Luận án xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong quân đội hiện nay theo phong cách hồ chí minh

Những nhân tố tác động và yêu cầu xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong quân đội theo phong cách Hồ Chí Minh .... Từ những lý do nêu trên, nghiên cứu sinh chọn vấn đề: “X

HÀ NỘI - 2021

hướng dẫn của PGS, TS Phạm Hồng Chương và PGS, TS Lê Huy Bình Các số liệu, trích dẫn trong luận án đều bảo đảm tính trung thực, khách quan, khoa học và có nguồn gốc rõ ràng, không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố

Hà Nội, ngày 20 tháng 6 năm 2021

Tác giả luận án

NCS Phùng Thanh

LUẬN ÁN 7

1.1 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 7 1.2 Khái quát kết quả nghiên cứu có liên quan và những vấn đề cần tiếp tục đi sâu

nghiên cứu 20

Chương 2: XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN

TRONG QUÂN ĐỘI THEO PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 24

2.1 Một số khái niệm cơ bản 24 2.2 Đặc trưng của phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh 39 2.3 Giá trị của phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh đối với xây dựng đội ngũ chính trị viên trong quân đội 62

Chương 3: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA

CHÍNH TRỊ VIÊN TRONG QUÂN ĐỘI THEO PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 72

3.1 Thực trạng xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong quân đội theo phong cách Hồ Chí Minh thời gian qua 72 3.2 Những vấn đề đặt ra trong xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh 104

Chương 4: YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO

CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN TRONG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY THEO PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH 112

4.1 Những nhân tố tác động và yêu cầu xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong quân đội theo phong cách Hồ Chí Minh 112 4.2 Giải pháp cơ bản xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh 122

KẾT LUẬN 149

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ

LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 151

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 152

PHỤ LỤC 162

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hồ Chí Minh là lãnh tụ thiên tài, đã lãnh đạo nhân dân ta tiến hành thắng lợi

sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; mở ra một thời đại mới trong lịch sử dân tộc: Thời kỳ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người có giá trị bền vững, trở thành nền tảng tư tưởng của Đảng, ánh sáng soi đường, dẫn dắt cách mạng Việt Nam phát triển đi lên Phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm: Phong cách tư duy, phong cách làm việc - lãnh đạo, phong cách ứng xử - giao tiếp; phong cách diễn đạt; phong cách sinh hoạt, Tất cả những nội dung đó được hội tụ trong nhân cách của nhà cách mạng vĩ đại Hồ Chí Minh Trong đó, PCLĐ của Người được coi là “hình mẫu” của một nhà lãnh đạo châu Á, nhưng không xa lạ với châu Âu; PCLĐ có sự hòa quyện chặt chẽ giữa: Hiện đại và truyền thống; dân chủ và tập trung; thân tình và thẳng thắn; bác học và đời thường; lãnh tụ và quần chúng; PCLĐ của

Hồ Chí Minh dựa trên công lý và lẽ phải, đạt đến đỉnh cao của hiệu quả

Giá trị và sự ảnh hưởng của PCLĐ Hồ Chí Minh đối với Đảng, với dân tộc Việt Nam và nhân dân thế giới rất to lớn, đặc biệt là những tác động, ảnh hưởng đối với việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, đổi mới PCLĐ của đội ngũ cán

bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta Sự lan tỏa và sức cảm hóa của PCLĐ Hồ Chí Minh

đã góp phần tạo ra những thế hệ cán bộ cách mạng trung kiên, có PCLĐ khoa học, dân chủ, quần chúng, nêu gương, Đây là một trong những nguyên nhân tạo nên những thành công của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX, cũng như trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay Vì thế, nghiên cứu để làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, thực tiễn về PCLĐ Hồ Chí Minh là công việc rất quan trọng và cần thiết để vận dụng vào đổi mới PCLĐ của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta nói chung, đội ngũ CTV trong Quân đội nói riêng

Đội ngũ CTV trong Quân đội có vị trí, vai trò rất quan trọng, là người chủ trì

về chính trị ở đơn vị cơ sở; trực tiếp làm công tác lãnh đạo, quản lý, giáo dục CB, CS thuộc quyền, góp phần quan trọng vào nâng cao sức mạnh chiến đấu và khả năng sẵn

sàng chiến đấu của Quân đội ta PCLĐ của CTV không chỉ là yếu tố rất quan trọng, quyết định chất lượng, hiệu quả công tác của họ, mà còn có sự tác động, ảnh hưởng rất lớn đến CB, CS trong đơn vị, như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Tư cách của chính trị viên có ảnh hưởng rất quan trọng đến bộ đội Người chính trị viên tốt, thì bộ đội ấy tốt Người chính trị viên không làm tròn nhiệm vụ, thì bộ đội ấy không tốt” [81, 484] Vì thế, xây dựng PCLĐ của CTV là công việc rất cần thiết để mỗi người thực hiện tốt vị trí, vai trò, trọng trách của người chủ trì về chính trị ở đơn vị cơ

sở, góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực CTĐ, CTCT trong Quân đội, qua đó, củng

cố lòng trung thành, niềm tin chính trị của CB, CS đối với Đảng và chế độ, với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trong nhiều năm qua, Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng

và lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong Quân đội rất quan tâm xây dựng PCLĐ của đội ngũ CTV và đã đạt được những kết quả quan trọng Tuy nhiên, PCLĐ của CTV hiện nay vẫn còn có những hạn chế, bất cập, đó là: Tình trạng quan liêu, chuyên quyền, độc đoán; giải quyết công việc cứng nhắc, thiếu tính khoa học; chưa chú trọng giáo dục, thuyết phục, nêu gương; Những vấn đề trên không chỉ làm giảm hiệu quả công tác của người CTV, mà còn ảnh hưởng đến kết quả hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị, của Quân đội Thực tế đó đặt ra yêu cầu cần phải nghiên cứu làm rõ lý luận và thực tiễn xây dựng PCLĐ của CTV, từ đó tìm ra những biện pháp có tính khả thi để nâng cao chất lượng hoạt động xây dựng trong giai đoạn mới

Hiện nay, việc xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội theo phong cách Hồ Chí Minh có nhiều thuận lợi, nhất là những thành tựu kinh tế - xã hội của đất nước sau 35 năm tiến hành đổi mới và kinh nghiệm đã được tổng kết từ việc tổ chức thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” trong những năm qua Tuy nhiên, trước những biến đổi nhanh chóng của tình hình thế giới, trong nước, nhiệm vụ của cách mạng, của Quân đội không ngừng phát triển đã và đang đặt ra những yêu cầu rất cao về phẩm chất, năng lực và PCLĐ của đội ngũ CTV Điều đó đòi hỏi cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp trong Quân đội cần phải tiếp tục nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc về PCLĐ Hồ Chí Minh để vận dụng

có hiệu quả vào xây dựng PCLĐ của đội ngũ CTV trong giai đoạn mới

Từ những lý do nêu trên, nghiên cứu sinh chọn vấn đề: “Xây dựng phong

cách lãnh đạo của chính trị viên trong Quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh” làm đề tài luận án tiến sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích

Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về PCLĐ Hồ Chí Minh để đề xuất các giải pháp vận dụng PCLĐ của Người vào xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội giai đoạn hiện nay

- Phân tích các yếu tố tác động, xác định yêu cầu và đề xuất giải pháp xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh và sự vận dụng trong xây dựng PCLĐ

của CTV trong Quân đội

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Phong cách Hồ Chí Minh bao gồm nhiều nội dung phong phú

Luận án tập trung nghiên cứu PCLĐ Hồ Chí Minh thể hiện trong các bài nói, bài viết

và thực tiễn cuộc đời hoạt động cách mạng của Người; nghiên cứu thực trạng xây dựng PCLĐ của CTV và nội dung, phương thức, giải pháp xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội hiện nay theo PCLĐ Hồ Chí Minh

- Về không gian: Luận án tiến hành điều tra, khảo sát hoạt động xây dựng PCLĐ

của đội ngũ CTV ở một số đơn vị sư đoàn bộ binh làm nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu trên địa bàn khu vực phía Bắc: Sư đoàn 301/Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội; Sư đoàn 316/Quân khu 2; Sư đoàn 395/Quân khu 3; Sư đoàn 312/Quân đoàn 1 và tham chiếu, so sánh số liệu với một số đơn vị cơ sở khác trong toàn quân

- Về thời gian: Các tư liệu, số liệu điều tra, khảo sát phục vụ cho luận án được giới

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận Mác - Lênin, luận án sử dụng tổng hợp các phương pháp chung, các phương pháp liên ngành và chuyên ngành sau:

- Phương pháp lôgíc được sử dụng trong luận án để khái quát nội dung, giá trị của phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh; khai thác, đánh giá đúng bản chất của những thành tựu, hạn chế trong xây dựng PCLĐ của CTV

- Phương pháp lịch sử nhằm trình bày, phân tích quá trình phát triển nhận thức của các công trình khoa học nghiên cứu về PCLĐ Hồ Chí Minh và các quan điểm, đường lối của Đảng và Quân ủy Trung ương về xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội

- Phương pháp điều tra xã hội học:

Tác giả luận án tiến đã hành điều tra, khảo sát bằng phiếu trưng cầu ý kiến đối với 550 CB, CS quân đội, tại bốn sư đoàn bộ binh trên địa bàn khu vực phía Bắc để tìm hiểu nhận thức của họ về PCLĐ Hồ Chí Minh và thực tiễn hoạt động xây dựng PCLĐ của CTV ở các đơn vị quân đội trên các phương diện: Nhận thức của CB, CS về đặc trưng, giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh; sự cần thiết phải xây dựng PCLĐ của CTV theo phong cách Hồ Chí Minh; vai trò, trách nhiệm của các

tổ chức, các lực lượng đối với hoạt động xây dựng; các nội dung, phương thức đã vận dụng trong quá trình xây dựng; kết quả xây dựng được biểu hiện ở sự chuyển biến về PCLĐ của CTV Từ đó nhìn nhận, đánh giá những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hoạt động xây dựng PCLĐ của CTV trong những năm qua

- Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, trừu tượng hóa nhằm khái quát, phân tích, đánh giá các vấn đề lý luận, thực tiễn được trình bày trong luận án

- Phương pháp thống kê, so sánh được sử dụng để thu thập các thông tin khách quan, trung thực, góp phần cung cấp luận cứ khoa học, thực tiễn cho việc thực hiện đề tài luận án

- Phương pháp phỏng vấn chuyên gia được sử dụng để lấy ý kiến các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý công tác tại các cơ quan nghiên cứu, cơ sở đào tạo trong và ngoài Quân đội, nhằm chuẩn hóa những vấn đề

lý luận, thực tiễn mà đề tài luận án đặt ra

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

- Nghiên cứu làm sâu sắc các mặt hợp thành PCLĐ Hồ Chí Minh và chỉ ra giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh đối với xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội

- Đánh giá thực trạng hoạt động xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội theo Hồ Chí Minh từ năm 2016 đến năm 2020, từ đó khái quát hóa và phân làm nổi bật những kết quả đã đạt được, những tồn tại, khuyết điểm và chỉ ra được nguyên nhân của những ưu điểm, hạn chế đó

- Đề xuất được một số giải pháp cơ bản xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội theo phong cách Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Góp phần tích cực vào sự phát triển của chuyên ngành Hồ Chí Minh học, đồng thời có những đóng góp nhất định đối với công tác triển khai việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

- Có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy môn Hồ Chí Minh học nói chung, đặc biệt là môn tư tưởng Hồ Chí Minh trong hệ thống các học viện, nhà trường quân đội trong cả nước

7 Kết cấu của luận án

Ngoài Mở đầu, Kết luận, Danh mục các công trình của tác giả đã công bố có liên quan đến luận án, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung của luận

án được bố cục làm 4 chương (9 tiết)

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN

ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1.1 Nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh

Cuốn sách Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh do tác giả Đặng Xuân

Kỳ (Chủ biên) [67] đã trình bày một cách khái quát, hệ thống về phong cách Hồ Chí Minh, từ việc xây dựng khái niệm đến phân tích hệ thống cấu trúc phong cách của Người Bàn về nội dung phong cách Hồ Chí Minh, các tác giả cho rằng: “Hệ thống phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất, bắt đầu từ suy nghĩ (phong cách tư duy) đến hoạt động thực tiễn (phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử), và cuối cùng sinh hoạt thường ngày (phong cách sinh hoạt)” [83, tr 137] Từ đó, cuốn sách khẳng định tầm quan trọng của việc nghiên cứu, vận

dụng sáng tạo phong cách của Người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

Tác giả Trần Thái Bình, trong cuốn sách Hồ Chí Minh sự hình thành một

nhân cách lớn [9], đã tập trung phân tích làm sâu sắc những nội dung cơ bản của

phong cách Hồ Chí Minh, đó là: Phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách ứng xử, phong cách diễn đạt và phong cách sinh hoạt Cách tiếp cận này có nhiều điểm tương đồng với các nhà khoa học khi nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh Tác giả cũng chỉ ra được những đặc điểm cơ bản trong hoạt động lãnh đạo của Hồ Chí Minh, đó là: Luôn thận trọng, chủ động, thiết thực; luôn nắm vững và đi đúng đường lối quần chúng; phong cách làm việc tập thể, dân chủ; luôn tôn trọng hiện thực khách quan và nêu cao tính khoa học trong làm việc

Cuốn sách Hồ Chí Minh - Vĩ đại một con người [43] của tác giả Trần Văn

Giàu đã cung cấp nhiều cứ liệu tham khảo rất có giá trị trong tìm hiểu, nghiên cứu về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, tấm gương đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh Bàn

về phong cách Hồ Chí Minh, tác giả cho rằng, ở Hồ Chí Minh có sự kết tinh các giá trị phong cách của một nhà hiền triết, anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hoá kiệt

xuất, lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam - một con người đã cống hiến trọn cả cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và sự nghiệp đấu tranh chung của nhân loại, vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Phong cách đó có giá trị và sức lan tỏa to lớn đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam và thế giới

Trong cuốn sách Góp phần tìm hiểu tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí

Minh [120], tác giả Mạch Quang Thắng đã đưa ra quan niệm về phong cách Hồ Chí

Minh và khái quát nội dung, đặc trưng phong cách của Người trên 12 luận điểm lớn, phản ánh cái riêng, độc đáo, đặc sắc, có tính hệ thống và ổn định trong toàn bộ hoạt động sống của Người Tác giả cho rằng, phong cách Hồ Chí Minh là một giá trị văn hóa bất diệt mà không có một người Việt Nam yêu nước nào không muốn hòa mình vào và từ khả năng của mỗi người, muốn làm giàu thêm, làm phong phú thêm, làm tốt thêm các giá trị văn hóa đó

Tác giả Nguyễn Tử Nên, trong cuốn sách Phong cách Bác Hồ [93], đã khai

thác phong cách Hồ Chí Minh từ những câu chuyện chân thực về cuộc đời hoạt động cách mạng của Người Tác giả khẳng định: Chính cuộc sống đời thường, lối sống giản dị, hòa đồng với quần chúng, lề lối làm việc khoa học và cách ứng xử tinh

tế, linh hoạt trong mọi hoàn cảnh đã tạo nên phong cách đặc sắc của Hồ Chí Minh

Đó là phong cách của một lãnh tụ vĩ đại, luôn hiện hữu trong sự nhìn nhận, đánh giá của mọi người dân Việt Nam và nhân dân thế giới Cuốn sách cung cấp nhiều cứ liệu thực tiễn quan trọng cho việc nghiên cứu, tìm hiểu về phong cách Hồ Chí Minh

Trong cuốn sách Phong cách Hồ Chí Minh [71], nhóm tác giả Đỗ Hoàng

Linh và Vũ Kim Yến đã khái quát những đặc trưng cơ bản của phong cách Hồ Chí Minh và minh họa bằng những câu chuyện rất giản dị, đời thường nhưng lại vô cùng xúc động và giàu ý nghĩa Cuốn sách cũng khẳng định giá trị, sức lan tỏa to lớn của phong cách Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam và thế giới, nhất là đối với việc xây dựng phong cách, tác phong công tác của đội ngũ cán bộ, đảng viên, cũng như việc bồi dưỡng nhân cách cho các thế hệ con người Việt Nam

Tác giả Nguyễn Thị Kim Dung, trong bài viết “Phong cách Hồ Chí Minh thể hiện qua lối sống” [17], đã tiếp cận phong cách Hồ Chí Minh từ phương diện hoạt

động thực tiễn của Người như: Lao động, học tập, sinh hoạt và ứng xử Thông qua những cứ liệu có sức thuyết phục, được lấy từ chính cuộc đời hoạt động cách mạng phong phú của Hồ Chí Minh, bài viết cũng khẳng định giá trị, ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam

Cuốn sách Những nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí

Minh [4] của Ban Tuyên giáo Trung ương đã khái quát, hệ thống hóa những đặc trưng

cơ bản của phong cách Hồ Chí Minh, đồng thời, phân tích làm rõ rõ mối quan hệ thống nhất, biện chứng giữa tư tưởng, đạo đức, phong cách trong nhân cách vĩ đại của Người Nội dung phong cách Hồ Chí Minh được đề cập trong cuốn sách này, về cơ bản, có sự thống nhất với những công trình nghiên cứu đã được công bố, tuy nhiên được khái quát

cô đọng, tạo thuận lợi cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trong nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Ngoài ra, đề cập đến phong cách Hồ Chí Minh, còn có một số công trình, bài viết

của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, như: Sơn Tùng, Bác ở nơi đây [142], Nguyễn

Văn Khoan, Bác Hồ con người và phong cách [65]; Vũ Dương Huân, “Phong cách ngoại giao Hồ Chí Minh” [55]; Hoàng Chí Bảo, Tìm hiểu phương pháp Hồ Chí Minh [7]; Phạm Văn Đồng, Hồ Chí Minh - Tinh hoa và khí phách của dân tộc [35]; Bùi Đình Phong “Phong cách Hồ Chí Minh - Một tài sản vô giá”[97]; Hồng Khanh, Phong cách

Bác Hồ đến cơ sở [62]; Trần Thị Hợi và Vi Thị Lại, “Phong cách làm việc khoa học của

Chủ tịch Hồ Chí Minh” [54], Chu Đức Tính (Chủ biên), Hồ Chí Minh tiểu sử [6], v.v

Cùng với những công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước, phong cách Hồ Chí Minh cũng là đề tài thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều học giả, nhà nghiên cứu nước ngoài, trong đó có một số công trình tiêu biểu như:

Cuốn sách Ho [44] của David Halberstam đã tập trung phác họa cuộc đời và

sự nghiệp của Hồ Chí Minh, từ đó khẳng định những cống hiến vĩ đại của Người đối với cách mạng Việt Nam và thế giới Với góc nhìn khách quan của một nhà khoa học người nước ngoài, tác giả đánh giá cao những yếu tố thuộc về phẩm chất

cá nhân của Hồ Chí Minh, đặc biệt là phong cách của Người Đó là phong cách của một lãnh tụ luôn gần gũi, gắn bó, thấu hiểu nhân dân; mọi suy nghĩ, hành động, việc làm của Hồ Chí Minh đều hướng đến nhân dân, vì nhân dân

Tác giả William J Duiker, trong cuốn sách Hồ Chí Minh - một cuộc đời [15],

đã đi sâu nghiên cứu về cuộc đời của Hồ Chí Minh để làm nổi bật những giá trị phong cách và trí tuệ lỗi lạc của Người Đề cập đến phong cách Hồ Chí Minh, tác giả khẳng định: Hồ Chí Minh là một lãnh tụ có phong cách riêng, độc đáo, luôn coi trọng

sự thuyết phục và đồng tâm hơn là áp đặt ý chí quyền lực của mình đối với cấp dưới

và nhân dân Khác với những nhà cách mạng nổi tiếng khác, Người ít quan tâm tới

hệ tư tưởng và các cuộc tranh luận về ý thức hệ, mà tập trung toàn bộ suy nghĩ và hành động của mình cho các công việc thực tế, nhằm giải phóng dân tộc mình và các dân tộc thuộc địa khác thoát khỏi chủ nghĩa bành trướng của đế quốc

Trong cuốn sách Đồng chí Hồ Chí Minh [10], tác giả E.Côbêlép đã đưa ra

nhiều cứ liệu xác thực về cuộc đời, sự nghiệp của Hồ Chí Minh, gắn với một thời

kỳ lịch sử huy hoàng của dân tộc và những biến cố lớn lao của thời đại Cuốn sách

đã phác họa khá sâu sắc, sinh động những phẩm chất trong phong cách Hồ Chí Minh, đồng thời, nhấn mạnh những tác động, ảnh hưởng to lớn của phong cách đó đối cách mạng Việt Nam và thế giới - Đó là phong cách của một lãnh tụ cách mạng

đã dành trọn cuộc đời mình phấn đấu hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, tự do, hạnh phúc của nhân dân

Nhân dịp kỷ niệm 120 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản

Chính trị quốc gia xuất bản cuốn sách Hồ Chí Minh - một người châu Á của mọi

thời đại [92] Cuốn sách tuyển chọn các bài nói, bài viết của các nhà lãnh đạo các tổ

chức quốc tế, các nhà chính trị - xã hội, viết về Hồ Chí Minh Thông qua những trang viết về cuộc đời, sự nghiệp của Hồ Chí Minh, các tác giả đã làm nổi bật những giá trị của phong cách của Người Đó là phong cách của một lãnh tụ, một chiến sĩ cộng sản chân chính, của một con người với những quyết định lịch sử Phong cách

đó có sự kết hợp hài hòa những giá trị của văn hóa phương Đông và phương Tây, tạo nên một nhân cách hoàn hảo với những phẩm chất vừa phi thường, vừa bình dị

Cuốn sách Người Nga nói về Hồ Chí Minh [52] của Hội hữu nghị Nga - Việt

là tập hợp những bài phỏng vấn, ghi chép, bút ký, hồi ức, của các học giả, nhà nghiên cứu, nhà ngoại giao, nhà văn, nhà báo người Nga viết về Hồ Chí Minh Mặc

dù mỗi bài viết có cách tiếp cận khác nhau, nhưng có sự thống nhất trong nhận định, đánh giá về phong cách làm việc, ứng xử, sinh hoạt hàng ngày của Hồ Chí Minh - một con người đã để lại trong lòng nhân dân Nga nhiều ấn tượng tốt đẹp

Nghiên cứu quá trình hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh, tác giả Hellmut

Kapfenberger, trong cuốn sách Hồ Chí Minh - Một biên niên sử [61], đã khắc họa

khá rõ nét thân thế, cuộc đời, sự nghiệp của Hồ Chí Minh Đề cập đến phong cách của Người, tác giả khẳng định, chính cuộc sống đời thường của Người, với lề lối sinh hoạt giản dị; cách ứng xử khiêm nhường, mềm dẻo, linh hoạt; lối sống luôn hòa đồng với cấp dưới và nhân dân,… đã tạo nên cái riêng, cái độc đáo trong phong cách của Người, phản ánh sự hài hòa giữa cái đời thường và vĩ đại của lãnh tụ Hồ Chí Minh

Với cuốn sách Hồ Chí Minh - Nhân văn và phát triển [140], tác giả Nguyễn

Đài Trang đã đi sâu nghiên cứu lý tưởng sâu xa của lãnh tụ Hồ Chí Minh Với nhiều hình ảnh, tư liệu quý về cuộc đời hoạt động cách mạng của Người, cuốn sách đã khắc họa khá rõ nét những phẩm chất cao đẹp của Hồ Chí Minh, đặc biệt là phong cách sống của Người Cuốn sách cung cấp cho độc giả, đặc biệt là người nước ngoài hiểu rõ hơn về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, cũng như những đóng góp to lớn của Người cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam và thế giới

Có thể khẳng định, với các giác độ tiếp cận khác nhau, những công trình, bài viết nói trên đã đề cập về phong cách Hồ Chí Minh trên nhiều khía cạnh Đây

là những công trình nghiên cứu tổng hợp, mang đến những nhận định khái quát về phong cách Hồ Chí Minh Điểm thống nhất cơ bản của các công trình nghiên cứu này là, đều quan niệm phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử và phong cách sinh hoạt Trên cơ sở khai thác nội dung, các công trình trên đây đã bước đầu làm rõ ý nghĩa, giá trị khoa học và thực tiễn của phong cách Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam Đây là nguồn tư liệu quan trọng

để tác giả luận án nghiên cứu làm sáng rõ những vấn đề luận án đặt ra

1.1.2 Nghiên cứu về phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trong cuốn sách Thế giới còn đổi thay

nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh sống mãi [41], đã nghiên cứu PCLĐ Hồ Chí

Minh trên những khía cạnh chủ yếu như: Phong cách lãnh đạo tập thể, dân chủ;

lý luận gắn với thực tiễn; lời nói đi đôi với việc làm Tác giả khẳng định, chính tinh thần làm việc tập thể - dân chủ, luôn lắng nghe ý kiến và nguyện vọng của quần chúng, của cán bộ, đảng viên để xác định chủ trương, đường lối lãnh đạo hợp lòng dân, phản ánh đúng nguyện vọng của nhân dân đã tạo nên giá trị độc đáo, đặc sắc trong PCLĐ của Người Phong cách đó có giá trị to lớn đối với cách mạnh Việt Nam, nhất là những tác động, ảnh hưởng đối với việc đổi mới PCLĐ của Đảng, đổi mới phong cách tư duy, phong cách làm việc của đội ngũ đảng viên, cán bộ và nhân dân

Cuốn sách Bác Hồ với nhân sĩ, trí thức [40] do tác giả Trần Đương (Chủ

biên) bao gồm những bài viết đề cập đến mối quan hệ và sự tác động, ảnh hưởng của Hồ Chí Minh đối với các nhân sĩ, trí thức ở Việt Nam trong giai đoạn đất nước mới giành được độc lập Mặc dù không đề cập trực diện về PCLĐ Hồ Chí Minh, nhưng các bài viết đã phác họa làm nổi bật những giá trị độc đáo trong tư tưởng và tấm gương PCLĐ Hồ Chí Minh về trọng dụng nhân tài Điểm đáng chú ý là, những bài viết trong cuốn sách này được khái quát nhiều nguồn tư liệu, sách báo và lời kể của các nhân chứng lịch sử, do đó, nó cung cấp những căn cứ khoa học đáng tin cậy khi nghiên cứu về PCLĐ Hồ Chí Minh

Tác giả Nguyễn Văn Thế, trong bài viết “Phong cách làm việc của Hồ Chí Minh và vấn đề đổi mới phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ lãnh đạo trong giai

đoạn hiện nay”, [125] đã khẳng định, PCLĐ Hồ Chí Minh là tổng hợp những cách

thức, biện pháp được Người sử dụng trong công tác để tác động lên đối tượng lãnh đạo là cấp dưới và quần chúng nhân dân; PCLĐ của Người được thể hiện ở tính khoa học trong lãnh đạo; lề lối làm việc luôn mở rộng tối đa dân chủ để phát huy trí tuệ, sáng kiến của tập thể; tác phong sâu sát, gần dân, luôn lắng nghe, tôn trọng ý kiến của quần chúng nhân dân Tất cả những vấn đề trên tạo nên tính độc đáo, đặc sắc trong PCLĐ của Hồ Chí Minh

Với công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về khoa học nghệ thuật quản lý và phong

cách lãnh đạo [8], tác giả Phạm Văn Bảy đã khái quát những vấn đề cơ bản, cốt lõi về

nghệ thuật lãnh đạo, quản lý theo tư tưởng Hồ Chí Minh Đề cập đến đặc điểm của PCLĐ Hồ Chí Minh, tác giả đã chỉ ra một số vấn đề cơ bản như: Tính hệ thống, phép biện chứng, sự tiến hóa, đồng thời minh chứng các đặc điểm đó bằng những chỉ dẫn

cụ thể của Hồ Chí Minh được trích dẫn từ các bài nói, bài viết trong bộ Hồ Chí Minh

Toàn tập và các hồi ký của những người đã được gặp gỡ, tiếp xúc với Người, hoặc

những ý kiến của các nhà nghiên cứu trong nước và nước ngoài

Trong bài viết “Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách lãnh đạo” [121], tác giả Nguyễn Thế Thắng đã trình bày khái quát tư tưởng, tấm gương PCLĐ Hồ Chí Minh trên sáu vấn đề cơ bản, đó là: Sự kết hợp giữa tính nguyên tắc với sự linh hoạt, mềm dẻo; kết hợp tính cách mạng với tính khoa học; kết hợp tập thể lãnh đạo với cá nhân phụ trách; thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, nói với làm; gần gũi quần chúng; cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Tác giả cũng khẳng định giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh đối với xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta, nhất là trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay

Tác giả Nguyễn Ngọc Ánh, trong bài viết “Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh” [3], đã phân tích làm rõ những đặc trưng bản chất của PCLĐ Hồ Chí Minh, được biểu hiện tính quần chúng, thiết thực, giản dị, khoa học, dân chủ; thể hiện tính nguyên tắc và linh hoạt, sáng tạo; thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, giữa nói đi đôi với làm Tác giả khẳng định, PCLĐ Hồ Chí Minh phản ánh một giá trị độc đáo, đặc sắc, một tầm cao của nghệ thuật lãnh đạo, quản lý, góp phần nâng cao uy tín của người lãnh đạo, của cán bộ, đảng viên, tăng cường sự đoàn kết, nhất trí trong Đảng và sự đồng thuận trong

xã hội Phong cách đó có giá trị to lớn cả về diện lý luận và thực tiễn, rất cần được nghiên cứu, vận dụng trong giai đoạn cách mạng hiện nay

Bài viết “Khéo lãnh đạo: Nét đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa lãnh đạo, cầm quyền của Đảng” [38] của tác giả Nguyễn Hữu Đổng đã tập trung làm

rõ những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về công tác lãnh đạo, nhất là trong xây dựng đường lối, tổ chức thực hiện đường lối, chính sách và trong kiểm tra, kiểm soát việc

tổ chức thực hiện Tác giả khẳng định, chính nhờ vận dụng PCLĐ của Hồ Chí Minh, Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân tiến hành đấu tranh cách mạng giành những thắng lợi

to lớn trong đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Đặc biệt, PCLĐ của Người có giá trị to lớn đối với nâng cao văn hóa lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, đáp ứng với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay

Cuốn sách Phong cách làm việc Hồ Chí Minh - Giá trị lý luận và thực tiễn, do tác giả Phạm Ngọc Anh (Chủ biên) [1], đã trình bày một cách có hệ thống về phong

cách làm việc Hồ Chí Minh, từ việc xây dựng khái niệm, phân tích làm sâu sắc nội dung, đặc trưng phong cách làm việc, đến việc khẳng định làm rõ giá trị phong cách làm việc của Người đối với cách mạng Việt Nam Các tác giả cho rằng, PCLĐ Hồ Chí Minh là một bộ phận, một nội dung cốt lõi trong phong cách làm việc của Người, được thể hiện ở các đặc trưng cơ bản, như: tác phong làm việc tập thể - dân chủ, tính khoa học, quần chúng, nêu gương trong lãnh đạo, Đây là những vấn đề cần được nghiên cứu sâu sắc để vận dụng sáng tạo trong xây dựng PCLĐ cho đội ngũ cán bộ, đảng viên

ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

Để góp phần thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15-5-2016 của Bộ Chính trị, khóa XII về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng đã biên soạn

cuốn sách Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh [152]

Cuốn sách bao gồm nhiều bài nói, bài viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các nhà khoa học Với các góc độ tiếp cận khác nhau, các tác giả đã đi sâu phân tích, làm nổi bật những nội dung, đặc trưng, giá trị của phong cách và PCLĐ

Hồ Chí Minh, đồng thời, đưa ra yêu cầu và những định hướng, giải pháp cơ bản trong học tập và làm theo phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Luận án tiến sĩ Khoa học chính trị Tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội [107] của tác giả Đinh Ngọc Quý, đã trình bày có hệ thống những vấn đề cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội, từ xây dựng khái niệm, xác định

những nhân tố tác động đến việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội, đến việc phân tích làm rõ những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội Công trình cũng tập trung phân tích, làm nổi bật giá trị, ý nghĩa của

tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội đối với cách mạng Việt Nam, nhất là giá

trị đối với việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và việc xây dựng, kiện toàn đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong thời kỳ mới

Trong cuốn sách Phong cách lãnh đạo của Bác Hồ [144], nhóm tác giả Phan

Tuyết và Mai Quý Dân đã sưu tầm, tuyển chọn các bài nói, bài viết của Hồ Chí Minh bàn về phong cách, tác phong công tác của người cán bộ lãnh đạo, quản lý và một số bài viết của các học giả, nhà nghiên cứu viết về PCLĐ Hồ Chí Minh Thông qua cuốn sách, các tác giả đã nhấn mạnh những đặc điểm có tính hệ thống, ổn định trong quá trình Hồ Chí Minh lãnh đạo cách mạng Việt Nam, từ đó làm nổi bật các đặc trưng và giá trị PCLĐ của Người đối với cách mạng Việt Nam

Tác giả Nguyễn Viết Hiển, trong bài “Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh” [47], đã đi sâu phân tích làm rõ những đặc trưng cơ bản của PCLĐ Hồ Chí Minh, nổi bật là: Phong cách lãnh đạo dân chủ; khoa học; luôn sâu sát và trọng dụng người tài Theo tác giả, PCLĐ Hồ Chí Minh được quy định bởi vị trí, vai trò, uy tín, vốn sống, điều kiện chính trị; phản ánh những giá trị cốt lõi trong tư tưởng, đạo đức và gắn liền với thực tiễn hoạt động cách mạng sôi nổi của Người Phong cách đó vừa thể hiện tính cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, vừa mang đậm bản sắc văn hóa, tâm hồn, cốt cách con người Việt Nam; là bài học quý

để mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân nghiên cứu, học tập nhằm không ngừng hoàn thiện mình, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới

Tài liệu học tập Chuyên đề Chỉ thị số 05-CT/TW năm 2018 về Xây dựng

phong cách, tác phong công tác của người đứng đầu, của cán bộ, đảng viên trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh [5] của Ban Tuyên

giáo Trung ương đã khái quát những đặc trưng cơ bản, cốt lõi của PCLĐ Hồ Chí Minh Mặc dù các nội dung của PCLĐ Hồ Chí Minh được trình bày trong cuốn sách khá cô đọng, súc tích, nhưng đây là định hướng quan trọng để mỗi cán bộ, đảng viên nghiên cứu, vận dụng trong xây dựng, hoàn thiện phong cách của bản thân, góp phần thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về

“Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”

Trong bài viết “Học tập phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh” [109], tác giả Tạ Ngọc Tấn đã khai thác các đặc trưng và giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh trên một số vấn

đề như: Mục tiêu, yêu cầu của hoạt động lãnh đạo; khả năng thu phục nhân tâm, dẫn dắt quần chúng; vai trò nêu gương, làm gương; đào tạo, rèn luyện, xây dựng và sử dụng đội ngũ cán bộ; Theo tác giả, đây là những đặc điểm nổi bật tạo nên những giá trị đặc sắc của PCLĐ Hồ Chí Minh - Phong cách của một lãnh tụ vĩ đại, nhà văn hóa lỗi lạc, nhà lãnh đạo kiệt xuất PCLĐ Hồ Chí Minh là tấm gương, là bài học quý giá để mỗi cán bộ lãnh đạo soi rọi vào đó học tập và noi theo

Ngoài ra, còn có một số công trình, tác phẩm đề cập đến PCLĐ Hồ Chí

Minh ở những khía cạnh khác nhau, như: Nguyễn Thị Thanh Dung, Phong cách tư

duy Hồ Chí Minh với việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay [16]; Trần Nhật Duật, “Quan điểm Hồ Chí Minh về phong cách người

cán bộ” [13]; Lê Văn Thái, “Học tập phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh” [111]; Văn Thị Thanh Mai, “Học tập và làm theo phong cách lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí

Minh” [75], Nguyễn Hữu Lập, “Phong cách lãnh đạo, quản lý Hồ Chí Minh - Giá trị

và ý nghĩa đối với thực tiễn” [70]; Trần Minh Trưởng, “Xây dựng phong cách công tác của người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ

Chí Minh” [146]; Hồ Xuân Quang, “Học tập và làm theo phong cách của người đứng

đầu theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [101], v.v

Những công trình, tác phẩm trên đây, với các cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu khác nhau, đã tập trung phân tích làm rõ nội dung, đặc trưng của PCLĐ

Hồ Chí Minh, từ đó đưa ra những định hướng, biện pháp cụ thể để đội ngũ cán bộ, đảng viên vận dụng trong học tập, rèn luyện theo PCLĐ Hồ Chí Minh, qua đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TW của Bộ Chính trị

về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

1.1.3 Nghiên cứu về vận dụng phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh vào xây dựng đội ngũ chính trị viên trong Quân đội

Nhằm hiện thực hoá quan điểm của Đảng, Nhà nước về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quân đội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

trong giai đoạn mới, đã có những công trình khoa học nghiên cứu về vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng đội ngũ CTV trong Quân đội, tiêu biểu là:

Công trình Nâng cao chất lượng cán bộ chính trị cấp phân đội trong Quân đội

nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh [48] của tác

giả Nguyễn Văn Hiệp đã đề cập đến nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội theo tư tưởng Hồ Chí Minh Theo tác giả, chất lượng đội ngũ cán bộ chính trị được quy định bởi 2 yếu tố cơ bản là đức và tài và được thể hiện cụ thể ở kết quả hoàn thành nhiệm vụ theo chức trách của mỗi người Những yếu tố này khi được rèn luyện trong thực tiễn sẽ trở thành phong cách Đối với CTV, do sự quy định của vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ và các mối quan hệ công tác, nên phong cách của họ có

sự khác biệt với phong cách của những cán bộ khác ở phân đội Do đó, khi xây dựng phong cách của họ phải căn cứ vào tính đặc thù thì mới đạt được hiệu quả thiết thực

Tác giả Hoàng Văn Thanh, trong công trình Bồi dưỡng nhân cách chính trị

cho đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội hiện nay [112], đã khẳng định, bồi dưỡng

nhân cách chính trị cho đội ngũ CTV là quá trình tạo lập những giá trị bền vững trong nhân cách chính trị của người CTV, giúp họ thực hiện tốt chức trách, nhiệm

vụ được giao Tác giả đã bám sát những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về tư cách của CTV trong Quân đội để đưa ra những yêu cầu trong bồi dưỡng nhân cách chính trị của đội ngũ CTV ở đơn vị cơ sở Về hình thức, biện pháp bồi dưỡng, tác giả nhấn mạnh đến những hoạt động tương tác giữa các chủ thể với đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội, làm biến đổi về chất các giá trị nhân cách của CTV, nhằm xác lập và củng cố hệ thống phẩm chất, năng lực của họ trong thực tiễn

Bài viết “Rèn luyện phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ chính trị viên hiện nay” [69] của tác giả Nguyễn Hữu Lập đã khẳng định vị trí, vai trò của người CTV đối với hoạt động xây dựng con người, xây dựng tổ chức ở đơn vị cơ sở trong Quân đội Trên cơ sở quán triệt những chỉ dẫn và tấm gương về PCLĐ của

Hồ Chí Minh, tác giả đã chỉ ra những yêu cầu và đề xuất một số nội dung, biện pháp bồi dưỡng, rèn luyện phong cách làm việc của CTV, trong đó nhấn mạnh đến các biện pháp tổ chức hoạt động thực tiễn, nhất là phải phát huy được vai trò tự

giác, tích cực của mỗi người trong tự bồi dưỡng, tự rèn luyện theo các giá trị, đặc trưng của PCLĐ Hồ Chí Minh

Tác giả Đặng Sỹ Lộc, trong bài viết “Tư tưởng Hồ Chí Minh về tư cách của người chính trị viên và việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng chính trị viên hiện nay” [74], đã khái quát những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về tư cách người CTV trên các vấn đề về phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác Đề cập đến yêu cầu về PCLĐ của CTV, tác giả cho rằng: “Chính trị viên phải thực sự gương mẫu, dân chủ, cởi mở, sâu sát với đồng sự, với bộ đội và nhân dân, phải óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói tay làm” [74, tr 51] Để thực hiện điều đó, cần chú trọng đến đổi mới nâng cao chất lượng tuyển chọn đầu vào; hoàn thiện mô hình mục tiêu đào tạo; đổi mới chương trình, nội dung đào tạo và đa dạng hóa các phương pháp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CTV

Công trình Nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ chính ủy, chính trị viên

trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay [105] do Nguyễn Tiến Quốc (Chủ biên),

đã trình bày có hệ thống về đội ngũ chính ủy, CTV và việc nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ này đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Các tác giả đã bám sát những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về phương pháp, tác phong công tác của đội ngũ cán bộ để luận giải làm rõ những vấn đề

lý luận, thực tiễn về phẩm chất, năng lực của đội ngũ chính ủy, CTV trong Quân đội, từ

đó đề xuất những giải pháp cơ bản nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ CTV trong Quân đội, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới

Bài viết “Xây dựng phong cách lãnh đạo của người chính trị viên trong Quân đội hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [73] của tác giả Hà Đức Long đã chỉ ra những yêu cầu cụ thể về PCLĐ của người CTV theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là: kết hợp tính nguyên tắc với linh hoạt, mềm dẻo trong công tác lãnh đạo, chỉ huy đơn vị; kết hợp chặt chẽ tính cách mạng, khoa học và tập thể lãnh đạo với quyết đoán cá nhân phụ trách; thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, nói đi đôi với làm, nêu gương sáng về đạo đức cách mạng; xử lý mọi mối quan hệ và gần gũi, sâu sát với quần chúng được anh em đồng chí, đồng đội tin yêu

Tác giả Phan Trọng Hào, trong bài “Đổi mới phong cách làm việc của chính

ủy, chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [45], đã khẳng định: Phong cách làm việc của chính ủy, CTV là phong cách của người cán bộ lãnh đạo, chủ trì về chính trị trong các đơn vị quân đội Phong cách đó được hình thành, phát triển từ quá trình rèn luyện kiên trì, bền bỉ của mỗi người trong thực tiễn công tác Vì thế, để đổi mới phong cách làm việc của chính ủy, CTV, cần đặc biệt coi trọng các biện pháp bồi dưỡng, rèn luyện trong thực tiễn thực hiện chức trách, nhiệm vụ của chính ủy, CTV

Trong bài “Rèn luyện phong cách lãnh đạo của chính trị viên ở đơn vị huấn luyện sẵn sàng chiến đấu trong quân đội” [114], tác giả Lê Thanh đã khẳng định: Cùng với phẩm chất và năng lực, PCLĐ góp phần tạo nên nhân cách của người CTV; là yếu tố hết sức quan trọng, bảo đảm cho đội ngũ CTV hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao Bài viết cũng đề xuất một số biện pháp cụ thể để nâng cao chất lượng rèn luyện PCLĐ của CTV, trong đó nhấn mạnh đến việc chủ động, mạnh dạn đưa CTV vào hoạt động thực tiễn và phát huy tính tích cực, tự giác của

CTV trong tự bồi dưỡng, tự rèn luyện PCLĐ của họ

Cuốn sách Bồi dưỡng phương pháp tác phong công tác của đội ngũ chính trị

viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh [143] của tác giả Trần Thu Truyền đã khái quát những vấn đề cơ bản về bồi

dưỡng phương pháp, tác phong công tác của đội ngũ CTV trong Quân đội theo tư tưởng Hồ Chí Minh Tác giả cũng chỉ ra con đường hình thành, phát triển phương pháp, tác phong công tác của người CTV và tiêu chí đánh giá việc bồi dưỡng, rèn luyện phương pháp, tác phong công tác của CTV theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó

đề xuất một số biện pháp có tính khả thi để cấp ủy, lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong Quân đội nghiên cứu, vận dụng trong bồi dưỡng, rèn luyện phương pháp, tác phong công tác của CTV ở đơn vị theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Ngoài ra, một số công trình đề cập đến xây dựng đội ngũ CTV ở những khía

cạnh khác nhau, như: Tổng cục Chính trị, Xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội đáp

ứng yêu cầu nhiệm vụ [129]; Nguyễn Quang Phát, Xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay [96];

Viện khoa học xã hội nhân văn quân sự, Phẩm chất đạo đức của chính ủy, chính trị

viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay [153]; Nguyễn Phương Đông, Xây dựng kỹ năng công tác của đội ngũ chính trị viên [33]; Phạm Văn Huynh, Bồi dưỡng phương pháp công tác tư tưởng của đội ngũ chính trị viên đơn vị cơ sở trong Quân đội hiện nay [59]; Nguyễn Mạnh Thắng, “Xây dựng bản lĩnh chính trị cho

chính ủy, chính trị viên ở đơn vị cơ sở theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [118], v.v

Nhìn chung, vấn đề vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh trong xây dựng đội ngũ CTV đã được một số nhà khoa học trong Quân đội nghiên cứu và luận giải dưới những góc độ tiếp cận và phương pháp khác nhau Các công trình được đề cập trên đây đã khai thác những giá trị trong tư tưởng và tấm gương PCLĐ của Hồ Chí Minh

để đưa ra những định hướng và những giải pháp cơ bản vận dụng trong xây dựng phẩm chất, năng lực của CTV Tuy nhiên, vấn đề vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh để xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội vẫn còn là mảng trống, cần được đầu tư nghiên cứu công phu, nghiêm túc trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn

1.2 KHÁI QUÁT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VÀ NHỮNG VẤN CẦN TIẾP TỤC ĐI SÂU NGHIÊN CỨU

1.2.1 Những vấn đề các công trình nghiên cứu đã giải quyết

Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án đã chỉ ra những vấn đề tổng quát, nhưng khá sáng rõ về phong cách và PCLĐ Hồ Chí Minh; về vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng đội ngũ CTV trong Quân Cụ thể:

Thứ nhất, kết quả nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh

Các công trình nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh, cho đến nay, rất đa dạng, phong phú và khá sáng rõ, trong đó một số công trình đã tập trung nghiên cứu

cơ bản, có hệ thống về phong cách của Người, qua đó đã làm rõ khái niệm, hệ thống cấu trúc của phong cách Hồ Chí Minh và giá trị, ý nghĩa của phong cách đó đối với cách mạng Việt Nam Tuy cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu khác nhau, nhưng các công trình nêu trên đều có sự thống nhất khi nhận định phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm: Phong cách tư duy, phong cách diễn đạt (nói, viết), phong cách làm việc, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt Năm mặt

cơ bản đó tạo nên cái riêng, độc đáo, đặc sắc trong phong cách Hồ Chí Minh, để Người trở thành một con người trọn vẹn, với một cuộc sống trọn vẹn

Thứ hai, kết quả nghiên cứu về PCLĐ Hồ Chí Minh

Nghiên cứu về PCLĐ Hồ Chí Minh cũng được nhiều học giả, nhà khoa học quan tâm nghiên cứu và đã đạt được những kết quả nhất định Các công trình nghiên cứu nêu trên bước đầu đã chỉ ra và phân tích những biểu hiện, đặc trưng của PCLĐ

Hồ Chí Minh và giá trị, ý nghĩa của phong đó đối với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và với việc xây dựng phong cách, tác phong công tác của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta Tuy nhiên, các công trình khoa học đã công bố chủ yếu khai thác PCLĐ Hồ Chí Minh từ tư tưởng và tấm gương lãnh đạo của Người Cho đến nay, chưa có nhiều công trình nghiên cứu một cách cơ bản, có hệ thống về về PCLĐ Hồ Chí Minh, với tính chất của một công trình chuyên khảo

Thứ ba, kết quả nghiên cứu về vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng

đội ngũ CTV trong Quân đội

Cho đến thời điểm hiện tại, đã có một số công trình nghiên cứu sự vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh vào thực tiễn xây dựng đội ngũ CTV, nhằm nâng cao phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của đội ngũ này, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới Các công trình được đề cập trên đây đã đưa ra những định hướng, giải pháp vận dụng những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về phương pháp tác phong công tác của người cán bộ vào bồi dưỡng, rèn luyện đạo đức, nhân cách, phong cách làm việc của đội ngũ CTV, tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập trực diện vấn đề vận dụng các đặc trưng, giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng PCLĐ của CTV - người cán bộ lãnh đạo, chủ trì về chính trị ở đơn vị cơ sở trong Quân đội

Như vậy, dưới nhiều góc độ nghiên cứu khác nhau, những công trình nghiên cứu đã được công bố nêu trên đã giải quyết được một số vấn đề lý luận, thực tiễn về PCLĐ Hồ Chí Minh và sự vận dụng phong cách đó trong bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ CTV trong Quân đội Tuy nhiên, chưa có công trình nào

đi sâu nghiên cứu, luận giải về vấn đề: “Xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong Quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh” như đề tài luận án

1.2.2 Các vấn đề luận án tiếp tục đi sâu nghiên cứu

Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án cho thấy,

đã có nhiều công trình khoa học trong và ngoài Quân đội đề cập đến phương pháp tiếp cận và một số khía cạnh cụ thể của đề tài luận án, gợi mở nhiều vấn đề cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu Đây là những cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng để nghiên cứu sinh tiếp thu vận dụng vào nghiên cứu, triển khai luận án

Từ việc xem xét, đánh giá kết quả các công trình nghiên cứu đã giải quyết,

đề tài luận án “Xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong Quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh” cần tập trung nghiên cứu để giải quyết những vấn đề căn bản sau:

- Về lý luận: Đi sâu làm rõ các khái niệm công cụ có liên quan để phục vụ

nghiên cứu đề tài; hệ thống hóa và phân tích làm sâu sắc các nội dung, đặc trưng và giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh; đồng thời, tập trung làm rõ những vấn đề lý luận về xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội theo PCLĐ Hồ Chí Minh, bao gồm: Khái niệm, mục đích, chủ thể, đối tượng, nội dung, hình thức và giải pháp xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội theo PCLĐ Hồ Chí Minh

- Về thực tiễn: Tập trung đánh giá toàn diện, chính xác thực trạng tình hình

xây dựng PCLĐ của CTV theo phong cách Hồ Chí Minh trong thời gian qua, chỉ rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của nó, trên cơ sở đó xác định những vấn

đề có tính mâu thuẫn đặt ra từ thực tiễn hoạt động xây dựng, làm cơ sở nghiên cứu các biện pháp giải quyết

- Về giải pháp: Đề xuất được những giải pháp cơ bản vận dụng PCLĐ Hồ Chí

Minh vào xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm đối tượng và điều kiện, tình hình thực tiễn của từng cơ quan, đơn vị

Tiểu kết chương 1

Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng hệ thống phong cách của Người Đó là tổng hợp những phương pháp, biện pháp, cách thức riêng, độc đáo, ổn định và đặc trưng được Hồ Chí Minh sử dụng trong hoạt động lãnh đạo, để tác động lên các tổ chức cách mạng và quần chúng nhân dân nhằm đạt được các mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng

Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan cho thấy, việc nghiên cứu về phong cách và PCLĐ Hồ Chí Minh đã được nhiều nhà khoa học trong nước và nước ngoài quan tâm thực hiện Các công trình của các học giả, nhà nghiên cứu phản ánh phong cách và PCLĐ Hồ Chí Minh thông qua cuộc đời hoạt động cách mạng phong phú của Người, dưới các giác độ tiếp cận và các phương pháp nghiên cứu của các ngành khoa học khác nhau, qua đó đã làm rõ một số vấn đề về khái niệm, nội dung, đặc trưng, giá trị của phong cách Hồ Chí Minh Một số công trình đã bước đầu nghiên cứu làm rõ đặc trưng cơ bản của PCLĐ Hồ Chí Minh, cũng như giá trị của phong cách đó đối với cách mạng Việt Nam

Trong Quân đội, đến nay đã có một số công trình nghiên cứu về sự vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng đội ngũ CTV Những công trình này đã đưa ra được những định hướng và giải pháp chung, làm cơ sở nghiên cứu, vận dụng thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 87 của Thường vụ Quân

ủy Trung ương về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh” Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện về vấn đề xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội theo phong cách Hồ Chí Minh Vì thế, việc nghiên cứu và đánh giá chính xác những kết quả nghiên cứu đã được các công trình khoa học giải quyết là yêu cầu rất quan trọng để nghiên cứu sinh tiếp thu, kế thừa và phát triển những kết quả đã nghiên cứu

và xác định đúng những vấn đề cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu, giải quyết để hoàn thành các nhiệm vụ mà đề tài luận án đặt ra

Chương 2 XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN TRONG QUÂN ĐỘI THEO PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH -

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

2.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

2.1.1 Lãnh đạo và phong cách lãnh đạo

* Lãnh đạo

Lãnh đạo (tiếng Anh: Leadership) là một thuật ngữ đã được sử dụng từ rất sớm Nhưng đến thế kỷ XX, khái niệm này mới được các nhà học thuật trong nước và nước ngoài luận bàn với nhiều cách tiếp cận khác nhau

Một số nhà nghiên cứu nước ngoài đưa ra khái niệm: “Lãnh đạo là quá trình tác động đến con người sao cho họ tự nguyện và nhiệt tình phấn đấu để đạt được các mục tiêu của tổ chức Lãnh đạo là chỉ dẫn, điều khiển, ra lệnh và đi trước” [66,

tr 499]; hoặc: “Lãnh đạo là một quá trình gây ảnh hưởng đến các hoạt động của một cá nhân hay một nhóm nhằm đạt được mục đích trong tình huống nhất định” [46, tr 120] Sự ảnh hưởng có thể là chính thức hoặc không chính thức Ảnh hưởng chính thức khi cá nhân giữ vị trí, vai trò lãnh đạo trong một tổ chức nhất định; ảnh hưởng không chính thức xuất hiện khi cá nhân là người có uy tín trong một nhóm, một tập thể Nhà tâm lý học người Nga - A.G.Kôvaliốp cho rằng:

Việc thực hiện các mục tiêu đòi hỏi phải có một hoạt động có kế hoạch, một mối liên hệ hữu cơ giữa thành viên này với thành viên khác trong tập thể Do

đó, nảy sinh sự cần thiết phải phối hợp hoạt động của mọi người với nhau và điều đó sẽ do một người được cử ra lãnh đạo, thực hiện Nếu không có sự lãnh đạo thì không thể xây dựng được một tập thể [2, tr 149]

Theo Đại từ tiếng Việt do Nguyễn Như Ý (Chủ biên), lãnh đạo được hiểu là:

“Dẫn dắt tổ chức phong trào theo đường lối cụ thể” [151, tr 979]

Tóm lại, có thể nhìn nhận: Lãnh đạo là hoạt động của chủ thể nhà lãnh đạo

tác động vào đối tượng lãnh đạo (con người và tổ chức), thông qua việc xác định các mục tiêu có giá trị đối với đối tượng lãnh đạo để tạo sự ảnh hưởng, hướng dẫn, lôi cuốn họ tham gia thực hiện mục tiêu đó

Khái niệm trên chỉ ra những vấn đề sau:

Thứ nhất, nói đến lãnh đạo là nói đến quá trình tác động, gây ảnh hưởng của

chủ thể nhà lãnh đạo lên đối tượng lãnh đạo (con người hoặc tổ chức) nhằm đạt được mục tiêu lãnh đạo đã đề ra Sự tác động, ảnh hưởng phụ thuộc vào phẩm chất, năng lực và uy tín của nhà lãnh đạo, nhất là tầm nhìn và sức hấp dẫn của các mục tiêu chiến lược được các nhà lãnh đạo xác định để gây ảnh hưởng và lôi cuốn những người khác trong tổ chức cùng thực hiện

Thứ hai, nội dung của hoạt động lãnh đạo gồm: Xác định phương hướng,

mục tiêu chiến lược (cả trung hạn và dài hạn), lựa chọn chủ trương, giải pháp và lộ trình tổ chức thực hiện các mục tiêu đó Vì thế, lãnh đạo đồng nghĩa với việc tìm kiếm và tạo ra sự thay đổi

Thứ ba, biện pháp cơ bản được sử dụng trong lãnh đạo là giáo dục, động

viên, thuyết phục, gây ảnh hưởng lên các cá nhân và tổ chức, thông qua sức hấp dẫn của các giá trị và uy tín của nhà lãnh đạo để tạo ra động lực, lôi cuốn đối tượng lãnh đạo, khiến họ tự nguyện, tự giác tham gia thực hiện các mục tiêu chung

Thứ tư, hiệu quả của hoạt động lãnh đạo phụ thuộc vào tầm nhìn, chiến lược

và đạo đức của nhà lãnh đạo Những yếu tố đó tạo ra sức hấp dẫn, lôi cuốn sự cam kết và cống hiến của đối tượng lãnh đạo

* Phong cách lãnh đạo

Nói đến PCLĐ là nói đến những hoạt động mang tính ổn định, độc đáo

của chủ thể lãnh đạo Cho tới nay, bàn về khái niệm PCLĐ có nhiều cách tiếp

cận khác nhau

Theo quan điểm của các nhà nghiên cứu phương Tây, PCLĐ chủ yếu được hiểu ở cấp độ cá nhân người lãnh đạo Đó là hành vi cá nhân nhằm tác động và định hướng các hoạt động của một nhóm, một tổ chức hoặc một lực lượng nào đó Theo

đó, người ta hiểu khái niệm PCLĐ trên các nghĩa sau:

- Là hệ thống phương pháp tác động của người lãnh đạo đối với tập thể nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng công việc;

- Là tổ hợp những đặc điểm và phương pháp đặc trưng ổn định để giải quyết các nhiệm vụ và các vấn đề xuất hiện trong quá trình thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của người lãnh đạo;

- Là mẫu hành vi mà người lãnh đạo thể hiện để gây ảnh hưởng đến hoạt động của người khác theo nhận thức của người đó

Ở Việt Nam và các nước xã hội chủ nghĩa, việc nghiên cứu PCLĐ không chỉ được đề cập ở cấp độ cá nhân người lãnh đạo mà còn chú trọng tới phong cách chung, PCLĐ của Đảng Cộng sản cầm quyền Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài luận án, tác giả tập trung nghiên cứu, luận giải về PCLĐ ở cấp độ cá nhân người lãnh đạo, để xem xét PCLĐ Hồ Chí Minh - một lãnh tụ của cách mạng Việt Nam, của phong trào giải phóng dân tộc và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế

Nghiên cứu PCLĐ trong lĩnh vực hoạt động quân sự, trong công trình Tư

tưởng Hồ Chí Minh về tâm lý học quân sự, tác giả Đỗ Mạnh Tôn đã đưa ra khái niệm:

“Phong cách lãnh đạo là một kiểu hoạt động của nhà lãnh đạo dựa trên các nguyên tắc, tiêu chuẩn, phương pháp, phương tiện mà người lãnh đạo thực hiện nhằm tổ chức, động viên tính tích cực xã hội của các quân nhân đạt tới mục đích hoạt động lãnh đạo” [127, tr 156]

Theo tác giả Trần Nhật Duật: “Phong cách lãnh đạo, quản lý là hệ thống phương pháp hành động, cách ứng xử tương đối ổn định và đặc trưng của người lãnh đạo, quản lý nhằm đạt tới mục tiêu xác định cho tổ chức” [14, tr 57]

Tài liệu Xây dựng phong cách, tác phong công tác của người đứng đầu, của cán

bộ, đảng viên trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

của Ban Tuyên giáo Trung ương, đã khẳng định: “Phong cách lãnh đạo là tổng hợp những phương pháp, biện pháp, cách thức riêng, tiêu biểu mà người lãnh đạo sử dụng hằng ngày để thực hiện nhiệm vụ của mình” [5, tr 40]

Các khái niệm trên cho thấy, cấu trúc của PCLĐ gồm hai mặt chính: Mặt bên trong của PCLĐ bao gồm hệ thống những đặc điểm nhân cách, mang đậm dấu ấn cá nhân người lãnh đạo, như: phẩm chất, năng lực, động cơ, tính cách, khí chất, tình cảm, ý chí,… Mặt bên ngoài của PCLĐ bao gồm: Cách thức, phương pháp, ngôn

ngữ, cử chỉ, hành vi,… của người lãnh đạo Đây là những biểu hiện mà người khác

có thể nhìn thấy được

Phong cách lãnh đạo được hình thành dưới sự tác động của những điều kiện khách quan, như: Điều kiện lịch sử - xã hội, truyền thống văn hóa dân tộc, môi trường lãnh đạo, quản lý, hệ tư tưởng, đạo đức, tâm lý xã hội của con người… Những yếu tố này khi tác động đến mỗi cá nhân sẽ bị khúc xạ qua nhân tố chủ quan của người lãnh đạo để tạo thành một PCLĐ đặc thù Vì vậy, trong mỗi chế độ chính trị - xã hội đều có những mẫu hình PCLĐ khác nhau

Từ những phân tích về PCLĐ, có thể hiểu: PCLĐ là tổng hợp các phương

pháp, biện pháp, cách thức riêng, độc đáo, có tính hệ thống, ổn định mà người lãnh đạo sử dụng trong quá trình lãnh đạo để tác động lên đối tượng lãnh đạo nhằm đạt được mục tiêu đề ra

Như vậy, PCLĐ phản ánh đặc điểm cá nhân người lãnh đạo thông qua hệ thống các phương pháp hành động tương đối ổn định và đặc trưng của họ trong quá trình lãnh đạo Thông thường, PCLĐ tồn tại ở dạng tiềm năng, chỉ khi nào người lãnh đạo xử lý tình huống lãnh đạo thì PCLĐ của họ mới bộc lộ rõ nét và gắn liền với tình huống lãnh đạo đó Phong cách lãnh đạo không phải là cái tự nhiên, sẵn có, mà được hình thành từ quá trình tu dưỡng, rèn luyện của cá nhân nhà lãnh đạo Do đó, để có PCLĐ tốt, người lãnh đạo phải thường xuyên được đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện để không ngừng gia tăng tri, năng lực và kỹ năng lãnh đạo, nhất là tư duy nhanh nhạy, linh hoạt, ứng biến trong nắm bắt và xử lý các tình huống xảy ra trong thực tiễn hoạt động lãnh đạo

Với tư cách là hệ thống những cách thức, phương pháp giúp nhà lãnh đạo hoạch định phương hướng, chương trình, kế hoạch để thực hiện mục tiêu đã xác định, PCLĐ của người lãnh đạo có vai trò rất quan trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến

sự tồn tại và phát triển của tổ chức; là yếu tố quan trọng tạo nên hình ảnh, uy tín của người lãnh đạo đối với tổ chức, tập thể Uy tín của người lãnh đạo được hình thành

do sức cảm hóa, thuyết phục từ phẩm chất, năng lực của người lãnh đạo, từ những giá trị mà người lãnh đạo mang lại cho tập thể, cho xã hội Để tạo dựng được uy tín cao trước tập thể, người lãnh đạo phải không ngừng học tập, rèn luyện để có PCLĐ tương xứng với vị trí lãnh đạo của họ

2.1.2 Phong cách và phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh

* Phong cách Hồ Chí Minh

Hiện nay, các công trình nghiên cứu đều thống nhất coi phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất, đã trở thành nền nếp, ổn định trong tất cả các hoạt động của Người Phong cách Hồ Chí Minh là sự tổng hợp của nhiều yếu

tố tạo thành, đó là: Phong cách tư duy; phong cách làm việc; phong cách diễn đạt; phong cách ứng xử; phong cách sinh hoạt; Những mặt chủ yếu này tạo thành hệ thống phong cách Hồ Chí Minh, được thể hiện một cách hài hòa, tự nhiên trong tư duy và hành động thực tiễn, để Người trở thành một con người toàn vẹn, với một cuộc sống trọn vẹn

Từ những kết quả nghiên cứu phong cách Hồ Chí Minh đã được công bố, và

từ di sản Hồ Chí Minh để lại cho chúng ta, có thể nhìn nhận: Phong cách Hồ Chí

Minh là tổng hợp những phương pháp, biện pháp, cách thức riêng, độc đáo, đặc trưng, được biểu hiện ổn định, có tính hệ thống trong tư duy, trong diễn đạt, trong làm việc, trong ứng xử và trong sinh hoạt hàng ngày của Người, tạo nên sự khác biệt và có giá trị to lớn đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam

Phong cách Hồ Chí Minh có những đặc điểm chủ yếu sau:

người khác nhau Trong quá trình hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã chủ động xây dựng cho mình những nguyên tắc hoạt động cụ thể để thực hiện công việc đạt hiệu quả cao nhất, phục vụ mục tiêu cao cả mà Người theo đuổi cả cuộc đời, đó là: Giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người Ở Hồ Chí Minh có sự hội tụ những giá trị phong cách của một nhà chính trị chuyên nghiệp, một lãnh tụ thiên tài của Đảng, của dân tộc, một nhà ngoại giao từng trải, một trí thức uyên bác, một nhà văn hóa kiệt xuất Đồng thời, chúng ta cũng thấy ở Người hình ảnh của một người bạn, người đồng chí,… rất gần gũi, thân thương

Thứ hai, phong cách Hồ Chí Minh chứa đựng và truyền tải nhiều giá trị

truyền thống văn hoá của cả phương Đông, phương Tây, cả quá khứ, hiện tại và tương lai Người đã dùng hành trang là văn hoá truyền thống của dân tộc Việt

Nam để tiếp biến những giá trị tinh hoa của văn hoá nhân loại Vì thế, ở Hồ Chí Minh có sự kết đọng những giá trị của các nền văn hóa khác nhau, vừa mang đậm cốt cách văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam và những tinh hoa văn hoá nhân loại, vừa thể hiện tính dân tộc và thời đại, phản ánh cả quá khứ, hiện tại

và tương lai

Thứ ba, phong cách Hồ Chí Minh tiêu biểu cho phong cách của người chiến

sĩ cách mạng Người đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân Để thực hiện mục tiêu đó, Hồ Chí Minh đã không ngừng học tập, rèn luyện để tạo dựng cho mình một phong cách mẫu mực của người chiến sĩ cách mạng chân chính, suốt đời vì nước, vì dân Phong cách đó phản ánh tính khoa học và triệt để cách mạng, được biểu hiện xuyên suốt, nhất quán trong mọi suy nghĩ và hành động của Người, trở thành tấm gương, bài học quý giá để các thế hệ cách mạng học tập, noi theo

Thứ tư, phong cách Hồ Chí Minh luôn gần gũi với tất cả mọi người Trong quá

trình hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh luôn có niềm tin tưởng, luôn tôn trọng và đề cao phẩm giá con người Người luôn gần gũi, hòa đồng với tất cả mọi người và chủ động tìm mọi cách để khơi dậy tiềm năng tự giải phóng của con người Ở Hồ Chí Minh, cái vĩ đại và cái bình thường luôn hòa quyện với nhau, cái bình thường làm nên

sự vĩ đại Ngược lại, sự vĩ đại chính là sự hoà đồng, cảm thông, gần gũi với với tất cả mọi người Đó là sự thấu hiểu, sẻ chia, giải quyết thỏa đáng những khát vọng, những mong muốn, những nhu cầu trong cuộc sống của quần chúng nhân dân Vì thế, hình ảnh Người luôn gần gũi, không hề xa lạ trong tiềm thức của mọi người

* Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh là lãnh tụ cách mạng, nhà lãnh đạo kiệt xuất của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam Phong cách lãnh đạo của Người là những nguyên tắc,

lề lối, cách thức làm việc của một nhà chính trị chuyên nghiệp, được biểu hiện trong

tư duy, diễn đạt, làm việc, ứng xử và thực hành nêu gương về đạo đức cách mạng, nhằm thức tỉnh, động viên, khích lệ, cổ vũ quần chúng tham gia vào sự nghiệp cách mạng, vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh có sự thống nhất hữu cơ giữa lòng yêu nước, thương dân vô bờ bến với mục đích sống, mục tiêu phấn đấu trước sau như một

là độc lập cho dân tộc, tự do, ấm no, hạnh phúc của nhân dân Với mục tiêu cao cả đó, trong hoạt động lãnh đạo, Người luôn sâu sát, gần gũi để thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng, tình cảm của nhân dân Lãnh đạo nhân dân nhưng Người luôn học hỏi nhân dân, tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân, luôn lắng nghe ý kiến của nhân dân, để đưa ra những chủ trương lãnh đạo đúng đắn, hợp lòng dân Người hoàn toàn không dựa vào quyền lực của người lãnh đạo để buộc mọi người phục tùng, mà cảm hóa, thuyết phục mọi người bằng PCLĐ vừa mang tính nguyên tắc, khoa học, vừa mang đậm tính nhân văn sâu sắc, đồng thời, luôn tự mình làm gương để cấp dưới và nhân dân noi theo

Bàn về khái niệm PCLĐ Hồ Chí Minh, cho đến nay vẫn có nhiều cách luận giải khác nhau Tác giả luận án thống nhất với cách định nghĩa được đề cập trong Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15-5-2006 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” Theo đó, có thể nhìn nhận

khái niệm PCLĐ Hồ Chí Minh: Là tổng hợp những phương pháp, biện pháp, cách

thức riêng, tiêu biểu, độc đáo, phản ánh những giá trị cốt lõi trong tư tưởng, đạo đức của Người, được thể hiện một cách sinh động, tự nhiên trong hoạt động lãnh đạo và ứng xử hằng ngày Phong cách đó có sức thu hút, cảm hóa kỳ diệu và có giá trị to lớn đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Việt Nam và phong trào cách mạng thế giới

2.1.3 Chính trị viên trong Quân đội

* Khái niệm chính trị viên trong Quân đội

Sự hình thành, phát triển của đội ngũ CTV trong Quân đội nhân dân Việt Nam bắt nguồn từ sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội Ngay từ những ngày đầu thành lập các đội tự vệ công nông, Đảng ta đã khẳng định: Phải giữ quyền chỉ huy nghiêm ngặt đội tự vệ trong biên chế tổ chức, bên cạnh người chánh, phó đội trưởng có đại biểu của Đảng Cộng sản chỉ huy Sự hình thành, phát triển đội ngũ CTV còn bắt nguồn từ yêu cầu nhiệm vụ CTĐ, CTCT trong các đội tự vệ, đội du kích trong các đơn

vị vũ trang, là yêu cầu có tính nguyên tắc trong xây dựng quân đội kiểu mới của giai

cấp công nhân Thực tiễn đã chứng minh, sự ra đời, trưởng thành và phát triển của đội ngũ CTV, luôn gắn liền với quá trình xây dựng, trưởng thành, chiến đấu và chiến thắng

vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam

Hiện nay, chức danh CTV được chính thức ghi trong Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam; là chức danh cán bộ nhà nước được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm theo đúng quy định của Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Theo quy định của Luật Sĩ quan, Hướng dẫn của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng: CTV được bố trí ở cấp đại đội, tiểu đoàn và tương đương Những người được bố trí vào cương vị CTV phải là những sĩ quan, sĩ quan chính trị được đào tạo, bồi dưỡng có

đủ phẩm chất, năng lực và đáp ứng các điều kiện cần thiết Sau hơn 20 năm thực hiện chế độ một người chỉ huy theo Nghị quyết số 07/NQ-TW và số 27/NQ-TW của Bộ Chính trị (khóa V), ngày 20 tháng 7 năm 2005, Bộ Chính trị (khóa IX) đã ban hành

Nghị quyết số 51/NQ-TW “Về tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện

chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam” Nghị quyết đã nêu rõ: “Ở mỗi cấp có chính ủy hoặc chính trị

viên là người chủ trì về chính trị và cơ quan chính trị đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị của đơn vị, hoạt động dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của cấp ủy, cơ quan chính trị, chính ủy (chính trị viên) cấp trên và sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy cùng cấp” [130, tr 11].Theo đó, có thể hiểu khái niệm CTV trong Quân đội như sau:

Chính trị viên trong Quân đội là sĩ quan chính trị có đủ tiêu chuẩn, điều kiện được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm giữ cương vị CTV các đơn vị cấp đại đội, tiểu đoàn và tương đương; là người chủ trì về chính trị ở đơn vị, đảm nhiệm toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT, cùng với người chỉ huy tổ chức thực hiện kế hoạch công tác của đơn vị Chính trị viên là một trong hai người có trách nhiệm và quyền hạn cao nhất trong đơn vị, hoạt động dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của cấp ủy, cơ quan chính trị, chính ủy, CTV, người chỉ huy cấp trên và sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy cùng cấp

Như vậy, CTV là cán bộ của Đảng, Nhà nước, được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm chức vụ CTV ở các đơn vị cơ sở trong Quân đội theo cơ chế lãnh đạo của

Đảng đối với Quân đội nhân dân Việt Nam và tổ chức biên chế của từng loại hình đơn vị Chính trị viên là người chủ trì về chính trị, chủ trì toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT ở đơn vị cơ sở, chịu trách nhiệm định hướng chính trị đối với mọi hoạt động của đơn vị và mọi cá nhân trong đơn vị theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết của cấp

ủy, tổ chức đảng, mệnh lệnh, chỉ thị của người chỉ huy cùng cấp và cấp trên Đây là sự khác biệt về chức năng, nhiệm vụ của CTV với người cán bộ chính trị và các loại cán bộ khác trong Quân đội

* Vị trí, vai trò của chính trị viên trong Quân đội

Chính trị viên là cán bộ của Đảng trong Quân đội, giữ cương vị và trọng trách cao trong cấp ủy, tổ chức đảng ở đơn vị cơ sở; người chủ trì toàn bộ hoạt động xây dựng đơn vị về chính trị, chủ trì CTĐ, CTCT, chịu trách nhiệm định hướng chính trị trong mọi hoạt động của các tổ chức và cá nhân trong đơn vị theo đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết của cấp

ủy, tổ chức đảng, mệnh lệnh, chỉ thị của người chỉ huy cùng cấp và cấp trên, đảm bảo cho mọi hoạt động của đơn vị luôn theo đúng quan điểm, đường lối của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước, kỷ luật của Quân đội, góp phần củng cố và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội

Với cương vị, trọng trách của người chủ trì về chính trị, trực tiếp chỉ đạo tiến hành CTĐ, CTCT ở đơn vị, CTV có vai trò quan trọng trong xây dựng tổ chức đảng

ở đơn vị trong sạch vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp

ủy, tổ chức đảng; trong tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, các Nghị quyết, chỉ thị của cấp ủy cấp trên và cấp mình Với cương vị là bí thư cấp ủy (chi bộ), CTV trực tiếp

đề xuất với cấp ủy, tổ chức đảng chủ trương, giải pháp xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh; trực tiếp tiến hành các nội dung CTĐ, CTCT theo cương vị, chức trách được giao Chất lượng, hiệu lực CTĐ, CTCT ở đơn vị cơ sở phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ CTV Ở đâu, đơn vị nào mà chính ủy, chính trị viên

có phẩm chất và năng lực tốt, được rèn luyện, thử thách trong thực tiễn chiến đấu và

công tác, có đạo đức và lối sống trong sáng, mẫu mực thì ở đó chất lượng, hiệu quả, hiệu lực CTĐ, CTCT sẽ được bảo đảm tốt, góp phần quan trọng vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của đơn vị

Chính trị viên có vai trò quan trọng trong xây dựng các tổ chức trong đơn vị vững mạnh toàn diện, góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của đơn vị Đồng thời là hạt nhân đoàn kết trong tổ chức đảng và là trung tâm đoàn kết, điểm tựa tinh thần của đơn vị, nhất là trong những tình huống khó khăn, ác liệt, bảo đảm cho mọi CB, CS luôn tuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh cấp trên, gương mẫu chấp hành và động viên, tổ chức cho mọi quân nhân trong đơn vị chấp hành nghiêm túc mọi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, điều lệnh, điều lệ quân đội

Với cương vị, trọng trách được giao, mọi hoạt động của CTV đều hướng vào thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ của đơn vị, trong đó nhiệm vụ trung tâm là sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu thắng lợi trong bất kỳ tình huống nào Chính trị viên vì thế mà

có vai trò quan trọng góp phần tăng cường hiệu lực của người chỉ huy, phối hợp và tạo điều kiện thuận lợi để người chỉ huy hoàn thành tốt nhiệm vụ chỉ huy, quản lý, điều hành đơn vị Vai trò đó còn được thể hiện thông qua việc tuyên truyền, giáo dục cho mọi CB, CS tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh, chỉ thị của người chỉ huy; thường xuyên trao đổi, bàn bạc cùng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của đơn vị; trong điều hành hội nghị đảng ủy (chi ủy) thông qua kế hoạch công tác, quyết tâm chiến đấu của người chỉ huy; tham gia ý kiến vào các quyết định của người chỉ huy, ủng hộ, động viên người chỉ huy ra các quyết định, nhất là ở những thời điểm khó khăn, ác liệt và cùng chịu trách nhiệm với người chỉ huy về những quyết định đó; thường xuyên chỉ đạo, hướng dẫn CB, CS trong đơn vị thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị trung tâm

và các nhiệm vụ khác của đơn vị, thông qua đó bảo đảm cho người chỉ huy hoàn thành tốt nhiệm vụ, chức trách được giao

* Chức trách, nhiệm vụ của chính trị viên trong Quân đội

Chức trách, nhiệm vụ cụ thể của CTV được quy định tại Điều 27 - Điều lệ công tác đảng, công tác chính trị Quân đội nhân nhân dân Việt Nam, cụ thể như sau:

để cấp ủy đơn vị quyết định; xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện các mặt công tác

và cùng chịu trách nhiệm trước cấp ủy, chính ủy, CTV, người chỉ huy cấp trên trực tiếp và cấp ủy cấp mình về toàn bộ hoạt động của đơn vị, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao

- Về nhiệm vụ:

Một là, nghiên cứu, đề xuất để cấp ủy (chi bộ) cấp mình quyết định chủ trương,

biện pháp lãnh đạo mọi hoạt động, các mặt công tác của đơn vị theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên Chỉ đạo, hướng dẫn, xây dựng kế hoạch CTĐ, CTCT trong đơn vị,

đề xuất với chính ủy, CTV cấp trên nội dung, biện pháp tiến hành CTĐ, CTCT

Hai là, chỉ đạo tiến hành công tác chính trị tư tưởng, xây dựng cho CB, CS

trong đơn vị tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí chiến đấu cao, kỷ luật tự giác nghiêm minh, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao

Ba là, chỉ đạo và trực tiếp tiến hành xây dựng cấp ủy và tổ chức cơ sở đảng

trong sạch, vững mạnh, có năng lực lãnh đạo toàn diện và sức chiến đấu cao, đoàn kết, thống nhất, giữ nghiêm kỷ luật Đảng, lãnh đạo cơ quan, đơn vị thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ trong mọi tình huống

Bốn là, chỉ đạo và trực tiếp tiến hành xây dựng đội ngũ cán bộ trong đơn vị

có đủ số lượng, cơ cấu hợp lý, chất lượng cao, hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao, đáp ứng cả yêu cầu trước mắt và lâu dài

Năm là, chỉ đạo và trực tiếp tiến hành công tác bảo vệ chính trị nội bộ; xây dựng

cơ quan, đơn vị trong sạch về chính trị, an toàn về mọi mặt, xây dựng đơn vị an toàn gắn với xây dựng địa bàn an toàn Chỉ đạo công tác đối ngoại quân sự

Sáu là, chỉ đạo và tiến hành công tác dân vận, tham gia thực hiện các cuộc vận

động chính trị cách mạng, góp phần xây dựng cơ sở chính trị, phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương nơi đơn vị đóng quân vững mạnh, củng cố vững chắc mối quan hệ đoàn kết máu thịt quân đội với nhân dân Chỉ đạo công tác tuyên truyền đặc biệt

Bảy là, chỉ đạo cơ quan, đơn vị thuộc quyền chấp hành nghiêm các chính

sách của Đảng, Nhà nước; thực hiện đúng chế độ, chính sách đối CB, CS trong đơn

vị và chính sách hậu phương quân đội; nghiên cứu đề xuất với cấp trên hoàn thiện chế độ, chính sách đối với CB, CS trong đơn vị và chính sách hậu phương quân đội

Tám là, chỉ đạo, hướng dẫn và trực tiếp tiến hành công tác quần chúng, hội đồng

quân nhân và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở

Chín là, chỉ đạo tiến hành CTĐ, CTCT trong các nhiệm vụ, trọng tâm là

nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu, huấn luyện, xây dựng chính quy, rèn luyện

kỷ luật, phòng chống “diễn biến hòa bình”, phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn,…

Mười là, chỉ đạo và trực tiếp tham gia nghiên cứu khoa học xã hội và nhân

văn quân sự; tham gia chỉ đạo nghiên cứu khoa học nghệ thuật quân sự, khoa học kỹ thuật công nghệ quân sự, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả CTĐ, CTCT trong cơ quan, đơn vị

Mười một là, phê duyệt kế hoạch phân phối kinh phí, trang bị, vật tư CTĐ,

CTCT; tham gia chỉ đạo, kiểm tra cơ quan, đơn vị sử dụng đúng các nguồn kinh phí, tài chính bảo đảm đúng quy chế, đúng pháp luật

* Mối quan hệ công tác của chính trị viên trong Quân đội

Các mối quan hệ công tác của CTV được quy định tại Điều 28 - Điều lệ công tác đảng, công tác chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Cụ thể như sau:

Một là, quan hệ của cấp ủy, chính ủy, CTV, người chỉ huy và chủ nhiệm chính

trị cấp trên với CTV cấp dưới là quan hệ giữa lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn và phục tùng Chính trị viên chấp hành nghiên các nghị quyết, chỉ thị, quy định của cấp ủy; các chỉ thị, kế hoạch CTĐ, CTCT của chính ủy, CTV; các chỉ thị, mệnh lệnh về quân sự quốc phòng của người chỉ huy và hướng dẫn, kiểm tra của chủ nhiệm chính trị cấp trên

về CTĐ, CTCT