BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH HỒ THỊ YẾN NGHIÊN CỨU VỀ KIỂU HÌNH, TỶ LỆ SỐNG VÀ TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG CỦA CÁ CHÉP TRẦN HUNGARY, CÁ CHÉP VÀNG INDONESIA VÀ CON LAI F1 THUẬN NGHỊCH GIỮA CHÚNG LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH NUÔI TRỒNG THỦY SẢN VINH - 2012 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH NGHIÊN CỨU VỀ KIỂU HÌNH, TỶ LỆ SỐNG VÀ TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG CỦA CÁ CHÉP TRẦN HUNGARY, CÁ CHÉP VÀNG INDONESIA VÀ CON LAI F1 THUẬN NGHỊCH GIỮA CHÚNG LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH NUÔI TRỒNG THUỶ SẢN MÃ SỐ: Người thực hiện: HỒ THỊ YẾN Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN KIM ĐƯỜNG VINH - 2012 Lời cảm ơn Trong trình thực đề tài ngồi nỗ lực thân tơi nhận nhiều quan tâm giúp đỡ vật chất tinh thần Qua xin chân thành cảm ơn quan tâm giúp đỡ quý báu Tơi xin bày tỏ lịng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS.TS Nguyễn Kim Đường người định hướng, tận tình bảo giúp đỡ tơi suốt q trình thực tập viết luận văn Tơi xin trân trọng cảm ơn tới Ban Giám hiệu, Khoa Sau Đại học, khoa Nông Lâm Ngư - Trường Đại học Vinh học viên lớp Cao học 18 – NTTS tạo điều kiện thuận lợi để tơi học tập, nghiên cứu hồn thành tốt luận văn Tơi xin gửi lời cảm ơn tới ThS.Cao Thành Chung cán công tác trại cá giống Yên Lý - Công ty CP giống NTTS Nghệ An tạo điều kiện cho bố trí thí nghiệm thu thập số liệu Xin cảm ơn động viên gia đình, anh em, giúp đỡ chân thành bạn bè thời gian thực tập hoàn thành luận văn tốt nghiệp Vinh, tháng 10 năm 2012 Học viên Hồ Thị Yến DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT CHỮ VIẾT TẮT 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 ANOVA CT CTTN Cm CT1 CT2 DLG Dom DLG DWG G L LRHa M Max Min N SE SGRL SGRW TN W Δ DIỄN TẢ NGHĨA Phân tích phương sai Cơng thức Cơng thức thí nghiệm Centimet Lai cá chép Indonesia (cái) * Hungary trần (đực) Lai cá chép Indonesia (đực) * Hunggary trần (cái) Tốc độ tăng trưởng tuyệt đối chiều dài Domperidon Tốc độ tăng trưởng tuyệt đối chiều dài thân Tốc độ tăng trưởng tuyệt đối khối lượng Gam Chiều dài Luteotropin Releasing Hormoned Analog Trung bình lần đo Giá trị lớn Giá trị nhỏ Số mẫu Sai số chuẩn Tốc độ tăng trưởng tương đối chiều dài Tốc độ tăng trưởng tương đối khối lượng Thí nghiệm Khối lượng Độ lệch chuẩn v MỞ ĐẦU Đặt vấn đề Với diện tích bề mặt nước lớn có khoảng 653.000 sơng ngịi, 394.000 hồ chứa, 85.000 đầm phá ven biển, 580.000 ruộng lúa nước Nên nguồn lợi cá nước Việt Nam thực phong phú Theo kết điều tra khoa học, xác định 544 loài cá nước phân bố Việt Nam Nhưng thực tế cho thấy nghề nuôi phát triển mạnh nguồn giống thu từ tự nhiên khơng đáp ứng yêu cầu thực tiễn sản xuất Do việc tạo đàn cá giống nhân tạo đòi hỏi cấp thiết thực tiễn sản xuất Sinh sản nhân tạo cá lĩnh vực có vai trò quan trọng khoa học, khâu mang tính định đến phát triển nghề nuôi thủy sản Sản xuất cá giống đường nhân tạo tác động người vào trình sinh sản cá, hướng trình sinh sản cá theo ý người theo mục đích định Để chủ động điều khiển q trình sinh sản lồi thủy sản nói chung, cá nước nói riêng người cần có hiểu biết định đặc điểm sinh học, sinh sản nguyên lý sinh sản cá ngồi tự nhiên.Thơng qua đặc điểm sinh học sinh sản nhiều loài cá, người nghiên cứu tác động vào trình sinh sản cá tiến đến xây dựng hồn thiện quy trình sinh sản nhân tạo lồi cá có giá trị kinh tế, đáp ứng đòi hỏi thực tế Xét mặt dinh dưỡng, cá coi nguồn thực phẩm có đầy đủ thành phần chất vơ cơ, vi lượng, acidamin, vitamin A, B 1, B2, B12, C, D3, D6, E So với loại thực phẩm có nguồn gốc động vật khác, cá thuộc loại thực phẩm toàn diện, hàm lượng mỡ thấp nên dễ tiêu hóa Một đối tượng quan trọng lựa chọn mơ hình ni cá nước cá chép loài cá truyền thống từ lâu quen thuộc người dân việt nam Nghề nuôi cá chép mang lại giá trị kinh tế nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao cung cấp nguồn lượng lớn cho người Đi với loại giống cá phổ biến nay, giống cá chép coi giống đứng đầu nhu cầu tiêu thụ trạm giống sở hay trạm tập trung quy mô lớn Ở nước ta từ lâu có nhiều giống cá chép địa phương như: Cá chép trắng, chép cẩm, chép hồng, chép đỏ, chép lưng gù, chép thân cao, chép Bắc Kạn, , nhiên chúng thường có kích thước nhỏ, tốc độ sinh trưởng chậm, đàn cá giống nói chung, giống cá chép nói riêng thời gian dài ni khép kín lưu vực nhỏ Vì chúng bị đồng huyết, suy hóa cận huyết nguyên nhân làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng loại giống Trong nhiều năm qua, để góp phần tăng suất sản lượng cá nuôi nước ta du nhập (di giống) nhiều giống cá từ nước khác ni Ở lồi cá chép, nhập giống cá chép Hungary, cá chép Indonesia, vừa nuôi thuần, vừa cho lai với cá chép nội lai giống để khai thác ưu lai, tạo giống có suất, chất lượng tốt Trong xu hướng đó, để khắc phục tượng thối hóa giống cá chép địa phương, Nghệ An tiếp nhận giống cá chép Hungary Indonesia nuôi tiến hành lại tạo giống với Để góp phần đánh giá hiệu giống cá chép du nhập, cho phép Ban lãnh đạo Trung tâm sản xuất cá giống Yên Lý (Diễn Châu, Nghệ An), thầy giáo hướng dẫn, triển khai đề tài “Nghiên cứu kiểu hình, tốc độ tăng trưởng tỷ lệ sống cá chép trần Hungary, cá chép vàng Indonesia lai F1 thuận nghịch chúng” Mục tiêu nghiên cứu: Tìm sai khác kiểu hình, tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ sống lai tiến hành nhân chủng dòng cá chép trần Hungary, vàng Indonesia lai thuận nghịch chúng CHƯƠNG TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1 Đặc điểm hình thái, phân loại phân bố cá chép 1.1.1 Hệ thống phân loại (Mai Đình Yên, 1978) Giới (regnum): Animalia Ngành (phylum): Chodata Lớp (class): Actinopterygii Bộ (ordo): Cypriniformes Họ (familia): Cyprinidae Chi (genus): Cyprinus Loài (species): carpio Tên hai phần: Cyprinus carpio 1.1.2 Đặc điểm hình thái, cấu tạo Hình 1.1: Cá chép vảy thường Cá chép có thân hình nhẵn bóng, vảy to trịn, thường có màu trắng bạc pha vàng, vẩy pha màu đỏ Do chọn giống, có nhiều nòi cá chép Ở nước ta gặp tới loại hình cá chép khác gồm: Cá chép trắng, chép đỏ, cá chép kính, cá chép ẩm, cá chép Bắc Cạn, cá chép gù Nói chung màu sắc cá thay đổi theo điều kiện môi trường sống.[3] Hiện cá chép có thân cao dạng cá chép vẩy cá chép trần Ukraina lai tạo chọn lọc đạt tỷ lệ kỷ lục chiều dài chiều cao: L/H=2.05.[3] Cá chép kính Hungary Hình 1.2: Cá chép kính Hungary Tồn thân khơng có vẩy vảy khơng hồn chỉnh có hàng vẩy nằm dọc theo vây lưng, thường bên hơng có ba hàng vảy vẩy mọc tập trung đường bên Vẩy to, nhỏ khơng đều, hàng thường có vảy to xếp khơng có thứ tự Cá chép kính Hungary thường có thân ngắn, lưng cao có nhiều thịt dòng chép khác Trong điều kiện nuôi Việt Nam cá mẫn cảm với bệnh bào tử trùng Cá thường có màu vàng.[15] Dưới số hình thái đặc trưng: [15] D 21,0 GR 22,0 Số đốt sống thân: 35 ± 0,14 Hệ số Depth: 3,22 ± 0,35 Độ béo Fulton: 3,28 ± 0,62 Chiều dài đầu: 26,25 ± 0,34 Chiều cao lớn thân: 31,65 ± 0,41 Chu vi thân cá: 78,84 ± 0,46 Chiều dài ống tiêu hoá: 165,7 ± 0,46 Cá chép vàng Indonesia Hình 1.3: Cá chép Indonesia Tồn thân phủ vảy, cá có màu vàng ánh Phù hợp với hình thức ni Việt Nam Cá có sức sinh sản cao , có giá trị mặt di truyền.[15] Hình thái chung: Thân cá hình thoi, dẹp bên Viền lưng cong, thuôn viền bụng Đầu cá thn, cân đối, mõm tù Có hai đơi râu: Râu mõm ngắn đường kính mắt, râu góc hàm lớn đường kính mắt Mắt vừa phải hai bên, thiên phía đầu Khoảng cách hai mắt rộng lồi Miệng mút mõm, hướng phía trước, hình cung rộng; rạch miệng chưa tới viền trước mắt Hàm dài hàm Môi phát triển môi Màng mang rộng gắn liền với eo Lược mang ngắn, thưa Răng hầu phía cấm, mặt nghiền có vân rãnh rõ [6] Khởi điểm vây lưng sau khởi điểm vây bụng, gần mõm tới gốc vây đuôi, gốc vây lưng dài, viền sau lõm, tia đơn cuối gai cứng rắn phía sau có cưa Vây ngực, vây bụng vây hậu môn ngắn chưa tới gốc vây sau Vây hậu mơn viền sau lõm, tia đơn cuối hố xương rắn phía sau có cưa Hậu môn sát gốc vây hậu môn Vây đuôi phân thuỳ sâu, hai thuỳ tầy tương đối nhau.[6] Dưới số hình thái :[15] D 16,0 GR 18,0 Số đốt sống thân: 34 Hệ số Depth: 4,01 ± 0,57 Độ béo Fulton: 2,84 ± 0,36 Chiều dài đầu: 25,77 ± 0,44 Chiều cao lớn thân: 30,62 ± 0,4 Chu vi thân cá: 77,38 ± 0,48 Chiều dài ống tiêu hoá: 167,6 ± 0,51 Chiều dài bóng hơi: 28,09 ± 0,35 1.1.3 Đặc điểm phân bố thích nghi Phân bố Cá chép phân bố rộng, gặp hầu hết nước giới, tính thích nghi cao Cá chép coi lồi cá ni ao hồ nước lâu đời giới Theo Ginther (1868), cá chép loài sống tự nhiên vùng cận nhiệt đới, đặc biệt Trung Quốc Chúng phân bố châu Âu, Á, Mỹ, Phi, Cá phân bố hầu hết thủy vực nước vùng nước lợ có độ mặn đến 12‰.[6] Cá chép nước ta phân bố tự nhiên không qua tỉnh miền trung Nam khơng có cá chép gốc địa phương mà cá nhập nội từ miền bắc vào Cá chép sống hầu hết thủy vực nước ao, hồ, đầm, ruộng, sông, suối tầng đáy [6] ... GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH NGHIÊN CỨU VỀ KIỂU HÌNH, TỶ LỆ SỐNG VÀ TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG CỦA CÁ CHÉP TRẦN HUNGARY, CÁ CHÉP VÀNG INDONESIA VÀ CON LAI F1 THUẬN NGHỊCH GIỮA CHÚNG LUẬN VĂN TỐT... xuất cá giống Yên Lý (Diễn Châu, Nghệ An), thầy giáo hướng dẫn, triển khai đề tài ? ?Nghiên cứu kiểu hình, tốc độ tăng trưởng tỷ lệ sống cá chép trần Hungary, cá chép vàng Indonesia lai F1 thuận. .. thuận nghịch chúng? ?? Mục tiêu nghiên cứu: Tìm sai khác kiểu hình, tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ sống lai tiến hành nhân chủng dòng cá chép trần Hungary, vàng Indonesia lai thuận nghịch chúng CHƯƠNG