bản như: “Mô hình dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm” củatác giả Nguyễn Kỳ, NXB Giáo dục, 1996; “Giáo dục học, một số vấn đề về lýluận và thực tiễn” của Hà Thế Ngữ, NXB Đại học quốc gia, Hà Nội, 2001;

“Phương pháp dạy học tuyền thống và đổi mới” của Thái Duy Tuyên, NXB

Giáo dục, Hà Nội, 2007; “Đổi mới phương pháp đào tạo giáo viên” củaNguyễn Ngọc Hợi, Phạm Minh Hùng, Thái Văn Thành, Tạp chí Giáo dục, số108/2, 2005.

Tuy nhiên vấn đề quản lý PPDH ít được nghiên cứu Các công trìnhnghiên cứu vấn đề đổi mới PPDH và quản lý đổi mới PPDH ở trường THPTgần đây có:

- Nguyễn Văn Châu (2003), “Những giải pháp tăng cường hiệu quả

quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường THPT” Luận án tiến

sỹ

- Từ Xuân Hóa (2009), “Biện pháp quản lý đổi mới PPDH của hiệu

trưởng các trường THPT công lập Tỉnh Quảng Bình” Luận Văn thạc sỹ

QLGD, Đại học Sư phạm Huế

- Nguyễn Trung Phương (2010), “Một số giải pháp quản lý hoạt động

đổi mới phương pháp dạy học ở các trường Trung học phổ thông Thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa” Luận văn thạc sỹ QLGD, Đại học Vinh.

- Hoàng Thị Hải Đường (2011), “Một số giải pháp quản lý hoạt động

dạy học môn Tiếng Anh ở Trường ĐHCN.TP.HCM - Cơ sở Thanh Hóa”.

Luận văn thạc sỹ QLGD, Đại học Vinh

Ở tỉnh Quảng Bình, đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu đề xuấtcác giải pháp quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh một cách hệthống và khoa học Vì vậy, việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn nhằm đề xuấtmột số giải pháp quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở cáctrường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình là cần thiết

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI

1.2.1 Dạy học và phương pháp dạy học

1.2.1.1 Dạy học

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, dạy học là “dạy văn hóa, theo những

chương trình nhất định” [ 15; tr.515]

Theo Từ điển Tiếng Việt, dạy học là “dạy để nâng cao trình độ văn hóa

và phẩm chất đạo đức theo chương trình nhất định” [35; tr.236]

Theo Từ điển Giáo dục học, dạy học là hoạt động “truyền lại những kiếnthức, kinh nghiệm, đưa đến những thông tin khoa học cho người khác tiếp thumột cách có hệ thống, có phương pháp nhằm mục đích tự nâng cao trình độvăn hóa, năng lực trí tuệ và kỹ năng thực hành trong đời sống thực tế” [34;tr.62]

Còn theo các tác giả Thái Văn Thành và Chu Thị Lục thì: “Dạy học làmột bộ phận của quá trình sư phạm tổng thể, là quá trình tác động qua lại giữa

GV và học sinh nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những kỹ năng,

kỹ xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn, trên cơ sở đó phát triển năng lực tư

duy và hình thành thế giới quan khoa học [30; tr.1].

Hoạt động dạy học là hoạt động chung của người dạy và người học, haihoạt động này song song tồn tại và phát triển trong cùng một quá trình thốngnhất Quá trình này là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục tổng thể,trong đó:

- Vai trò của nhà sư phạm là định hướng, thực hiện việc truyền thụ trithức, kỹ năng và kỹ xảo đến người học một cách hợp lý, khoa học, do đó luôn

có vai trò và tác dụng chủ đạo

- Người học tiếp thu một cách có ý thức, độc lập và sáng tạo hệ thốngkiến thức, kỹ năng và kỹ xảo, hình thành năng lực và thái độ đúng đắn.Người học là chủ thể sáng tạo của việc học, của việc hình thành nhân cáchcủa bản thân

Như vậy chúng ta có thể hiểu dạy học là quá trình tác động qua lại giữa

GV và HS dưới vai trò chủ đạo của GV nhằm truyền thụ và lĩnh hội những tri thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo, hoạt động nhận thức và thực tiễn, để

trên cơ sở đó phát triển năng lực tư duy và hình thành thế giới quan khoa học.

1.2.1.2 Phương pháp dạy học

Thuật ngữ phương pháp (method) bắt nguồn từ methodos (tiếng Hi Lạp),

có nghĩa là con đường để đạt mục tiêu

Theo Từ điển Tiếng Việt, phương pháp là “hệ thống các cách sử dụng để

tiến hành một hoạt động nào đó” [35; tr.766]

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, phương pháp là “cách thức tiến hành để có

hiệu quả cao” [15; tr.1351]

Ngày nay phương pháp được hiểu theo nhiều bình diện khác nhau Tuỳ

theo nhận thức của các nhà sư phạm và đặc điểm lịch sử của từng thời kỳ màPPDH được hiểu theo nhiều quan điểm khác nhau Sau đây là một số kháiniệm mang tính đại chúng:

- PPDH là cách thức tương tác giữa thầy và trò nhằm giải quyết cácnhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển trong quá trình dạy học(Iu.K.Babanxki, 1983)

- PPDH là cách thức hoạt động tương hỗ giữa thầy và trò nhằm đạtđược mục đích DH Hoạt động này được thể hiện trong việc sử dụng cácnguồn nhận thức, các thủ thuật logic, các dạng hoạt động độc lập của HS vàcách thức điều khiển quá trình nhận thức của thầy giáo (I.D.Dverev 1980)Theo Từ điển Giáo dục học, phương pháp dạy học là “cách thầy tiếnhành việc dạy nội dung đi đôi với việc dạy cách học cho trò nhằm giúp tròtrau dồi phương pháp tự học để nắm vững nội dung đang học, đồng thời đểrèn luyện cách tự học suốt đời” [34; tr.319]

Theo tác giả Thái Duy Tuyên, các định nghĩa về PPDH có thể tóm tắtdưới các dạng sau đây:

- Theo quan điểm điều khiển học: PPDH là cách thức tổ chức hoạt độngnhận thức của HS và điều khiển hoạt động này.

- Theo quan điểm lô gích học: PPDH là những thủ thuật logic được sửdụng để giúp HS nắm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách tự giác

- Theo bản chất của nội dung, phương pháp là sự vận động của nội dungdạy học [33; tr.38]

Chúng ta có thể hiểu phương pháp dạy học là cách thức phối hợp hoạt

động của thầy và trò, trong đó thầy đóng vai trò chủ đạo, điều khiển, hướng dẫn nhằm đạt được mục đích dạy học.

1.2.2 Đổi mới và đổi mới phương pháp dạy học

1.2.2.1 Đổi mới

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, đổi mới là “thay đổi hoặc làm cho thay đổi

tốt hơn, tiến bộ hơn so với trước” [15; tr.657]

Theo Từ điển Tiếng Việt, đổi mới là “thay đổi cho khác hẳn với trước,

tiến bộ hơn, khắc phục tình trạng lạc hậu, trì trệ và đáp ứng yêu cầu của sựphát triển” [35; tr.337]

Như vậy ta có thể hiểu, đổi mới là sự thay đổi hoặc làm thay đổi cho

khác với trước, tốt hơn, tiến bộ hơn đáp ứng yêu cầu của sự phát triển

1.2.2.2 Đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học là đổi mới cách thức tổ chức các hoạt độngdạy học nhằm xây dựng cách thức học tập của học sinh theo hướng phát huytính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, qua đó bồi dưỡng cho học sinhphương pháp tự học, tự rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.Việc đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải tìm kiếm các phươngpháp dạy học mới kết hợp cải tạo các phương pháp truyền thống cho phù hợpvới nội dung hiện đại theo hướng nâng cao tính tích cực, chủ động, sáng tạo

của người học, đổi mới cách điều khiển quá trình dạy học và đưa công nghệhiện đại vào nhà trường.

Đổi mới PPDH không có nghĩa là thay PPDH truyền thống bằng PPDHhoàn toàn mới, mà nó là sự kế thừa, và sử dụng một cách có chọn lọc, sángtạo phương pháp dạy học truyền thống với PPDH hiện đại

PPDH là một phạm trù của khoa học giáo dục vì vậy rất rộng lớn vàphức hợp Tuỳ theo từng cách tiếp cận khác nhau mà chúng ta có thể có cáckhái niệm khác nhau Chúng ta cũng không có công thức chung duy nhấttrong việc đổi mới PPDH Tuy nhiên từ những điểm chung chúng ta có thể

hiểu: đổi mới PPDH là cải tiến những hình thức và cách thức làm việc kém

hiệu quả của giáo viên và học sinh, sử dụng những hình thức và cách thức hiệu quả hơn nhằm nâng cao chất lượng dạy học, phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo, phát triển năng lực của học sinh [11; tr.78]

1.2.3 Quản lý và quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh

1.2.3.1 Quản lý

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, quản lý là “tổ chức, điều khiển hoạt động

của một số đơn vị, một cơ quan” [15; tr.1363]

Theo Từ điển tiếng Việt, quản lý là “tổ chức và điều khiển các hoạt động

theo những yêu cầu nhất định” [35; tr.772]

F.W.Taylor cho rằng: quản lí là biết chính xác điều muốn người khác

làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻnhất

H.Koontz thì khẳng định: quản lí là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo

phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích củanhóm (tổ chức)

Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó conngười có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất

và sự bất mãn cá nhân ít nhất Quản lý là một trong những loại hình lao độngquan trọng nhất trong các hoạt động của con người Quản lí đúng tức là conngười đã nhận thức được quy luật, vận động theo quy luật và sẽ đạt đượcnhững thành công to lớn Trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, conngười muốn tồn tại và phát triển đều phải dựa vào sự nỗ lực của cá nhân, củamột tổ chức, từ một nhóm nhỏ đến phạm vi rộng lớn hơn ở tầm quốc gia,quốc tế và đều phải thừa nhận và chịu một sự quản lý nào đó C Mác đã viết:

“Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trênquy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hoànhững hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sựvận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khíquan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình,còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”

Theo Đặng Quốc Bảo, bản chất của hoạt động quản lý bao gồm hai quátrình tích hợp vào nhau, quá trình “quản” gồm sự coi sóc giữ gìn để duy trì tổchức ở trạng thái ổn định, quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mớiđưa vào thế phát triển

Ngày nay thuật ngữ quản lí đã trở nên phổ biến, nhưng chưa có một địnhnghĩa thống nhất Có người cho quản lí là hoạt động nhằm bảo đảm sự hoànthành công việc thông qua sự nỗ lực của người khác Cũng có người cho quản

lí là một hoạt động thiết yếu nhằm bảo đảm bảo phối hợp những nỗ lực cánhân nhằm đạt được mục đích của nhóm Tuy nhiên theo nghĩa rộng, quản lí

là hoạt động có mục đích của con người Đến nay nhiều người cho rằng: quản

lý chính là các hoạt động do một hoặc nhiều người điều phối hành động của

người khác nhằm thu được kết quả mong muốn Trong định nghĩa trên cầnlưu ý một số điểm sau:

- Quản lý bao giờ cũng là một tác động hướng đích, có mục tiêu xácđịnh.

- Quản lý thể hiện mối quan hệ giữa hai bộ phận chủ thể quản lý và đốitượng quản lý, đây là quan hệ ra lệnh phục tùng, không đồng cấp và có tínhbắt buộc

- Quản lý bao giờ cũng quản lý con người

- Quản lý là sự tác động, mang tính chủ quan nhưng phải phù hợp vớiquy luật khách quan

- Quản lý về mặt công nghệ là sự vận động của thông tin

- Quản lý có khả năng thích nghi giữa chủ thể với đối tượng quản lý vàngược lại

Từ những ý chung của các định nghĩa chúng ta có thể hiểu: quản lý là

quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra.

1.2.3.2 Quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh

Quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh là quátrình tác động có tổ chức, có mục đích của người CBQL giáo dục lên cáchthức làm việc của giáo viên và học sinh thông qua các chức năng quản lý: kếhoạch hóa, tổ chức thực hiện, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, kích thích nhằmđạt được mục tiêu dạy học môn Tiếng Anh

Như vậy, để quản lý việc đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở trường THPTcần thực hiện các chức năng cơ bản:

- Xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH môn Tiếng Anh

- Tổ chức thực hiện công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh

- Chỉ đạo chặt chẽ công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh

- Thường xuyên kiểm tra, đánh giá công tác đổi mới PPDH môn TiếngAnh.

Bên cạnh đó cần kích thích, động viên và đảm bảo các điều kiện về nhânlực, tài lực, vật lực và chế định để công tác quản lý đạt hiệu quả cao

1.2.4 Giải pháp và giải pháp quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh

1.2.4.1 Giải pháp

Theo Từ điển Tiếng Việt, giải pháp là “phương pháp giải quyết một vấn

đề cụ thể nào đó” [35; tr.373]

Theo Từ điển Tiếng Việt tường giải và liên tưởng, giải pháp là “toàn bộ

những ý nghĩ có hệ thống cùng với những quyết định và hành động theo sau,dẫn tới sự khắc phục một khó khăn” [36; tr.325]

Để làm rõ khái niệm giải pháp ta có thể so sánh với phương pháp, biện

pháp.

Theo Hoàng Phê, phương pháp là “hệ thống các cách sử dụng để tiếnhành một công việc nào đó” [35] Còn theo Nguyễn Văn Đạm, phương phápđược hiểu là trình tự cần theo trong các bước có quan hệ với nhau khi tiếnhành một công việc có mục đích nhất định” [36; tr.155]

Về khái niệm biện pháp, theo Từ điển Tiếng Việt, đó là “cách làm, cáchgiải quyết một vấn đề cụ thể” [36; tr.64]

Như vậy, khái niệm giải pháp tuy có những điểm chung với các kháiniệm trên nhưng nó cũng có điểm riêng Điểm riêng cơ bản của thuật ngữ này

là nhấn mạnh đến phương pháp giải quyết một vấn đề, với sự khắc phục khókhăn nhất định Trong một giải pháp có thể bao gồm nhiều biện pháp

1.2.4.2 Giải pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh

Giải pháp quản lý là hệ thống các cách thức tổ chức, điều khiển hoạt

động của một nhóm (hay nhiều nhóm xã hội) cùng nhau thực hiện những mụcđích và nhiệm vụ chung

Đề xuất các giải pháp quản lý thực chất là đưa ra các cách thức tổ chức,điều khiển có hiệu quả hoạt động của một nhóm (hệ thống, quá trình) nào đó.Tuy nhiên, các cách thức tổ chức, điều khiển này phải dựa trên bản chất, chứcnăng, yêu cầu của hoạt động quản lý

Giải pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh là hệ

thống các cách thức tổ chức, điều khiển toàn bộ hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT

1.3 VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG THPT

1.3.1 Khái quát về môn Tiếng Anh và đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT

1.3.1.1 Vị trí, vai trò của môn Tiếng Anh ở trường THPT hiện nay

Trong xu thế đổi mới, hội nhập và mở cửa, nước ta đã và đang tăngcường mối quan hệ hợp tác với nhiều nước trên thế giới trên tất cả các lĩnhvực, trong đó có Giáo dục và Đào tạo Để hòa nhập và bắt kịp các nước trongkhu vực và trên thế giới, Giáo dục cần đào tạo đội ngũ nhân lực có khả năngđáp ứng được những yêu cầu và nhu cầu mới của xã hội và thị trường laođộng mang tính quốc tế Do đó nguồn nhân lực mới không chỉ giỏi chuyênmôn mà cần phải thông thạo ngoại ngữ Tiếng Anh là môn ngoại ngữ bắt buộcđối với chương trình giáo dục THPT hiện nay, nó có vị trí, vai trò hết sứcquan trọng

- Tiếng Anh là môn văn hóa cơ bản: Ngoại ngữ nói chung, Tiếng Anh

nói riêng là một trong số những môn học cơ bản bắt buộc trong chương trìnhTHPT Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh nêu rõ: môn TiếngAnh, với tư cách là môn ngoại ngữ, là môn văn hóa cơ bản, bắt buộc trong

chương trình giáo dục phổ thông, là một bộ phận không thể thiếu của học vấnphổ thông.

Môn học Tiếng Anh cung cấp cho học sinh kiến thức cơ bản có hệ thống

về ngữ pháp, ngữ âm, ngữ nghĩa đồng thời cung cấp cho HS kiến thức vềđất nước, con người và nền văn hóa của các nước nói Tiếng Anh Trên cơ sở

đó các em tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa nhân loại, hình thành

sự so sánh, đối chiếu về ngôn ngữ cũng như văn hóa của các nước trên thếgiới với đất nước chúng ta, góp phần làm phong phú ngôn ngữ cũng như nềnvăn hóa dân tộc Việt Nam

- Tiếng Anh là công cụ giao tiếp quốc tế: Tiếng Anh là ngôn ngữ giao

tiếp quốc tế Người ta thống kê được trên thế giới có đến 70% các loại sách,báo, tạp chí, đài phát thanh, truyền hình, phần mềm máy tính, bản hướng dẫn

sử dụng kèm theo các loại máy móc, thiết bị được viết bằng Tiếng Anh.Trong xu thế toàn cầu hóa, trong thời đại bùng nổ khoa học công nghệ,đặc biệt là công nghệ thông tin, làm thế nào để có thể đi tắt, đón đầu, để conngười Việt Nam có thể vươn lên tầm cao trí tuệ thế giới, thực hiện thành công

sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa của đất nước ta hiện nay? Phải đầu

tư, phát triển giáo dục, phải biết ngoại ngữ

Tiếng Anh có vai trò và vị trí quan trọng trong sự nghiệp giáo dục đàotạo và trong sự phát triển của đất nước Biết Tiếng Anh là yêu cầu tất yếu củalao động có kỹ thuật cao nhằm đáp ứng các quy trình công nghệ thườngxuyên được đổi mới Biết Tiếng Anh còn là một năng lực cần thiết đối vớingười Việt Nam hiện đại

Để có thể tiếp cận tri thức thế giới, chúng ta có một phương tiện hữuhiệu đó là Internet Việc sử dụng Internet, để cập nhật thông tin tri thức khoahọc công nghệ mới mẻ, hiện đại rất cần đến Tiếng Anh Mặt khác, Tiếng Anh

là công cụ trong việc khai thác thông tin tiếp thu thành tựu khoa học kỹ thuậtcao, học hỏi kinh nghiệm tốt của các nước trên thế giới Tiếng Anh còn là một

phương tiện hữu ích trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống vật chất và tinhthần của con người

- Tiếng Anh góp phần phát triển tư duy: Ngôn ngữ là cái vỏ vật chất của

tư duy, gắn bó mật thiết và hữu cơ với tư duy Năng lực tư duy của các em sẽđược phát triển thêm một bước khi các em diễn đạt ý tưởng của mình bằngTiếng Anh Trong quá trình học tập, khả năng logic tư duy và tư duy hình ảnhdần được phát triển và hoàn thiện thông qua cách trình bày, diễn đạt và lậpluận cấu trúc ngôn ngữ, qua đó hỗ trợ cho việc học tập Tiếng Việt và các mônkhác

- Tiếng Anh góp phần hình thành và phát triển nhân cách: Nhân cáchđược hình thành trong quá trình con người tham gia vào các mối quan hệ xãhội bằng chính hoạt động của mình Vì thế nhân cách được xem là “sản phẩmmuộn” trong sự phát triển con người

Nhân cách là chủ thể trong các hoạt động, trong các mối quan hệ đadạng Nhân cách bao gồm tất cả các nét, các mặt, các phẩm chất có ý nghĩa xãhội trong một con người

Sự phát triển nhân cách của con người diễn ra trong quá trình sống, họctập, lao động, giao lưu, vui chơi, giải trí và theo quy luật lĩnh hội các di sảnvăn hóa vật chất - tinh thần do các thế hệ trước để lại trong công cụ lao động,trong những tác phẩm văn học, khoa học, nghệ thuật

Giáo dục giữ vai trò chủ đạo đối với sự hình thành và phát triển nhâncách Một nền giáo dục tốt có thể làm cho con người phát triển toàn diện phùhợp với sự phát triển của thời đại, mà Tiếng Anh là một phần, một nhân tốtrong chương trình giáo dục phổ thông

Ngoài ra, sách giáo khoa môn Tiếng Anh THPT còn cung cấp thông tin,

sự kiện, nhân vật về các tấm gương sáng ngời trên thế giới để các em học tập

và noi theo

Vậy, Tiếng Anh là một ngôn ngữ, là một thành tố quan trọng trong việccấu thành xã hội, trong đời sống, trong học tập.

1.3.1.2 Đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT

Đổi mới PPDH không có nghĩa là thay PPDH cũ bằng PPDH mới Điều

đó cũng có nghĩa là trong đổi mới phải có sự kế thừa, kết hợp giữa PPDHtruyền thống với PPDH hiện đại Có thể nói, cốt lõi của việc đổi mới PPDHmôn Tiếng Anh là hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quenhọc tập thụ động của HS Cho nên đổi mới PPDH môn Tiếng Anh trongtrường THPT cần được hiểu là chuyển từ hệ thống các PPDH thụ động sang

hệ thống các PPDH tích cực Nói cách khác là “Dạy học lấy hoạt động củangười học làm trung tâm”

Định hướng dạy học ngoại ngữ hiện nay của Bộ Giáo dục và Đào tạo là

sử dụng phương pháp “dạy ngôn ngữ giao tiếp” (Communicative LanguageTeaching) Đây là phương pháp dạy học ngoại ngữ phổ biến nhất và hiệu quảnhất hiện nay Hầu hết các giáo trình, SGK phổ thông tiếng Anh trên thế giới

và ở Việt Nam hiện nay đều được biên soạn dựa theo quan điểm của phươngpháp này Qua đó, coi mục tiêu cuối cùng của dạy học ngoại ngữ là phát triển

kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ngôn ngữ (linguistic skills), năng lực giaotiếp (communicative competence)

Mục đích của phương pháp này là cung cấp cho người học khả năng sửdụng ngôn ngữ giao tiếp thích hợp trong các ngữ cảnh xã hội Giáo viên đóngvai trò là người hỗ trợ, tư vấn, thúc đẩy quá trình giao tiếp của người học, vìthế người học trở thành những người giao tiếp năng động Chức năng ngônngữ được nhấn mạnh hơn cấu trúc ngữ pháp, lỗi được chấp nhận và được xemnhư là kết quả tự nhiên của việc phát triển giao tiếp Theo “Phương pháp Giaotiếp” thì ngôn ngữ không chỉ là phương tiện diễn đạt tư duy mà còn là phươngtiện giao tiếp Mục đích cuối cùng của người học ngoại ngữ không chỉ tiếp

thu và nắm chắc kiến thức ngôn ngữ (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp) mà cầnphải đạt được năng lực (khả năng) giao tiếp; tức là phát triển được tất cả 4 kỹnăng ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết) và sử dụng được ngôn ngữ để giaotiếp Hơn nữa, để giao tiếp hiệu quả, người học cần phải sử dụng các hìnhthức ngôn ngữ thích hợp với tình huống giao tiếp (situations), trong đó yêucầu người tham gia giao tiếp phải thể hiện được ý định giao tiếp (intention)thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ khác nhau (tasks).

Đổi mới PPDH môn Tiếng Anh có nghĩa là hoạt động học tập phải đượcthực hiện trên cơ sở kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động hợp tác,trong mối quan hệ tương tác giữa thầy - trò, trò - trò trong môi trường học tậpthân thiện, an toàn

1.3.2 Mục tiêu, yêu cầu, nội dung, cách thức quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT

1.3.2.1 Mục tiêu, yêu cầu quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT

Mục tiêu quản lý giáo dục là hệ thống phức tạp, đề cập tới các hoạt độngcủa trường học cũng như các điều kiện cần thiết cho quá trình sư phạm diễn ratrong hệ thống giáo dục Mục tiêu quản lý là trạng thái được xác định trongtương lai của đối tượng quản lý hoặc của một số yếu tố cấu thành nó

Hệ thống giáo dục là một hệ thống xã hội, đối tượng của quản lý giáodục được thể hiện ở các thành tố: tư tưởng (quan điểm, đường lối, chính sách,chế độ, nội dung, phương pháp, tổ chức và kết quả); con người (cán bộ côngchức, viên chức ngành giáo dục, giáo viên và học sinh); quá trình biến đổi(việc dạy và học diễn ra theo không gian và thời gian); vật chất (gồm cơ sởvật chất và trang thiết bị kỹ thuật phục vụ dạy và học)

Để công tác quản lý việc đổi mới PPDH ở trường THPT có hiệu quả,Hiệu trưởng phải xác định rõ các mục tiêu cơ bản sau:

- Đảm bảo quyền học tập và rèn luyện của học sinh hướng đến hoànthiện và phát triển nhân cách toàn diện, đảm bảo chất lượng của quá trình dạyhọc môn Tiếng Anh, trong đó chú ý đến quan điểm lấy người học làm trungtâm và phát triển kỹ năng giao tiếp.

- Xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên Tiếng Anh mạnh về mọi mặt

- Tổ chức liên kết hoạt động của các bộ phận trong nhà trường để nângcao hiệu quả quản lý việc đổi mới PPDH môn Tiếng Anh

- Đảm bảo yêu cầu về chất lượng và hiệu quả giáo dục đào tạo, xâydựng, sử dụng và bảo quản tốt cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

1.3.2.2 Nội dung quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT

Chất lượng của toàn bộ hệ thống giáo dục là kết quả của sự vận động vàtác động qua lại theo một quy luật bởi các thành tố trong quá trình dạy học vàquản lý quá trình dạy học Mục tiêu đổi mới PPDH nói chung, đổi mới PPDHmôn Tiếng Anh nói riêng là mục tiêu bộ phận của mục tiêu nâng cao chấtlượng giáo dục - đào tạo Để nâng cao chất lượng dạy - học môn Tiếng Anh,chúng ta cần thường xuyên nghiên cứu để có những giải pháp quản lý phùhợp đối với từng thành tố cũng như toàn bộ quá trình, bao gồm các nội dung:

- Quản lý mục đích, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng

Anh

- Quản lý việc tổ chức, triển khai đổi mới phương pháp dạy học môn

Tiếng Anh

- Quản lý việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh

của giáo viên và học sinh

- Quản lý kết quả đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh.

- Quản lý các điều kiện đảm bảo cho đổi mới phương pháp dạy học

môn Tiếng Anh

1.3.2.3 Cách thức quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT

Chức năng quản lý là một tổ hợp các hoạt động tất yếu của chủ thể quản

lý nhằm đạt mục tiêu đề ra Cách thức quản lý hoạt động đổi mới PPDH mônTiếng Anh ở trường THPT bao gồm các bước sau đây:

i) Kế hoạch hóa công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh

Kế hoạch hóa hoạt động đổi mới phương pháp dạy học là việc đưa toàn

bộ hoạt động đổi mới phương pháp dạy học vào kế hoạch, trong đó chỉ rõ cácbước đi, các biện pháp và cách thức thực hiện và các nguồn lực để đạt mụctiêu đề ra

Kế hoạch này được xây dựng trên cơ sở các định hướng lớn của Đảng vàNhà nước về giáo dục và đào tạo; các chủ trương, các văn bản, hướng dẫn vềđổi mới giáo dục phổ thông của Ngành cũng như các nguồn lực, các điều kiệnthực tế của nhà trường

Kế hoạch đổi mới PPDH môn Tiếng Anh có thể nằm trong kế hoạchchung của nhà trường hoặc tách riêng, được xây dựng theo thời gian ngắnhạn, trung hạn, dài hạn mang tính pháp quy

Như vậy, kế hoạch hóa công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh là việcđưa toàn bộ hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Anh vào kế hoạch của nhàtrường, trong đó chỉ rõ các bước đi, các biện pháp, cách thức thực hiện vàđảm bảo các nguồn nhân lực, tài lực, vật lực để đạt mục tiêu đề ra

ii) Tổ chức thực hiện hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Anh

Tổ chức hoạt động ĐMPPDH môn Tiếng Anh là quá trình phân phối vàsắp xếp nguồn lực theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện có

hiệu quả các mục tiêu đề ra.

Tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thànhviên, các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành côngcác kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể Nhờ việc tổ chức chặt chẽ màngười quản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn nguồn nhân lực, tài lực, vậtlực

Chức năng tổ chức có vai trò thực hiện hóa các mục tiêu và tạo nên sứcmạnh của tập thể Người hiệu trưởng cần phải hình thành một cấu trúc tối ưucủa hệ thống Phân công, phân nhiệm cho cấp phó, tổ trưởng chuyên môn vàcác cá nhân về từng công việc cụ thể Trong quá trình hoạt động phải xâydựng đựợc mạng lưới và giải quyết tốt các mối quan hệ bên trong cũng nhưbên ngoài

iii) Chỉ đạo triển khai hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Anh

Chỉ đạo triển khai hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Anh là quá trình

tác động của hiệu trưởng tới mọi bộ phận, mọi thành viên của nhà trường,nhằm biến những nhiệm vụ chung về đổi mới PPDH môn Tiếng Anh của nhàtrường thành nhu cầu riêng của từng bộ phận, từng cá nhân giáo viên, họcsinh, trên cơ sở đó mọi người tích cực, tự giác tham gia và đem hết khả năng,lòng nhiệt tình của mình để thực hiện nhiệm vụ

Chức năng chỉ đạo phụ thuộc vào năng lực của người hiệu trưởng, đây làquá trình người hiệu trưởng sử dụng quyền quản lý của mình để tác động đếncấp dưới một cách có chủ đích nhằm giúp họ phát huy hết khả năng, năng lựccủa mình để đạt mục tiêu chung Bên cạnh, hiệu trưởng thường xuyên theodõi, động viên, khuyến khích mọi người và các bộ phận thực hiện tốt kếhoạch theo sự sắp xếp đã định

iv) Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Anh

Kiểm tra, đánh giá hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Anh là quátrình xem xét thực tiễn để đánh giá thực trạng về hoạt động đổi mới PPDH

môn Tiếng Anh nhằm phát huy những nhân tố tích cực, phát hiện những sailệch để đưa ra quyết định điều chỉnh kịp thời, giúp các tổ chuyên môn và các

cá nhân đạt được các mục tiêu đề ra

Có thể nói rằng chức năng kiểm tra là một mắt xích rất quan trọng, nógiúp cho hiệu trưởng xác định được đơn vị của mình đang ở trong tình trạngnào, từ đó có biện pháp điều chỉnh cho phù hợp Mặt khác, chức năng kiểmtra còn là cầu nối giữa nhà quản lí với đối tượng bị quản lí, nơi diễn ra quátrình thông tin, thu nhận thông tin để đánh giá, tư vấn giúp đỡ, thúc đẩy đốitượng quản lí đi đúng hướng

Để thực hiện quá trình kiểm tra, đánh giá công tác đổi mới PPDH mônTiếng Anh, hiệu trưởng cần xây dựng được bộ tiêu chuẩn đánh giá, đo lườngphù hợp, sát với mục tiêu đề ra Hiệu trưởng cũng phải tổ chức sơ kết, tổngkết theo đợt, tháng, kỳ, năm để đánh giá, nhận xét, rút kinh nghiệm và làmcăn cứ để xếp loại thi đua

Ngoài các chức năng trên, trong quá trình quản lý công tác đổi mớiPPDH môn Tiếng Anh, hiệu trưởng cũng phải sử dụng biện pháp kích thích,tạo động lực cho từng đối tượng:

- Đối với giáo viên, cần tác động đến tâm lý "tự khẳng định mình", nhucầu muốn được mọi người tôn trọng, kính nể mình về năng lực nghề nghiệp.Hiệu trưởng phải luôn tỏ ra tôn trọng ý kiến của từng cá nhân đồng thời có sựđộng viên cả về tinh thần lẫn vật chất tương xứng với sự cống hiến của họ

- Đối với học sinh, cần xây dựng động cơ học tập đúng đắn, tinh thần tựgiác, tự động học tập, đưa các hình thức khen thưởng, động viên, các hình thứcdạy học phong phú theo tinh thần đổi mới để tạo hứng thú học tập cho các em

1.3.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở trường THPT

1.3.3.1 Yếu tố khách quan

* Chủ trương, chính sách phát triển giáo dục và đào tạo của Đảng, Nhà nước

Đảng và nhà nước ta đã xác định vai trò của Giáo dục và đào tạo trongthời kỳ đổi mới, phát triển, thời kỳ xây dựng CNH - HĐH đất nước như "GD

là quốc sách hàng đầu", "đổi mới căn bản và toàn diện GD-ĐT", "đổi mớiPPDH", "đổi mới công tác quản lý", "mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạongoại ngữ” được thể hiện trong Văn kiện Đại hội Đảng XI, các Nghị quyếtTrung ương Đảng, Nghị Quyết Quốc hội, Luật giáo dục, Chỉ thị của Thủtướng Chính phủ Các văn bản hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, của Tỉnh, củacác cấp giáo dục về đổi mới PPDH, đề án về dạy học ngoại ngữ của tỉnhQuảng Bình giai đoạn 2010- 2015 là những căn cứ pháp lý thuận lợi cho côngtác đổi mới PPDH nói chung, PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPTtrong tỉnh Quảng Bình nói riêng

* Điều kiện dạy học của nhà trường

Đổi mới PPDH nói chung, môn Tiếng Anh nói riêng luôn gắn liền với các yêu cầu về CSVC- TBDH Phương tiện kỹ thuật đầy đủ, hiện đại sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học

Do vậy, để công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trường THPTthành công hiệu trưởng cần phải có kế hoạch cụ thể cho từng giai đoạn về xâydựng, phát triển hệ thống CSVC - TBDH; tổ chức sử dụng và bảo quản CSVC

- TBDH có hiệu quả trong quá trình dạy, học môn Tiếng Anh

* Vai trò của gia đình và xã hội

Gia đình và cộng đồng xã hội có vai trò đặc biệt quan trọng trong việchình thành và phát triển nhân cách của trẻ Truyền thống văn hóa, đạo đức giađình, sự quan tâm giúp đỡ, động viên, khuyến khích của gia đình, của dòng

họ, các tổ chức, cộng đồng xã hội có tác động và ảnh hưởng không nhỏ đếntâm lý, thói quen, thái độ cũng như động cơ học tập, rèn luyện của các em Vìvậy, để thực hiện thành công việc đổi mới PPDH môn Tiếng Anh thì đồng

thời phải đổi mới phương pháp học của học sinh Để học sinh có động cơ vàphương pháp học tập tích cực, đúng đắn thì chúng ta phải tăng cường sự phốihợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

1.3.3.2 Yếu tố chủ quan

* Trình độ, năng lực, phẩm chất của hiệu trưởng

Ở mọi lúc, mọi nơi, trên mọi lĩnh vực, người cán bộ quản lý luôn giữmột vị trí vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác chỉ đạo mọi hoạt động củađơn vị Hiệu trưởng là người đứng đầu một cơ sở giáo dục (trường học), làngười chịu trách nhiệm trước nhà nước và nhân dân về tất cả các hoạt độngcủa nhà trường Việc đổi mới PPDH nói chung, môn Tiếng Anh nói riêng cóthành công hay không phụ thuộc rất lớn vào trình độ tổ chức, năng lực quản

lý, khả năng điều hành công việc của người hiệu trưởng

Để thực hiện thành công, đòi hỏi người hiệu trưởng phải có một trình độđào tạo nhất định xứng tầm; có năng lực chuyên môn, năng lực quản lý vềviệc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch, kiểm tra,đánh giá việc thực hiện kế hoạch và năng lực xử lý thông tin Bên cạnh đóngười hiệu trưởng cần có phẩm chất trí tuệ và đạo đức trong sáng, có uy tínđối với đồng nghiệp, phụ huynh, học sinh và xã hội

* Trình độ, năng lực, chất lượng đội ngũ giáo viên Tiếng Anh

Trình độ, năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm, phẩm chất của ngườigiáo viên ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học Năng lực cơ bản củagiáo viên bao gồm: năng lực chẩn đoán yêu cầu và đặc điểm đối tượng dạyhọc, giáo dục; năng lực thiết kế kế hoạch dạy học và giáo dục; năng lực tổchức thực hiện kế hoạch; năng lực giám sát đánh giá kết quả dạy học, giáodục; năng lực giải quyết những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn dạy học, giáodục; năng lực sử dụng các thiết bị dạy học; năng lực sử dụng thành thạo cácphương pháp; năng lực soạn giáo án theo phương pháp mới; năng lực sử dụngcông nghệ thông tin và TBDH hiện đại trong soạn, giảng

Để thực hiện thành công việc đổi mới PPDH môn Tiếng Anh, đòi hỏi độingũ giáo viên Tiếng Anh phải có trình độ chuyên môn vững vàng, hội đủ cácnăng lực và kỹ năng sư phạm cơ bản kể trên, có phẩm chất đạo đức trongsáng, lành mạnh Bên cạnh đó cần có nhận thức đúng đắn về sự cần thiết phảiđổi mới PPDH để tích cực, tự giác, quyết tâm trong việc loại bỏ nhữngphương pháp cũ không phù hợp, sử dụng phương pháp dạy học mới đem lạichất lượng cao hơn.

* Trình độ của học sinh

Phẩm chất trí tuệ, năng lực tư duy, ý thức học tập của học sinh là nhân tốquan trọng trong việc lĩnh hội tri thức Khi học sinh có ý thức học tập tốt,phẩm chất trí tuệ và khả năng tư duy phát triển thì việc khơi dậy các tiềmnăng nội sinh để giải quyết các vấn đề do bài học đặt ra của giáo viên là dễdàng và thuận lợi Nếu ngược lại thì GV rất vất vả và lúc này là phải tính đếnnghệ thuật, tính kiên nhẫn, lòng yêu trẻ của người giáo viên

Trong PPDH môn Tiếng Anh theo hướng đổi mới, kiến thức phải dochính các em khai phá, các kỹ năng tự học, tự rèn luyện, tự nghiên cứu phải

do các em tích cực trong quá trình học tập Vì vậy, để công tác đổi mới PPDHmôn Tiếng Anh thành công thì phẩm chất, năng lực của người học sinh là rấtquan trọng

Trong những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình đổi mới PPDH môn TiếngAnh thì các yếu tố chủ quan được xem là nội lực, các yếu tố khách quan đượcxem là ngoại lực Theo quy luật của sự phát triển, yếu tố nội lực là nhân tốquyết định sự thành công, còn yếu tố ngoại lực chỉ có vai trò hỗ trợ, thúc đẩy.Quá trình vận động và phát triển đến trình độ cao nhất khi nội lực và ngoàilực có sự tương thích và cộng hưởng với nhau Do vậy, trong quá trình quản

lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh, người hiệu trưởng phải khơi dậycác yếu tố nội lực, đồng thời phát huy hết các khả năng về yếu tố ngoại lực,

có như vậy hiệu quả công tác mới được cao

Tiểu kết chương 1

Từ việc tìm hiểu lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu công tác quản

lý đổi mới PPDH môn Tiếng Anh, chúng tôi rút ra kết luận sau:

- Vấn đề quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trườngTHPT còn quá ít công trình nghiên cứu, đặc biệt ở tỉnh Quảng Bình chưa cótác giả nào nghiên cứu một cách có khoa học

- Chúng tôi đã trình bày một số khái niệm, các thuật ngữ có liên quanđến vấn đề nghiên cứu của đề tài Làm rõ cơ sở lý luận khoa học về vấn đềnghiên cứu và các nội dung cơ bản của vấn đề quản lý công tác đổi mớiPPDH môn Tiếng Anh ở trường THPT

Vấn đề quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở các trườngTHPT được hiểu là sự tác động có ý thức, có mục đích của hiệu trưởng đếnphương pháp dạy của giáo viên và phương pháp học của học sinh nhằm đạtmục tiêu dạy học môn Tiếng Anh thông qua các chức năng quản lý: kế hoạchhóa, tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra

- Để quá trình quản lý công tác đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở cáctrường THPT có hiệu quả, hiệu trưởng cần tìm ra những giải pháp phù hợpvới hoàn cảnh, đặc thù riêng của từng trường trên cơ sở vận dụng lý luận khoahọc quản lý và quản lý giáo dục để tổ chức chỉ đạo, điều hành có hiệu quả.Đây là những lý luận cơ bản, là những nội dung thiết yếu mà người hiệutrưởng cần thực hiện trong quá trình quản lý, chỉ đạo, điều hành hoạt động đổimới PPDH môn Tiếng Anh của nhà trường để đảm bảo thành công cho quátrình giáo dục Là cơ sở để chúng tôi tiến hành khảo sát nghiên cứu thực trạngđổi mới PPDH và công tác quản lý đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở cáctrường THPT huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội

Huyện Bố Trạch nằm ở trung tâm tỉnh Quảng Bình, phía Bắc giáp huyệnQuảng Trạch, phía Tây - Bắc giáp huyện Tuyên Hóa và Minh Hóa, phía Namgiáp huyện Quảng Ninh và thành phố Đồng Hới, phía Tây là biên giới Việt-Lào, phía Đông giáp biển Đông Trước kia là châu Bố Chính, sau đó là huyện

Bố Chính, năm 1831 lấy tên là huyện Bố Trạch

lớn Nằm ở vị trí trục đường giao thông Quốc lộ 1A, là huyện có di sản thiênnhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng, có bãi biển Đá Nhảy

Huyện Bố Trạch có 30 xã, thị trấn, trong đó có 9 xã miền núi và 2 xãvùng núi rẻo cao, có 24 km bờ biển và trên 40 km đường biên giới Việt Lào.Huyện còn có quốc lộ 12 A, nhánh Đông và Tây đường Hồ Chí Minh, đườngsắt dọc tuyến đường quốc lộ 15A, tỉnh lộ 2, 2B, 3, tỉnh lộ 20 nối liền cáctuyến đường dọc huyện, có cửa khẩu Kà Roòng – Noọng Ma (Lào) tạo điềukiện thuận lợi giao lưu buôn bán giữa các vùng miền

Bố Trạch có diện tích đất rừng khá lớn, 175893,63 ha, trong đó rừng đặcchủng 91743,90 ha mà đặc biệt là núi đá vôi Phong Nha- Kẻ Bàng với nhiềuloại gỗ quí và động vật quý hiếm Diện tích nuôi trồng thuỷ sản 932,19 ha với

nhiều hải sản quý Điều kiện tự nhiên vừa có biển, núi, đồng bằng tạo thuậnlợi cho huyện Bố Trạch phát triển công nghiệp, dịch vụ du lịch, nông, lâm,ngư nghiệp

Hiện nay, dân số toàn huyện Bố Trạch là 174.984 người, trong đó lựclượng lao động 91.083 người, chiếm tỷ lệ 52,05%, phân bố đều 30 xã và thịtrấn

Nhân dân Bố Trạch qua bao đời đã tích lũy được kinh nghiệm quý báutrong lao động sản xuất chống thiên tai, bắt thiên nhiên phục vụ con người.Người Bố Trạch đã xây dựng nên một phương thức canh tác phù hợp với khíhậu, đất đai ở địa phương, từ đó làm ra nhiều của cải vật chất, không chỉ đápứng nhu cầu cuộc sống của nhân dân trong huyện, mà còn cung cấp cho nhucầu ngoài huyện

Điều kiện địa lý, hoàn cảnh lịch sử và quá trình đấu tranh chống thiêntai, địch họa đã hun đúc nên bản sắc con người Bố Trạch: cần cù, yêu laođộng, chịu đựng gian khổ, thông minh, sáng tạo, sống trong sạch, lành mạnh,giản dị, đậm đà tình làng, nghĩa xóm, thủy chung, son sắt với bạn bè, giàulòng yêu nước, yêu quê hương, chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, giàu đứctính hy sinh, có tinh thần đoàn kết cộng đồng cao

Mặc dù kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, ngư nghiệp và nghề rừng, cuộcsống vật chất gặp không ít khó khăn, túng thiếu nhưng nhân dân huyện BốTrạch rất hiếu học Lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi nhận nhiều người con BốTrạch say mê học tập, nghiên cứu khoa học, thi đỗ đạt cao Truyền thống hiếuhọc được phát huy từ thế hệ này sang thế hệ khác

Kinh tế hàng năm tăng trưởng 10,18%, cơ cấu kinh tế chuyển biến tích

vực kinh tế đã kéo theo sự phát triển không ngừng trong văn hóa xã hội Trênlĩnh vực văn hóa, giáo dục tiếp tục đạt nhiều tiến bộ cả về quy mô, chất lượng

và đa dạng về hình thức đào tạo, chất lượng dạy và học được nâng lên, số HS

giỏi tỉnh ngày một tăng CSVC cho giáo dục được UBND huyện Bố Trạchthường xuyên quan tâm đúng mức Hệ thống trang thiết bị, văn phòng làmviệc, nhà ở GV, hệ thống trường mầm non đang từng bước được đầu tư xâydựng Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạocủa huyện nhà trong thời gian tới.

Định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2010-2015:

Nghị quyết Đại hội tỉnh Đảng bộ Quảng Bình lần thứ XV, nhiệm kỳ2010-2015 đã xác định "Đổi mới và phát triển toàn diện giáo dục và đào tạo,nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học,công nghệ; chăm lo phát triển văn hóa, nâng cao đời sống vật chất và tinhthần của nhân dân; giảm tỷ lệ hộ nghèo và nguy cơ tái nghèo, đảm bảo an sinh

xã hội, chú trọng giải quyết việc làm; nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe

lượng GD và ĐT, đặc biệt là chất lượng đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêucầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa; đẩy mạnh xã hội hóa để tiếp tục xây dựng

hệ thống trường lớp, nâng cao chất lượng đội ngũ GV; phấn đấu đến năm

2015, có 40-50% trường THCS và THPT đạt và giữ vững trường chuẩn quốcgia, 98% trẻ mẫu giáo 5 tuổi vào mầm non, 98% trẻ em trong độ tuổi vào cấptiểu học, 98% vào trung học cơ sở, 80% vào THPT và bổ túc THPT; tiếp tụcthực hiện phổ cập THCS ở 100% xã, phường, thị trấn và phổ cập trung họcphổ thông ở những nơi có điều kiện Công tác giáo dục ở vùng sâu, vùngđồng bào dân tộc được quan tâm đúng mức Có thể khẳng định rằng: “Chấtlượng giáo dục có tiến bộ, hiệu quả được nâng lên CSVC trường, lớp họcđược đầu tư, đội ngũ GV đủ về số lượng, từng bước nâng cao chất lượng".[32; tr.9]

2.1.2 Tình hình giáo dục huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình

2.1.2.1 Quy mô, số lượng và chất lượng giáo dục

* Quy mô trường, lớp

Năm học 2010-2011, toàn huyện Bố Trạch có 37.973 HS ở các cấp học,ngành học Số HS này đang theo học ở 33 trường mầm non, 39 trường tiểuhọc, 30 trường THCS, 04 trường TH-THCS, 05 trường THPT, 01 trườngTHCS-THPT, 01 trung tâm giáo dục thường xuyên

Số lượng HS cấp THPT năm học 2010-2011 của huyện là 7.358, chiếm

tỷ lệ 20,04% HS toàn tỉnh Mạng lưới trường, lớp được quan tâm đầu tư, cáccấp học và trình độ đào tạo tiếp tục được điều chỉnh, sắp xếp phù hợp với điềukiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, cơ bản đáp ứng nhu cầu họctập của con em nhân dân lao động và người lao động trên địa bàn huyện

* Số lượng HS

Qua điều tra kết quả cho thấy, số lượng HS hàng năm luôn được duy trìkhá ổn định ở hầu hết các cấp học, bậc học Công tác vận động, huy động sốlượng trẻ đến trường, duy trì sĩ số các cấp học được tiến hành tích cực, sốlượng HS bỏ học giảm đáng kể so với năm trước Hàng năm, các trường đã tổchức tốt “Ngày toàn dân đưa trẻ đến trường” và khai giảng năm học mới đúngquy trình, thời gian quy định

Sau đây là bảng số lượng HS các cấp học qua các năm:

Bảng 2.1: Quy mô học sinh huyện Bố Trạch 3 năm học

(Nguồn: Phòng Giáo dục và đào tạo huyện Bố Trạch)

* Chất lượng giáo dục các trường THPT huyện Bố Trạch

- Chất lượng văn hóa: