*Song song với việc rèn tỉ mỉ học sinh ở tiết tập viết có trong chương trình từ tuần đầu của năm học tôi con rèn luyện thêm cho các em một tiết tập viết ở vở luyện chữ đẹp cho các em tro[r]
Trang 1Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH:
“GIỮ VỞ SẠCH – RÈN CHỮ ĐẸP”
I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong những năm học gần đây vấn đề: “Giữ vở sạch - rèn chữ đẹp”
được đặc biệt quan tâm Việc Giữ vở sạch - rèn chữ đẹp góp phần vào việc
nâng cao chất lượng văn hóa và giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học
Thông qua việc rèn kĩ năng và thói quen Giữ vở sạch- rèn chữ đẹp dần dần
hình thành những phẩm chất đạo đức cho người học sinh tiểu học theo mục tiêu đào tạo như: tính cẩn thận, kiên trì, chịu khó, tinh thần kỉ luật, tạo cho học sinh thói quen giữ vệ sinh cá nhân, phát triển óc thẩm mỹ Đống chí
Phạm Văn Đồng đã nói: “Chữ viết cũng là biểu hiện của nết người Dạy học
sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy cô và bạn đọc bài
vở của mình” Việc Giữ vở sạch- rèn chữ đẹp cũng rất quan trọng đối với học
sinh khi làm bài thi, gây được nhiều thiện cảm với giám khảo
Thực tế, qua thăm nắm học sinh trong trường, cũng như học sinh lớp chủ
nhiệm, tôi thấy hiện nay học sinh chưa chú ý vào việc rèn chữ- giữ vở Sách
vở còn nhàu nát, quăn góc và rất bẩn Chữ viết tuỳ tiện, không theo đúng cỡ chữ quy định, không đúng khoảng cách, viết hoa tuỳ tiện Đặc biệt là các luật chính tả nắm rất lơ mơ nên dẫn đến viết sai tiếng Việt Thể hiện sự cẩu thả, thiếu khoa học
Năm học này, tôi được nhà trường phân công giảng dạy ở lớp 4B Ngay
từ đầu năm học, tôi nghĩ rằng muốn nâng cao được chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh không những người giáo viên phải truyền thụ đầy đủ những tri thức cho các em mà chúng ta còn phải quan tâm, chú trọng đến việc rèn tính cẩn thận, kỉ luật qua việc rèn chữ viết, giữ vở sạch cho học sinh Mặt khác, đối với bậc tiểu học, yêu cầu cơ bản tối thiểu đối với học sinh là đọc thông viết thạo Chữ viết của học sinh còn liên quan đến tất cả các môn học khác như: Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử, Địa lí…Do đó, nếu học sinh viết nhanh, đúng, đẹp thì việc học các môn này sẽ có nhiều thuận lợi
Trong nhiều năm nỗ lực rèn luyện chữ viết cho học sinh, tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm và áp dụng vào 31 học sinh, lớp 4B, trường tiểu học Đoàn Quý Phi trong năm học 2012-2013 bước đầu có những kết quả khả
quan, nên tôi quyết định đầu tư vào đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh:
“Giữ vở sạch - rèn chữ đẹp”
II CƠ SỞ LÍ LUẬN :
- Căn cứ vào nhiệm vụ năm học
- Căn cứ vào yêu cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng môn Tiếng Việt ở bậc Tiểu học
- Căn cứ vào việc rèn luyện kĩ năng viết đúng, viết đẹp cho học sinh là vấn đề bức thiết Việc làm ấy không những có tác dụng cụ thể, thiết thực đối
Trang 2với học sinh khi còn ngồi trên ghế nhà trường mà nó còn có tác dụng quan
trọng trong việc rèn đức tính kiên trì, cẩn thận cho học sinh “Nét chữ - Nết
người” một trong những đức tính cần thiết của con người sau này khi trưởng
thành, lập thân, lập nghiệp Việc rèn chữ viết cho học sinh tiểu học là một việc làm cực kì khó khăn Đòi hỏi người giáo viên phải có lòng kiên trì, yêu nghề, mến trẻ, tâm huyết với công việc mình làm Việc làm phải thường xuyên, liên tục và đồng bộ ở các khối lớp, các cấp học Rèn cho học sinh giữ được vở sạch - viết chữ đúng và đẹp còn góp phần quan trọng vào việc giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt
III CƠ SỞ THỰC TIỄN :
Trong quá trình giảng dạy nhiều năm ở Tiểu học, tôi nhận thấy học sinh trong trường và học sinh lớp tôi phụ trách, giảng dạy chữ viết còn xấu, còn sai nhiều lỗi chính tả, kĩ năng viết còn chậm, chưa đúng kĩ thuật, việc giữ vở còn bẩn, nhàu nát Nhìn chung các em thường mắc một số lỗi cơ bản sau:
- Viết thừa nét, viết thiếu nét, đặt nhầm vị trí các dấu thanh
- Viết không đúng khoảng cách, độ cao các con chữ, không đúng qui trình
- Tư thế ngồi, việc cầm bút, khoảng cách giữa mắt và vở chưa đảm bảo…
Đó là những nguyên nhân chủ quan, ngoài ra còn có những nguyên nhân khách quan như bàn ghế không đúng qui chuẩn, ánh sáng chưa đảm bảo…
Kết quả điều tra khảo sát cụ thể như sau :
+ Gi v s ch : ữ ở ạ
+ Rèn chữ đẹp:
Vì vậy để các em viết đúng, chuẩn xác người giáo viên cần tìm hiểu rõ nguyên nhân để có kế hoạch, biện pháp cụ thể, phù hợp với từng đối tượng học sinh
Trang 3IV NỘI DUNG NGHIÊN CỨU :
1 Đối với giáo viên :
- Tôi luôn ý thức được rằng chữ viết của giáo viên là rất quan trọng vì nó
là mẫu để các em học tập và viết theo Các em thường coi thầy cô là thần tượng, là tấm gương để làm theo Vì vậy, tôi luôn có ý thức rèn luyện để chữ viết của bản thân rõ ràng, đúng mẫu và tương đối đẹp Giáo viên phải mẫu mực về chữ viết ở bảng lớp, ở lời phê, điểm số trong vở học sinh, làm gương cho học sinh học tập và noi theo
- Tôi cũng đã dành thời gian kể cho học sinh nghe về gương rèn chữ của Cao Bá Quát, để các em học tập và noi theo, đồng thời cũng phân tích cho các
em thấy những thiệt thòi khi viết chữ xấu
- Tôi thường xuyên nghiên cứu, tìm hiểu các tài liệu tham khảo như: dạy
Tập viết ở Tiểu học, tài liệu tham khảo “ Nét chữ - Nết người’’
- Mẫu chữ viết trong trường Tiểu học…
- Ngoài ra tôi còn tham quan, tham khảo, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp trong việc rèn chữ viết cho học sinh
- Tôi chú trọng rèn chữ cho học sinh trong tất cả các giờ học
- Thường xuyên động viên tuyên dương những học sinh có tiến bộ về chữ viết, có ý thức giữ vở sạch, viết chữ đẹp
2 Đối với việc giúp học sinh giữ vở sạch :
- Ngay từ đầu năm tôi đã giáo dục để các em hiểu tầm quan trọng, ý nghĩa, tác dụng của việc giữ vở sạch Tôi còn cho các em xem những bộ vở sạch, chữ đẹp từ những năm trước và động viên các em hăng say rèn luyện để đạt được những bộ vở sạch, chữ đẹp như các anh chị và các bạn
- Đầu năm tôi quy định mẫu vở, bút chì, bút mực, màu mực cho thống nhất cả lớp
- Mỗi em có một tờ giấy thấm, một giẻ để lau bút, trong mỗi vở đều có một tờ giấy kê tay để vở không bị giây bẩn, không bị ướt mồ hôi khi viết
- Ngoài ra tôi còn hướng dẫn học sinh cách gọt bút chì, cách bơm mực ( không bơm quá đầy, chỉ bơm 1/2 sức chứa của bút )
- Tôi luôn nhắc nhở học sinh mở vở, gấp vở nhẹ tay, khi viết không gấp đôi vở, chú ý không làm quăn góc vở
- Hàng ngày, bàn học của học sinh phải được lau sạch trước khi vào lớp, học sinh cần phải rửa tay sạch trước khi vào giờ học
- Nếu viết sai trong vở cần dùng thước gạch chéo một đường ở chữ viết sai, không được tẩy xoá
- Cuối mỗi buổi học tôi luôn kiểm tra vở của các em để kịp thời nhắc nhở, rút kinh nghiệm
- Thường xuyên động viên, tuyên dương những em giữ vở sạch, đẹp để khích lệ các em và làm gương cho lớp noi theo
3 Đối với việc rèn chữ đẹpcho học sinh :
a Những yêu cầu chung về sự chuẩn bị và thực hành:
Trang 4- Muốn rèn học sinh viết chữ đúng, đẹp đầu tiên tôi đọc các tài liệu tham khảo về cách viết chữ đẹp để nắm chắc cách viết các nét, độ cao các con chữ cho đúng, đẹp
- Ngay từ đầu năm học tôi dành tuần đầu tiên để hướng dẫn các em cách cầm bút, để vở và tư thế ngồi viết …
+ Tư thế viết: học sinh phải ngồi ngay ngắn, lưng thẳng, không tì ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, hai mắt cách vở từ 25- 30cm Cánh tay trái đặt trên mặt bàn bên trái vở, bàn tay trái tì vào vở giữ vở không bị xê dịch khi viết Cánh tay phải cùng ở trên mặt bàn Với cách để tay như vậy, khi viết bàn tay
và cánh tay phải có thể dịch chuyển thuận lợi từ trái sang phải một cách dễ dàng
+ Cách cầm bút: Cầm bút đúng giúp cho việc giữ sạch đôi tay, giữ sạch
vở và viết lâu không mỏi tay Khi viết không được cầm bút dựng đứng mà phải cầm bút hơi nghiêng về phía bên phải, không cầm sát phía ngòi bút, tay luôn ở tư thế nắm hờ không được nắm chặt Chỉ được cầm bút và điều khiển bút bằng 3 ngón tay: ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa của bàn tay phải Đầu ngón tay trỏ đặt ở giữa
- Vị trí đặt vở khi viết: Vở viết cần đặt nghiêng so với mép bàn một góc
300 (nghiêng về bên trái) Sở dĩ phải đặt như vậy vì chiều thuận của vận động tay khi viết chữ Việt là vận động từ trái sang phải Ngoài ra, động tác viết cần
có sự phối hợp cử động của cổ tay, khuỷu tay và cả cánh tay
- Trước khi viết cần thử bút ra giấy nháp, khi nào thấy mực ra đều đặn, nét đẹp mới viết vào vở, nếu bút bẩn cần lấy giẻ lau sạch rồi mới viết
- Thực tế nhiều em nét chữ rất đẹp nhưng khoảng cách giữa các nét chữ trong một chữ, khoảng cách giữa chữ nọ với chữ kia không đều Tật chữ học sinh mắc nhiều nhất là chữ: h, l, k, b, g, nh, th
- Để tạo khoảng cách đều trong bài viết thì giáo viên cần giúp cho học sinh luyện chữ o cho thật chuẩn Bởi vì chữ o làm chuẩn cho học sinh tạo ra khoảng cách các nét chữ và giữa các chữ
- Khi viết phải viêt liền nét các con chữ, không viết rời rạc, không nhấc bút lên, chú ý khoảng cách các con chữ là một con chữ o, nét chữ phải đều đặn
- Trong giảng dạy học sinh không chỉ được luyện chữ đứng, nét đều mà còn viết chữ đứng nét thanh, nét đậm, chữ nghiêng Bài viết muốn có nét thanh, nét đậm phụ thuộc vào đưa bút Những nét chữ đậm nằm ở những nét đưa bút xuống, còn nét thanh thì đưa bút lên Vậy khi đưa bút lên thì đưa nhẹ tay, nét đậm ấn mạnh tay hơn một chút Chữ nghiêng thì cầm bút nghiêng khoảng 450
- Khi viết bài tuyệt đối không nói chuyện, không được quay tới, quay lui, phải tập trung vào bài viết
- Trong quá trình học sinh viết, tôi luôn quan sát, phát hiện những học sinh ngồi, cầm bút hoặc để vở sai tư thế, để chỉnh sửa, uốn nắn kịp thời cho các em
Trang 5b Kế hoạch rèn chữ cụ thể:
Trong quá trình rèn luyện chữ cho học sinh, tôi luôn đặt ở ba thời điểm: trong giờ chính tả, trong các giờ học còn lại và ở nhà
* Trong giờ chính tả:
Đây là giờ học rèn luyện cho học sinh kỹ năng nghe đọc để viết chuẩn xác theo luật chính tả Học sinh nắm chắc để phân biệt được những phụ âm dễ
lẫn như TR/ CH, X/ S, D/ GI /R, N/ L, …
- Tôi chú trọng rèn luyện cho học sinh cách nghe chuẩn xác để viết đúng, ngoài ra đây còn là giờ học để rèn luyện cho học sinh kỹ năng viết đẹp
- Trong tiết chính tả tôi rất chú ý tới việc đánh giá bài viết của học sinh
để đảm bảo 2 yếu tố: vừa nghiêm khắc, vừa thể hiện sự động viên khích lệ kịp thời Nhờ đó sẽ đánh giá được thực chất bài viết của học sinh và động viên các em cố gắng phấn đấu hơn
* Trong các giờ còn lại:
Trong các giờ còn lại tôi rất chú trọng đến tiết tập đọc Tiết học này tôi luyện kỹ cho các em cách đọc trên cơ sở biết phát âm chuẩn xác các em sẽ đọc đúng, đọc nhanh Nếu học sinh đã đọc đúng, đọc nhanh thì việc viết chữ đúng của các em sẽ thuận lợi hơn rất nhiều
Ngoài ra, tôi còn chú trọng rèn chữ cho học sinh khi các em viết bài của
các môn học khác như: Toán, luyện Toán, luyện Tiếng Việt…để các em hiểu
được rèn chữ đẹp cần rèn ở mọi lúc mọi nơi Từ đó hình thành cho các em thói quen tốt giữ vở sạch sẽ, viết chữ cẩn thận, đúng và đẹp
* Đối với việc rèn chữ ở nhà :
- Tôi giao việc về nhà cụ thể để học sinh luyện thêm như :
+ Ở kỳ I: Sử dụng Vở tập viết chữ đẹp - tập 1, gồm 21 bài, tôi quy định mỗi tuần viết 1 bài theo mẫu đã in sẵn, theo 2 kiểu chữ: in nghiêng và đứng Còn 3 bài các em sẽ hoàn thành vào tuần 18b cuối học kì 1 Mỗi tuần, vào sáng thứ hai, tôi thu vở để chấm và nhận xét Những bài đầu tôi hướng dẫn cho học sinh cách viết, sau đó các em viết tương tự
+ Ở kỳ II: Tôi cũng làm tương tự
- Tôi thường xuyên liên hệ với gia đinh các em thông qua phụ huynh nhắc nhở và kiểm tra việc rèn chữ ở nhà của các em
4 Tổ chức kiểm tra đánh giá việc “Giữ vở sạch - rèn chữ đẹp” cho học
sinh:
- Vào đầu năm, thành lập các đôi bạn tự kiểm tra lẫn nhau vào đầu mỗi buổi học Phân công những em viết chữ đẹp kèm thêm hằng ngày cho những
em viết chữ chưa đẹp Ngoài ra phân công cho các tổ trưởng theo dõi việc rèn
chữ - giữ vở của từng bạn trong tổ, hằng tuần có đánh giá trong tiết sinh hoạt
cuối tuần
- Tôi còn có một sổ theo dõi riêng (ngoài sổ chủ nhiệm của lớp ) về diễn
biến chữ viết, việc giữ vở sạch của học sinh trong lớp Hàng tuần, vào thứ sáu
( tiết sinh hoạt) tôi dành ra khoảng 10 phút để đánh giá việc rèn chữ của từng
học sinh trong lớp Lấy đó làm tiêu chí thi đua giữa các tổ Ngoài ra tôi còn
Trang 6khuyến khích việc các em trao đổi bài luyện viết, vở cho nhau để các em học được ưu điểm của bạn, nhờ bạn chỉ rõ những yếu điểm của mình để khắc phục
- Hằng tháng, tôi đều chấm vở, xếp loại cho các em Ngoài ra còn tổ chức thi:
Vở sạch - chữ đẹp cho các em, có phát thưởng cho những em đạt giải,
phần thưởng là một cây bút chữ A, trích từ nguồn quỹ lớp và đồng thời phê bình nhẹ nhàng những em ít tiến bộ Với việc này, thời gian đầu tôi làm giám khảo Sau đó, khi các em đã nắm được đầy đủ các tiêu chuẩn của một bộ vở sạch - chữ đẹp tôi để các em làm giám khảo Mỗi tổ cử một đại diện tham gia vào ban giám khảo chấm cho các bạn trong lớp, bản thân tôi làm giám sát Các tổ cử người luân phiên vào ban giám khảo Khi được tham gia vào ban giám khảo các em rất thích vì cũng được đánh giá, được nhận xét, được đánh
giá người khác và điều đó đã kích thích các em thi đua phấn đấu giữ vở sạch
-rèn chữ đẹp
V KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Qua những việc làm trên, tôi thấy việc Giữ vở sạch - rèn chữ đẹp của
học sinh ở lớp có sự tiến bộ rõ rệt, nhiều em tiến bộ rất đáng khen, như em :
Ly, Tâm, Tuyết, Nhãn, My kết quả khảo sát cụ thể như sau:
+ Giữ vớ sạch:
Tổng số Loại ASL TL Loại BSL TL Loại CSL TL
+ Rèn ch ữ đẹ p:
Trang 7* Bài học kinh nghiệm :
Từ thực tế giảng dạy và thử nghiệm các biện pháp đã nêu ở trên, tôi nhận thấy khi rèn chữ đẹp - giữ vở sạch cho học sinh cần chú trọng tới một số vấn đề sau:
- Giáo viên cần thực sự hăng say, tận tâm, tận tình luôn luôn gần gũi, khích lệ, động viên các em, có tinh thần trách nhiệm cao với công việc này
- Giáo viên cần tự mình rèn luyện viết chữ đẹp, đúng để làm gương cho học sinh noi theo
- Tạo ra được phong trào thi đua về việc Giữ vở sạch - rèn chữ đẹp cho
học sinh trong lớp
- Chuẩn bị cơ sở vật chất tối thiểu đảm bảo đúng yêu cầu
- Học sinh hiểu và say mê luyện tập
- Có sự giúp đỡ, ủng hộ của đồng nghiệp, của nhà trường và phụ huynh học sinh
VI KẾT LUẬN:
Là một giáo viên say mê với sự nghiêp “Trồng người” khi nhìn thấy các
em học sinh trong lớp mình ngày càng tiến bộ về chữ viết và vở cũng sạch hơn, tôi sung sướng vô cùng Do đó tôi mạnh dạn viết ra những kinnh nghiệm nhỏ mà bản thân tôi đã thử nghiệm và đạt được kết quả bước đầu để đồng nghiệp cùng tham khảo Chắc chắn sẽ không tránh khỏi những điều thiếu sót, rất mong sự góp ý chân tình của quý đồng nghiệp để sáng kiến được hoàn thiện hơn
Trang 8VII ĐỀ NGHỊ:
- Với nhà trường:
Nhằm tạo ra phong trào: Giữ vở sạch- rèn chữ đẹp trong trường, đồng
thời thu hút và phát huy những em có năng khiếu viết chữ đẹp, tôi đề nghị nhà trường trong năm học đến thành lập câu lạc bộ: Viết chữ đẹp trong trường
- Với phòng giáo dục:
Hằng năm, nên chăng mở lớp tập huấn về kĩ năng viết chữ đẹp cho giáo viên ở các trường Nhằm giúp cho giáo viên có thêm kiến thức về viết chữ
đẹp để về hướng dẫn cho học sinh thực hiện phong trào: Giữ vở sạch - rèn
chữ đẹp tốt hơn.
Đai Thắng ngày 10/3/2013 Người viết
Trần Thị Ba
Trang 9VIII TÀI LIỆU THAM KHẢO:
STT Tên tài liệu tham khảo Tên tác giả Nhà xuất bản Năm
xuất bản
1 Chỉ thị nhiệm vụ năm
học năm học :2012-2013
Bộ giáo dục &
đào tạo
2012
3 Vở luyện viết chữ đẹp
lớp 4 tập 1
Trần Mạnh Hưởng Nguyễn Thúy Mai
Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam
2012
4 Vở luyện viết chữ đẹp
lớp 4 tập 2
Trần Mạnh Hưởng Nguyễn Thúy Mai
Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam
2012
5 Tài liệu về Tâm lí học
lứa tuổi tiểu học
Nguyễn Quang Uẩn
Nhà xuất bản giáo dục
2000
6 Sách Tiếng Việt lớp 4 -
tập 1,2
Nguyễn Minh Thuyết
Nhà xuất bản giao dục
1998
7 Sách hướng dẫn dạy
tiếng Việt lớp 4- tập 1,2
Nguyễn Minh Thuyết
Nhà xuất bản giáo dục
1998
9 Mẫu chữ viết trong
trường tiểu học
1995
Trang 10IX.M C L C: Ụ Ụ
Thứ tự các phần, tiêu đề từng phần Trang