Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ở quận phú nhuận, thành phố hồ chí minh trong giai đoạn hiện nay

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH VÕ CAO TÙNG MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Chuyên ngành:

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

VÕ CAO TÙNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

GIÁO VIÊN TIỂU HỌC QUẬN PHÚ NHUẬN,

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM MINH HÙNG

Nghệ An, tháng 7 năm 2012

LỜI CẢM ƠN

Qua quá trình học tập, nghiên cứu đề tài “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ở quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”, được sự giúp đỡ tận tình của Thầy giáo Cô

giáo Khoa Sau đại học Trường Đại học Vinh, đến nay đề tài đã hoàn thành.Với sự kính trọng và tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơnsâu sắc đến Ban Giám Hiệu trường Đại học Vinh, Khoa sau Đại học và cácgiảng viên, các nhà sư phạm và khoa học cùng quí thầy cô đã tận tình giảngdạy và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và

nghiên cứu Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Thầy giáo,

Phó Giáo sư –Tiến sĩ Phạm Minh Hùng - người Thầy trực tiếp hướng

dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiêncứu để hoàn thành luận văn này

Tôi cũng chân thành cảm ơn các đồng chí Lãnh đạo và chuyên viênPhòng Giáo dục – Đào tạo quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh, cácđồng chí Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Chủ tịch công đoàn, Tổ trưởng, tổphó chuyên môn, giáo viên các trường Tiểu học trong quận Phú Nhuậnthành phố Hồ Chí Minh, bạn bè đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi trong quá trìnhhọc tập và hoàn thành luận văn

Dù đã rất cố gắng, song luận văn chắc vẫn còn những thiếu sót nhấtđịnh, tôi rất mong nhận được ý kiến chỉ dẫn thêm của quý Thầy, Cô và ýkiến đóng góp chân tình của các bạn đồng nghiệp

Xin chân thành cảm ơn !

Nghệ An, tháng 7 năm 2012

Tác giả

MỤC LỤC

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI

NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ

HỒ CHÍ MINH.

9

1.3 Người giáo viên tiểu học trong bối cảnh hiện nay 15

1.4 Một số vấn đề về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học 22

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở

QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.

2.3 Thực trạng các giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

ở quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh.

48

2.4 Đánh giá chung về thực trạng và nguyên nhân 50

CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN

TIỂU HỌC Ở Ở QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.

54

3.2 Các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ở quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh.

54

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Chỉ thị 40-CT/TƯ của Ban Bí thư đã chỉ rõ: “Phát triển giáo dục và đàotạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúcđẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để pháthuy nguồn lực con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân,trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vaitrò quan trọng” Chất lượng GD&ĐT phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cơ sởvật chất, nội dung và chất lượng đào tạo, giáo viên, học sinh, tổ chức quản

lý Song yếu tố quan trọng nhất là đội ngũ giáo viên, đóng vai trò quyếtđịnh đến chất lượng GD&ĐT Vì vậy, để phát triển GD&ĐT đòi hỏi độingũ giáo viên không những phải vững vàng về chuyên môn mà còn phảitinh thông về nghiệp vụ sư phạm

Những năm qua, nhất là từ khi đất nước đổi mới, chúng ta đã xây dựng

được một đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đông đảo, có phẩm chất đạođức và ý thức chính trị tốt, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ Đội ngũ này

đã đáp ứng quan trọng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồidưỡng nhân tài, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng của nước

ta Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới của sự phát triển giáo dục, đội ngũnhà giáo và cán bộ quản lý còn có những hạn chế, bất cập nhất định về cơcấu, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, về đạo đức, lối sống Tình hình trênđòi hỏi phải tăng cường xây dựng một cách toàn diện đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý giáo dục

Nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừamang tính chiến lược lâu dài là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản

lý giáo dục chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơcấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống,lương tâm, tay nghề của nhà giáo

GVTH chiếm 1/3 lực lượng GV của các cấp học trong cả nước Vì thế,việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ GVTH có một ý nghĩa đặcbiệt quan trọng.

Trong những năm qua, quận Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh đã có nhiều

cố gắng trong phát triển giáo dục tiểu học nói chung, xây dựng đội ngũGVTH nói riêng Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu chuẩn hóa, đội ngũ GVTHcủa quận cũng còn có những bất cập, cần phải tiếp tục được phát triển mộtcách vững chắc

Từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: Một số giải pháp phát triển

đội ngũ giáo viên tiểu học quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay để nghiên cứu.

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các giải pháp pháttriển đội ngũ giáo viên tiểu học quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minhtrong giai đoạn hiện nay

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học quận PhúNhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu đề xuất được các giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi thì

có thể phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học quận Phú Nhuận, Thành phố HồChí Minh trong giai đoạn hiện nay đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu vànâng cao chất lượng

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ giáo viêntiểu học trong giai đoạn hiện nay

5.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề phát triển đội ngũ giáo viêntiểu học quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiệnnay.

5.3 Đề xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu họcquận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xâydựng cơ sở lý luận của đề tài Thuộc nhóm này có các phương pháp cụ thểsau đây :

- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;

- Phương pháp khái quát hoá các nhận định độc lập

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xâydựng cơ sở thực tiễn của đề tài Thuộc nhóm này có các phương pháp cụthể sau đây:

- Phương pháp điều tra;

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;

- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia;

6.3 Phương pháp thống kê toán học

Để xử lý số liệu thu được thông qua việc sử dụng phần mềm SPSS

7 NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN

Phân tích và làm sáng rõ cơ sở lý luận của các giải pháp phát triển độingũ GV tiểu học nói chung và quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minhnói riêng

Chỉ ra được thực trạng của đội ngũ GV tiểu học quận Phú Nhuận,thành phố Hồ Chí Minh

Đề xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ GV tiểu học quận PhúNhuận, thành phố Hồ Chí Minh.

Giúp GV thấy rõ được trách nhiệm của mình trong công tác phát triểnđội ngũ GV

8 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu thamkhảo thì cấu trúc luận văn gồm 3 chương:

- Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên tiểu

học trong giai đoạn hiện nay

- Chương 2: Cơ sở thực tiễn của vấn đề phát triển đội ngũ giáo viêntiểu học quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiệnnay

- Chương 3: Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu họcquận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

GV là lực lượng quyết định chất lượng giáo dục Muốn nâng cao chấtlượng giáo dục thì phải phát triển đội ngũ GV

Do tầm quan trọng của đội ngũ GV như vậy nên đã có nhiều tác giảquan tâm nghiên cứu về GV và phát triển đội ngũ GV

Ngay từ thời cổ đại, khi đánh giá về vai trò của người GV, nhà triếthọc Platon đã từng nói: Nếu anh là một người thợ giày tồi thì thiên hạkhông đáng lo ngại lắm, cùng lắm người ta phải xỏ những đôi giày kém đichút ít Nhưng nếu anh là một người GV tồi thì trên thế gian này sẽ xuấthiện cả một thế hệ dốt nát và vô đạo đức

Ở phương diện nghiên cứu lý luận và thực tiễn giáo dục, các nhà Xãhội học, đặc biệt là Giáo dục học đã có nhiều công lao to lớn trong việcnghiên cứu, hoàn chỉnh hệ thống lý luận về công tác quản lý xã hội nóichung trong đó có hệ thống lý luận về xây dựng và phát triển đội ngũ GV.Phát triển đội ngũ GV là một trong những nội dung đặc biệt quan trọng củacông tác QLGD

Trong hàng chục năm qua, nhiều nhà nghiên cứu nước ngoài đã quantâm đến việc tìm ra các giải pháp phát triển đội ngũ GV, từ đó họ đã đềxuất được nhiều giải pháp có hiệu quả và khả thi

Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục Xô Viết ( trước đây) cho rằng:

“Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào côngviệc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động của đội ngũ GV” [25]

V.A Xukhômlinxki đã từng khẳng định: “Một trong những giải pháphữu hiệu nhất để xây dựng và phát triển đội ngũ GV là phải bồi dưỡng đội

ngũ GV, phát huy được tính sáng tạo trong lao động của họ và tạo ra khảnăng ngày càng hoàn thiện tay nghề sư phạm, phải biết lựa chọn GV bằngnhiều nguồn khác nhau và bồi dưỡng họ trở thành những GV tốt theo tiêuchuẩn nhất định, bằng những biện pháp khác nhau” [45].

Trong bồi dưỡng GV, V.A Xukhômlinxki yêu cầu phải bồi dưỡng cả

về chuyên môn nghiệp vụ, lẫn phẩm chất đạo đức cho đội ngũ này Còn vềcon đường bồi dưỡng, V.A Xukhômlinxki rất chú ý đến tổ chức hội thảochuyên môn, qua đó GV có điều kiện trao đổi những kinh nghiệm vềchuyên môn nghiệp vụ để nâng cao trình độ của mình Ngoài ra, V.AXukhômlinxki còn nhấn mạnh đến biện pháp dự giờ, phân tích bài giảng,sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn… Trong cuốn “Vấn đề quản lý và lãnh đạonhà trường” V.A Xukhômlinxki đã nêu rất cụ thể cách tiến hành dự giờ vàphân tích bài giảng giúp cho thực hiện tốt và có hiệu quả giải pháp nângcao chất lượng đội ngũ GV Do đó yêu cầu về đào tạo, cơ cấu lại đội ngũ

GV để thích ứng với sự thay đổi trở thành áp lực thường xuyên

Khi bàn về phát triển GV, V.A Xukhômlinxki thường đặc biệt quantâm đến phát triển đội ngũ GV tiểu học Điều này cũng rất dễ hiểu, bởi vìđây là cấp học, ông đã dành trọn cuộc đời mình cho nó Từ một ông giáotrường làng (dạy tiểu học), V.A Xukhômlinxki đã trở thành Viện sĩ ViệnHàn lâm khoa học giáo dục Liên xô (cũ)

Tác giả Xvecxlerơ, khi đề cập đến vấn đề phát triển đội ngũ GV trongcác nhà trường tiểu học cũng đã nhấn mạnh đến yêu cầu thường xuyên đổimới nội dung và phương pháp đào tạo GV trong các trường sư phạm

1.1.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam

Phát triển đội ngũ GV tiểu học cũng là một vấn đề được các nhà nghiêncứu ở Việt Nam quan tâm trong nhiều năm qua

Tác giả Phạm Minh Hùng, trong bài báo Đội ngũ GV tiểu học ở nước ta

hiện nay - thực trạng và giải pháp đăng trên Tạp chí Đại học và giáo dục

chuyên nghiệp số 3/1997, sau khi làm rõ thực trạng đội ngũ GV tiểu học đã

đưa ra 3 nhóm giải pháp chính để phát triển đội ngũ này, đó là: Củng cố vàphát triển hệ thống các trường sư phạm đào tạo GV tiểu học; Tổ chức tốt quátrình tự đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ GV tiểu học; Có chế

độ, chính sách đãi ngộ thỏa đáng đối với đội ngũ GV tiểu học

Trong một bài báo khác Chất lượng GV tiểu học - thực trạng và giải

pháp đăng trên Tạp chí Giáo dục số 122/2005, tác giả Phạm Minh Hùng

cũng đã đưa ra các giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ GV tiểu học,

đó là: Giải pháp về tuyển sinh; Giải pháp về nội dung, chương trình đàotạo; Giải pháp về phương pháp đào tạo; Giải pháp về bồi dưỡng GV tiểu học.Tác giả Nguyễn Ngọc Hợi, Phạm Minh Hùng, Thái Văn Thành trong

bài báo Các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học,

đăng trên tạp chí Giáo dục, số đặc biệt, tháng 4/2006 cũng đã đưa ra nhiềugiải pháp phát triển đội ngũ GV tiểu học

Đặc biệt Dự án Phát triển GV tiểu học, với sự tham gia của nhiều

trường đại học đào tạo GV tiểu học, nhiều cơ sở giáo dục tiểu học trong cả

nước đã có những công bố nhiều tài liệu khoa học có giá trị như Chuẩn

nghề nghiệp GV tiểu học; Hệ thống tiêu chí đánh giá GV tiểu học…

Ngoài ra còn phải kể đến một số luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Quản

lý giáo dục đã được bảo vệ trong những năm qua về vấn đề phát triển độingũ GV tiểu học

Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề Phát triển độingũ giáo viên tiểu học quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong giaiđoạn hiện nay

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Giáo viên và đội ngũ giáo viên tiểu học

1.2.1.1 Giáo viên

Theo Từ điển Tiếng Việt, thì GV “là người dạy học ở bậc phổ thônghoặc tương đương” [3; tr380]

Điều 70, Luật Giáo dục năm 2008 cũng đã chỉ rõ, GV là “ người làmnhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường hoặc các cơ sở giáo dụckhác” [56].

Như vậy, GV là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhàtrường hoặc các cơ sở giáo dục khác nhằm thực hiện mục tiêu của giáo dục.Người GV không chỉ dạy tốt các kiến thức chuyên môn mà còn phải chú ýdạy người, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm, đạo đức để học sinh của mìnhphát triển nhân cách toàn diện

1.2.1.2 Đội ngũ giáo viên tiểu học

i) Đội ngũ

Theo Từ điển Tiếng Việt, đội ngũ là “ tập hợp gồm số đông ngườicùng chức năng hoặc nghề nghiệp tạo thành một lực lượng” [2; tr.328] Khái niệm đội ngũ không chỉ được sử dụng trong lĩnh vực quân sự màcòn ®ưîc sử dụng một cách phổ biến trong nhiều lĩnh vực hoạt động khácnhau như: đội ngũ trí thức, đội ngũ công nhân viên chức, đội ngũ y bácsỹ…

Trong lĩnh vực giáo dục, thuật ngữ đội ngũ được sử dụng để chỉnhững tập hợp người được phân biệt với nhau về chức năng trong hệ thốnggiáo dục Ví dụ: đội ngũ giáo viên, đội ngũ giảng viên, đội ngũ cán quản lýtrường học

ii) Đội ngũ giáo viên

Đội ngũ GV là một tập hợp những người làm nghề dạy học, giáo dụctại các trường phổ thông được tổ chức thành một lực lượng (có tổ chức)cùng chung một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đề ra chotập hợp đó, tổ chức đó Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau thôngqua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luậtthể chế xã hội Họ chính là nguồn lực quan trọng trong lĩnh vực giáo dụcphổ thông của nước nhà

iii) Đội ngũ giáo viên tiểu học

Đội ngũ GV tiểu học là một tập hợp những người làm nghề dạy học,giáo dục tại các trường tiểu học, là bộ phận rất quan trọng trong một tập thể

sư phạm của trường tiểu học Đội ngũ GV tiểu học là lực lượng chủ yếu để

tổ chức quá trình dạy học và giáo dục Chất lượng dạy học, giáo dục trongnhà trường tiểu học phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ GV tiểu học

1.2.2 Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

1.2.2.1 Phát triển

Thuật ngữ phát triển theo nghĩa Triết học là biến đổi hoặc làm chobiến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phứctạp Lý luận của phép biện chứng duy vật khẳng định: Mọi sự vật, hiệntượng không phải chỉ là sự tăng lên hay giảm đi về mặt số lượng mà cơ bảnchúng luôn biến đổi, chuyển hoá từ sự vật hiện tượng này đến sự vật, hiệntượng khác, cái mới kết thúc cái cũ, giai đoạn sau kế thừa giai đoạn trướctạo thành quá trình phát triển tiến lên mãi mãi Nguyên nhân của sự pháttriển là sự liên hệ tác động qua lại của các mặt đối lập vốn có bên trong các

sự vật, hiện tượng Hình thái cách thức của sự phát triển đi từ những biếnđổi về lượng đến những biến đổi, chuyển hoá về chất và ngược lại

Con đường, xu hướng của sự phát triển không theo đường thẳng, cũngkhông theo đường tròn khép kín mà theo đường xoáy ốc, tạo thành xu thếphát triển, tiến lên từ từ, từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, từ kémhoàn thiện đến ngày càng hoàn thiện hơn

1.2.2.2 Phát triển đội ngũ giáo viên

Phát triển đội ngũ GV là tạo ra một đội ngũ (một tổ chức) GV cho mộttrường phổ thông đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, có trình độ, đượcđào tạo đúng quy định, có phẩm chất đạo đức, có năng lực trong các hoạtđộng dạy học và giáo dục sinh viên, trên cơ sở đó, đội ngũ này đảm bảothực hiện tốt các yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông

1.2.2.3 Phỏt triển đội ngũ giỏo viờn tiểu học

Phỏt triển đội ngũ GV tiểu học, trước hết phải giỳp cho đội ngũ GVphỏt huy được vai trũ chủ động, sỏng tạo, khai thỏc ở mức cao nhất nănglực, tiềm năng của đội ngũ, để họ cú thể cống hiến được nhiều nhất choviệc thực hiện mục tiờu giỏo dục đề ra

Phỏt triển đội ngũ GV tiểu học phải đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ

về cơ cấu, đạt chuẩn và trờn chuẩn, đỏp ứng nhu cầu vừa tăng quy mụ vừanõng cao chất lượng và hiệu quả giỏo dục, đỏp ứng yờu cầu đặt ra của địaphương

1.2.3 Giải phỏp phỏt triển đội ngũ giỏo viờn tiểu học

Để hiểu rõ hơn khái niệm giải pháp, chúng ta cần phân biệt với một sốkhái niệm tương tự như: phương pháp, biện pháp Điểm giống nhau của cáckhái niệm này đều nói về cách làm, cách tiến hành, cách giải quyết mộtcông việc, một vấn đề Còn điểm khác nhau ở chỗ, biện pháp chủ yếu nhấnmạnh đến cách làm, cách hành động cụ thể, trong khi đó phương pháp nhấnmạnh đến trình tự các bước có quan hệ với nhau để tiến hành một công việc

Về khái niệm biện pháp, theo từ điển tiếng Việt, đó là “cách làm,cách giải quyết một vấn đề cụ thể” [9; tr 62]

Như vậy, khái niệm giải pháp tuy có những điểm chung với các kháiniệm trên nhưng nó cũng có điểm riêng Điểm riêng cơ bản của thuật ngữnày là nhấn mạnh đến phương pháp giải quyết một vấn đề, với sự khắc phụckhó khăn nhất định Trong một giải pháp có thể có nhiều biện pháp

1.2.3.2 Giải phỏp phỏt triển đội ngũ giỏo viờn tiểu học

Giải phỏp phỏt triển đội ngũ GV tiểu học là hệ thống các cách thức tổchức, điều khiển hoạt động phỏt triển đội ngũ GV tiểu học

Từ đó, đề xuất các giải pháp phỏt triển đội ngũ GV tiểu học thực chất

là đưa ra các cách thức tổ chức, điều khiển có hiệu quả hoạt động phỏt triểnđội ngũ GV tiểu học

1.3 Người giỏo viờn tiểu học trong bối cảnh hiện nay

1.3.1 Vị trớ, vai trũ của người giỏo viờn tiểu học

Xu thế đổi mới giỏo dục của thế kỷ XXI đang đặt ra những yờu cầumới về phẩm chất, năng lực và làm thay đổi vai trũ, chức năng và nhiệm vụcủa người GV Vỡ vậy mà trong sự nghiệp đổi mới giỏo dục hiện nay thỡ vịtrớ và vai trũ của GV phải được nõng lờn

Xuất phỏt từ mục tiờu giỏo dục tiểu học là nhằm giỳp cho HS cơ sởban đầu cho sự phỏt triển đỳng đắn và lõu dài về đạo đức, trớ tuệ, thể chất,thẩm mĩ và cỏc kĩ năng cơ bản để HS tiếp tục học ở bậc học tiếp theo chonờn vai trũ của GV tiểu học đặc biệt quan trọng và cú những đặc trưngriờng

Giỏo dục tiểu học là bậc học đặt nền múng cho hệ thống giỏo dục quốcdõn nờn toàn xó hội, ngành giỏo dục, cỏc bậc cha mẹ đều đặt niềm tin hivọng vào cỏc thầy cụ giỏo tiểu học trong việc dạy dỗ HS Đú là những bước

đi đầu tiờn của thế hệ trẻ - chủ nhõn tương lai của đất nước Chớnh vỡ thếcho nờn ở nước ta cũng như tất cả cỏc Quốc gia khỏc đều quan tõm đếngiỏo dục tiểu học và luụn dành cho nú sự quan tõm đặc biệt, nhất là đào tạo

GV

Dạy ở tiểu học, vấn đề lựa chọn dạy cái gì cũng quan trong nhưng dạynhư thế nào mới quan trọng hơn Cho nên giáo dục tiểu học được coi là bậchọc của phương pháp.Vì vậy, tiêu chí đầu tiên cần có ở người GV tiểu học

đó chính là tác phong, cách tư duy, trình bày, cách ứng xử và hơn cả đóchính là lòng yêu nghề mến trẻ GV tiểu học phải là người vừa biết dạy vừabiết dỗ Bởi nơi đây, các em vừa từ giã vòng tay ấm áp của bố mẹ đến vớimôi trường mới, bắt đầu thực hiện quá trình xã hội hóa cá nhân Các em rấtcần có sự chăm chút chu đáo với tình yêu thương, trách nhiệm, tay nghềtinh xảo của thầy cô giáo tiểu học GV tiểu học chính là tấm gương mà HSđược soi đầu tiên Tuy nhiên, đấy chưa phải là những gì có mà đã đủ Đểtrở thành thầy cô khi bước vào trường sư phạm họ còn được đào tạo, giáodục tiếp một cách công phu Tức là GV tiểu học phải có kiến thức vữngvàng, hiểu biết sâu rộng nhưng phải biết cho trẻ thơ những gì tinh túy nhất,những gì chúng thích để sau này các em trở thành những con người thật sự

có ích cho xã hội Đó chính là nghệ thuật Dạy-Học của GV tiểu học Vềviệc này, không ai có thể thay thế được vai trò của người GV tiểu học Cóthể nói không quá rằng đầu tư bao nhiêu để đào tạo đội ngũ GV tiểu học cũngchưa xứng với vị trí, vai trò của đội ngũ này trong sự nghiệp giáo dục

1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ của người giáo viên tiểu học

Điều 31, Điều lệ trường tiểu học quy định nhiệm vụ của GV tiểu học:

- Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục,

kế hoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại HS; quản

lý HS trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia cáchoạt động của tổ chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quảgiảng dạy và giáo dục

- Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất,danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước HS, thương yêu, đối xửcông bằng và tôn trọng nhân cách của HS; bảo vệ các quyền và lợi íchchính đáng của HS; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp

- Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương

- Rốn luyện sức khỏe, học tập văn hoỏ, bồi dưỡng chuyờn mụn, nghiệp

vụ để nõng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giỏo dục

- Thực hiện nghĩa vụ cụng dõn, cỏc quy định của phỏp luật và củangành, cỏc quyết định của Hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởngphõn cụng, chịu sự kiểm tra của Hiệu trưởng và cỏc cấp QLGD

- Phối hợp với Đội Thiếu niờn Tiền phong Hồ Chớ Minh, Sao Nhi đồng

Hồ Chớ Minh, với gia đỡnh HS và cỏc tổ chức xó hội cú liờn quan trong hoạtđộng giảng dạy và giỏo dục

1.3.3 Yờu cầu về phẩm chất, năng lực đối với người giỏo viờn tiểu học

Để đỏp ứng yờu cầu của Chuẩn nghề nghiệp, người GV tiểu học phải

cú đủ cỏc phẩm chất và năng lực sau đõy:

1.3.3.1 Có hình thức phù hợp với học sinh tiểu học, được các em chấp nhận

Học sinh tiểu học là lứa tuổi nhỏ, nhất là các em lớp 1-2 Nhận thứccủa các em còn mang tính chất cảm tính Cỏc em đến trường với một niềmhứng khởi và mơ ước rất thơ ngây, trong sáng Các em có thể vì yêu thíchthầy cô của mình mà thích học, đồng thời các em cũng thích được thầy côyêu thương Các em mong muốn cô giáo mình là người xinh đẹp vui tươi.Trong thực tế, đã có nhiều học sinh tiểu học sau một vài buổi đến trườngkhông thích đi học nữa Có em nằng nặc đòi bố mẹ xin chuyển sang lớpkhác Lý do đơn giản và ngộ nghĩnh là vị trẻ không thích cô giáo mình,không thích hình thức, dáng vẻ bên ngoài của cô Vì thế, GV tiểu học phảihết sức chú ý đến vấn đề này ở mọi phương diện: ăn mặc phải lịch sự, giản

dị nhưng đẹp đẽ; tác phong phải duyên dáng, dịu dàng, vui tươi; thái độphải ân cần, cởi mở…

1.3.3.2 Có hiểu biết sâu rộng, vững chắc những vấn đề của giáo dục tiểu học

i) Nắm vững tri thức khoa học

Trước hết, người giáo viên tiểu học phải nắm vững, hiểu biết sâu sắcnội dung, chương trình, sách giáo khoa, sách hướng dẫn Do đặc trưng là

“Ông thầy tổng thể" phải dạy tất cả các môn học nên người GV tiểu họcphải có hiểu biết sâu rộng về tri thức khoa học, am hiểu nội dung môn học(bề sâu) nhưng phải được xây dựng trên nền tảng văn hoá chung (bề rộng).

Điều đó giúp cho người GV tiểu học có khả năng thuần thục nội dung, ương trình các môn học, sáng tạo trong việc sử dụng các phương pháp đểtruyền đạt tri thức đến học sinh một cách rõ ràng, rành mạch Nhờ có mộtvốn hiểu biết rộng mà khi tiến hành bài giảng, GV có thể liên hệ, so sánh,

ch-đối chiếu với các tri thức liên quan, gần gũi, giúp quá trình tiếp thu của họcsinh diễn ra một cách thuận lợi, dễ dàng

ii) Phải có kỹ năng sư phạm

Dạy học nói chung và dạy học ở bậc tiểu học nói riêng là một nghề

mà bất cứ ai muốn hành nghề đều cần được đào tạo một cách chuyên biệttrong các trường sư phạm Tâm lý học dạy học hiện đại đã chỉ ra rằng,muốn làm nghề dạy học với đúng nghĩa của nó thì giáo viên cần có kỹ năng

sư phạm

- Kỹ năng dạy học

Kỹ năng dạy học là sự thực hiện có kết quả một số thao tác hay mộtloạt các thao tác phức tạp của một hay nhiều hành động dạy học bằng cáchlựa chọn và vận dụng những tri thức, những cách thức, những quy trình

đúng đắn, đảm bảo cho hoạt động dạy học của người GV đạt kết quả cao

Đây là kỹ năng quan trọng nhất của người GV nói chung, người GV tiểuhọc nói riêng

- Kỹ năng giáo dục học sinh

Cùng với kỹ năng dạy học, kỹ năng giáo dục học sinh là một yếu tốkhông thể thiếu được trong tay nghề của người GV tiểu học Kỹ năng giáodục học sinh được đặc trưng bởi các hành động sau đây: Xây dựng nộidung, kế hoạch giáo dục học sinh (kế hoạch tuần, tháng, học kỳ, năm học);Lựa chọn các con đường, biện pháp giáo dục phù hợp với đặc điểm lứa tuổihọc sinh và nội dung cần giáo dục; Tổ chức các hoạt động giáo dục phongphú, đa dạng nhằm hình thành ở học sinh các phẩm chất nhân cách, đápứng nhu cầu xã hội ; Uốn nắn, điều chỉnh những biểu hiện lệch lạc, vi phạmcác chuẩn mực đạo đức của học sinh; Đánh giá kết quả của quá trình giáodục, căn cứ vào sự phát triển nhân cách học sinh

- Kỹ năng vận động và phối hợp các lực lượng giáo dục gia đình- xãhội

Đây cũng là kỹ năng cũng không kém phần quan trọng của người

GV tiểu học, nhất là trong điều kiện xã hội hoá giáo dục như hiện nay

Kỹ năng này được đặc trưng bởi các hành động sau đây : Giúp chomọi người dân nhận thức được đầy đủ trách nhiệm, nghĩa vụ của mình đóivới sự nghiệp giáo dục; Cung cấp cho các bậc cha mẹ những hiểu biết cầnthiết để giúp đỡ con cái học tập ở nhà; Vận động các tổ chức, đoàn thể xãhội tích cực tham gia giáo dục học sinh trên địa bàn dân cư ; Xây dựng môitrường giáo dục lành mạnh, có ảnh hưởng tích cực đến sự hình thành vàphát triển nhân cách học sinh

- Kỹ năng tự học, tự nâng cao trình độ

Bản thân lao động nghề nghiệp đòi hỏi người GV tiểu học phảikhông ngừng tự học, tự nâng cao trình độ Kỹ năng này đợc đặc trưng bởicác hành động sau đây: Thường xuyên trang bị cho mình những kiến thứcmới, những thông tin mới; Tiếp cận nhanh chóng với các phương pháp và

xu thế dạy học mới, phát huy cao độ tính tích cực, độc lập của người học ;

Mở rộng phạm vi hiểu biết các vấn đề xã hội, các vấn đề có ý nghĩa quốcgia, quốc tế (hoà bình, dân số, nghèo đói, môi trường, phát triển bền vững,các căn bệnh hiểm nghèo )

- Kỹ năng nghiên cứu khoa học giáo dục tiểu học

Gắn liền với kỹ năng tự học, tự nâng cao trình độ, người GV tiểu họccòn cần phải có kỹ năng nghiên cứu khoa học giáo dục tiểu học Kỹ năngnày giúp người GV tiểu học giải quyết tốt các vấn đề thường xuyên nảysinh trong thực tiễn công tác giảng dạy- giáo dục của mình, biết vận dụngnhững kinh nghiệm thành công của đồng nghiệp

Kỹ năng này được đặc trưng bởi các hành động sau đây: Xác định đềtài nghiên cứu; Lập kế hoạch nghiên cứu; Thực hiện công trình nghiên cứu;Bảo vệ công trình nghiên cứu

iii) Phải có hiểu biết về những chuẩn mực cuộc sống

Giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học là tổ chức cuộc sống của trẻtheo đúng các chuẩn mực đạo đức Cuộc sống đó được thể hiện ra ở cáchoạt động giáo dục cơ bản (học tập, lao động, vui chơi, sinh hoạt tập thể,

hoạt động xã hội) và các mối quan hệ chủ yếu ( với bản thân, với gia đình,với nhà trường, với cộng đồng xã hội, với môi trường tự nhiên) của họcsinh.

Người GV tiểu học không những phải nắm vững các chuẩn mực đạo

đức mà còn là tấm gương thực hiện các chuẩn mực đó để hàng ngày trẻngắm soi và bắt chước Dấu ấn nhân cách đạo đức của người GV tiểu họcnhiều khi còn đọng lại duy nhất trong ký ức của người học sinh sau baonhiêu năm tháng xa trường tiểu học

1.3.3.3 Người giáo viên tiểu học phải hiểu biết và vận dụng có kết quả tri

thức sư phạm học

Tri thức sư phạm học là những tri thức đặc trưng cho hoạt động nghềnghiệp của người GV Chúng được tích hợp từ những môn khoa học giáodục (Tâm lý học, Giáo dục học, Phương pháp dạy học bộ môn ), giúp choviệc hiểu biết học sinh, giao tiếp được với học sinh, tác động thích hợp đếntừng học sinh Người GV không chỉ cần nắm vững các tri thức sư phạmhọc mà còn phải vận dụng có hiệu quả các tri thức đó vào quá trình dạy học

và giáo dục

i) Hiểu học sinh

Đó là sự nắm bắt được toàn bộ thế giới tâm hồn của trẻ: từ những đặc

điểm chung của lứa tuổi đến những nét cá tính của từng em

Bằng sự quan sát và sự nhạy cảm đối với trẻ, người GV tiểu học phảithấy rõ những diễn biến tâm lý hết sức tinh tế của các em Người GV tiểuhọc cũng cần phải nắm vững sơ lược lý lịch của từng học sinh, tình hìnhchung của cả lớp cũng như của từng cá nhân, thái độ của trẻ đối với học tập,sinh hoạt tập thể, vui chơi Riêng các trờng hợp đặc biệt (học sinh năngkhiếu, học sinh khuyết tật ) GV cần có sự quan tâm riêng

ii) Giao tiếp đợc với học sinh

Người GV tiểu học cần phải nhanh chóng hoà nhập vào sinh hoạt tậpthể, vào các mối quan hệ của học sinh để từ đó tìm ra tiếng nói chung vớicác em Trong giao tiếp với học sinh, người GV cần tạo ra sự gần gũi, chânthành, cởi mở, thu hút các em về phía mình để giữa GV và học sinh khôngcòn ngăn cách bởi “hàng rào tâm lý" từ những khác biệt về tuổi tác, trình

độ, địa vị xã hội Trẻ có thể mạnh dạn đề đạt nguyện vọng, mong muốn củamình và đón nhận ở thầy, cô giáo những lời chỉ bảo ân cần, trìu mến.

iii) Tác động thích hợp đến từng học sinh

Việc nắm vững đối tượng học sinh là cơ sở để GV tác động thích hợp

đến từng học sinh Tuy trẻ em có những đặc điểm chung (về lứa tuổi, giớitính, dân tộc ) nhưng các em cũng có những đặc điểm riêng về hoàn cảnhsống, về xu hướng, khí chất, tính cách, năng lực Vì thế, bên cạnh nhữngtác động chung, cần có những tác động riêng đến từng cá nhân học sinh

Đòi hỏi này liên quan trực tiếp đến tài nghệ sư phạm của người giáo viên iv) Ngôn ngữ của GV tiểu học phải chuẩn xác, thích hợp với học sinhThông thường trong hoạt động nghề nghiệp của mình, người GV sửdụng nhiều loại ngôn ngữ: ngôn ngữ có âm thanh và “ngôn ngữ không có

âm thanh" phát ra từ ánh mắt, nụ cười, từ nét mặt và điệu bộ của GV ở đâychỉ đề cập đến ngôn ngữ nói và viết của GV Ngôn ngữ của một GV cónăng lực sư phạm luôn luôn hướng tới học sinh Khi giao việc cho trẻ cũngnhư khi hướng dẫn các em làm việc, nhận xét câu trả lời của các em ngôn ngữ của người GV tiểu học bao giờ cũng là sức mạnh bên trong, sứcmạnh thuyết phục, hấp dẫn

Lời nói của thầy cô cần ngắn gọn, trong sáng, giàu hình ảnh, có ngữ

điệu, biểu cảm, không có sai phạm về tu từ học, về ngữ pháp và ngữ âmhọc GV tiểu học còn cần phải có năng lực ngôn ngữ viết, cả về hình thứclẫn nội dung, cả khi viết trên bảng cũng như viết trên giấy

v) GV tiểu học cần phải có lòng yêu nghề, yêu trẻ

Tình yêu trẻ và lòng yêu nghề là hai yếu tố gắn bó mật thiết với nhau.Tình yêu trẻ là động lực thôi thúc người GV sáng tạo, kiên nhẫn, miệt màitrong công việc

Còn lòng yêu nghề giúp người GV khắc phục khó khăn để luôn luôn

được gần gũi, tiếp xúc với học sinh, mãi mãi giữ cho tinh thần hăng hái, trítuệ minh mẫn, ấn tượng tơi mát và tình cảm nhạy bén Thiếu các phẩm chất

ấy, lao động sư phạm của người GV tiểu học trở thành một thứ cực hình

1.4 Một số vấn đề về phỏt triển đội ngũ giỏo viờn tiểu học

1.4.1 Sự cần thiết phải phỏt triển đội ngũ giỏo viờn tiểu học

Đội ngũ GV là lực lượng nòng cốt, là điều kiện tiên quyết biến nhữngmục tiêu chiến lược trở thành hiện thực, thực hiện sứ mạng cao cả của nhàtrường nâng cao chất lương giáo dục, luôn đi tiên phong nghiên cứu và tìm

ra con đường ngắn nhất, cách thức độc đáo, hiệu quả nhất trong việc giáodục HS Coi trọng xây dựng chiến lược đào tạo, bồi dưỡng và phát triển độingũ là chìa khoá đi tới thành công Nhiều quốc gia trên thế giới họ đều đặtđội ngũ GV vào một vị trí ưu tiên đặc biệt trong cải cách và phát triển giáodục Phát triển đội ngũ GV là việc làm hết sức quan trọng nhằm tạo ra hiệuquả của mỗi thành viên và hiệu quả chung của tổ chức đội ngũ, gắn vớiviệc không ngừng tăng lên về số lượng và chất lượng của đội ngũ như: cóphẩm chất chính trị, đạo đức tốt, vững vàng về năng lực chuyên môn vànghiệp vụ sư phạm và đồng bộ về cơ cấu

Phát triển đội ngũ GV tiểu học trong bối cảnh hiện nay lại càng có ýnghĩa cấp thiết, khi Giáo dục tiểu học đang có nhiều đổi mới; chuẩn nghềnghiệp đã được đưa vào để đánh giá GV tiểu học…

Phát triển đội ngũ GV cũng phải thực hiện các nội dung như: Dự báođội ngũ GV, tuyển chọn, bồi dưỡng, bố trí sử dụng, thuyên chuyển, Tuynhiên phát triển đội ngũ GV là phát triển tập thể những con người có họcvấn, có nhân cách phát triển ở trình độ cao Vì thế trong phát triển đội ngũ

GV chúng ta cần chú ý một số yêu cầu chính sau đây:

Phát triển đội ngũ GV, trước hết phải giúp cho đội ngũ GV đó pháthuy được vai trò chủ động, sáng tạo, khai thác ở mức cao nhất năng lực,tiềm năng của đội ngũ, để họ có thể cống hiến được nhiều nhất cho việcthực hiện mục tiêu giáo dục đề ra

Phát triển đội ngũ phải nhằm hướng GV vào phục vụ những lợi íchcủa tổ chức, cộng đồng và xã hội; đồng thời phải đảm bảo thoả đáng lợi íchvật chất và tinh thần cho GV

Phát triển đội ngũ GV phải nhằm đáp ứng mục tiêu trước mắt và mụctiêu phát triển lâu dài của tổ chức; đồng thời phải được thực hiện theo mộtquy chế, quy định thống nhất trên cơ sở Pháp luật của Nhà nước

Phát triển đội ngũ GV phải đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơcấu, đạt chuẩn và trên chuẩn, đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô vừa nângcao chất lượng và hiệu quả giáo dục, đáp ứng yêu cầu đặt ra của địaphương

1.4.2 Mục tiêu, nội dung và phương pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

1.4.2.1.Mục tiêu phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

Mục tiêu phát triển đội ngũ GV tiểu học là tạo ra đội ngũ GV tiểu học

đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, chuẩn hóa về trình độ để thực hiệnthành công nhiệm vụ chính trị của các nhà trường tiểu học, góp phần giáo

dục con người phát triển toàn diện trong xu hướng hội nhập

1.4.2.2 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

Phát triển đội ngũ GV cũng phải thực hiện các nội dung như: Dự báođội ngũ GV, tuyển chọn, bồi dưỡng, bố trí sử dụng, thuyên chuyển, Tuynhiên phát triển đội ngũ GV là phát triển tập thể những con người có họcvấn, có nhân cách phát triển ở trình độ cao Vì thế trong phát triển đội ngũ

GV chúng ta cần chú ý một số yêu cầu chính sau đây:

Phát triển đội ngũ GV, trước hết phải giúp cho đội ngũ GV đó pháthuy được vai trò chủ động, sáng tạo, khai thác ở mức cao nhất năng lực,tiềm năng của đội ngũ, để họ có thể cống hiến được nhiều nhất cho việcthực hiện mục tiêu giáo dục đề ra

Phát triển đội ngũ phải nhằm hướng GV vào phục vụ những lợi íchcủa tổ chức, cộng đồng và xã hội; đồng thời phải đảm bảo thoả đáng lợi íchvật chất và tinh thần cho GV

Phát triển đội ngũ GV phải nhằm đáp ứng mục tiêu trước mắt và mụctiêu phát triển lâu dài của tổ chức; đồng thời phải được thực hiện theo mộtquy chế, quy định thống nhất trên cơ sở Pháp luật của Nhà nước

Phát triển đội ngũ GV phải đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơcấu, đạt chuẩn và trên chuẩn, đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô vừa nâng

cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, đáp ứng yêu cầu đặt ra của địaphương

1.4.2.3 Phương pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

Phương pháp phát triển đội ngũ GV tiểu học nằm trong phương phápphát triển đội ngũ nói chung Vì thế, phát triển đội ngũ GV tiểu học baogồm các phương pháp sau đây:

i) Các phương pháp giáo dục, vận động, tuyên truyền

Nhóm phương pháp này bao gồm các cách thức tác động của chủ thểquản lý vào tư tưởng, tình cảm của con người trong tổ chức, nhằm nâng caotrách nhiệm, nhiệt tình của họ trong công việc qua đó góp phần nâng caochất lượng của đội ngũ

Trong phát triển đội ngũ, các phương pháp này còn được sử dụng đểthuyết phục, động viên các cá nhân khi cần thiết phải có sự thay đổi trong

vị trí hoặc công việc Trong trường hợp này, các phương pháp giáo dục đãtác động đến cơ cấu của đội ngũ

Nhiều trường hợp, các phương pháp giáo dục còn được sử dụng đểtác động đến các cá nhân hoặc nhóm thành viên trong đội ngũ để tạo ra sựhòa hợp trong các yếu tố giữa các cá nhân và của cả đội ngũ

Các phương pháp giáo dục dựa trên cơ sở vận dụng các quy luật tâm

lý Đặc trưng của phương pháp là tính thuyết phục, tức là làm cho conngười phân biệt được phải - trái, đúng - sai từ đó nâng cao tính tự giáctrong công việc và sự gắn bó trong tổ chức

Các phương pháp giáo dục có ý nghĩa to lớn trong quản lý nhân sự

và phát triển đội ngũ vì đối tượng của quản lý nhân sự là con người - mộtthực thể năng động, là tổng hòa của nhiều mối quan hệ Vì lẽ đó tác độngvào con người không thể chỉ có các tác động hành chính, kinh tế mà trướchết phải là tác động vào tinh thần, vào tình cảm của họ

ii) Các phương pháp hành chính

Các phương pháp hành chính là các phương pháp tác động dựa vàocác mối quan hệ tổ chức, kỷ luật của tổ chức

Mối quan hệ tổ chức trong hệ thống quản lý là một đặc trưng của tất

cả các hệ thống quản lý Về phương diện quản lý, quan hệ tổ chức đượcbiểu hiện thành mối quan hệ giữa quyền uy và phục tùng Vì thế cácphương pháp hành chính là cách thức tác động trực tiếp của chủ thể quản lýlên tập thể những con người bằng các quyết định dứt khoát, mang tính bắtbuộc, đòi hỏi mọi người trong hệ thống phải chấp nhận nghiêm ngặt, nếu viphạm sẽ bị xử lý kịp thời, thích đáng

Các phương pháp hành chính có vai trò to lớn trong quản lý nhân sự,phát triển đội ngũ của tổ chức Phương pháp này xác lập trật tự kỷ cươnglàm việc và hoạt động trong tổ chức, kết nối các phương pháp quản lý khácnhằm phát huy đồng bộ sức mạnh của chúng Phương pháp hành chínhđược sử dụng theo hai hướng: thứ nhất, tác động nhỏ trong tổ chức Nhìnchung, phương pháp hành chính cho hiệu lực tức thì ngay từ khi ban hànhquyết định Hơn nữa, các phương pháp hành chính buộc đối tượng bị tácđộng phải thực hiện một cách bắt buộc, không có sự lựa chọn Điều nàykhiến cho phương pháp có ưu thế trong việc giải quyết những tình huốngnảy sinh trong tổ chức một cách có hiệu quả Tuy nhiên, sử dụng phươngpháp này đòi hỏi chủ thể quản lý phải có quyết định dứt khoát, rõ ràng, dễhiểu, có địa chỉ thực hiện và loại trừ khả năng có thể giải thích khác nhauđối với cùng một nhiệm vụ

iii) Các phương pháp kinh tế

Các phương pháp kinh tế là các phương pháp tác động gián tiếp đếnđối tượng quản lý thông qua các lợi ích kinh tế, để cho đối tượng quản lý tựlựa chọn phương án hoạt động hiệu quả nhất trong phạm vi hoạt động củahọ

Bản chất của các phương pháp này là đặt mỗi cá nhân vào nhữngđiều kiện kinh tế để họ có khả năng kết hợp đúng đắn lợi ích của bản thânvới lợi ích chung của tổ chức Điều đó cho phép cá nhân lựa chọn conđường hiệu quả để thực hiện nhiệm vụ của mình Các phương pháp kinh tếtác động lên con người trong tổ chức không phải bằng cưỡng bức hành

chính mà bằng lợi ích, tức là nêu mục tiêu nhiệm vụ phải đạt được, đưa ranhững điều kiện khuyến khích về kinh tế Do đó, các phương pháp kinh tếchấp nhận có thể có những giải pháp kinh tế khác nhau cho cùng một vấn

đề Đồng thời khi sử dụng các phương pháp này, chủ thể quản lý phải biếttạo ra những tình huống, những điều kiện để lợi ích cá nhân và từng nhóm

phù hợp với lợi ích của cả tổ chức

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

Sự phát triển đội ngũ GV tiểu học chịu ảnh hưởng của các yếu tố sau

Chỉ thị 40/CT-TƯ của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX ngày15/6/2004, về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán

bộ QLGD, đã chỉ đạo: “Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộquản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng,đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩmchất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý,phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng caochất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng caocủa sự nghiệp CNH-HĐH” [6]

Đại hội Đảng lần thứ X nói về hợp tác Quốc tế về đào tạo và xây dựngchiến lược GD-ĐT đến năm 2020 nêu rõ: “Tăng cường hợp tác Quốc tế vềGD-ĐT Tiếp cận chuẩn mực giáo dục tiên tiến của thế giới phù hợp với

yêu cầu phát triển của Việt Nam; tham gia đào tạo nhân lực khu vực và thếgiới”[13]

Với quan điểm giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thốnggiáo dục quốc dân, là bậc học quan trọng đặt nền móng cho sự phát triểntoàn diện nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, chăm lo cho sựnghiệp giáo dục là trách nhiệm của toàn xã hội, song ngành giáo dục baogiờ cũng giữ vai trò chủ yếu chính vì vậy mà Đảng và Nhà nước ta rất quantâm đến việc phát triển đội ngũ GV nói chung và GV tiểu học nói riêng.Trên đây là một số nội dung Văn kiện của Đảng liên quan đến côngtác xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo nhằm đáp ứng yêu cầu CNH -HĐH của đất nước và hội nhập kinh tế Quốc tế Những định hướng đó sẽ là

cơ sở vững chắc giúp cho việc tìm ra các biện pháp để xây dựng và pháttriển đội ngũ GV tiểu học trong giai đoạn hiện nay

1.4.3.2 Mục tiêu, định hướng của quận Phú Nhuận về phát triển đội ngũ GV tiểu học

i) Mục tiêu chung

Xây dựng đội ngũ cán bộ GV đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chấtlượng Tiếp tục đổi mới công tác quản lý và phương pháp giảng dạy, nângcao chất luợng giáo dục toàn diện cho HS Đảm bảo công bằng xã hội tronggiáo dục, xây dựng ngành GD- ĐT quận Phú Nhuận thành phố Hồ ChíMinh phát triển toàn diện, vững chắc

ii) Một số chỉ tiêu và định hướng cơ bản đến 2015

- 50% trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1

- Triển khai thực hiện thành công đề án nâng cao chất lượng dạy vàhọc Tin học, Ngoại ngữ giai đoạn 2010 - 2015 100% số trường tiểu học

có phòng máy vi tính nối mạng internet

- Các trường tiểu học tiếp tục nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày

- 100% HS hoàn thành chương trình tiểu học

- 100% CBGV có trình độ trên chuẩn

- Tiếp tục giữ vững phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi

- Tỷ lệ Đảng viên trong các nhà trường tiểu học 25%

- Tỷ lệ giáo viên/lớp đối với tiểu học là 1,5 GV/lớp

Từ mục tiêu và các chỉ tiêu đề ra đó, Quận Ủy, UBND quận Phú Nhuậnthành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo định hướng phát triển đội ngũ GV tiểu họcnhư sau:

Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 40/CT-TW, ngày 15/6/2004, của Ban Bíthư Trung ương và Quyết định 09/QĐ-TTg, ngày 11/01/2005, của Thủtướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án “Xây dựng, nâng cao chất lượngđội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục giai đoạn 2006-2010”

Thực hiện tốt cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh” kết hợp với cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là tấmgương đạo đức, tự học và sáng tạo”, triển khai có hiệu quả công tác bồidưỡng chính trị nhằm giáo dục, bồi dưỡng tư tưởng, phẩm chất chính trị vàđạo đức cho CBQL, đội ngũ GV

Tiếp tục đẩy mạnh, củng cố và nâng cao năng lực của tổ chức cơ sởĐảng trong trường học, giữ vững vai trò hạt nhân lãnh đạo; thực hiện tốtcông tác phát triển đảng viên mới trong đội ngũ nhà giáo để nâng cao tỉ lệđảng viên trong trường học

Đổi mới mạnh mẽ công tác tự học, tự bồi dưỡng kể cả nội dung vàphương thức nhằm đạt hiệu quả cao Động viên cán bộ GV tham gia cáclớp học tại chức, từ xa, các lớp bồi dưỡng Ngoại ngữ, Tin học

Đưa công tác đánh giá, xếp loại công viên chức hàng năm đi vào nềnếp, khách quan và có chất lượng để làm cơ sở đưa vào diện quy hoạch, dựnguồn, có kế hoạch bồi dưỡng cán bộ phục vụ cho công tác đề bạt, kiệntoàn bộ máy

Thực hiện kịp thời, đầy đủ các chế độ chính sách của Trung ương vàđịa phương đã quy định Tham mưu với địa phương để có chế độ bồidưỡng GV dạy 2 buổi/ngày đúng với công sức họ bỏ ra khi chưa có đủ định

biên 1,5 GV/lớp Đặc biệt lưu ý chính sách ưu đãi, khen thưởng đối với độingũ nhà giáo và CBQL giáo dục, tránh tình trạng sai sót, bất hợp lý gây sựbất công, thiệt thòi cho công chức, viên chức.

Tiểu kết chương 1

Trong chương I, chúng tôi đã nghiên cứu cơ sở lý luận các chủ trươngđường lối của Đảng, Nhà nước, của Ngành GD-ĐT, của Thành Ủy, UBNDthành phố Hồ Chí Minh, của Quận Ủy, UBND quận Phú Nhuận thành phố

Hồ Chí Minh về việc phát triển đội ngũ GV tiểu học Để có giải pháp đúng,ngoài cơ sở lý luận cần phải xuất phát từ thực tiễn do đó chúng tôi đi vào

cơ sở thực tiễn của vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học quận PhúNhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay, vấn đề này đượctrình bày trong chương II

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

GIÁO VIÊN TIỂU HỌC QUẬN PHÚ NHUẬN,

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội và tình hình giáo dục của quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh

2.1.1 Điều kiện tự nhiên của quận Phú Nhuận, thành phố hồ Chí Minh

Vùng đất Phú Nhuận, được biết, đến ngay từ những ngày đầu khai mởđất phương Nam Năm 1820, nơi đây, thuộc huyện Bình Dương, phủ TânBình, trấn Phiên An Về sau, là xã thuộc huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định.Dân cư Phú Nhuận, là cư dân lâu đời của vùng Bến Nghé Trải qua hơn 300năm xây dựng và phát triển, dân cư Phú Nhuận, đã không ngừng đổi mới

về thành phần, số lượng, trình độ, kiến thức…

Phú Nhuận là một quận nội thành của thành phố Hồ Chí Minh Nằm

về hướng Tây Bắc, cách trung tâm thành phố 4,7 km (đường chim bay).Phía Đông, giáp quận Bình Thạnh Phía Tây giáp quận Tân Bình PhíaNam giáp quận 1 và quận 3 Phía Bắc giáp quận Gò Vấp

Quận Phú Nhuận nằm ở cửa ngõ ra vào phía Bắc của khu trung tâmthành phố Các trục đường chính trên địa bàn quận là: Nguyễn Văn Trỗi,Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Hoàng Văn Thụ, Phan Đình Phùng, Phan Đăng Lưu

2.1.2 Điều kiện kinh tế- xã hội của quận Phú Nhuận, Thành phố

Hồ Chí Minh

Cơ cấu kinh tế quận phát triển theo hướng Dịch vụ - Thương mại,Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp Trong đó, Dịch vụ phát triển mạnhcác loại hình dịch vụ cao cấp như tài chính - tín dụng, văn phòng cho thuê,nhà ở cao cấp, dịch vụ du lịch… Công nghiệp phát triển các ngành sản xuấtsạch, kỹ thuật cao Định hướng quy hoạch của quận là điều chỉnh quyhoạch theo hướng giảm mật độ, tăng chiều cao, dành đất phát triển hạ tầng

xã hội; ưu tiên xây dựng nhà cao tầng, kết hợp chức năng ở và các loại hìnhdịch vụ qua việc kết hợp quy hoạch đồng bộ giữa công tác chỉnh trang giảitỏa xây dựng mới và phát triển mạng lưới giao thông

Trung tâm hành chính của quận Phú Nhuận được bố trí tại trụcđường Nguyễn Văn Trỗi Các trung tâm giao dịch - dịch vụ - thương mạitập trung phát triển theo các tuyến đường chính: Nguyễn Văn Trỗi, HoàngVăn Thụ - Phan Đăng Lưu, Nguyễn Kiệm – Phan Đình Phùng

Chính sự phát triển của quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh vềkinh tế, xã hội đã tạo điều kiện thuận lợi cho giáo dục phát triển

2.1.3 Tình hình giáo dục của quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh

2.1.3.1 Về công tác phát triển trường lớp

Hiện nay, toàn Quận có 20 trường Mầm non trong đó có 5 trường tưthục, 14 trường tiểu học, 9 trường THCS Ngoài ra trên địa bàn còn có 2trường THPT, 1 Trung tâm giáo dục thường xuyên, 1 Trung tâm dạy nghề,

1 Trung tâm bồi dưỡng chính trị Các trường tiểu học được phân bố trên tất

cả 15 phường nhưng riêng phường 13 chưa có trường ở các bậc học

Bảng 2.1: Số lượng trường, lớp, học sinh tiểu học quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh

Số trẻ

ra lớp (%)

Số lớp Số HS/lớp

Số HS học 2buổi/

ngày (%)

Số HS bán trú (%)

( Nguồn: Từ Phòng GD-ĐT quận Phú Nhuận )

Quy mô phát triển trường lớp ở tiểu học trên địa bàn quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh ổn định từ nhiều năm qua

Quan sát bảng 2.1 ta thấy: từ năm học 2007-2008 đến 2011-2012 số

HS tiểu học và số lớp trên toàn quận luôn tăng Tỉ lệ huy động trẻ ra lớphàng năm đạt từ 99,5% trở lên Tỉ lệ bình quân HS/lớp của toàn quận làkhoảng 36 đến 38 HS/lớp (một số trường có tỉ lệ bình quân HS/lớp là 40đến 45 HS/lớp), do tiếp nhận thêm số HS có nhu cầu bán trú mà các trườngkhông có điều kiện đáp ứng

Tuy nhiên, số lớp, số HS qua các năm không có biến động lớn nênkhông ảnh hưởng nhiều đến qui mô phát triển cũng như chất lượng dạy -học và các hoạt động giáo dục khác của các trường tiểu học quận PhúNhuận Hiện nay, Ngành Giáo dục đang khuyến khích các trường tiểu học thựchiện dạy học 2 buổi/ ngày nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứngmục tiêu giáo dục tiểu học: “phát triển toàn diện” Từ năm học 2007-2008đến nay, tỉ lệ HS học 2 buổi /ngày ngày một tăng Số HS tham gia bán trú

ở các trường tăng dần dẫn đến CSVC phục vụ bán trú không đáp ứng kịp

Để đáp ứng được yêu cầu này, ngành giáo dục của Quận phải xây dựng

CSVC, cơ cấu đội ngũ cơ bản đủ về số lượng để đảm bảo chất lượng dạyhọc 2 buổi / ngày theo quy định.

2.1.3.2 Về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học

Từ năm học 2009-2010, các trường tiểu học quận Phú Nhuận thànhphố Hồ Chí Minh có đủ phòng học cho các lớp, đa số là phòng học kiên cốđúng qui cách Diện tích khuôn viên tương đối đảm bảo Theo Quyết định

số 32/2005/QĐ-BGD&ĐT, ngày 24/10/2005 thì các phòng chức năng đượcqui định như sau: Phòng Hiệu trưởng, phòng Phó Hiệu trưởng, phòng Giáoviên, phòng Truyền thống, phòng Giáo dục nghệ thuật, phòng Y tế họcđường, phòng Thiết bị giáo dục, … Đến nay, các phòng chức năng đượcđầu tư bằng xây mới hoặc được cải tạo từ các phòng học cũ đã tương đốiđáp ứng yêu cầu của các trường

2.1.3.3 Về kết quả giáo dục

Biểu đồ 2.1: Tổng hợp kết quả xếp loại hạnh kiểm của HS tiểu học

( Nguồn: Từ Phòng GD-ĐT quận Phú Nhuận )

Số liệu ở biểu đồ 2.1 cho thấy: Công tác giáo dục đạo đức HS tốt, số

HS thực hiện đầy đủ nhiệm vụ của người HS đạt tỉ lệ cao khoảng 99,8% trở

lên Tuy nhiên có một bộ phận nhỏ HS tiểu học còn thụ động trong các hoạtđộng tập thể, còn trông chờ, ỉ lại vào sự hướng dẫn của các thầy cô…Nguyên nhân cơ bản là do một số GV chưa chú trọng nâng cao các tiết dạyđạo đức, giáo dục kĩ năng sống cho các em hiệu quả chưa cao và tác độngcủa sự phát triển kinh tế - xã hội, mặt trái của nó đã phần nào tác động xấutới ý thức đạo đức HS

Biểu đồ 2.2: Tổng hợp kết quả học lực của HS tiểu học

( Nguồn: Từ Phòng GD-ĐT quận Phú Nhuận )

Phân tích số liệu ở biểu đồ 2.2 ta thấy: Tỉ lệ HS xếp loại giỏi năm học2009-2010 đạt trên 70% , tỉ lệ HS yếu còn 0,8% Nguyên nhân là do đổimới mạnh mẽ công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS theoThông tư 32/TT-BGD-ĐT, ngày 29/10/2009, về việc ban hành quy địnhđánh giá và xếp loại HS tiểu học Đổi mới theo hướng khuyến khích tinhthần tự học và ý thức sáng tạo của HS, tránh yêu cầu ghi nhớ một cáchmáy móc, không tư duy và không bền vững Đồng thời giúp GV nhìnnhận chính xác năng lực của HS để có phương pháp dạy học phù hợp vớitrình độ các em và phụ huynh biết được năng lực thật sự của con emmình để có biện pháp hỗ trợ kèm cặp thêm

Công tác quản lý dạy học tiểu học ở quận Phú Nhuận thành phố HồChí Minh luôn được quan tâm Chất lượng GD-ĐT ngày càng được nânglên, công tác bồi dưỡng HS giỏi và phụ đạo HS yếu được chú trọng Tuynhiên, chất lượng giáo dục của các trường có sự khác nhau, sự phân hoánày chủ yếu là do các trường có qui mô lớn có điều kiện chăm lo chocông tác giáo dục hơn các trường có qui mô nhỏ về CSVC

Theo sự chỉ đạo của Sở GD&ĐT thành phố Hồ Chí Minh, Phòng

GD-ĐT quận Phú Nhuận, các trường tiểu học đã đẩy mạnh việc đưa trò chơidân gian, hát dân ca vào nhà trường rất hiệu quả Thông qua các hoạt độngtập thể và các cuộc thi, giáo dục cho HS tinh thần nhân văn, xây dựng thái

độ và hành vi ứng xử có văn hoá; biết nhiều điều cơ bản về kĩ năng sống;

biết công nghệ thông tin hiện đại, biết duy trì thói quen rèn luyện thân thể

để chăm sóc bản thân… Từ đây, một số mô hình tiêu biểu đã lần lượt xuấthiện, thu hút nhiều HS, GV tham gia như: Câu lạc bộ Tiếng Anh, Câu lạc

bộ Nhiếp ảnh , Những người bạn thích vẽ , Các phong trào như thi kểchuyện, viết chữ đẹp đang phát triển rộng hơn, sâu hơn, chất lượng hơn.Việc xây dựng môi trường học tập tích cực, khai thác không gian lớp họcđang làm thay đổi cách dạy truyền thống kém hiệu quả chuyển sang cáchhọc sáng tạo, học tích cực, học khám phá và học tập thực sự trong HS

2.1.3.4 Đánh giá chung

Với vị trí địa lý và đặc điểm kinh tế - xã hội ấy đã có một số thuận lợinhưng cũng không ít những khó khăn cho giáo dục quận Phú Nhuận thànhphố Hồ Chí Minh

 Thuận lợi:

Công tác GD-ĐT được các cấp lãnh đạo và toàn thể nhân dân chăm lo

và phát triển, đạt kết quả khá toàn diện CSVC trường lớp được tăngcường Quận đã triển khai thực hiện đề án hiện đại trường lớp giai đoạn2008-2015 Tổng số vốn đầu tư cho các trường học giai đoạn 2006-2010đạt trên 100 tỉ đồng Đến nay, toàn quận Phú Nhuận có 9 trường đạt chuẩnQuốc gia ( trong đó có 2 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2), 100%trường tiểu học, THCS có phòng máy vi tính, đang xây dựng mới một sốtrường

Đội ngũ GV các cấp được đào tạo, bồi dưỡng cơ bản đạt chuẩn và trênchuẩn Chất lượng giáo dục ngày càng tăng Quy mô trường lớp có bướcphát triển mới Đã triển khai đề án “Nâng cao chất lượng dạy và học Tinhọc - Ngoại ngữ trong ngành GD-ĐT giai đoạn 2008-2012” tạo bướcchuyển rõ nét về xây dựng CSVC, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạyhọc và quản lý tạo môi trường cho GV và HS tiếp cận tốt hơn môn Tin học,Ngoại ngữ

Chính sách thu hút, đào tạo sử dụng nguồn nhân lực chất lượng caođược chú trọng, công tác khuyến học khuyến tài, xây dựng xã hội học tập

và XHHGD được đẩy mạnh Hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng ởcác địa phương ngày càng phát huy rõ tác dụng

Đặc biệt thuận lợi cơ bản trước hết cho công tác phát triển đội ngũ GVtiểu học quận Phú Nhuận là môi trường giáo dục tốt Đội ngũ CBQL cáctrường học đã có nhiều cố gắng trong việc quản lý chất lượng dạy học Đại

bộ phận GV say sưa gắn bó với nghề nghiệp, phấn đấu vươn lên tự học, tựrèn luyện để nâng cao trình độ thích ứng với yêu cầu đổi mới trong giáodục

 Khó khăn:

Là quận nội thành ở thành phố Hồ Chí Minh nên quận Phú Nhuận khókhăn về quỹ đất để xây trường nhằm đáp ứng theo yêu cầu hiện đại cũngnhư nhu cầu học tập của con em nhân dân Khuôn viên một số trườngkhông đủ diện tích, nhất là các trường nhỏ đang chờ xây mới, trong khi đónhu cầu học tập của con em trên địa bàn đông dẫn đến số HS/lớp vượt quáquy định Các điều kiện CSVC và trang thiết bị dạy học chưa đồng bộ ảnhhưởng đến nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và làm hạn chế sự pháttriển đội ngũ GV tiểu học của quận Phú Nhuận

2.2 Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học quận Phú

Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh

2.2.1 Những đặc điểm về mặt số lượng giáo viên

Bảng 2.2: Số lượng và tỉ lệ GV trên lớp của các năm học

Phân tích các chỉ số ở bảng 2.2 ta thấy, số lớp học có tăng nhưng sốgiáo viên cũng tăng nên định mức GV cơ bản ổn định Tuy nhiên trên thực

tế, nhiều trường GV vừa thừa lại vừa thiếu : nguyên nhân thừa GV là docác trường còn có số GV năng lực giảng dạy không đạt yêu cầu nhưngchưa tinh giản biên chế như Nghị định 132/NĐ.CP Giải thích lý do đó:Hiệu trưởng cho rằng GV có năng lực yếu kém nhưng quá trình công tác donhiều nguyên nhân nên không đánh giá đúng năng lực của họ dẫn đếnkhông thực hiện được tinh giản biên chế theo quy định

Thực tế, định mức GV/lớp hiện có chỉ đạt 1,3 GV/lớp và số lượng độingũ không cân đối giữa một số trường Như vậy để tổ chức học 2 buổi/ngàyvới định mức quy định 1,5GV/lớp thì các trường phải hợp đồng thêm GV.Thực tế chúng ta cũng phải tính đến số GV nghỉ thai sản tỉ lệ từ 3-4% và số

GV đi học nâng cao trình độ từ 2-3% Để đảm bảo chất lượng dạy - học quậnPhú Nhuận phải tuyển mới hoặc hợp đồng để bù vào số GV còn thiếu

2.2.2 Những đặc điểm về mặt chất lượng giáo viên

Để đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ GV tiểu học của quận PhúNhuận thành phố Hồ Chí Minh, chúng tôi đã xây dựng bộ công cụ phiếuđiều tra và tiến hành điều tra, khảo sát trên 120 GV tiểu học và 30 CBQLcủa các trường tiểu học ở quận Phú Nhuận

2.2.2.1 Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống

Biểu đồ 2.3: Tỉ lệ giáo viên tiểu học là đảng viên

( Nguồn: Từ Phòng GD-ĐT quận Phú Nhuận )

Từ năm 2007-2008 tỉ lệ đảng viên chỉ đạt ở 16,4 % đến năm học2011-2012 là 19,5% Điều đó chứng tỏ công tác xây dựng Đảng và pháttriển Đảng trong các nhà trường rất được chú trọng

Qua thực tế cũng như kết quả tổng hợp số GV tiểu học là đảng viên

ở biểu đồ 2.3 cho ta thấy phẩm chất chính trị, ý thức tu dưỡng đạo đức,nhất là đạo đức nhà giáo trong đội ngũ GV tiểu học ngày càng cao, đượccác cấp ủy Đảng, chính quyền và CBQL ở trường quan tâm Chính điềunày đã tạo điều kiện để góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ GV cáctrường tiểu học quận Phú Nhuận

Bảng 2.3: Tổng hợp từ phiếu điều tra về phẩm chất chính trị, đạo đức của GV tiểu học quận Phú Nhuận trong năm học 2010-2011

với trách nhiệm của một công

dân, một nhà giáo đối với

nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ

nhà giáo; tinh thần đấu tranh

chống các biểu hiện tiêu cực; ý

thức phấn đấu vươn lên trong

nghề nghiệp; sự uy tín của đồng

nghiệp, HS và cộng đồng

5.Trung thực trong công tác;

đoàn kết trong quan hệ đồng

nghiệp; phục vụ nhân dân và

HS

Số liệu khảo sát ở bảng 2.3 cho thấy: Lĩnh vực về phẩm chất chính trị,đạo đức, lối sống của GV tiểu học quận Phú Nhuận cả lãnh đạo và GV đềuđánh giá về các yêu cầu tương đương nhau, có những yêu cầu cùng loại chỉchênh nhau không nhiều Cũng từ kết quả trên ta thấy GV tiểu học quận PhúNhuận chấp hành tốt chủ trương đường lối của Đảng, Nhà nước và củangành đầy đủ; tham gia tổ chức các hoạt động xã hội và các phong tràocủa trường, của địa phương Đa số GV tích cực tham gia các hoạt độngchuyên môn nghiệp vụ và có tinh thần trách nhiệm cao trong công tácsẵn sàng khắc phục khó khăn hoàn thành nhiệm vụ giáo dục HS

Tuy nhiên số GV giúp đỡ đồng nghiệp thực hiện tốt các nhiệm vụ củangười GV còn ít và tỉ lệ GV học tập các Nghị quyết của Đảng và chủtrương của Nhà nước đạt kết quả cao chưa nhiều

Nhận thức trách nhiệm nhà giáo đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc đều rất tích cực trên 95% xếp loại tốt GV tham gia tốt các hoạtđộng xã hội, ủng hộ đồng bào gặp hoạn nạn trong cuộc sống; thương yêu

HS, đối xử công bằng với HS…

Việc thực hiện quy chế của ngành, quy định của nhà trường, kỷ luật laođộng của GV cơ bản là tốt Nhưng vẫn còn một bộ phận nhỏ còn vi phạmquy chế chuyên môn như: lên lớp chậm giờ, chưa thực sự có trách nhiệmđối với lớp phân công, việc nghiên cứu các quy định của ngành và có giảipháp thực hiện hiệu quả vẫn còn nhiều hạn chế ( có 5,2% xếp loại TB).Bên cạnh đại đa số GV có lối sống trung thực, giản dị, lành mạnh,gương mẫu trước HS, không có tiêu cực trong cuộc sống, thường xuyênphấn đấu nâng cao phẩm chất; được đồng nghiệp, HS và nhân dân tín

nhiệm thì vẫn còn một số GV chưa thực sự gương mẫu trong cuộc sốngnhư cách ứng xử

GV chưa đạt chuẩn đi học để đạt chuẩn và trên chuẩn nên đến nay 100%

GV đứng lớp đều đạt chuẩn và tỉ lệ đạt trên chuẩn cao Phải nói rằng ý thứchọc tập nâng cao trình độ của đội ngũ GV tiểu học quận Phú Nhuận rất tốt

B

iểu đồ 2.4 : Trình độ đào tạo GV tiểu học quận Phú Nhuận

( Nguồn: Từ Phòng GD-ĐT quận Phú Nhuận )

Từ biểu đồ 2.4 ta thấy: Việc chuẩn hóa về trình độ đào tạo GV tiểu họccủa quận Phú Nhuận được thực hiện khá nhanh, không có GV chưa đạtchuẩn Tỉ lệ GV đạt trình độ Đại học được tăng đều qua các năm Đặc biệtđến năm học 2011-2012 tỉ lệ GV đạt trên chuẩn 99,2%

Qua đó, chúng ta thấy được đội ngũ GV tiểu học ở quận Phú Nhuận đãđược nâng lên về trình độ chuyên môn nghiệp vụ cơ bản đáp ứng yêu cầuđổi mới

2.2.2.3 Năng lực nghề nghiệp

* Vê kiến thức

Bảng 2.4 : Tổng hợp từ phiếu điều tra về kiến thức của giáo viên tiểu

học quận Phú Nhuận năm học 2010-2011

Đơn vị tính: %

1 Kiến thức khoa học cơ

2 Kiến thức về tâm lý học

sư phạm và tâm lý học lứa

3.Kiến thức về kiểm tra,

văn hóa, xã hội của Quận,

Phường nơi GV công tác