Giáo trình Bảo dưỡng sửa chữa thiết bị điện gia dụng (Nghề: Cơ điện nông thôn) - Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai

(NB) Giáo trình Bảo dưỡng sửa chữa thiết bị điện gia dụng cung cấp cho người học những kiến thức như: Lắp đặt, kiểm tra và thay thế các loại đèn chiếu sáng thông dụng; Sửa chữa bàn là; Sửa chữa nồi cơm điện; Bảo dưỡng, sửa chữa bình nước nóng; Sửa chữa mạch điện tủ lạnh làm lạnh trực tiếp; Sửa chữa mạch điện tủ lạnh làm lạnh quạt gió;...

Trang 1

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH LÀO CAI

TRƯỜNG CAO ĐẲNG LÀO CAI

BÀI GIẢNG

MÔ ĐUN: BẢO DƯỠNG SỬA CHỮA THIẾT BỊ ĐIỆN GIA DỤNG

NGHỀ: CƠ ĐIỆN NÔNG THÔN (áp dụng cho Trình độ Trung cấp)

LƯU HÀNH NỘI BỘ Năm 2017

Trang 2

MỤC LỤC

BÀI 1: LẮP ĐẶT, KIỂM TRA VÀ THAY THẾ CÁC LOẠI ĐÈN CHIẾU

SÁNG THÔNG DỤNG 8

1 Đèn sợi đốt 8

1.1 Cấu tạo 8

1.2 Nguyên lý làm việc 8

1.3 Ưu nhược điểm và ứng dụng 8

2 Đèn huỳnh quang 9

2.1 Cấu tạo 9

2.3 Ưu nhược điểm và ứng dụng 11

3 Đèn thủy ngân cao áp 11

3.1 Cấu tạo 11

3.3 Ưu, nhược điểm và ứng dụng 12

4 Thực hành lắp đặt, kiểm tra và thay thế 13

4.1 Đèn sợi đốt 13

4.2 Đèn huỳnh quang 17

4.3 Đèn thủy ngân cao áp 18

BÀI 2: SỬA CHỮA BÀN LÀ 20

1 Cấu tạo và nguyên lý làm việc 20

1.1 Dây may xo 20

1.2 Rơ le nhiệt 20

2 Thực hành kiểm tra và sửa chữa những hư hỏng thường gặp của bàn là 21

BÀI 3: SỬA CHỮA NỒI CƠM ĐIỆN 22

1 Cấu tạo 22

1.1 Điện trở nấu 22

1.2 Điện trở ủ 22

1.3 Rơ le từ 22

1.4 Cầu chì nhiệt 22

Trang 3

2 Nguyên lý làm việc 23

3 Thực hành kiểm tra, sửa chữa những hư hỏng thường gặp của nồi cơm điện 23 BÀI 4: BẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA BÌNH NƯỚC NÓNG 25

1 Cấu tạo 25

1.1 Thanh đốt nóng (may xo) 25

1.3 Ap tô mat chống giật 26

3 Thực hành kiểm tra và sửa chữa những hư hỏng thường gặp của bình nước nóng 27

BÀI 5: SỬA CHỮA MẠCH ĐIỆN TỦ LẠNH LÀM LẠNH TRỰC TIẾP 29

1 Sơ đồ mạch điện nguyên lý 29

2 Cấu tạo 30

2.1 Động cơ máy nén 30

2.2 Rơ le cảm biến nhiệt độ 31

2.3 Rơ le khởi động 31

2.4 Rơ le bảo vệ 33

4 Kiểm tra và sửa chữa những hư hỏng của mạch điện tủ lạnh 33

4.1 Block hoạt động nhưng tủ không làm lạnh 33

4.2 Block hoạt động liên tục không ngừng 34

BÀI 6: SỬA CHỮA MẠCH ĐIỆN TỦ LẠNH LÀM LẠNH QUẠT GIÓ 35

1 Sơ đồ mạch điện nguyên lý 35

2 Cấu tạo 36

2.1 Động cơ máy nén 36

2.2 Rơ le cảm biến nhiệt độ 37

2.3 Rơ le khởi động 37

2.4 Rơ le bảo vệ 39

2.5 Rơ le nhiệt âm (-70C) 39

2.6 Rơ le nhiệt dương (+750C) 40

2.7 Rơ le thời gian 40

Trang 4

2.8 Quạt gió 41

4 Kiểm tra và sửa chữa những hư hỏng của mạch điện tủ lạnh 41

4.1 Block hoạt động nhưng tủ không làm lạnh 41

4.2 Block hoạt động liên tục không ngừng 42

4.3 Tủ lạnh 2 buồng nhưng chỉ có một buồng lạnh 42

BÀI 7: SỬA CHỮA LÒ VI SÓNG 43

1 Quá trình tạo ra vi sóng và tính chất của vi sóng 43

1.1 Quá trình tạo ra vi sóng 43

1.2 Tính chất của vi sóng 44

1.3 Ảnh hưởng của vi sóng đối với sức khỏe con người 45

2 Cấu tạo của lò vi sóng 45

2.1 Bộ định thời gian 45

2.3 Biến áp cao áp 46

2.4 Bộ tạo vi sóng 46

4 Thực hành kiểm tra và sửa chữa những hư hỏng của lò vi sóng 47

4.1 Lò vi ba không làm việc 47

4.2 Phím bấm lò vi sóng không ăn 47

4.3 Đĩa lò không xoay 48

4.4 Lò vi sóng phát ra tia lửa điện 48

4.5 Nhận thấy tia lửa lóe sáng trong buồng lò vi ba 48

4.6 Lò vi sóng vẫn vận hành tuy thế thức ăn không nóng 48

4.7 Bảng điều khiển không hoạt động hoặc hoạt động không đúng 48

4.8 Lò vi ba bị cháy ở trong buồng nướng 49

Trang 5

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

Trang 6

LỜI GIỚI THIỆU Hiện nay các thiết bị điện gia dụng như nồi cơm, ấm đun nước, bình nước nóng, tủ lạnh, điều hòa được sử dụng phổ biến và thường xuyên tại các hộ gia đình Việt Nam Trong chương trình đào tạo sơ cấp điện dân dụng có mô đun “ Sửa chữa thiết bị điện dân dụng” Mô đun này nhằm đào tạo cho học viên các kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và sửa chữa một số hư hỏng thường gặp cuacs các thiết bị điện gia dụng Giáo trình Sửa chữa tủ lạnh dân dụng luôn bám sát vào chương trình khung sơ cấp sửa chữa thiết bị điện gia dụng Giáo trình này là tài liệu quan trọng, có ý nghĩa thiết thực cho việc giảng dạy của giáo viên và học tập của sinh viên Giáo trình này có cấu trúc gồm sáu bài chủ yếu là:

BÀI 1: LẮP ĐẶT, KIỂM TRA VÀ THAY THẾ CÁC LOẠI ĐÈN CHIẾU SÁNG THÔNG DỤNG

BÀI 2: SỬA CHỮA BÀN LÀ

BÀI 3: SỬA CHỮA NỒI CƠM ĐIỆN

BÀI 4: BẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA BÌNH NƯỚC NÓNG

BÀI 5: SỬA CHỮA MẠCH ĐIỆN TỦ LẠNH LÀM LẠNH TRỰC TIẾP

BÀI 6: SỬA CHỮA MẠCH ĐIỆN TỦ LẠNH QUẠT GIÓ

BÀI 7: SỬA CHỮA LÒ VI SÓNG

Trong quá trình biên soạn giáo trình, không tránh khỏi khiếm khuyết, tác giả rất mong sự cộng tác và góp ý phê bình của bạn đọc, để ngày một hoàn thiện hơn

Lào Cai, ngày 10 tháng 7 năm 2017

Tác giả biên soạn

Đỗ Xuân Sinh

Trang 7

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN

Tên mô đun: Bảo dưỡng sửa chữa thiết bị điện gia dụng

Mã mô đun: MĐ 02

Vị trí, tính chất của mô đun:

- Vị trí: Mô đun này bố trí học trước khi học viên đi thực tập tại cơ sở

- Tính chất: Là môn học kiến thức kỹ thuật chuyên môn bắt buộc

Mục tiêu của mô đun

Sau khi học xong môn học này, người học có khả năng:

- Giải thích được cấu tạo, nguyên lý hoạt động của nhóm thiết bị cấp nhiệt sử dụng trong gia đình theo tiêu chuẩn kỹ thuật của nhà sản xuất

- Giải thích được ý nghĩa các ký hiệu ghi trên nhãn động cơ

- Vẽ được sơ đồ trải, sơ đồ đấu dây bộ dây động cơ 1 pha

- Tháo lắp, bảo dưỡng được các thiết bị điện cấp nhiệt, thiết bị lạnh, động cơ điện 1 pha

- Xác định được nguyên nhân và sửa chữa được các hư hỏng thông thường

- Biết cách bố trí và đấu dây trên hộp nối và xác định được cực tính động cơ 1 pha

- Quấn lại được bộ dây quạt điện, động cơ một pha, máy biến áp gia dụng

- Đấu nối, vận hành được động cơ một pha đúng yêu cầu kỹ thuật

- Rèn luyện tác phong công nghiệp Lao động có kỷ luật, kỹ thuật, sáng tạo Cẩn thận, ngăn nắp, gọn gàng

- Chủ động lập kế hoạch, dự trù được vật tư, thiết bị

- Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và tư duy khoa học trong công việc

Nội dung mô đun:

Trang 8

BÀI 1: LẮP ĐẶT, KIỂM TRA VÀ THAY THẾ CÁC LOẠI ĐÈN

CHIẾU SÁNG THÔNG DỤNG

Mục tiêu:

- Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại đèn chiếu sáng thông dụng;

- Lắp đặt, kiểm tra và thay thế được các loại đèn chiếu sáng thông dụng;

- Rèn luyện tác phong công nghiệp

Nội dung:

1 Đèn sợi đốt

1.1 Cấu tạo

Đèn sợi đốt hay còn gọi là đèn dây tóc được dùng rộng rãi trong các lĩnh vực

do cấu tạo đơn giản, lắp đặt dễ dàng

Dây tóc bóng đèn được làm từ kim loại Wolfram (Kim loại có điện trở nóng chảy rất cao) Để giảm tổn thất nhiệt lượng dây tóc được quấn xoắn đường kính xoắn càng lớn thì tổn thất nhiệt lượng càng giảm dây tóc được mắc gíc dắc trên cực phụ và hai cực chính của bóng đèn

Trong bóng có thể chứa khí trơ hoặc chân không Thường bóng có công suất nhỏ thì hút chân không, còn bóng có công suất lớn hơn 75W thì nạp khí trơ để bảo

vệ sợi đốt

1.2 Nguyên lý làm việc

Khi cho dòng điện đi qua sợi đốt của bóng đèn, do sợi đốt của bóng đèn có điện trở suất lớn là Wolfram nên sợi đốt được đốt nóng đến nhiệt độ phát ra ánh sáng khoảng (2000  3000)oK

1.3 Ưu nhược điểm và ứng dụng

- Ưu điểm:

Trang 9

Nối trực tiếp với nguồn điện

Trang 10

Khi có điện áp đặt vào hai điện cực sẽ tạo nên sự phóng điện trong Stăcte

Do nhiệt lượng toả ra nên điện cực 2 bị uốn cong và chạm vào điện cực 1 làm ngắn mạch giữa hai điện cực, khi đó điện áp đặt lên hai điện cực giảm xuống, thanh lưỡng kim nguội đi và trở về trạng thái ban đầu Nếu không có sự phóng điện trong đèn ống thì quá trình phóng điện trong Stăcte lại xảy ra đến khi sự phóng điện trong đèn ống thành công mới thôi

Tụ điện mắc giữa hai điện cực nhằm giảm nhiễu điện lúc phóng điện trông

Stắcte sang các thiêt bị dùng điện khác

c Chấn lưu điện cảm:

Có tác dụng nâng điện áp lúc lên cáo tạo điều kiện thuận lợi cho sự phóng điện giữa hai điện cực của bóng đèn Khi đèn làm việc chấn lưu có tác dụng ổn định điện áp cấp cho bóng để đèn làm việc không bị nháy rung

d Chấn lưu điện tử:

Do sự phát triển của kỹ thuật điện tử người ta nghiên cứu và thay thế các chấn lưu điện cảm bằng chấn lưu điện tử Chấn lưu điện tử nhẹ hơn, tiêu thụ diện năng ít hơn chấn lưu điện cảm

Chấn lưu điện tử biến tần số dòng điện từ 50HZ lên tới 20KHZ khí đó điện

áp cũng tăng theo

Khi cấp nguồn vào mạch điện thì trên hai cực của stắcte có điện áp đặt vào xuất hiện sự phóng điện giữa hai điện cực Thanh lưỡng kim nóng lên, uốn cong nối liền hai điện cực của stăcte lúc này Lúc đó sợi đốt ở hai cực của bóng đèn có dòng điện chảy qua và nóng lên làm hơi thuỷ ngân ở hai đầu bóng đèn bốc hơi tạo thành các đám mây điện tử ở hai đầu bóng đèn và dần lan rộng về giữa, là môi trường dẫn điện khi có điện áp đặt lên hai điện cực

Sau một thời gian ngắn mạch thanh lưỡng kim nguội đi và sẽ trở lại trạng thái ban đầu (Hai điện cực của Stắcte tách rời nhau ra) làm dòng điện trong mạch

bị mất đột ngột, từ trường của cuộn chấn lưu biến thiên mạnh để chống lại sự mất

Trang 11

đột ngột của dòng điện Từ trường này làm phát sinh một xung điện có điện áp cao đặt vào hai đầu cực của bóng đèn tạo nên sự phóng điện giữa hai điện cực của bóng đèn Dòng điện chảy trong bóng đèn làm phát sinh trong bóng các sóng điện

từ có tần số lớn va đập vào thành ống Tại thành ống có lớp bột huỳnh quang hấp thụ sóng điện từ này phát sinh ra tia bức xạ thứ cấp mắt người có thể nhìn thấy được

2.3 Ưu nhược điểm và ứng dụng

- Chế tạo khó, giá thành cao

- Khi đóng điện đèn nhấp nháy nên hại mắt

3 Đèn thủy ngân cao áp

3.1 Cấu tạo

Cấu tạo của bóng đèn này gồm có một bóng nhỏ hình ống bằng thạch anh đường kính khoảng 10  15 mm và chiều dài khoảng vài cm Trong bóng có hai điện cực và chứa thuỷ ngân với một lượng đủ bốc hơi khi đèn vận hành áp suất trong ống thay đổi từ 1  5 at tuỳ theo từng loại bóng ẩng thạch anh này được đặt thẳng đứng trong một bóng đèn tròn có tráng lớp bột huỳnh quang và chứa hơi khí hiếm có áp suất thấp

Trang 12

Khi vận hành do điện cực phụ được gần 1 trong hai điện cực chính và nối với cực chính còn lại thông qua một điện trở phụ Khi cấp nguồn, hai điện cực đặt gần nhau sẽ phóng điện sang nhau sinh nhiệt làm thuỷ ngân bốc hơi (Quá trìng khởi động) Quá trình khởi động thường kéo dài từ 4  5 phút Lúc này đèn có ánh sáng màu đỏ

Khi môi trường trong ống thuỷ tinh là hơi thuỷ ngân thì sự phóng điện giữa hai điện cực chính xảy ra và xuất hiện các tia cực tím bức xạ bắn phá vào bầu thuỷ tinh bên ngoài có bột huỳnh quang Lớp bột huỳnh quang này hấp thụ tia tử ngoại và phát sinh ánh sáng mắt người nhìn thấy được

Cuộn chấn lưu có tác dụng làm ổn định và hạn chế dòng điện lúc đèn vận hành

Tụ điện mắc song song với đèn để bù công suất

3.3 Ưu, nhược điểm và ứng dụng

- Chế tạo khó, giá thành cao

- Khi đóng điện đèn không sáng ngay mà cần thời gian mồi

Trang 13

4 Thực hành lắp đặt, kiểm tra và thay thế

*Sơ đồ lắp đặt

Hình 6.1.3: Sơ đồ lắp đặt

b Các bước thực hiện lắp đặt và đấu dây

• Bước 1: Lắp các thiết bị lên panel thực hành

Ở bước này cần xác định vị trí các thiết bị trên panel và gá lắp chúng lên Với sơ đồ mạch như trên, các thiết bị cần gá lắp bao gồm: Ống PVC; bảng điện

và bóng đèn

• Bước 2: Đấu dây

- Luồn dây trong ống đến các vị trí đấu lắp của các thiết bị

Trang 14

- Đấu dây các thiết bị

Phần này giáo viên sẽ thao tác tỉ mỉ lần lượt từng bước thực hiện công việc

để sinh viên quan sát Vừa thao tác, vừa kết hợp thuyết trình và đối chiếu với bảng quy trình kỹ thuật để học viên nắm rõ được các bước thực hiện

Trong quá trình thao tác mẫu, nếu thấy sinh viên chưa hiểu hoặc chưa rõ bước nào thì giáo viên sẽ thao tác lại bước đó

* Thực hành

- Chia nhóm và phân bổ các nhóm vào vị trí thực hành

- Các nhóm tiến hành thực hiện công việc

- Trong thời gian sinh viên thực hành, giáo viên phải thường xuyên quan sát, uốn nắn và chỉnh sửa các thao tác còn chưa đúng, chưa đạt của để hoàn thiện kỹ năng cho các em

* Đánh giá kết quả

Trang 15

Kết thúc giờ thực hành, giáo viên dựa vào các tiêu chí đánh giá của bài thực hành để đánh giá kết quả của từng nhóm Đối với kỹ năng đấu mạch đèn sợi đốt, sản phẩm cuối cùng phải đạt được những tiêu chí sau:

- Mạch hoạt động tốt

- Các thiết bị đặt đúng theo kích thước của bản vẽ sơ đồ lắp ráp

- Mạch điện đảm bảo các điều kiện về an toàn điện

Từ kết quả bài thực hành của các nhóm, nhận xét kết quả chung của cả lớp Nhắc nhở, nhấn mạnh những kiến thức, những thao tác cần lưu ý trong bài

4.1.2 Lắp đặt mạch điện 2 đèn đấu song song, nối tiếp

a Sơ đồ nguyên lý

* Sơ đồ mạch hai đèn nối tiếp

Hình 6.2.1: Sơ đồ mạch hai đèn nối tiếp

* Sơ đồ mạch hai đèn song song

Hình 6.2.1: Sơ đồ mạch hai đèn song song

b Trình tự lắp đặt

Khi thực hiện lắp đặt mạch điện ta tiến hành theo trình tự sau:

- Lắp đặt và đấu nối các thiết bị trên bảng điện bao gồm: cầu chì; công tắc

- Xác định vị trí và lấy dấu chỗ lắp bảng điện và đèn

- Đặt các ống nối, hộp nối vào tuyến đường dây đã định sẵn

- Mắc đèn vào vị trí đã được lấy dấu

- Luồn dây vào trong các ống tới các thiết bị, số lượng dây dẫn đã được qui định trên sơ đồ, chừa các đầu dây tại các hộp nối

- Đấu nối các đầu dây theo sơ đồ và cho vận hành thử

Trang 16

* Thực hành

Trang 17

4.2 Đèn huỳnh quang

a Sơ đồ nguyên lý

Hình 4.1.5: Mạch đèn huỳnh quang

b Các bước thực hiện lắp đặt và đấu dây

Mạch đèn huỳnh quang được cho trên hình vẽ 9.1.5 Để lắp đặt mạch đèn huỳnh

quang ta thực hiện theo các bước sau:

Ở bước này cần xác định vị trí các thiết bị trên panel và gá lắp chúng lên Với sơ đồ mạch như trên, các thiết bị cần gá lắp bao gồm: Ống PVC; bảng điện và đèn huỳnh quang

Trang 18

* Thực hành

4.3 Đèn thủy ngân cao áp

a Các bước thực hiện lắp đặt và đấu dây

Ở bước này cần xác định vị trí các thiết bị trên panel và gá lắp chúng lên Với sơ đồ mạch như trên, các thiết bị cần gá lắp bao gồm: Ống PVC; bảng điện và

bộ đèn halogen

Trang 19

TT Tên Thiết bị, vật tư Số lượng Ghi chú

* Thực hành

Trang 20

BÀI 2: SỬA CHỮA BÀN LÀ

Mục tiêu:

- Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của bàn là;

- Kiểm tra, sửa chữa được những hư hỏng thường gặp của bàn là;

Khi nhiệt độ của bàn là đạt đến trị số quy định thì nhiệt lượng toả ra của bàn là làm cho thanh kim loại kép bị uốn cong về phía tấm kim loại có hệ số dãn nở nhỏ, nó đẩy tiếp điểm làm tiếp điểm mở ra, kết quả làm cắt mạch điện vào bàn là Khi bàn là nguội đến mức quy định, thanh kim loại trở về dạng ban đầu, tiếp điểm rơle nhiệt tự động đóng lại làm kín mạch điện, bàn là được đóng điện, đèn tín hiệu Đ sáng Thời gian đóng mở của rơle nhiệt phụ thuộc vào

Hình 2-1 Sơ đồ nguyên lý của bàn là

Sợi đốt Cam C Đèn Đ

Thanh lưỡng kim

Trang 21

việc điều chỉnh vị trí cam C Khi sử dụng, tuỳ thuộc loại vải nào, nhiệt độ cần thiết là bao nhiêu, trên bàn là đã chỉ vị trí điều chỉnh nhiệt độ tương ứng

2 Thực hành kiểm tra và sửa chữa những hư hỏng thường gặp của bàn là

a Rơ le nhiệt

Rơ le nhiệt của bàn là thường hỏng ở dạng như không tiếp xúc tiếp điểm hoặc tiếp điểm bị dính Nguyên nhân xảy ra do quá trình làm việc lâu ngày, tiếp điểm đóng cắt sinh ra tia lửa điện làm cháy tiếp điểm Khi xảy ra hư hỏng ta phải kiểm tra vệ sinh lại tiếp điểm bằng giấy ráp mịn, nếu không được ta phải thay thế rơ le nhiệt mới

b Dây điện trở

Khi dây điện trở làm việc lâu ngày sẽ xảy ra hiện tượng bị đứt (Không xảy ra hiện tương chập) Khi dây điện trở bị đứt cần phải thay dây mới Để thay dây điện trở, ta phải tháo dây dẫn cắm điện rồi mở vỏ bàn là ra, tiếp theo tháo vỏ và bộ phận

điều chỉnh nhiệt độ (nếu có), sau đó tháo bỏ dây cũ, thay dây mới vào và lắp lại

c Dây dẫn, phích cắm, đèn báo

Các bộ phận như dây dẫn phích cắm của bàn là thường hỏng ở dạng chập

chờn, tiếp xúc không tốt Khi sửa chữa cần phải kiểm tra lại như sau:

- Kiểm tra cách điện giữa vỏ bàn là và mạch điện (các phần dẫn điện trong bàn là) Việc kiểm tra phải được tiến hành trong một phút ở nhiệt độ làm việc nóng nhất của bàn là

- Kiểm tra tất cả các mối nối của mạch điện xem có tiếp xúc tốt không,

- Đèn tín hiệu phải làm việc bình thường, khi cắm điện vào đèn phải sáng,

- Mặt đế bàn là phải sạch và trơn láng

- Tay cầm phải chắc chắn (không lỏng, không lung lay)

Trang 22

BÀI 3: SỬA CHỮA NỒI CƠM ĐIỆN

Mục tiêu:

- Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của nồi cơm điện;

- Kiểm tra, sửa chữa được những hư hỏng thường gặp của nồi cơm điện;

1.2 Điện trở ủ

Khi kết thúc giai đoạn nấu cơm thì điện trở ủ của nồi cơm điện được đấu nối tiếp với điện trở nấu nhằm giảm dòng điện đi qua điện trở nấu nên giảm nhiệt độ nấu xuống nhiệt độ ủ giúp nồi cơm luôn nóng

1.3 Rơ le từ

Rơ le từ được làm từ nam châm vĩnh cửu NS gắn dưới đáy nồi Khi nồi nóng lên, từ tính của nam châm giảm, nhờ lò xo điều khiển công tắc K tự động mở tiếp điểm và chuyển sang chế độ ủ cơm, lúc này điện trở nấu nối tiếp với điện trở ủ, đèn vàng sáng báo cơm ở chế độ ủ

1.4 Cầu chì nhiệt

Trong nồi cơm điện có gắn cầu chì nhiệt để bảo vệ quá nhiệt cho nồi cơm Khi rơle từ bị hỏng, tiếp điểm nấu không ngắt khi kết thúc quá trình nấu dẫn đến quá nhiệt nồi cơm Lúc này cầu chì nhiệt sẽ đứt ra để bảo vệ nội khỏi bị cháy

Trang 23

2 Nguyên lý làm việc

Hình vẽ trên là sơ đồ nồi cơm điện kiểu cơ thông dụng hiện nay Sơ đồ mạch điện đơn giản nhưng có thể làm việc tự động ở hai chế độ:

- Chế độ nấu cơm, dùng một điện trở mâm chính R1 đặt dưới đáy nồi

- Chế độ ủ cơm hoặc ninh thực phẩm dùng thêm một điện trở phụ công suất nhỏ R2 gắn vào thành nồi Việc nấu cơm, ủ cơm được thực hiện hoàn toàn tự động

Khi nấu cơm, ấn nút M để đóng công tắc, điện trở R2 được nối tắt, nguồn điện trực tiếp vào mâm chính R1 có công suất lớn để nấu cơm Khi cơm chín, nhiết độ trong nồi tăng lên, nam châm vĩnh cửu NS gắn dưới đáy nồi nóng lên, từ tính của nam châm giảm, công tắc K tự động mở tiếp điểm và chuyển sang chế độ ủ cơm, lúc này R1 nối tiếp với R2, đèn vàng sáng báo cơm ở chế độ ủ

3 Thực hành kiểm tra, sửa chữa những hư hỏng thường gặp của nồi cơm điện

Tuỳ theo nguyên nhân hư hỏng mà phán đoán xem sự cố ở khu vực nào, từ đó

đề ra phương án kiểm tra và sửa chữa

a Vừa cắm điện nồi cơm điện thì cháy cầu chì bảo vệ ngay

* Nguyên nhân:

- Do dây dẫn bên trong bị chập

- Do dây dẫn tại phích cắm bị lỏng sinh nhiệt làm cháy dây gây ra chập mạch

* Cách khắc phục

- Sửa chữa hoặc thay dây mới

- Xiết chặt lại dây dẫn tại phích cắm

b Cắm điện nồi cơm điện, nhấn chuyển mạch nguồn xuống thì cầu chì bảo vệ liền bị cháy

Trang 24

Kiểm tra lại phần dây dẫn nối các thiết bị trong nồi cơm xem phần dây nào

bị nóng chảy và chạm chập với nhau, có thế dùng đồng hồ vạn năng để ở thang  X1 để kiểm tra

c Rò điện ra vỏ nồi

* Nguyên nhân:

- Các linh kiện hoặc công tắc bị ướt

- Lớp cách điện của dây dẫn nối bên trong mạch điện bị chập

- Do sợi đổt chạm vỏ

* Cách khắc phục

- Cắm điện cho nóng trong 10 phút để cho khô hẳn, hiện tượng rò điện sẽ hết

- Thay dây nối khác

- Dùng đồng hồ vạn năng đặt ở thàn ôm X1 đo giữa 1 trong 2 cực của sợi đốt với vỏ nếu giá trị đo được có điện trở thấp thi phải thay thế nồi cơm

d Cơm đã chín nhưng công tắc chuyển mạch không phục hồi vị trí được, làm cho cơm bị cháy

- Kiểm tra lại xoong cơm, nếu thấy đáy xong bị méo, lõm xuống thì ta khôi phục lại trạng thái ban đầu

e Cơm nấu không chín

Định dạng
Số trang	49
Dung lượng	822,08 KB