Giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học thông qua giảng dạy phần lịch sử môn tự nhiên xã hội lớp 4 5

Lời nói đầuĐề tài “ Giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học thông qua giảng dạy phần Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội lớp 4-5 đợc thực hiện trong một thời gi

Bộ giáo dục và đào tạo Trờng đại học vinh

Khoa giáo dục tiểu học

mai thị lý

Tên đề tài:

giáo dục truyền thống yêu nớc,lòng tự

hào dân tộc cho học sinh tiểu họcthông

qua giảng dạy phần lịch sử môn tự

Vinh 5-2002

Lời nói đầu

Đề tài “ Giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho

học sinh tiểu học thông qua giảng dạy phần Lịch sử môn Tự

nhiên-Xã hội lớp 4-5 đợc thực hiện trong một thời gian ngắn,

điều kiện không ít khó khăn.Để hoàn thành công trình nghiên cứu

này chúng tôi đã khẩn trơng thu thập xử lý và chon các tài liệu,

thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu đã đặt ra Những kết quả mà

tôi đã đạt đợc ngoài sự cố gắng của bản thân còn đợc sự tận tình

giúp đỡ của thầy cô giáo trong khoa GDTH và sự động viên,khích

lệ của bạn bè Nhân dịp này,tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới

thầy giáo Hoàng Trung Chiến ngời đã trực tiếp hớng dẫn tôi trong

quá trình thực hiện đề tài này.Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy

cô giáo trong khoa GDTH đã cho tôi những ý kiến đóng góp quý

báu.Cảm ơn các cô giáo cũng nh học sinh trờng tiểu học Lê Mao

đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành đề tài này

Vì đây là công trình tập dợt đầu tiên nên không tránh

khỏi những thiếu xót.Vì vậy tôi mong nhận đợc lời chỉ bảo, nhận

xét, đóng góp ý kiến của thầy cô giáo và các bạn

Môc lôc

Trang

II B¶n chÊt cña kh¸i niÖm gi¸o dôc truyÒn thèng yªu níc vµ

lßng tù hµo d©n téc

10

3 Kh¸i niÖm vÒ truyÒn thèng yªu níc vµ lßng tù hµo d©n téc 11

4 Kh¸i niÖm vÒ gi¸o dôc truyÒn thèng yªu níc…… 12

5 Néi dung cña gi¸o dôc truyÒn thèng yªu níc…… 13

Ch¬ng II §Ò xuÊt mét sè h×nh thøc vµ biÖn ph¸p gi¸o dôc… 30

3 §Æc ®iÓm phÇn LÞch sö m«n Tù nhiªn - X· héi líp 4-5 35

Trong quá trình giáo dục tiểu học thì giáo dục truyền thống là một nội

dung giáo dục quan trọng nó có tác dụng rất lớn trong việc hình thành nhân

cách cho học sinh tiểu học:

- Góp phần giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học

- Hình thành nhân cách con ngời mới vừa hiện đại vừa mang bản sắc

của con ngời Việt Nam trong quá trình dựng nớc và giữ nớc

- Giúp các em vừa phát hiện những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân

tộc, vừa góp phần sáng tạo ra giá trị mới

- Giá trị truyền thống dân tộc giúp cho con ngời Việt Nam, dân tộc Việt Nam tồn tại và phát triển trong quá trình dựng nớc và giữ nớc, trong quá trình hội nhập thì con ngời Việt Nam vẫn giữ đợc bản sắc của mình

- Những giá truyền thống dân tộc giúp cho thế hệ trẻ Việt Nam bớc vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, giúp cho dân tộc ta sánh vai với các cờng quốc năm châu

Ngoài ra giáo dục truyến thống còn giúp cho các em vừa bảo tồn, vừa phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp, bác bỏ những hủ tục lạc hậu trong đời sống xã hội Vì thế giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, tr -

ớc hết là học sinh tiểu học là một trong những nội dung giáo dục có tầm quan trọng đặc biệt Song trong thực tiễn không phải là ai cũng nhận thức đợc một cách đúng đắn Có lúc có nơi nhà giáo dục cũng nh xã hội cha thật sự quan tâm đến việc giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ đặc biệt là truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho các em

Ngày nay trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động thì việc giáo dục lòng yêu nớc, lòng tự hào dân tộc thức tỉnh ở các em lòng yêu nớc, ý chí không có gì quý hơn độc lập tự do và phát triển nó trong hoàn cảnh mới của đất nớc là trách nhiệm lớn lao của sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ Giáo dục truyền thống cho học sinh tiểu học có thể thông qua nhiều con

đờng giáo dục khác nhau song thông qua việc giảng dạy các môn học là một con đờng cơ bản để giáo dục truyền thống cho học sinh tiểu học Bởi vì trong khi học sinh tiếp thu một cách có hệ thống cơ sở tri thức về tự nhiên xã hội và t duy thì các em cũng tiếp thu đợc những giá trị truyền

thống tốt đẹp của dân tộc Vì thế tôi chọn đề tài: “Giáo dục truyền thống

yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học thông qua giảng dạy phần Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội lớp 4-5 ”

II mục đích nghiên cứu

Góp phần hoàn thiện quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học

III khách thể và đối tợng nghiên cứu

1 Khách thể nghiên cứu: khai thác khả năng giáo dục thông qua giảng dạy phần Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội

2 Đối tợng nghiên cứu: Các hình thức và biện pháp giáo dục truyền thống yêu nớc, giáo dục lòng tự hào dân tộc cho học sinh thông qua giảng dạy phần Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội lớp 4-5

IV Giả thuyết khoa học

Phần Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội ở lớp 4-5 có khả năng rất lớn trong việc giáo dục lòng yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học

V nhiệm vụ nghiên cứu

1 Tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

2 Đề xuất một số hình thức và biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả nhiệm vụ giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học thông qua giảng dạy phần Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội

3 Thực nghiệm s phạm và phân tích kết quả thực nghiệm

4 Đánh giá hiệu quả của các giải pháp và đề xuất ứng dụng s phạm

VI Các phơng pháp nghiên cứu

1 Phơng pháp nghiên cứu tài liệu, t liệu

2 Các phơng pháp nghiên cứu lý thuyết (phơng pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết, phơng pháp phân loại )

5 Từ tháng 4-5/2002: Hoàn thành công trình và bảo vệ

Phần II: Nội dung nghiên cứuChơng I Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

I Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Chủ nghĩa yêu nớc Việt Nam là sản phẩm của một phong trào cách mạngsâu rộng của nhân dân ta dới sự lãnh đạo của Đảng trong mấy chục năm qua.Tuy nhiên dòng sông mênh mông của chủ nghĩa yêu nớc Việt Nam có thể cómột sức mạnh đến nh vậy chính là vì trong lòng nó không phải chỉ chứa đựngsức mạnh của thời đại, mà còn có cả sức mạnh của truyền thống, sức mạnhcủa những tinh hoa của dân tộc ta đã đợc tích luỹ lại trong hàng nghìn năm

phát triển lịch sử Hồ Chủ Tịch đã nói “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu

n-ớc Đó là một là một truyền thống quý báu của ta Từ xa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lớt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nớc và lũ cớp nớc”

(Hồ Chí Minh, Vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội- Tr114)

Từ những thời xa xa, trong tâm hồn của ngời Việt Nam chúng ta đã hình thành rất sớm một lòng yêu nớc thơng nòi rất nồng nàn và mãnh liệt Chủ nghĩa yêu nớc ấy là cái dòng t tởng và tình cảm bao trùm và chi phối toàn bộ đời sống tinh thần của ngời Việt Nam, cái cao quý và đẹp đẽ nhất là lòng yêu nớc thơng nòi, là hành động giết giặc cứu nớc Trí tuệ Việt Nam sâu sắc nhất cũng là trí tuệ đánh giặc giữ nớc, thần tợng anh hùng bền vững nhất trong trái tim của nhân dân cũng là thần tợng những anh hùng nghĩa sĩ xả thân vì nớc vì dân Đó chính là một nét đặc sắc nhất trong đời sống tinh thần, trong văn hoá và tâm lý dân tộc Việt Nam xa

kia Đồng chí Lê Duẩn đã nhận định: “ Chủ nghĩa yêu nớc và tinh thần

dân tộc là cái vốn quý nhất và là đặc điểm của dân tộc Việt Nam trải qua mấy nghìn năm lịch sử”

(Lê Duẩn, một truyền thống lâu đời và vô giá Tập1- Tr563)

ở ngời Việt Nam, lòng yêu nớc bao giờ cũng chứa đựng một ý niệm

về nòi giống, yêu nớc và thơng nòi luôn luôn gắn bó với nhau, t tởng yêu nớc thơng nòi tất yếu phải sản sinh ra những hành động yêu nớc sản sinh

ra chủ nghĩa anh hùng trong chiến đấu Từ ngàn xa, trong mọi thời kỳ của lịch sử Việt Nam, không hiếm những hành động anh hùng của những con ngời Việt Nam, xả thân cứu nớc Đức hi sinh, xả thân quên mình là một hệ quả đặc sắc nổi bật của t tởng yêu nớc Việt Nam Và cả ở đây nữa,

sự kết hợp giữa t tởng yêu nớc với truyền thống công xã đã tạo ra đợc những sức mạnh tinh thần hết sức lớn lao

Chủ nghĩa yêu nớc truyền thống Việt Nam chính là đã hấp thụ đợc cái truyền thống quý báu, cái chủ nghĩa anh hùng tập thể của thời kỳ công xã đó và đã biến đợc cái dòng nhựa sống tinh thần đã nuôi con ng- ờiViệt Nam lớn lên trong những bớc khó khăn của buổi bình minh lịch sử của mình thành nguồn bổ xung sức mạnh tinh thần của dân tộc trong giai

đoạn trởng thành của con ngời Việt Nam

Thời đại mà chúng ta đang sống hiện nay, thời đại thắng lợi của chủ nghĩa Mác-Lênin, của t tởng cách mạng và khoa học cho phép chúng

ta đánh giá sâu sắc và đầy đủ hơn bao giờ hết di sản của quá khứ Đứng ở

đỉnh cao của trí tuệ Mác-Lênin, chúng ta có thể thấy rõ hơn các thế hệ trớc, cái hạn chế trong trào lu yêu nớc của các tầng lớp trên trong xã hội trớc đây bao nhiêu thì chúng ta lại càng trân trọng với những di sản tiến

bộ trong trào lu đó bấy nhiêu Những di sản đó là một bộ phận hợp thành không thể thiếu đợc trong nội dung chủ nghĩa yêu nớc truyền thống Việt Nam mà hiện nay chúng ta đang kế thừa và phát triển lên một giai đoạn mới

Tuy nhiên, chủ nghĩa yêu nớc truyền thống Việt Nam không phải chỉ có những yếu tố đó, cái đặc sắc trong t tởng lịch sử Việt Nam là ở chỗ tuy giai cấp thống trị về kinh tế thì đồng thời cũng thống trị về về t tởng văn hoá, nhng cái sức sống tinh thần của giai cấp bị trị Việt Nam lại khoẻ khoắn và phong phú đến mức có thể toả sáng chiếu rọi cho cả bớc đ- ờng lâu dài của dân tộc, có khả năng ngày càng tích tụ và tập trung những tinh lực bền vững của dân tộc trải từ thế hệ này sang thế hệ khác trở thành chủ thể của dòng t tởng và tình cảm yêu nớc thơng nòi truyền thống của ngời Việt Nam Chính là nhờ chỗ t tởng và tình cảm yêu nớc tự nhiên đã gắn bó và kết hợp với truyền thống công xã, với những truyền thống t tởng dân chủ và nhân ái của nhân dân lao động hoá thành một dòng sông lớn, nên chủ nghĩa yêu nớc Việt Nam mới có sức mạnh đến nh vậy Chính nhờ đó mà lòng yêu nớc truyền thống Việt Nam bên cạnh tính chất nồng nàn và mãnh liệt còn có tính nhân dân sâu sắc và chính nhờ có tính nhân dân sâu sắc đó mới có thể nồng nàn và mãnh liệt đợc Phong trào yêu nớc ở một số dân tộc khác nhiều khi mới sôi nổi ở một bộ phận nào đó của dân tộc, thờng ở những tầng lớp có học vấn, nhạy bén với cuộc sống chính trị và tinh thần trong khi đại bộ phận quần chúng có thể còn thờ ơ với phong trào ở Việt Nam, trái lại, ở thời nào cũng vậy, phong trào yêu nớc lôi cuốn đợc mọi tầng lớp trong nhân dân Chủ nghĩa

yêu nớc truyền thống đã đóng một vai trò lịch sử vĩ đại trong bớc đờng tiến hoá của dân tộc ta Với t tởng yêu nớc, dân tộc ta đã đoàn kết và tập hợp lại, khẳng định mình trong đấu tranh sống mãi với những thế lực bạo tàn ghê gớm Đó là vũ khí tinh thần chủ yếu của dân tộc ta trong cuộc trờng chinh lịch sử của mình

Tuy nhiên, ra đời và phát triển trong thời đại cũ thì chủ nghĩa yêu nớc đang còn khá nhiều nhợc điểm Do đó chủ nghĩa yêu nớc Việt Nam hiện đại trong khi kế thừa và phát triển tình cảm và tâm hồn yêu n ớc Việt Nam, nồng nàn và mãnh liệt đến những đỉnh cao mới thì đồng thời

đã hình thành và phát triển đợc một hệ thống những quan điểm về con ờng yêu nớc, về mục tiêu xã hội, về chiến lợc và sách lợc của con đờng cứu nớc, về thủ đoạn và biện pháp đấu tranh, nói tóm lại đã hình thành

đ-và phát triển một lý luận yêu nớc với tính cách một bộ phận của lý luânj cách mạng Việt Nam Chính là bằng cách đó, chủ nghĩa yêu nớc Việt Nam hiện đại đã làm cho mình có đầy đủ yếu tố để trở thành một chủ nghĩa yêu nớc với ý nghĩa hoàn chỉnh, để trở thành một chủ nghĩa yêu n-

ớc với ý nghĩa hoàn chỉnh, để trở thành một trào lu lý luận, t tởng và tình cảm thống nhất của con ngời Việt Nam trong thời đại mới

Từ xa đến nay trong nghành Tâm lý Giáo dục, bộ môn Phơng pháp dạy học cũng nh nhiều nghành Khoa học xã hội và Nhân văn khác đã tiến hành nghiên cứu nhiều đề tài khác nhau trong phạm vi Giáo dục truyền thống yêu nớc Song cha có một đề tài nào nghiên cứu giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc thông qua giảng dạy phần Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội ở tiểu học Việc nghiên cứu đề tài này giúp cho giáo viên tiểu học tìm biện pháp khai thác khả năng giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học thông qua giảng dạy phần Lịch sử lớp 4-5

Vì vậy muốn bồi dỡng và đào tạo thế hệ cách mạng cho mai sau thì ngay từ bây giờ chúng ta phải giáo dục cho thế hệ trẻ đặc biệt là giáo dục cho học sinh tiểu học truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc thông qua các môn học để cho các em hiểu và nâng cao nhận thức của mình với

tổ quốc đặc biệt là thông qua phân môn Lịch sử lớp 4-5 của môn Tự nhiên -Xã hội để giáo dục cho các em lòng yêu tổ quốc là phải có tinh thần dân tộc vững chắc và tinh thần quốc tế đúng đắn, cái gì trái với quyền lợi tổ quốc chúng ta cơng quyết chống lại Giáo dục cho các em để các em trở thành ngời công dân của nớc Việt Nam biết hi sinh anh dũng

để bảo vệ non sông gấm vóc, thống nhất tổ quốc, phục vụ lợi ích của nhân dân Nội dung của phân môn Lịch sử nhằm giáo dục cho học sinh tiểu học thấm nhuần tinh thần yêu nớc yêu nhân dân, tự hào về dân tộc mình một dân tộc anh dũng, kiên cờng, giúp cho học sinh thấy đợc lợi ích của nhân dân, tơng lai của tổ quốc, là lợi ích, là tơng lai của bản thân mình và mỗi học sinh tiểu học hơn bao giờ hết ngay từ bây giờ khi mới bắt đầu vào trờng phải cơng quyết trau rồi kiến thức văn hoá và tinh thần để trở thành những ngời công dân tốt, ngời chiến sỹ tốt, có tinh thần gan dạ, vợt mọi khó khăn, tiếp nhận những truyền thống quý báu của dân tộc mình

II bản chất của khái niệm giáo dục truyền thống yêu nớc và lòng tự hào dân tộc

1 Khái niệm về truyền thống:

Truyền thống là những giá trị xã hội tơng đối ổn định đợc lu giữ và truyền từ đời này qua đời khác và những cơ chế giữ gìn, phát huy những giá trị đó Những giá trị xã hội đó là những kinh nghiệm trong sản xuất, chiến đấu, chống giặc ngoại xâm, có thể là những lối sống, nếp sống, phong tục tập quán, những chuẩn mực đạo đức Truyền thống đó đợc lu giữ dới nhiều hình thức khác nhau: Hiện vật, tài liệu, tranh ảnh, di tích lịch sử, văn hoá, trong sinh hoạt, lối sống, trong các tác phẩm văn học nghệ thuật Có những giá trị truyền thống tinh thần đợc đúc kêt thành chân lý, tạo nên bản sắc của mỗi dân tộc

2 Khái niệm về giáo dục truyền thống:

Giáo dục truyền thống là một quá trình s phạm thông qua các phơng pháp, phơng tiện và các dạng tổ chức hoạt động nhằm giúp các em nhận thức đợc giá trị quý báu, truyền thống tốt đẹp của dân tộc Từ đó giúp các em biết giữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp, đấu tranh loại bỏ những hủ tục lạc hậu, các nếp suy nghĩ, những hành vi trái với những truyền thống tốt đẹp đó

3 Khái niệm về truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc

Lịch sử 4000 năm dựng nớc và giữ nớc chứng tỏ rằng : Nhân dân ta

có một lòng nồng nàn yêu nớc, đó là truyền thống quý báu của ta Truyền thống yêu nớc chống giặc ngoại xâm đợc hun đúc qua 4000 năm, lịch sử dựng nớc và giữ nớc đã chứng minh hùng hồn truyền thống quý báu đó và nhân dân ta tự hào về dân tộc mình một dân tộc anh dũng kiên

cờng, bất khuất, hiên ngang chống lại mọi kẻ thù, và mỗi ngời dân đều

tự hào về những truyền thống quý báu của dân tộc mình

Đối với học sinh tiểu học, lòng yêu nớc phải đợc hiểu một cách cụ thể đó là: Yêu quê hơng, yêu làng xóm yêu tổ quốc giàu đẹp, biết giữ gìn, quý trọng và bảo vệ thành quả trong quá trình dựng nớc và giữ nớc của biết bao thế hệ đi trớc đã ngã xuống để tô thắm cho non sông gấm vóc của chúng ta Chúng ta có quyền tự hào và có trách nhiệm bảo tồn, phát

huy truyền thống đó Bác Hồ đã dạy: “Các Vua Hùng đã có công dựng

n-ớc, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nớc” Đỉnh cao của lòng yêu n ớc

đợc thể hiện bằng ý chí “Không có gì quý hơn độc lập, tự do , ” “Dù phải

đốt cháy cả dãy Trờng Sơn cũng phải giữ gìn độc lập tự do”

Đối với các em ở lứa tuổi thiếu niên thì yêu nớc phải là làm tròn bổn phận của một ngời công dân nhỏ tuổi đối với Tổ quốc Khắc sâu lời dạy của Bác:

“Tuổi nhỏ làm việc nhỏ

Tuỳ theo sức của mình

Để tham gia kháng chiến

Và gìn giữ hoà bình. ”

Ngoài ra, yêu nớc phải gắn liền với yêu đồng bào, trớc hết là cha

mẹ, anh chị em ruột, yêu quý và biết ơn các gia đình thơng binh liệt sỹ, các bà mẹ Việt Nam anh hùng đã ngã xuống để cho sự trờng tồn của đất nớc và những ngời già cả không nơi nơng tựa

4 Khái niệm về giáo dục truyền thống yêu nớc, giáo dục lòng tự hào dân tộc

Giáo dục truyền thống yêu nớc, giáo dục lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học là một bộ phận của giáo dục toàn diện giúp cho các em hiểu biết đợc nội dung, ý nghĩa của truyền thống yêu nớc, lòng tự hào của dân tộc mình Giáo dục ý thức của các em đối với Tổ quốc nhằm nâng cao nhận thức, sự hiểu biết của các em với lòng yêu nớc, tự hào về dân tộc mình, từ đó giúp các em bồi đắp tình cảm lòng biết ơn đối với thế

hệ cha anh, tôn trọng, yêu quý học tập và phấn đấu rèn luyện bản thân mình trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, đội viên tốt, ngời công dân t-

ơng lai của đất nớc, góp phần xây dựng đất nớc Việt Nam giàu mạnh

4 1 ý nghĩa của giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc

Hoạt động giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học có ý nghĩa sâu sắc, thông qua phân môn lịch sử lớp 4-5

của môn Tự nhiên-Xã hội để giáo dục các em, giúp cho các em nhận thức

đợc giá trị quý báu của các truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta để từ đó các em biết giữ gìn và phát huy các truyến thống tốt đẹp và đấu tranh bác bỏ các hủ tục lạc hậu, các suy nghĩ và hành vi trái với những truyền thống tốt đẹp đó

4 2 Tác dụng của giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc

Thông qua phân môn Lịch sử lớp 4-5 để giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc nhằm:

 Giáo dục toàn diện và góp phần hoàn thiện nhân cách cho học sinh tiểu học, giúp các em vừa tiếp thu những giá trị của thời đại vừa phát huy đợc bản sắc con ngời Việt Nam

 Thông qua học tập phần Lịch sử giúp cho học sinh thấy đợc dân tộc

ta có truyền thống tốt đẹp, các em tự hào về các truyền thông tốt đẹp đó

và thấy đợc trách nhiệm giữ gìn và phát huy các truyền thống tốt đẹp của dân tộc mình

 Giáo dục ý thức của các em đối với Tổ quốc, tin yêu Tổ quốc mình

và tự hào về những truyền thống quý báu từ ngàn đời của dân tộc ta Từ

đó các em có nghĩa vụ học tốt, rèn luyện tốt để sau này góp sức xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam giàu đẹp

5 Nội dung của giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc ở bậc tiểu học đợc quy định trong chơng trình môn Tự nhiên-Xã hội ở lớp 4-5

Nội dung chơng trình lớp 4 Nội dung chơng trình lớp 5

1 Buổi đầu dựng nớc: Nớc Văn Lang,

nớc Âu Lạc (sự hình hành, đời sống

vật chất và tinh thần) Phong tục tập

quán: thờ cúng tổ tiên lễ hội của

ng-ời Việt

2 Hơn một nghìn năm đấu tranh

giành lại nớc: Một nghìn năm Bắc

thuộc (kinh tế, chính trị, xã hội, văn

hoá) ; Đấu tranh giành lại nớc

(Hai Bà Trng, Ngô Quyền)

3 Buổi đầu độc lập Nhà Ngô, Đinh

Tiên Hoàng, Lê Hoàn

4 Nớc Đại Việt: Nhà Lý (dời đô ra

Thăng Long, ỷ Lan phu nhân, Lý

Thờng Kiệt) Nhà Trần (xây dựng

n-1 Tám mơi năm kháng chiến chống thực dân Pháp; Thực dân Pháp xâm lợc và cai trị nớc ta; Buổi đầu chống Pháp (Bình Tây đại nguyên soái, Nguyễn Trờng Tộ, Phan Bội Châu)

Đảng cộng sản và cách mạng tháng Tám (Nguyễn ái Quốc tìm đờng cứu nớc Đảng cộng sản Việt Nam ra đời Mặt trận Việt Minh, cách mạng tháng Tám và tuyên ngôn độc lập)

2 Chín năm kháng chiến chống Pháp:Thực dân Pháp trở lại xâm lợc, cuộckháng chiến ở NamBộ, Hà Nội nhữngngày kháng chiến Một số nhân vật tiêubiểu cho cuộc kháng chiến của nhân

ớc, 3 lần chống quân Nguyên, Trần

Hng Đạo, Lê Văn Hu, Hàn Thuyên)

Nhà Lê (khởi nghĩa Lam Sơn, xây

dựng đất nớc, Nguyễn Trãi, Lê Quý

Đôn.) Quang Trung đại phá quân

Thanh, xây dựng đất nớc, Nhà

Nguyễn (Kinh đô Phú Xuân, xây

dựng và cai quản đất nớc

Miền Bắc xây dựng và chi viện cho Miền Nam chống Mỹ Chiến dịch Hồ

Chí Minh Đất nớc sau ngày giải phóng Miền Nam

4 Lịch sử địa phơng: các nhân vật sự kiện, hiện tợng lịch sử tiểu biểu của địa phơng từ 1858 đến nay

6 Vai trò của phân môn lịch sử đối với việc giáo dục truyền thống yêu nớc,lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học

Phần lịch sử lớp 4-5 không trình bày lịch sử theo một hệ thống chặt chẽ, mỗi bài học là một sự kiện hiện tợng hay nhân vật lịch sử tiêu biểu

điển hình của một giai đoạn lịch sử nhất định

Tuy nhiên mỗi sự kiện, hiện tợng hay nhân vật lịch sử không thể hình thành và phát triển một cách cô lập mà trong một bối cảnh cụ thể

và có liên quan đến rất nhiều sự kiện nhân vật lịch sử trong bối cảnh đó

Do đặc điểm của phân môn nh vậy cho nên môn Lịch sử ở bậc tiểu học có

vị trí rất quan trọng trong việc giáo dục cho thế hệ trẻ Việt Nam có ý thức đối với Tổ quốc, nhận thức của các em đối với chế độ mới Giúp các

em thấy đợc những tấm gơng chiến đấu anh dũng của cha ông ta ngày

tr-ớc Đặc biệt hình thành ở các em lòng yêu thơng, kính trọng nhân dân, kính yêu các anh hùng dân tộc, Bác Hồ tin tởng vào sự phát triển của Tổ quốc trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, dới sự lãnh đạo của

Đảng cộng sản Việt Nam các em tự hào về dân tộc mình, tiếp thu và phát huy các truyền thống quý báu đó của dân tộc đã để lại mà trong đó phân môn Lịch sử có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục cho các

em những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Đặc biệt là giáo dục cho các

em truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc để ngay từ nhỏ các em đã biêt tin yêu Tổ quốc của mình tự hào về lớp ngời đi trớc đã để lại tiếng thơm cho muôn ngàn thế hệ sau

III cơ sở thực tiễn của đề tài.

Từ giả định cho rằng do không biết cách khai thác khả năng giáo dục lòng yêu nớc cho học sinh tiểu học trong khi giảng dạy phần Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội lớp 4-5 do đó hiệu quả giáo dục của môn này đối với học sinh tiểu học còn hạn chế vì thế chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm bằng các biện pháp nh: điều tra, test nhằm xác nhận thực trạng ban đầu của đối tợng nghiên cứu

 Mục đích thực nghiệm: Xác nhận trình độ đợc giáo dục của học sinh, nhân thức của giáo viên về lĩnh vực giáo dục chủ nghĩa yêu nớc

 Nội dung thực nghiệm: Khảo sát thực trạng của giáo viên và học sinh về các lĩnh vực nh nhận thức, tình cảm và thái độ của họ đối với vấn đề giáo dục lòng yêu nớc

 Phơng pháp thực nghiệm: Điều tra, test

 Đối tợng thực nghiệm:

 Giáo viên trờng tiểu học Lê Mao

 Học sinh lớp 4A, 4B, 5A, 5B trờng tiểu học Lê Mao, với số lợng là 174 học sinh.

 Chơng trình thực nghiệm của chúng tôi tiến hành nh sau:

1 Thực nghiệm trên đối tợng học sinh

Chúng tôi đã xây dựng những phiếu học tập có nội dung liên quan

đến vấn đề yêu nớc và công tác giáo dục truyền thống yêu nớc mà học sinh đã đợc học ở phần lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội lớp 4-5 nh sau:

Phiếu học tập 1 (TN-XH4)

Câu 1 : Lịch sử giúp chúng ta hiểu biết những gì?Em hãy ghi tóm tắt ý kiến của em vào chỗ chấm ( ) dới đây:

.

.

.

.

.

Câu 2: Hãy đánh dấu () vào ô trống, ứng với những ý em cho là

đúng:

Chúng ta biết đợc lịch sử là dựa vào:

 Các câu truyện của ngời xa truyền lại

 Các sách của ngời xa ghi lại

 Các câu truyện của ngời đời sau tởng tợng về lịch sử

 Các hiện vật của ngời xa còn lại trên mặt đất hoặc trong lòng đất

 Các bài học lịch sử trong nhà trờng

Câu 3: Hãy điền những từ ngữ thích hợp vào chỗ chấm ( ) dới đây: Nhân dân ta có một lòng đó là quý báu của ta Từ tr ớc đến nay mỗi khi bị xâm lăng là ấy lại vô cùng sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, nó nhấn chìm tất cả lũ và lũ

 Hai Bà Trng nổi dậy khởi nghĩa để đền nợ nớc, trả thù nhà

Câu 2: Hãy đánh dấu () vào ô trống, ứng với những ý em cho là đúng:

Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Mông-Nguyên Nhà Trần đã

ba lần đánh thắng quân Mông-Nguyên là do:

 Quân Mông-Nguyên rất yếu hèn

 Quân dân ta đồng lòng đánh giặc

 Vua Trần và Trần Quốc Tuấn có tài chỉ huy quân sự, biết động viên quân dân cả nớc đánh giặc

 Có “Hịch tớng sỹ của Trần Quốc Tuấn ”

Câu 3: Em hãy điền tiếp vào chỗ chấm ( ) những nội dung phù hợp đểphản ánh công lao lớn của các anh hùng dân tộc sau đây:

Hai Bà Trng Ngô

Quyền Lý Thờng

Kiệt Trần H ng

Đạo .

Lê

Lợi .

.

Nguyễn Trãi

Nguyễn Huệ

Phiếu học tập 3 (TN-XH5) Câu 1: Em hãy nêu tóm tắt hành động anh hùng của hai liệt sỹ trong chiến dịch Điện Biên Phủ vào ô trống: Câu 2: Em hãy điền những từ thích hợp vào chỗ chấm: Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ không chỉ là tấm gơng về .

chiến đấu của tô vĩnh diện

Phan đình giót

quân dân ta, Điện Biên Phủ còn là biểu trng về sự của

“pháo đài thực dân ”

Câu 3 : Hãy nêu tên các anh hùng liệt sỹ trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp?.

Phiếu học tập 4 (TN-XH5)

Điền những từ thích hợp vào chỗ chấm ( ) để ghi nhớ công lao của các anh hùng liệt sỹ:

1 Ngay từ khi thực dân Pháp xâm lợc nớc ta, nhân dân ta đã có những ngời đã để cùng dân sông pha trận tuyến Có những ngời đa ra những nhằm cho đất nớc

ta đủ sức đánh giặc

2 Vào đầu thế kỷ  ngời thanh niên đã quyết

định Ngời đã tiếp thu và thành lập Đảng cộng sản Việt Nam ra đời đến mùa thu 1945, khi có thời cơ, cả nớc đồng loạt đứng lên giành lại cho dân tộc

3 Từ cuối năm ., thực dân Pháp trở lại xâm lợc nớc ta Cả dân tộc lại phải tiến hành sau năm vừa

vừa đất n ớc Nhân dân ta làm nên chiếnthắng (năm 1954) lừng lẫy thế giới,thực dân Pháp phải

4 Từ cuối năm 1954, từng bớc thay chân thực dân Pháp xâm lợc Miền Nam, âm mu Miền Nam một lần nữa phải đứng lên Miền Bắc vừa vừa chống trả cuộc chiến tranh của đế quốc Mỹ đồng thời năm

chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng Đất n ớc

5 Dới sự lãnh đạo của , nhân dân ta , từng b ớc vơn lên sánh vai với các quốc gia trên thế giới

Kết quả thực nghiệm trên đối với từng học sinh về mặt nhận thức nh sau:

Ngoài dùng phiếu điều tra để thấy đợc sự nhận thức của học sinh về vấn đề yêu nớc và ý thức của học sinh với những truyền thống yêu nớc của dân tộc ta, chúng tôi còn tiến hành dự giờ các bài lịch sử có nội dung liên quan đến vấn đề giáo dục truyền thống yêu nớc cho học sinh tiểu học Chúng tôi nhận thấy sự nhận thức của học sinh về vấn đề yêu nớc

1 3 Thái độ của học sinh về truyền thống yêu nớc của dân tộc ta

Chúng tôi sử dụng phiếu điều tra sau đây để biết về thái độ của học sinh khi học các bài có nội dung nh liên quan đến vấn đề giáo dục truyền thống yêu nớc

Phiếu điều tra 1

Hãy điền dấu () vào  phân môn trong TN-XH mà em thích nhất:

 Phân môn Lịch sử

 Phân môn Địa lý

 Phân môn Khoa học

Phiếu điều tra 2

Hãy đánh dấu () vào  đúng với em:

Trong các nhóm kiến thức cơ bản về lịch sử em thích nhóm kiến thức nào nhất:

Phiếu điều tra 3

Hãy điền dấu () vào  với kết quả em chọn

Giáo dục truyền thống yêu nớc cho thế hệ trẻ ngày nay là vấn đề :

 Rất quan trọng

 Bình thờng

 Không quan trọng

Phiếu điều tra 4

Hãy điền dấu () vào  với kết quả em chọn

Khi học các bài có nội dung nói đến lòng yêu nớc của nhân dân ta em cảm thấy:

Phiếu điều tra 5

Hãy điền dấu () vào  đúng với em

Trong các cuộc thi tìm hiểu lịch sử, tìm hiểu sự nghiệp của các lãnh tụ thì em có thờng xuyên tham gia không?

 Không bao giờ

 ít khi

 Thờng xuyên

Phiếu điều tra 6

Hãy điền dấu () vào  đúng với em

Em đã làm gì để thể hiện lòng yêu nớc trong những việc làm sau:

 Giao lu thăm hỏi các anh hùng chiến sỹ thi đua

 Thăm các di tích lịch sử, viện bảo tàng

 Thăm viếng các nghĩa trang liệt sỹ ở địa phơng

 Thăm hỏi, giúp đỡ các Bà mẹ Việt Nam anh hùng gần nơi em ở Chúng tôi đã tiến hành phát phiếu điều tra ở 4 lớp sau: 4A, 4B, 5A, 5B với tổng số là 174 học sinh

ở phiếu điều tra 1, chúng tôi thu đợc kết quả nh sau:

Phân môn Số học sinh Phần trăm (%)

Đối với phiếu điều tra 2:

Nhóm kiến thức cơ bản Số học sinh Phần trăm

(%) Kiến thức cơ bản về các sự kiện lịch sử 56/174 32 18 Kiến thức cơ bản về các nhân vật lịch sử 74/174 42 52 Kiến thức cơ bản về các thành tựu mọi mặt

trong đời sống xã hội lịch sử dân tộc 23/174 13 24 Kiến thức cơ bản về một giai đoạn một thời kỳ

Đối với phiếu điều tra 4 :

Đối với phiếu điều tra 5:

Đối với phiếu điều tra 6:

Những việc làm thể hiện lòng yêu nớc Số học

sinh

Phần trăm (%) Giao lu thăm hỏi các anh hùng chiến sỹ thi đua 96/174 55 17 Thăm các di tích lịch sử, viện bảo tàng 170/174 97 70 Thăm các nghĩa trang liệt sỹ ở địa phơng 37174 21 26 Thăm các Bà mẹ Việt Nam anh hùng gần nơi em ở 28/174 16 09

1 5 Kết quả học tập:

Đối với học sinh thì kết quả học tập thờng phản ánh không đúng năng lực của học sinh, tức là các giáo viên thờng cho điểm để khuyến khích học sinh học tập nên thờng cho điểm cao hơn so với học lực của các

em chứ không cho điểm sát sao nh lớp trên, thực ra thì chúng ta cũng biết kết quả của giáo dục là ở ngời học sinh chứ không phải là điểm số Tuy nhiên điểm số vẫn là thớc đo kết quả học tập của học sinh

Phân loại kết quả học tập của 174 học sinh ở lớp 4A, 4B, 5A, 5B phân môn Lịch sử nh sau:

Phân loại lực học Số học sinh Phần trăm (%)

Kết luận: Qua điều tra về nhận thức của học sinh về truyền thống yêu nớc của nhân dân chúng tôi nhận thấy nhận thức của học sinh 4 lớp (4A, 4B, 5A, 5B) ở trờng tiểu học Lê Mao về vấn đề yêu nớc còn rất hạn chế.

Điều này cũng phụ thuộc vào nhiều nguyên nhân: Do học sinh cha thực chú ý trong giờ học và giáo viên trong quá trình giảng dạy cha sử dụng triệt để các phơng pháp tích cực đến vấn đề giáo dục truyền thống yêu n-

ớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh và những đồ dùng trực quan mà phân môn lịch sử lại thờng yêu cầu phải sử dụng nó nh tranh ảnh, bản

đồ, phim, đèn chiếu, t liệu Vì thế không phát huy đợc hứng thú học tập cho học sinh

2 Nhận thức của giáo viên về vai trò của giáo dục truyền thống yêu nớc,lòng tự hào dân tộc thông qua giảng dạy phần Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hộilớp 4-5

Trong chơng trình phân môn lịch sử ở bậc tiểu học, nội dung của các bài học lịch sử là nhằm giúp cho học sinh nắm đợc các sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử, các thành tựu về lịch sử qua các thời kỳ, qua đó còn giáo dục cho học sinh truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho các

em Nhng nội dung của vấn đề giáo dục tryền thống yêu nớc không đợc trình bày trong một bài, một chơng nào cụ thể mà nó nằm rải rác ở hầu hết tất cả các bài lịch sử Thế nhng trong quá trình giảng dạy các bài học lịch sử giáo viên cha sử dụng triệt để các phơng pháp phát huy tính tích cực nhân thức của học về vấn đề này Với lại đội ngũ giáo viên cha đợc nâng cao ý thức về vai trò của giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ mà trong thực tế muốn giáo dục đợc tốt hơn thì tr-

ớc tiên ngời giáo viên phải có kiến thức lịch sử sâu rộng và trớc khi lên lớp phải có sự chuẩn bị bài rất công phu Thế nhng nhìn chung vấn đề giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học

thông qua giảng dạy phân môn lịnh sử cha đợc giáo viên chú tâm cũng vì nhiều lý do

Điều này có thể biết đợc qua sự khảo sát của chúng tôi đối với 10 giáo viên ở hai khối 4-5 của trờng Lê Mao

Xin cô giáo cho biết ý kiến của mình về các vấn đề sau:

Phần trăm (%) Loại bài:

Khi dạy các kiến thức

nói về lòng yêu nớc: Rất chú trọng 5/10 50

Giáo dục lòng yêu nớc

cho học sinh tiểu học

có hiệu quả thì trong quá trình giảng dạy giáo viên cũng đã biết sử dụng linh hoạt các phơng pháp dạy học để cho tiết học sinh động, học sinh chủ

động tiếp thu tri thức Thế nhng hiện nay ở trờng tiểu học thì giáo viên vẫn đang còn sử dụng phơng pháp thuyết trình, tờng thuật là chủ yếu, các phơng pháp khác nh kể chuyện, đóng vai có đợc giáo viên đa vào sử dụng trong quá trình giảng dạy thế nhng cha đợc phổ biến vì khi sử dụng các phơng pháp này nó đòi hỏi yêu cầu cao về khả năng của cả giáo viên

và học sinh Mặc dù nh thế nhng hầu hết các giáo viên đều nhận thức đợc việc giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học là vấn đề cần thiết và rất cần thiết thì chiếm tới 90%

Qua điều tra chúng tôi thấy thực trạng của vấn đề giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc trong giảng dạy phân môn Lịch sử môn Tự nhiên-Xã hội ở tiểu học hiện nay còn rất hạn chế mặc dù giáo viên đã nhận thức đợc tầm quan trọng của những vấn đề này Thế nhng

họ cha thực sự chú trọng lắm Phần lớn giáo viên cha khai thác hết khả năng giáo dục lòng yêu nớc của môn học Vì thế hiệu quả của việc giáo dục này không mang lại hiệu quả cao Thực trạng trên chủ yếu do những nguyên nhân:

 Về phía giáo viên

 Về phía học sinh

 Về phía nhà trờng

3 Những nguyên nhân của thực trạng trên

3 1 Về phía giáo viên.

Qua trao đổi trực tiếp với các giáo viên ở trờng tiểu học Lê Mao thì

đợc biết hầu hết các giáo viên đã nhận thức đợc công tác giáo dục truyền thống yêu nớc cho thế hệ trẻ là vấn đề cần thiết và cần đợc tiến hành nhanh chóng trong điều kiện nớc ta hiện nay

Các giáo viên cũng đã chú trọng giáo dục học sinh vấn đề này thông qua giảng dạy phân môn lịch sử ở bậc tiểu học nhng cha đạt hiệu quả cao vì những lý do sau:

 Giáo viên cha có khả năng khai thác khả năng giáo dục lòng yêu nớc của môn học

 Giáo viên cha đợc trang bị đầy đủ các phơng pháp kiến thức về giáo dục truyền thống yêu nớc cho học sinh tiểu học

 Để giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học mang lại hiệu quả cao thì giáo viên phải biết sử dụng các phơng pháp dạy học phù hợp với từng loại bài cụ thể, yêu cầu giáo viên phải chuẩn bị một tiết dạy khá công phu, tốn nhiều thời gian, nhiều công sức Hầu hết các giáo viên cha đầu t, chuẩn bị tiết dạy để mang lại hiệu quả cao

 Phơng pháp dạy học không đợc đổi mới, phơng pháp dạy học chủ yếu hiện nay ở trờng tiểu học vẫn là thuyết trình, tờng thuật, trong các giờ học hầu nh giáo viên không sử dụng các đồ dùng trực quan nh bản

đồ, tranh ảnh, phim t liệu nên việc giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học trong giờ học lịch sử cha đạt kết quả cao

Để việc giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học thông qua phân môn lịch sử đạt hiệu quả cao thì giáo viên phải có kiến thức lịch sử sâu rộng Thế nhng thực tế giáo viên để tâm vào việc tự học, tự nghiên cứu nâng cao trình độ để đáp ứng đợc cho việc giáo dục hiện nay là giáo dục một con ngời hoàn thiện có đầy đủ các kiến thức trong đó kiến thức nhằm giáo dục cho các em ý thức đối với Tổ quốc, ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị của truyền thống yêu nớc là một vấn

đề quan trọng đối với việc giáo dục thế hệ trẻ ngày nay

3 2.Về phía học sinh

 Nhận thức của học sinh về truyền thống yêu nớc còn rất hạn chế, mặc dù trong quá trình dạy học giáo viên đã chú trọng đến việc giáo dục các truyền thống yêu nớc cho học sinh, thế nhng trong quá trình giảng dạy của giáo viên thì học sinh cha thực sự chú ý lắng nghe cô giảng

 Trớc khi đến lớp học sinh hầu nh cha tham khảo bài mới vì vậy khi học, học sinh thờng bị thụ động để tiếp thu kiến thức

 Học sinh cha biết chuyển lòng yêu nớc thành những hành động cụ thể nh bằng các việc làm có ích cho bản thân và cho đất nớc

3 3 Về phía nhà trờng

 Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học còn yếu kém, nhất là những công cụ trực quan cần thiết để minh hoạ cho tiết học Nhà trờng cha tổ chức đợc cho học sinh tham quan các di tích lịch sử, thăm viếng các nghĩa trang liệt sĩ, các cuộc thi tìm hiểu về truyền thống yêu nớc của nhân dân ta do

đó ý thức của các em về vấn đề này còn hạn chế

 Việc bồi dỡng, nâng cao kiến thức, năng lực chuyên môn giáo dục truyền thống yêu nớc thông qua giảng dạy phân môn lịch sử ở lớp 4-5 còn cha đợc chú trọng, khuyến khích viết sáng kiến kinh nghiệm về vấn đề này còn hạn chế Chính vì thế chua tạo ra đợc phong trào tự học, tự nâng cao trình độ tay nghề cho giáo viên trong khi xã hội đang thay đổi từng giờ, từng phút

 Chỉ đạo của ban giám hiệu trong các giờ học là cha sát sao, cụ thể Vì thế cha kiểm tra hết đợc việc dạy, truyền thụ kiến thức của giáo viên

đến cho học sinh, nhất là các kiến thức có liên quan đến vấn đề giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học là vấn

đề cần thiết để giáo dục cho thế hệ trẻ Việt Nam, mà bất kì một ngời dân Việt Nam nào cũng phải có đợc phẩm chất cao quí đó

Thực trạng của việc giáo dục truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc cho học sinh tiểu học thông qua giảng dạy phần Lịch sử môn TN-XH lớp 4-5 xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nguyên nhân từ phía giáo viên,

từ học sinh và nhà trờng Thế nhng vẫn cha có một biện pháp nào để nâng cao hiệu quả giáo dục vấn đề này Vì thế chúng ta phải dựa trên thực trạng đó để đa ra các biện pháp giáo dục nhằm đạt đợc hiêụ quả cao hơn

Chơng II

đề xuất một số hình thức và biện pháp giáo dục

lòng yêu nớc cho học sinh tiểu học thông qua giảng

dạy phần lịch sử lớp 4-5

I cơ sở xuất phát

1 Vài nét khái quát về đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học

 Tính cách: Tâm lý của học sinh tiểu học thờng bị dễ kích động bởi những kích thích bên trong và bên ngoài Do vậy, trẻ thờng có hành động bột phát Các em ở lứa tuổi này rất hồn nhiên và có tính vị tha, hồn

nhiên trong mối quan hệ với ngời lớn, với thầy cô giáo, với bạn bè Chính sự hồn nhiên đó cho nên rất cả tin, tin vào sách vở, tin vào ngời lớn, tin vào năng lực bản thân Tất nhiên mọi niềm tin đó còn cảm tính cha có lý trí soi sáng

 Tình cảm: Có thể nói đặc trng cơ bản của đời sống tình cảm của các

em là rất dễ xúc động trớc hiện thực, rất dễ tiếp thu những tình cảm tốt

đẹp Nh nhà thơ Tố Hữu nói: Tình cảm, đó là đặc tính cơ bản của tuổi“

cấp 1, là cái đẹp làm cho các em nhớ lâu nhất ”

Tình cảm của học sinh tiểu học thờng mang tính cụ thể, trực tiếp và giàu cảm xúc Sự tiếp thu kiến thức của các em không chỉ đơn thuần bằng lý trí mà còn cả dựa vào cảm tính và đợm màu sắc tình cảm Nhng so với lứa tuổi mẫu giáo thì tình cảm của học sinh tiểu học nó phong phú và bền vững hơn Các em đã biết vui khi đợc khen, buồn khi bị chê, phạt

 Tự đánh giá và đánh giá: Tự đánh giá và đánh giá ở học sinh tiểu học còn mang nặng màu sắc của cảm tính, mà cha đi sâu vào tiêu chuẩn, hiện thực để đánh giá Chính vì thế mà ở lứa tuổi này học sinh rất thích những cô giáo trẻ đẹp, dịu dàng ., mà cha đánh giá đợc nội dung bên trong Các em đều cho thầy cô giáo của mình đều đúng, lời thầy cô nói là chân lý, việc thầy cô làm là chuẩn mực Chính vì thế mà công việc giáo dục cho các em biết đánh giá và tự đánh giá là rất quan trọng và cần thiết Khi mà các em đã biết tự đánh giá đúng mức thì nó sẽ là sức mạnh tinh thần để giúp các em cố gắng tự mình vợt lên mọi khó khăn hay mọi thất bại

 Hứng thú: Vì ở lứa tuổi này hoạt động học tập là hoạt động chủ đạo cho nên hứng thú học tập dần dần chiếm u thế so với hứng thú vui chơi.

Đặc biệt là các em rất tò mò muốn khám phá những cái mới lạ của thế giới xung quanh Cho nên khi giáo viên đề cập đến một vấn đề gì mới thì các em cảm thấy rất thích thú với nó

Vì vậy muốn cho công tác giáo dục đạt kết quả thì việc gây hứng thú cho các em trong từng tiết học, từng môn học là việc làm cần thiết không thể thiếu đợc K D U Sinki đã nói: Một sự học tập mà chẳng có hứng thú“

gì cả chỉ biết hành động bằng sức mạnh cỡng bức thì giết chết mất lòng ham muốn học tập của cá nhân Công trình nghiên cứu của Vũ Thị Nho”

đã khẳng định, ở học sinh tiểu học hứng thú nhân thức liên quan chặt chẽ với thành tích học tập Thành tích mang lại cho học sinh niềm vui, sự thoả mãn Điều đó sẽ thúc đẩy hoạt động học tập đạt hiệu quả cao hơn