Luận văn thạc sĩ thiết kế nhà máy sản xuất bột mì theo phương pháp khô năng suất 35 000 tấn sản phẩm năm

Do đó, nguồn nguyên liệu phục vụ cho việc sản xuất của nhà máy phải được nhập hoàn toàn từ nước ngoài.. Qua đó, giúp giải quyết được vấn đề về nguồn lao động, tạo nhi

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA KHOA HÓA

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH: CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

Chính vì vậy tôi được giao đề tài: “Thiết kế nhà máy sản xuất bột mì theo phương pháp khô với năng suất 35.000 tấn sản phẩm/năm”

Nội dung của bản thuyết minh gồm các chương:

- Chương 1: Lập luận kinh tế kỹ thuật

- Chương 2: Tổng quan

- Chương 3: Chọn và thuyết minh công nghệ

- Chương 4: Tính cân bằng vật chất

- Chương 5: Tính và chọn thiết bị

- Chương 6: Tính tổ chức

- Chương 7: Tính xây dựng

- Chương 8: Hệ thống hút bụi

- Chương 9: Kiểm tra chất lượng nguyên liệu và thành phẩm

- Chương 10: An toàn lao động – vệ sinh công nghiệp và phòng cháy chữa cháy

Năm bản vẽ A0 bao gồm: Bản vẽ sơ đồ kĩ thuật quy trình công nghệ, bản vẽ mặt bằng phân xưởng sản xuất chính, bản vẽ mặt cắt phân xưởng sản xuất chính, bản vẽ sơ đồ hút bụi, bản vẽ tổng mặt bằng nhà máy

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

KHOA HÓA

CỘNG HÒA XÃ HÔI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Họ tên sinh viên: Nguyễn Thị Hồng Nga Số thẻ sinh viên: 107150157 Lớp: 15H2B Khoa: Hóa Ngành: Công nghệ thực phẩm

1 Tên đề tài đồ án:

Thiết kế nhà máy sản xuất bột mì theo phương pháp khô

Đề tài thuộc diện: ☐ Có ký kết thỏa thuận sở hữu trí tuệ đối với kết quả thực hiện

2 Các số liệu và dữ liệu ban đầu:

Năng suất 35.000 tấn sản phẩm /năm

3 Nội dung các phần thuyết minh và tính toán:

Lời mở đầu

Chương 1: Lập luận kinh tế kỹ thuật

Chương 2: Tổng quan

Chương 3: Chọn và thuyết minh công nghệ

Chương 4: Tính cân bằng vật chất

Chương 5: Tính và chọn thiết bị

Chương 6: Tính tổ chức

Chương 7: Tính xây dựng

Chương 8: Hệ thống hút bụi

Chương 9: Kiểm tra chất lượng nguyên liệu và thành phẩm

Chương 10: An toàn lao động – vệ sinh công nghiệp và phòng cháy chữa cháy

Kết luận

Tài liệu tham khảo

4 Các bản vẽ, đồ thị ( ghi rõ các loại và kích thước bản vẽ ):

Bản vẽ số 1: Dây chuyền sản xuất (bản vẽ A0)

Bản vẽ số 2: Mặt bằng phân xưởng sản xuất chính (bản vẽ A0)

Bản vẽ số 3: Mặt cắt phân xưởng sản xuất chính (bản vẽ A0)

Bản vẽ số 4: Tổng mặt bằng nhà máy (bản vẽ A0)

Bản vẽ số 5: Sơ đồ hút bụi (bản vẽ A0)

5 Họ tên người hướng dẫn: PGS.TS Đặng Minh Nhật

6 Ngày giao nhiệm vụ đồ án:27/08/2019

7 Ngày hoàn thành đồ án:09/12/2019

Đà Nẵng, ngày 09 tháng 12 năm 2019

Trưởng Bộ môn ……… Người hướng dẫn

LỜI CẢM ƠN

Trong khoảng thời gian làm đồ án tốt nghiệp, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ, đóng góp ý kiến và sự chỉ bảo nhiệt tình của các thầy cô, gia đình và bạn bè

Trước tiên tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến thầy PGS.TS Đặng Minh Nhật, thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giải đáp mọi vấn đề trong suốt thời gian tôi thực hiện đồ án tốt nghiệp

Tôi cũng xin chân thành gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giáo của trường Đại Học Bách Khoa Đà Nẵng, những người đã truyền đạt và dạy cho tôi kiến thức về các môn đại cương Và đặc biệt hơn là các thầy cô trong Khoa Hóa đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, giúp tôi có được cơ sở vững vàng, kiến thức chuyên ngành sâu rộng để có thể hoàn thành tốt đồ án được giao

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn tạo điều kiện, quan tâm, giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập để hoàn thành đồ án tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn!

ii

Tôi xin cam đoan đồ án tốt nghiệp “Thiết kế nhà máy sản xuất bột mì theo

phương pháp khô năng suất 35.000 tấn sản phẩm/năm” là đồ án của bản thân tôi

Những phần sử dụng tài liệu tham khảo trong đồ án có nguồn gốc rõ ràng Các số liệu,

kết quả trình bày trong đồ án là hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bố

trong bất kì công trình nào khác

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Hồng Nga

2 MỤC LỤC

3

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC BẢNG vii

DANH MỤC HÌNH ix

CHƯƠNG 1: LẬP LUẬN KINH TẾ KỸ THUẬT 3

1.1 Đặc điểm tự nhiên của vị trí xây dựng 3

1.2 Nguồn cung cấp nguyên liệu 3

1.3 Hợp tác hóa 4

1.4 Nguồn điện 4

1.5 Nguồn cấp nước 4

1.6 Hệ thống giao thông vận tải 4

1.7 Nguồn nhân lực 5

1.8 Thị trường tiêu thụ 5

Chương 2: TỔNG QUAN 6

2.1 Tổng quan về nguyên liệu 6

2.1.1 Đặc điểm về lúa mì 6

2.1.2 Phân loại 7

2.1.3 Cấu tạo hạt lúa mì 7

2.1.4 Thành phần hóa học của lúa mì 9

2.1.5 Tiêu chuẩn đối với hạt lúa mì 11

2.1.7 Các phương pháp bảo quản hạt 15

2.2 Chỉ tiêu đánh giá chất lượng bột mì 16

2.2.1 Yêu cầu chung về sản phẩm bột mì 16

2.2.2 Yêu cầu cụ thể về sản phẩm bột mì 16

2.2.3 Các chất nhiễm bẩn 17

2.2.4 Vệ sinh 17

2.2.5 Bao gói 17

2.2.6 Ghi nhãn 17

CHƯƠNG 3: CHỌN VÀ THUYẾT MINH QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ 19

3.1 Lập luận chọn quy trình công nghệ 19

iv

3.1.2 Phương pháp ướt 20

3.2 Chọn sơ đồ quy trình công nghệ 21

3.3 Thuyết minh quy trình công nghệ 22

3.3.1 Hệ thống làm sạch sơ bộ 22

3.3.2 Hệ thống làm sạch lần 1 22

3.3.3 Hệ thống xử lý lúa mì 22

3.3.4 Hệ thống làm sạch lần 2 23

3.3.5 Hệ thống nghiền và sàng 23

3.3.6 Hệ thống sản xuất cám 24

3.3.7 Hệ thống đóng bao 24

CHƯƠNG 4: CÂN BẰNG VẬT CHẤT 25

4.1 Kế hoạch sản xuất của nhà máy 25

4.2 Cân bằng sản phẩm 25

4.2.1 Lượng nguyên liệu ban đầu cần đưa vào sản xuất 26

4.2.2 Lượng sản phẩm và phụ phẩm 26

4.3 Cân bằng vật liệu 27

4.3.1 Tính cân bằng vật liệu trong quá trình làm sạch 27

4.3.2 Tính cân bằng trong công đoạn nghiền thô 32

4.3.3.Tính toán cho hệ làm giàu tấm và tấm lõi 35

4.3.4.Tính cân bằng cho các hệ nghiền mịn và rây tương ứng 38

4.3.5.Công đoạn đập vỏ, nghiền vỏ, sàng kiểm tra bột, lọc túi 41

CHƯƠNG 5: TÍNH VÀ CHỌN THIẾT BỊ 47

5.1 Các thiết bị chính 47

5.1.1 Các thiết bị trong công đoạn tiếp nhận nguyên liệu và làm sạch sơ bộ 47

5.1.2.Thiết bị trong công đoạn nghiền, sàng 58

5.1.3 Hệ đập vỏ, hệ nghiền vỏ 66

5.1.4 Hệ thống máy đóng bao bột và cá 68

5.1.5 Máy diệt trứng sâu 69

5.2 Tính và chọn các thiết bị phụ 70

5.2.1 Tính và chọn thùng chứa 70

5.2.2 Gàu tải 73

5.2.3 Vít tải 74

5.2.4 Hệ thống vận chuyển khí lực 74

5.2.5 Hệ thống lọc bụi (Cyclone và hệ thống lọc túi) 75

Chương 6: TỔ CHỨC VÀ HÀNH CHÍNH 82

6.1 Sơ đồ tổ chức nhà máy 82

6.2 Tổ chức lao động của nhà máy 83

6.2.1 Chế độ lao động 83

6.2.2 Tổ chức 83

CHƯƠNG 7: TÍNH XÂY DỰNG 85

7.1 Kích thước các công trình chính 85

7.1.1 Nhà sản xuất chính 85

7.1.2 Kho nguyên liệu 85

7.1.3 Kho chứa bột 87

7.1.4 Kho chứa cám 87

7.1.5 Nhà hành chính 88

7.2 Kích thước các công trình phụ 88

7.2.1 Nhà xử lý nước 88

7.2.2 Bể chứa nước 88

7.2.3 Trạm biến áp 88

7.2.4 Trạm phát điện dự phòng 89

7.2.5 Nhà ăn 89

7.2.6 Nhà tắm,nhà vệ sinh 89

7.2.7 Phòng thay quần áo 89

7.2.8 Kho vật tư 89

7.2.9 Kho bao bì 89

7.2.10 Nhà để xe 89

7.2.11 Gara ôtô 89

7.2.12 Trạm cân 90

7.2.13 Trạm bơm 90

7.2.14 Nhà trực bảo vệ 90

7.3 Tính khu đất xây nhà 91

7.3.1 Diện tích khu đất,F kđ 91

7.3.2 Hệ số sử dụng, K sd 91

Chương 8: HÚT BỤI 93

8.1 Tầm quan trọng của việc thông gió và hút bụi 93

8.2 Lập sơ đồ mạng và tính toán 93

8.2.1 Lập mạng hút bụi 93

8.2.2 Phương pháp tính 93

Chương 9: KIỂM TRA QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT 96

9.1 Kiểm tra nguyên liệu đầu vào 96

vi

9.1.2 Kiểm tra chất lượng nguyên liệu 96

9.2 Các phương pháp xác định chỉ tiêu chất lượng 97

9.2.1 Kiểm tra độ ẩm của bột ( hạt ) 97

9.2.2 Kiểm tra độ chua ( độ axit ) của bột 97

9.2.3 Kiểm tra chất lượng gluten của bột mì 97

9.2.4 Kiểm tra độ tro 98

9.2.5 Kiểm tra màu của bột 98

9.2.6 Xác định mùi vị của bột 99

9.2.7 Kiểm tra protein 99

9.2.8 Kiểm tra khối lượng đóng bao của bột và cám 99

Chương 10: AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH CÔNG NGHIỆP 100

10.1 An toàn lao động 100

10.1.1 Các nguyên nhân gây ra tai nạn 100

10.1.2 Những biện pháp hạn chế tai nạn lao động 100

10.1.3 Những yêu cầu về an toàn lao động 100

10.2 Vệ sinh công nghiệp 101

10.2.1 Vệ sinh cá nhân 102

10.2.2 Vệ sinh xí nghiệp 102

10.2.3 Cấp thoát nước 102

10.2.4 Hệ thống phòng, chống cháy nổ 102

11 KẾT LUẬN 103

12 TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

DANH MỤC BẢNG

BẢNG 2.1 Mức tối đa đối với tạp chất 12

BẢNG 2.2 Chỉ tiêu quan trọng đánh giá chất lượng bột mì 16

BẢNG 4.1 Biểu đồ thời gian sản xuất trong năm 2019 25

BẢNG 4.2 Bảng cân bằng sản phẩm 27

BẢNG 4.3 Tỉ lệ và lượng các tạp chất có trong nguyên liệu (tính cho sản xuất 1giờ) 27 BẢNG 4.4 Tỉ lệ và lượng các tạp chất tách ra tại sàng tạp chất lần I 28

BẢNG 4.5 Tỉ lệ và lượng tạp chất tách ra tại sàng tạp chất lần II 29

BẢNG 4.6 Lượng tạp chất có trong nguyên liệu ban đầu 32

BẢNG 4.7 Bảng tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền thô I 32

BẢNG 4.8 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền thô II và rây tương ứng 33

BẢNG 4.9 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền thô III và rây tương ứng 34

BẢNG 4.10 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền thô IV và rây tương ứng 35

BẢNG 4.11 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền thô V và rây tương ứng 35

BẢNG 4.12 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền mịn I và rây tương ứng 38

BẢNG 4.13 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền mịn II và rây tương ứng 39

BẢNG 4.14 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền mịn III và rây tương ứng 40

BẢNG 4.15 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền mịn IV và rây tương ứng 40

BẢNG 4.16 Lượng nguyên liệu ra khỏi hệ nghiền mịn V và rây tương ứng 41

BẢNG 4.17 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi máy đập vỏ 42

BẢNG 4.18 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi nghiền vỏ và rây tương ứng 42

BẢNG 4.19 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi sàng kiểm tra bột loại I 43

BẢNG 4.20 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi sàng kiểm tra bột loại II 44

BẢNG 4.21 Tỉ lệ và lượng nguyên liệu ra khỏi lọc túi 44

BẢNG 4.22 Lượng nguyên liệu và tạp chất qua các thiết bị làm sạch 44

BẢNG 4.23 Cân bằng sản phẩm ở công đoạn nghiền ( đơn vị tấn/ h) 46

BẢNG 5.1 Bảng tổng kết năng suất cần thiết kế của các thiết bị trong công đoạn này 47 BẢNG 5.2 Bảng tổng kết số lượng thiết bị sử dụng trong công đoạn làm sạch và chuẩn bị hạt trước khi nghiền 58

BẢNG 5.3 Bảng tổng kết năng suất cần thiết kế tại công đoạn nghiền thô 59

BẢNG 5.4 Các loại máy nghiền và số lượng cần sử dụng trong mỗi hệ nghiền thô 59

BẢNG 5.5 Các thông số kỹ thuật của các máy nghiền trong hệ nghiền thô 60

BẢNG 5.6 Bảng tổng kết năng suất cần thiết kế tại công đoạn nghiền mịn 61

viii

BẢNG 5.7 Bảng kết quả tính toán các hệ nghiền mịn 62

BẢNG 5.8 Bảng kết quả tính toán rây tương ứng 62

BẢNG 5.9 Bảng kết quả tính toán sàng tương ứng 63

BẢNG 5.10 Bảng tổng kết năng suất cần thiết kế của các sàng gió 65

BẢNG 5.11 Bảng tổng kết năng suất cần thiết kế của rây kiểm tra bột 65

BẢNG 5.12 Bảng kết quả tính toán của rây kiểm tra bột 66

BẢNG 5.13 Bảng tổng kết năng suất cần thiết kế của máy 68

BẢNG 5.14 Bảng kết quả tính thiết bị đóng bao bột và cám 69

BẢNG 5.15 Bảng tính toán thiết bị diệt trứng sâu 70

BẢNG 5.16 Bảng các thông số ban đầu của xilo chứa 72

BẢNG 5.17 Bảng kết quả tính toán thể tích và chiều cao của các xilo chứa 72

BẢNG 5.18 Tổng kết các thiết bị chính sử dụng trong nhà máy 76

BẢNG 6.1 Thành phần lao động gián tiếp 83

BẢNG 6.2 Thành phần lao động trực tiếp 84

BẢNG 7.1 Bảng tổng kết tính xây dựng các công trình 90

DANH MỤC HÌNH

HÌNH 2.1 Lúa mì 6

HÌNH 2.2 Cấu tạo lúa mì 8

HÌNH 3.1 Sơ đồ quy trình sản xuất bột mì theo phương pháp khô……… 21

HÌNH 5.1 Cân tự động 49

HÌNH 5.2 Nam châm 50

HÌNH 5.3 Máy sàng tạp chất 51

HÌNH 5.4 Kênh hút bụi cho sàng tạp chất 1 và máy xát hạt 52

HÌNH 5.5 Kênh quạt hút cho sàng tạp chất 2 53

HÌNH 5.6 Lưu lượng kế FBI 025 54

HÌNH 5.7 Máy tách đá 54

HÌNH 5.8 Máy chọn hạt 55

HÌNH 5.9 Máy gia ẩm lần 1 56

HÌNH 5.10 Máy gia ẩm lần 2 56

HÌNH 5.11 Máy xát vỏ 57

HÌNH 5.12 Máy nghiền thô RMQ 59

HÌNH 5.13 Máy nghiền thô RMX 60

HÌNH 5.14 Máy nghiền mịn 61

HÌNH 5.15 Sàng phân loại nghiền thô 63

HÌNH 5.16 Sàng gió 64

HÌNH 5.17 Sàng gió 64

HÌNH 5.18 Rây kiểm tra bột 65

HÌNH 5.19 Máy đập vỏ 67

HÌNH 5.20 Máy nghiền búa 68

HÌNH 5.21 Hệ thống đóng bao 69

HÌNH 5.22 Thiết bị diệt trứng 70

HÌNH 5.23 Xilo chứa 71

HÌNH 5.24 Gàu tải 73

HÌNH 5.25 Thiết bị lọc và thu hồi 75

HÌNH 6.1 Sơ đồ tổ chức nhà máy 82

HÌNH 7.1 Xio chứa 86

LỜI MỞ ĐẦU

Trong những năm gần đây, với nền kinh tế đang trên đà phát triển, những chính

sách mở cửa và hội nhập các ngành kinh tế trong và ngoài nước ngày càng gia tămg

Và cũng chính từ đó, tạo ra nhiều cơ hội cũng như thách thức cho sự phát triển và lớn

mạnh của đất nước

Kinh tế phát triển tạo điều kiện cho đời sống của con người đầy đủ, tốt đẹp hơn

Và đặc biệt thức ăn, đồ uống là một phần quan trọng không thể thiếu trong cuộc sống

hằng ngày của con người Chính vì thế mà vấn đề thực phẩm được đặt lên hàng đầu,

thực phẩm có giá trị, có nhiều dinh dưỡng, ngon, lạ được lựa chọn cho các bữa ăn

hằng ngày Do đó trên thị trường hiện nay các loại thực phẩm ngày càng phong phú đa

dạng và được chế biến từ nhiều nguồn nguyên liệu khác nhau Nhưng đáng chú ý hơn

hết là các thực phẩm được chế biến từ cây lương thực, đặc biệt nhất phải kể đến là các

sản phầm làm từ bột mì, bột từ cây lúa mì

Lúa mì là cây lương thực, thuộc một nhóm các loài cỏ đã thuần dưỡng từ khu

vực Levant và được gieo trồng rộng khắp thế giới Về tổng thể, lúa mì là thực phẩm

quan trọng cho loài người, sản lượng của nó chỉ đứng sau bắp và lúa gạo trong số các

loài cây lương thực Với tầm quan trọng và sức ảnh hưởng lớn như vậy, việc trồng cây

lúa mì và sản xuất bột mì ngày càng được chú trọng và đầu tư tốt nhất Tuy nhiên, với

mức tiêu thụ bột mì ngày càng tăng thì đòi hỏi các nhà máy sản xuất bột mì phải đạt

yêu cầu và chất lượng tốt nhất Lúa mì là nguyên liệu chính làm ra bột mì, sản xuất mì

ăn liền, bánh kẹo, chế biến thức ăn chăn nuôi Sản lượng và kim ngạch nhập khẩu

nguyên liệu này trong 4 tháng đầu năm 2019 của Việt Nam giảm mạnh so với cùng kỳ

năm ngoái Theo tin từ báo Hải Quan thì 2 thị trường nhập khẩu lúa mì chủ lực của

Việt Nam thời gian qua là Australia và Nga, nhưng hiện nay tính đến đầu năm 2019 thì

hoạt động nhập khẩu lúa mì đối mặt nhiều khó khăn khi cơ quan chức năng phát hiện

cả triêụ tấn lúa mì bị nhiễm “cỏ kế đồng”, một loài thực vật ngoại lai gây nguy hiểm

Chính vì những khó khăn về việc nhập nguồn nguyên liệu càng tạo động lực cho

nước ta cùng nhau nghiên cứu và tạo ra sản phẩm bột mì một cách hiệu quả và chất

lượng nhất, đảm bảo về nguồn kinh tế tài chính và còn tạo được một số lượng lớn công

việc từ đó giúp ích hơn cho đời sống con người Vì vậy việc xây dựng nhà máy sản

xuất bột mì là vô cùng thiết yếu, nó không chỉ mang tính quốc gia mà còn mang tính

quốc tế Xuất phát từ những yêu cầu thiết yếu này mà tôi được giao nhiệm vụ thực

hiện “Thiết kế nhà máy sản xuất bột mì theo phương pháp khô năng suất 35.000 tấn

sản phẩm/năm” cho đồ án tốt nghiệp của mình

4 CHƯƠNG 1: LẬP LUẬN KINH TẾ KỸ THUẬT

Chọn địa điểm xây dựng nhà máy sản xuất bột mì là một yếu tố quan trọng có sức

ảnh hưởng rất lớn đến sự tồn tại và phát triển của nhà máy, do đó cần tìm hiểu và

nghiên cứu về một số nội dung sau:

- Vị trí đặt nhà máy: phải phù hợp với quy hoạch và đảm bảo sự phát triển chung về

kinh tế ở địa phương khu vực, đảm bảo thuận tiện nhất cho việc vận chuyển nguyên

liêụ và tiêu thụ sản phẩm

- Việc cung cấp nguyên liệu và nhiên liệu thuận lợi cho quá trình sản xuất

- Đảm bảo hợp tác hóa và phù hợp với nhu cầu của thị trường tiêu thụ

- Giao thông vận tải thuận lợi

- Nguồn nhân lực dồi dào

1.1 Đặc điểm tự nhiên của vị trí xây dựng

Khu công nghiệp (KCN) Bắc Chu Lai Quảng Nam KCN này có tổng diện tích

361 hecta, nằm ở xã Tam Hiệp, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam là địa điểm thuận

lợi cho việc xây dựng nhà máy sản xuất bột mì Khu đất xây dựng có diện tích đủ rộng,

tương đối bằng phẳng cao ráo, có khả năng mở rộng thuận lợi, nguồn cung cấp năng

lượng hơi, điện, nước trong mạng lưới của khu công nghiệp cũng đáp ứng nhu cầu

Với vị trí đắc địa: với tuyến Quốc lộ 1A, đường sắt Bắc Nam đi ngang qua và giáp

đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi phía Tây Nam, cách ga đường sắt An Tân 5 km,

cách sân bay Chu Lai 8 km, cách cảng Tam Hiệp 2 km và cách cảng Kỳ Hà 11 km tạo

điều kiện vận chuyển hàng hóa của các doanh nghiệp trở nên thuận tiện hơn, giảm chi

phí vận chuyển Bên cạnh đó, KCN Bắc Chu Lai còn đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng

hoàn chỉnh, môi trường đầu tư thông thoáng

1.2 Nguồn cung cấp nguyên liệu

Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa, có độ ẩm lớn nên không thích hợp cho sự

phát triển của cây lúa mì Do đó, nguồn nguyên liệu phục vụ cho việc sản xuất của nhà

máy phải được nhập hoàn toàn từ nước ngoài Với lợi thế đặc biệt gần hai cảng Tam

Hiệp và cảng Kỳ Hà việc nhập khẩu và vận chuyển nguyên liệu về nhà máy sẽ rất

thuận tiện và nhanh chóng

1.3 Hợp tác hóa

Hiện nay, một số nhà máy sử dụng nguyên liệu bột mì để sản xuất bánh mì, các

loại bánh ngọt cao cấp, kẹo… trong khu vực Quảng Nam và Đà Nẵng rất nhiều Việc

hợp tác cùng nhau liên kết về mặt kinh tế, kỹ thuật sẽ góp phần tăng cường sức mạnh

cho nhà máy, bên cạnh đó còn giải quyết được đầu ra cho sản phẩm, giải quyết được

các vấn đề phụ phẩm một cách hiệu quả và đạt chất lượng nhất Hợp tác hóa không chỉ

trong khu vực Quảng Nam mà sang cả các nhà máy tại khu vực lân cận như Đà nẵng,

Quảng Ngãi sẽ tạo nguồn vốn lớn mạnh hơn, từ đó giá thành sẽ ổn định và phù hợp

với thị trường tiêu thụ

1.4 Nguồn điện

Nguồn điện được cung cấp từ lưới điện quốc gia qua trạm biến áp Kỳ Hòa 110KV

với 2 máy biến áp công suất 40 MVA mỗi máy, cung cấp điện ổn định cho KCN

Ngoài ra trong nhà máy có trạm biến áp riêng, máy phát điện dự phòng để đảm bảo

hoạt động liên tục, trong qúa trình sản xuất nhà máy luôn có đội ngũ kỹ thuật điện có

chuyên môn, khắc phục và xử lí các tình huống khi gặp sự cố

1.5 Nguồn cấp nước

Nước là một thành phần không thể thiếu, đặc biệt là trong các nhà máy sản xuất

thực phẩm Chính vì thế việc lựa chọn nhà máy sản xuất bột mì cần phải xem xét về

nguồn nước sử dụng cho nhà máy Nước phục vụ cho quá trình sản xuất, phục vụ cho

sinh hoạt và các công tác phòng cháy chữa cháy khi có sự cố xảy ra

Cấp nước: Nước sạch được cung cấp bởi Nhà máy nước Tam Hiệp với tổng công

suất là 20.000 m3/ngày đêm đảm bảo cung cấp đủ nước 24/24, được đấu nối đến chân

hàng rào các doanh nghiệp

Thoát nước: Hệ thống thoát nước mưa và nước thải được xây dựng riêng Hệ

thống xử lý nước thải: nước thải được xử lý cục bộ từ mỗi nhà máy và đưa đến khu xử

lý chung Hệ thống thu gom và xử lý nước thải KCN Bắc Chu Lai - giai đoạn 1 công

suất 1.900 m3/ngày đêm đã đi vào hoạt động

1.6 Hệ thống giao thông vận tải

Quảng Nam là một đầu mối giao thông quan trọng của cả khu vực miền Trung

Vấn đề giao thông không chỉ mục đích xây dựng nhà máy nhanh mà còn là sự tồn tại

về phía Đông, cách cảng Kỳ Hà 11 km về phía Tây, cảng Tam Hiệp 1 km về phí Tây,

cách sân bay Chu Lai 8 km về phía Đông Nam, cách thành phố Đà Nẵng 95 km về

hướng Tây Bắc tạo thuận tiện cho doanh nghiệp trong việc huy động nguồn nguyên

vật liệu cũng như vận chuyển hàng hóa, đẩy mạnh giao thương Hiện nay với tuyến

đường cao tốc vừa mới đi vào hoạt động cũng là một lợi thế trong việc vận chuyển và

tiêu thụ sản phẩm Với lợi thế lớn khi nhà máy được đặt gần hai cảng lớn trong khu

vực, nên việc đi lại tàu thuyền càng nhanh chóng và dễ dàng

1.7 Nguồn nhân lực

Với số lượng dân cư đông đúc, tạo điều kiên thuận lợi cho việc tuyển chọn và đào

tạo ra đội ngũ công nhân chuyên nghiệp Bên cạnh đó, với các trường đaị học trong

khu vực lân cận như Thành phố Tam kì Quảng Nam và thành Phố Đà Nẵng đã đào tạo

ra hàng ngàn đội ngũ kỹ sư, cử nhân các trình độ chuyên môn vững chắc và biết tiếp

thu, học hỏi, tìm tòi cái hay, cái mới, phù hợp cho việc phát triển của nhà máy Hầu hết

các kỹ sư trong quá trình học tập tại các trường Đại học trên địa bàn đã có thời gian

thực tập, trải nghiệm tại các nhà máy lớn trong KCN, do đó họ sẽ có một phần kinh

nghiệm khi làm việc tại nhà máy

1.8 Thị trường tiêu thụ

Khi xây dựng nhà máy thì vấn đề tiêu thụ sản phẩm là vấn đề lớn nhất, thị trường

tiêu thụ có rộng lớn hay không thì sẽ quyết định đến sự tồn tại của nhà máy Khu công

nghiệp Bắc Chu Lai là khu công nghiệp lớn, các nhà máy, các công ty ngày càng lớn

mạnh hơn, tạo thị trường rộng lớn Với vị trí gần trung tâm của thành phố Tam Kì, Đà

Nẵng và khu Phố cổ Hội An Đây là những thị trường tiêu thụ lớn, hầu như nguồn sản

phẩm sản xuất ra đều sẽ được phân phối trên các khu trung tâm này

Kết luận: Qua việc tìm hiểu và nghiên cứu về các đặc điểm tự nhiên, cơ sở hạ tầng,

nguồn nhân lực cho ta thấy việc xây dựng nhà máy bột mì tại khu công nghiệp Bắc

Chu Lai Quảng Nam là hoàn toàn khả thi Qua đó, giúp giải quyết được vấn đề về

nguồn lao động, tạo nhiều cơ hội việc làm, nâng cao đời sống của người dân, góp phần

to lớn trong việc phát triển kinh tế cho khu vực miền Trung nói riêng và cho nền kinh

tế cả nước nói chung

5 Chương 2: TỔNG QUAN

2.1 Tổng quan về nguyên liệu

2.1.1 Đặc điểm về lúa mì

2.1.1.1 Khái niệm

Lúa mì là cây lương thực, thuộc nhóm các loài cỏ đã thuần dưỡng từ khu vực

Levant và được gieo trồng rộng khắp thế giới Hạt lúa mì được sử dụng để làm bột mì

Thương mại lúa mì trên thế giới lớn hơn tất cả các loài cây trồng khác gộp lại Cùng

với gạo, lúa mì là thực phẩm thiết yếu được ưa thích nhất thế giới [3]

HÌNH 2.1 Lúa mì

2.1.1.2 Nguồn gốc

Lúa mì có nguồn gốc từ Tây Nam Á, trong khu vực được biết dưới tên gọi Lưỡi

liềm màu mỡ (khu vực Trung Đông ngày nay) Các loại lúa mì hoang dại được thuần

dưỡng, việc trồng trọt và thu hoạch cũng như gieo hạt lặp đi lặp lại các loại cỏ hoang

dại này đã dẫn đến sự thuần dưỡng lúa mì thông qua việc chọn lọc Việc trồng trọt lúa

mì đã bắt đầu lan rộng ra ngoài khu vực Vào khoảng năm 3000 TCN, lúa mì đã xuất

hiện tại Ethiopia, Ấn Độ, Ireland và Tây Ban Nha Khoảng 1 thiên niên kỷ sau nó tới

Trung Quốc [3]

2.1.2 Phân loại

2.1.2.1 Phân loại theo loài

Lúa mì Đông: được bắt đầu trồng vào mùa thu và sẽ được thu hoạch vào đầu mùa

hè, chiếm đến 40% diện tích trồng lúa mì trên thế giới, chủ yếu ở các nước hàn đới

Lúa mì này mang các gen kháng bệnh phổ biến như bệnh gỉ sắt, bệnh phân trắng…thời

gian sinh trưởng 9 đến 12 tháng [4]

Lúa mì Xuân: được trồng vào mùa xuân và thu hoạch vào mùa hè, chiếm khoảng

57% diện tích trồng lúa mì trên thế giới Thời gian sinh trưởng ngắn 3 đến 6 tháng

Lúa mì trung gian giữa 2 mùa Đông và Xuân là lúa mì gối vụ, có tỷ lệ canh tác

thấp, khoảng 3%

2.1.2.2 Phân loại theo màu sắc

Màu của lúa mì chính là màu của lớp vỏ ngoài của hạt Lớp vỏ này có hai màu

chính là: trắng (ký hiệu là W) và đỏ (ký hiệu là R) Lúa mì đỏ có lớp vỏ giàu

anthocyanin hơn vì thế có vị chát hơn, ngoài ra khi xay xát thì tỷ lệ cám cao hơn Màu

đỏ sẽ ảnh hưởng đến màu của bột mì, bột nhào của bánh [4]

2.1.2.3 Phân loại theo mức độ nhiều hay ít gluten

Lúa mì cứng: có hàm lượng gluten cao, nhưng trạng thái của gluten cứng ít có khả

năng làm bánh Thích hợp làm nguyên liệu trong sản xuất mì sợi, bột mì có hàm lượng

gluten ướt >30% là bột mì cứng

Lúa mì mềm: có ít gluten hơn, nhưng trạng thái của gluten tốt, khả năng làm bánh

tốt Bột mì có hàm lượng gluten ướt khoảng 24 – 30% tùy theo tỉ lệ xay xát, là bột mì

mềm [4]

2.1.2.4 Phân loại lúa mì theo hàm lượng đường

Lúa mì thường và lúa mì ngọt Lúa mì ngọt là giống lai, công bố ngày 12/12/2006

bởi Tổ chức nghiên cứu thực phẩm nông nghiệp quốc gia của Nhật Bản (NARO)

Giống lúa mì có hàm lượng đường cao gấp đôi, hàm lượng tinh bột chỉ bằng 1/3 so với

lúa mì thông thường vốn chưa tới 75% tinh bột [4]

2.1.3 Cấu tạo hạt lúa mì

Hạt lúa mì có một rảnh sâu nằm dọc theo hạt về phía bụng, phía lưng hạt hơi cong

và nhẵn, phôi hạt nằm ở phía lưng Cấu tạo hạt lúa mì gồm các phần chính sau:

HÌNH 2.2 Cấu tạo lúa mì

2.1.3.1 Vỏ quả

Vỏ quả gồm một vài lớp tế bào và thường chiếm từ 4 – 6% khối lượng toàn hạt

Thành phần chủ yếu của vỏ là cellulose, hemicellulose, lignin Vỏ lại có màu xẫm do

chứa một lượng đáng kể sắc tố Lớp vỏ quả của hạt lúa mì mỏng, cấu tạo không được

chắc như vỏ trấu của hạt thóc nên trong quá trình đập và tuốt hạt, dễ bị tách ra khỏi hạt

[4][5]

2.1.3.2 Vỏ hạt

Nằm kề vỏ quả, thường chiếm 2 – 2,5% khối lượng hạt, cấu tạo từ lớp tế bào có

thành mỏng, giòn và có chứa các sắc tố Vỏ hạt có cấu tạo rất bền và dai Nếu dùng lực

xay xát khô thì khó bóc vỏ Do đó trong sản xuất bột mì, người ta phải qua khâu làm

ẩm và ủ ẩm [5]

2.1.3.3 Lớp aleuron

Nằm phía trong các lớp vỏ, được cấu tạo bởi một lớp tế bào kích thước khoảng

50µm với thành dày 3 – 4µm, có chứa protein, chất béo, đường, cellulose, tro và các

vitamin B1, B2, PP [5]

2.1.3.4 Nội nhũ

Chiếm 82% khối lượng toàn hạt, là phần chủ yếu để sản xuất ra bột mì Nội nhũ

Nội nhũ có màu trắng hoặc màu vàng, thuộc vào mức độ chứa đầy protein của tế bào,

mức độ liên kết của protein với các hạt tinh bột cũng như kích thước và hình dáng của

các hạt tinh bột mà nội nhũ có thể trắng trong, trắng đục hoặc trắng trong từng phần

Hạt hoàn toàn trắng trong khi tất cả tế bào của nội nhũ chất đầy không còn không gian

rỗng chứa không khí Nếu tế bào nội nhũ xốp, nghĩa là các lỗ và các khe chứa không

khí thì ánh sáng tới bị khúc xạ nhiều lần nên hạt không trong suốt và có độ trắng đục

Hạt trắng trong khác với hạt trắng đục bởi hàm lượng protein cao hơn, hạt chắc và

cứng hơn Gần như tất cả tinh bột của hạt đều tập trung ở nội nhũ: 78 – 82%, ngoài ra

nội nhũ còn có đường sacaraza 2%, đường khử 0.1 – 0.3%, protein 13 -15%, tro 0.3 –

0.5%, chất béo 0.5 – 0.8%, xenlluloza 0.07 – 0.12%

2.1.4 Thành phần hóa học của lúa mì

2.1.4.1 Protein

Hàm lượng protein của lúa mì dao động trong khoảng khá lớn từ 9,6 – 25,8%

Ngoài protein còn có một lượng nitơ phi protein chiếm khoảng 0,033 – 0,061%

Protein lúa mì gồm anbumin, globulin, gliadin, glutenin, trong đó chủ yếu là gliadin

và glutenin Hai protein này chiếm khoảng 75% toàn lượng protein của lúa mì Hai

protein này không tan trong nước mà khi nhào với nước thì trương lên tạo thành một

khối dẻo đàn hồi gọi là gluten

Thành phần hóa học của gluten cũng phụ thuộc vào loại giống và chất lượng lúa

mì Trung bình trong gluten sấy khô chứa khoảng 85% protein, 2 – 3% chất béo, 2%

chất khoáng còn lại là khoảng 10 – 12% gluxit [6]

2.1.4.2 Gluxit

Trong thành phần của lúa mì có nhiều gluxit, trong đó tinh bột chiếm từ 48 đến

73%, ngoài ra còn có lượng đường khử từ 0,1 – 0,37%, sacaroza 1,93 – 3,67% và

maltoza 0,93 – 2,63%

2.1.4.3 Chất tro

Trong lúa mì có một lượng nhỏ chất tro Nó phân bố không đều trong từng phần

hạt, trong đó vỏ và phôi nhiều hơn cả, chủ yếu là P, Ca và Mg

2.1.4.4 Chất béo

Hạt lúa mì có một lượng nhỏ chất béo Theo Ivanop thì sự phân bố chất béo trong

hạt chủ yếu tập trung ở phôi và cám, còn nội nhũ rất ít Thành phần chất béo của lúa

mì bao gồm axit béo no và không no như axit panmitic, stearic, oleic, linolic,

linoleic,…

2.1.4.5 Vitamin và các khoáng chất

Lúa mì nguyên hạt là một nguồn dinh dưỡng chứa nhiều loại vitamin và khoáng

chất Trong lúa mì có một lượng vitamin gồm vitamin A, nhóm B, H, E, K và một vài

loại khác Vitamin A, B1, B2, B3, E,… chủ yếu tập trung ở phôi hạt vì vậy thường

dùng cám mì để sản xuất các loại vitamin này, thường sản xuất vitamin E Như hầu

hết các loại hạt ngũ cốc khác, lượng chất khoáng trong lúa mì phụ thuộc vào hàm

lượng chất khoáng của đất nơi đó trồng

Selen: một nguyên tố vi lượng, có nhiều chức năng thiết yếu khác nhau trong cơ

thể Hàm lượng selen trong lúa mì phụ thuộc vào đất và lượng này có thể rất thấp ở

một số khu vực, chẳng hạn như ở Trung Quốc

Mangan: tìm thấy với hàm lượng cao trong ngũ cốc nguyên hạt, đậu, trái cây và

rau quả Mangan trong lúa mì thường được hấp thu với hiệu quả không cao do trong

nó có chứa axit phytic

Photpho: một loại khoáng dinh dưỡng có vai trò thiết yếu trong việc duy trì và

phát triển các mô cơ thể

Đồng: một nguyên tố vi lượng thiết yếu nhưng thường có hàm lượng thấp trong

chế độ ăn phương Tây Thiếu đồng có thể có tác động xấu đến sức khỏe tim mạch

Folate: một loại vitamin nhóm B, folate còn được gọi là axit folic hoặc vitamin

B9 Chất này đặc biệt quan trọng trong thời kì mang thai Những bộ phận chứa nhiều

chất dinh dưỡng nhất của hạt (cám và mầm) đều bị loại bỏ trong quá trình xay xát và

tinh chế và hoàn toàn không có trong lúa mì trắng Do đó, lúa mì trắng tương đối

nghèo các loại vitamin và khoáng chất so với lúa mì nguyên hạt

2.1.4.6 Các enzyme

Đây là những protit có tính xúc tác, trong thời kì chín của hạt, các enzyme tham

gia vào quá trình tổng hợp các chất phức tạp, còn trong thời gian bảo quản hạt thì các

enzyme lại xúc tác sự phân hủy các chất phức tạp thành các chất đơn giản Các

enzyme chủ yếu trong lúa mì là enzyme thủy phân (α, β amylaza, proteaza, lipaza, ),

các enzyme oxy hóa khử (lipoxydaza, phitaza, )

2.1.5 Tiêu chuẩn đối với hạt lúa mì

2.1.5.1 Đặc tính chung và tính chất cảm quan

Hạt lúa mì phải mẩy, sạch, không có mùi lạ hoặc mùi hôi đặc trưng của sự suy

giảm chất lượng

2.1.5.2 Đặc tính liên quan đến sức khỏe

Hạt lúa mì không chứa các chất bổ sung, kim loại nặng, độc tố vi nấm, dư lượng

thuốc bảo vệ thực vật hoặc nhiễm bẩn khác có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ con người

Mức tối đa cho phép được quy định bởi Ủy ban tiêu chuẩn hóa thực phẩm (CACO)

Hạt lúa mì không được chứa các loài côn trùng sống thuộc danh mục liệt kê trong

Phụ lục B, khi xác định theo TCVN 7847-3 (ISO 6639-3) hoặc TCVN 6130 (ISO

6639-4) và không được chứa mạt khi xác định bằng phương pháp sàng

2.1.5.3 Đặc tính vật lý và hóa học

Độ ẩm

Độ ẩm của hạt lúa mì được xác định theo ISO 721, không được lớn hơn 14,5%

(phần khối lượng)

Dung trọng

Dung trọng là khối lượng trên hectolit hạt lúa mì được xác định bằng dụng cụ đã

hiệu chuẩn theo phương pháp chuẩn quy định trong TCVN 4996-1 (ISO 7971-1) hoặc

theo phương pháp thông thường quy định trong TCVN 4996-3 (ISO 7971-3) Dung

trọng không nhỏ hơn 70 kg/hl

Tạp chất

Lượng tạp chất tối đa được xác định theo phương pháp nêu trong Phụ lục C, không

vượt quá giá trị nêu trong Bảng 2.1

Lượng tối đa của hạt lúa mì bị hư hỏng (hạt vỡ, hạt đã giảm giá trị, hạt không bình

thường, hạt nhiễm sinh vật gây hại) và hạt ngũ cốc khác, xác định được theo phương

pháp nêu trong Phụ lục C, không được vượt quá 15% khối lượng tổng số

BẢNG 2.1 Mức tối đa đối với tạp chất

Loại tạp chất Mức tối đa cho phép % (khối lượng)

Lúa mì đã giảm giá trị 12 abHạt nhiễm sinh vật gây hại 2 a

Chất độc và/hoặc chất có hại 0,5 Mỗi loại chất gây độc bất kỳ 0,05

aHàm lượng tối đa của hạt vỡ, hạt lép, hạt không bình thường, hạt bị côn trùng gây

hại và các loại hạt ngũ cốc khác không được vượt quá 15 % (phần khối lượng) tổng số

bĐối với lúa mì mềm, các hạt nảy mầm này bị biến đổi màu đếm được trên 8%

khối lượng

2.1.5.4 Hoạt độ a-amylase

Hoạt độ a-amylase được xác định theo TCVN 11208 (ISO 3093) và được biểu thị

bằng chỉ số rơi, không được nhỏ hơn 180s

2.1.6 Các quá trình sinh lý của khối hạt trong quá trình bảo quản và các phương

pháp bảo quản của hạt

Mặc dù hạt đã tách khỏi cây, khi bảo quản trong kho nó không quang hợp nữa

nhưng nó vẫn là vật thể sống và những hoạt động sinh lý vẫn tiếp tục diễn ra Những

hoạt động sinh lý gồm: quá trình hô hấp, quá trình chín sau thu hoạch, sự nảy mầm,

hiện tượng tự bốc nóng, sự dính của khối hạt xảy ra trong quá trình bảo quản [7]

2.1.6.1 Quá trình hô hấp

Tùy theo lượng oxi mà có thể là hô hấp hiếu khí hoặc yếm khí

Nếu khoảng không trong khối hạt có tỉ lệ oxy chiếm khoảng ¼ thì hạt có thể tiến

hành hô hấp hiếu khí Phương trình tổng quát của quá trình hô hấp hiếu khí:

C6H12O6 + 6O2 = 6CO2 + 6H2O + 674 Kcal

Nếu khối hạt bị bịt kín hoàn toàn hoặc bị nén chặt thì tỉ lệ oxy trong khoảng không

gian xung quanh khối hạt sẽ giảm xuống dưới ¼, trong khối hạt ngoài hô hấp hiếu khí

sẽ xảy ra cả hiện tượng hô hấp yếm khí Phương trình tổng quát như sau:

C6H12O6 = 2CO2 + 2C2H5OH + 28 Kcal Cho dù hô hấp hiếu khí hay yếm khí cũng có sự hao tổn chất khô và tạo ra khí CO2

(khoảng 12 – 15%), điều này là không mong muốn trong bảo quản Đối với hô hấp

hiếu khí thì quá trình hô hấp tạo ra nước làm tăng độ ẩm của khối hạt dẫn đến khối hạt

dễ bị tấn công bởi vi sinh vật

▪ Kết quả của quá trình hô hấp:

- Làm hao hụt chất khô của hạt

- Làm tăng thủy phần của hạt và độ ẩm tương đối của không khí xung quanh hạt

- Tăng nhiệt độ của khối hạt dẫn đến hiện tượng tự bốc nóng

- Làm thay đổi thành phần của không khí trong khối hạt

▪ Các yếu tố ảnh hưởng đến cường độ hô hấp:

- Thủy phần của hạt và cường độ ẩm tương đối của không khí

- Nhiệt độ

- Mức độ thông thoáng của khối hạt

- Cấu tạo và trạng thái sinh lý của khối hạt

- Các yếu tố khác như hoạt động của sâu hại và vi sinh vật

2.1.6.2 Quá trình tự bốc nóng

Trong quá trình bảo quản thì các vật thể sống trong khối hạt (hạt, VSV, sâu mọt)

sẽ hô hấp mạnh tạo ra một lượng nhiệt lớn, đồng thời do hạt dẫn nhiệt kém nên nhiệt

độ của khối hạt tăng cao Quá trình đó gọi là hiện tượng tự bốc nóng của khối hạt

▪ Điều kiện xảy ra hiện tượng tự bốc nóng:

- Trạng thái khối hạt: độ ẩm ban đầu, nhiệt độ ban đầu, số lượng và dạng vi sinh

vật, hoạt hóa sinh lý của khối hạt

- Trạng thái kho tàng và cấu trúc của chúng: mức độ cách nhiệt, cách ẩm, độ dẫn

nhiệt của các thành phần cấu trúc kho, sự lưu thông không khí trong kho và một số

đặc điểm cấu trúc khác

- Những điều kiện chứa khối hạt trong kho và phương pháp xử lý nó

▪ Tác hại cụ thể của sự tự bốc nóng

- Thay đổi chỉ số cảm quan

- Thay đổi chất lượng của hạt

- Thay đổi chất lượng giống

2.1.6.3 Sự dính của khối hạt

Hiện tượng mất từng phần hay toàn bộ độ rời của khối hạt gọi là sự dính của khối

hạt Khối hạt bị dính do các nguyên nhân sau:

- Do áp suất của khối hạt trong xilo, đặc biệt là các xilo có đường kính lớn, cao

- Dính do làm lạnh quá mức

- Dính do bị bốc nóng

- Dính do các nguyên nhân khác như hoạt động của vi sinh vật

Sự dính của khối hạt trong bảo quản là một hiện tượng không mong muốn Do đó,

trong bảo quản hạt cần tìm cách ngăn chặn để các hạt không bị dính với nhau

2.1.6.4 Quá trình chín sau thu hoạch

Việc chín sau thu hoạch hạt diễn ra ở đầu thời kỳ bảo quản vì ban đầu có hạt chưa

chín hoàn toàn Thực chất, quá trình chín sau thu hoạch là quá trình sinh hóa xảy ra

trong tế bào và mô hạt Quá trình này làm giảm các chất hữu cơ hòa tan trong nước

của hạt và làm tăng thêm lượng dinh dưỡng của hạt (như lượng axit amin giảm để tăng

lượng protit, lượng đường giảm để tăng lượng tinh bột ) Hoạt lực enzyme giảm dần

và cường độ hô hấp cũng giảm

Thời gian chín sau thu hoạch phụ thuộc vào loại hạt, mức độ chín của hạt khi thu

hoạch, nhiệt độ, độ ẩm không khí

Lượng hơi nước và nhiệt sinh ra tương đối lớn làm cho hạt nóng ẩm, thúc đẩy các

quá trình hư hỏng dễ xảy ra Hiện tượng nảy mầm xảy ra nếu ta bảo quản trong điều

kiện không tốt bởi vì hạt muốn mọc mầm cần có đủ 3 điều kiện: độ ẩm thích hợp

(>30%), đủ oxi và một lượng nhiệt tối thiểu cần thiết

Hiện tượng nảy mầm làm hạt hô hấp rất mạnh nên lượng chất khô giảm đi nhiều

và lượng nhiệt do hạt thải ra lớn làm tăng nhiệt độ khối hạt và hoạt động sống của khối

hạt Mặt khác, khi hạt nảy mầm, trong hạt xảy ra sự biến đổi sâu sắc về thành phần hóa

học làm chất lượng của hạt bị giảm sút

Xét về khí hậu và kho tàng của nước ta hiện nay thì nhiệt độ và oxi lúc nào cũng

thuận lợi cho sự mọc mầm của hạt Vì vậy trong bảo quản phải khống chế thủy phần

để hạt không mọc mầm được

2.1.7 Các phương pháp bảo quản hạt

Để bảo quản hạt một cách hiệu quả (giảm mất mát về khối lượng, bảo đảm về chất

lượng và giảm chi phí lao động thấp nhất cho một đơn vị bảo quản) cần phải nắm rõ

tính chất, tình trạng của mỗi khối hạt khi đem vào bảo quản và ảnh hưởng của môi

trường xung quanh Người ta đưa ra các phương pháp bảo quản sau:

2.1.7.1 Bảo quản hạt ở trạng thái khô

Cơ sở chung: dựa vào khả năng hoạt hóa sinh lý thấp của nhiều cấu tử trong hạt

khi lượng nước trong khối hạt thấp

Khi độ ẩm của hạt nhỏ hơn độ ẩm tới hạn thì các quá trình trong hạt xảy ra không

đáng kể Vì vậy người ta thường bảo quản ở W<Wtới hạn (13 – 14%) bằng các phương

pháp sấy hoặc phơi

2.1.7.2 Bảo quản hạt ở trạng thái thiếu không khí

Cơ sở chung: thiếu oxy cường độ hô hấp của hạt giảm, hạt chuyển sang hô hấp

yếm khí là giảm dần hoạt động sống Vi sinh vật trong khối hạt phần lớn thuộc loại ưa

khí nên khi không có oxi thì coi như hoạt động sống của vi sinh vật bị đình chỉ

Có ba phương pháp tạo môi trường thiếu oxy:

- Tích lũy CO2 và mất O2 do sự hô hấp của các cơ thể sống trong khối hạt

- Đưa vào khối hạt những chất khí khác để đẩy không khí ra khỏi khối

hạt

- Tạo độ chân không cho khối hạt

2.1.7.3 Bảo quản hạt ở trạng thái lạnh

Cơ sở chung: dựa trên sự nhạy cảm của tất cả các cấu tử sống trong khối hạt với

nhiệt độ thấp

Người ta thực hiện việc làm lạnh bằng cách thông gió, cào đảo khối hạt…Đặc

điểm của lúa mì là khi nhập về thì đã ở trang thái khô đến độ ẩm bảo quản Mặt khác,

lúa mì nhập về với số lượng lớn nên bảo quản hạt ở trạng thái khô là hợp lý Đồng thời

thường xuyên kiểm tra sự xâm nhập của chuột, mối mọt để có biện pháp phòng chống

kịp thời

2.2 Chỉ tiêu đánh giá chất lượng bột mì

BẢNG 2.2 Chỉ tiêu quan trọng đánh giá chất lượng bột mì

1 Màu sắc Trắng ngà hay trắng đặc trưng của bột mì tự nhiên

12 Tạp chất Fe, mg/Kg

2.2.1 Yêu cầu chung về sản phẩm bột mì

Bột mì và mọi thành phần bổ sung phải an toàn và thích hợp cho người tiêu dùng

Bột mì không có mùi, vị lạ và không được chứa côn trùng sống

Bột mì không được lẫn tạp chất (tạp chất có nguồn gốc từ động vật, kể cả xác côn

trùng) với lượng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người

2.2.2 Yêu cầu cụ thể về sản phẩm bột mì

Độ ẩm tối đa 15,5% tính theo khối lượng Giới hạn độ ẩm cũng có thể qui định ở

mức thấp hơn ở một số nơi do ảnh hưởng của khí hậu, thời gian vận chuyển và bảo quản

Các thành phần không bắt buộc: Các thành phần sau có thể được bổ sung vào bột

mì với số lượng cần thiết vì mục đích công nghệ như: các sản phẩm malt có hoạt tính

enzym hoặc sản xuất từ lúa mì, lúa mạch đen hay từ lúa mạch, gluten bột mì có hoạt

lực, bột đậu tương và bột thuộc họ đậu

2.2.3 Các chất nhiễm bẩn

Kim loại nặng: bột mỳ không được chứa kim loại nặng với lượng có thể gây hại

cho sức khỏe con người

Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: bột mỳ phải tuân thủ giới hạn tối đa cho phép

theo qui định của Codex về độc tố vi nấm

2.2.4 Vệ sinh

Khuyến cáo rằng sản phẩm là đối tượng của tiêu chuẩn này phải được chế biến và

xử lý phù hợp với các phần tương ứng của TCVN 5603 : 2008 (CAC/RCP

1-1969.Rev.4:2003) Quy phạm thực hành về những nguyên tắc chung đối với vệ sinh

thực phẩm và các Qui phạm thực hành của Codex có liên quan

Khi thử nghiệm bằng các phương pháp lấy mẫu và kiểm tra thích hợp, sản phẩm

phải:

- Không chứa các vi sinh vật với lượng có thể gây hại đến sức khỏe con người

- Không được chứa kí sinh trùng có thể gây bệnh cho người

- Không được chứa bất kỳ một chất nào có nguồn gốc từ vi sinh vật với lượng có

thể gây hại đến sức khỏe con người

2.2.5 Bao gói

Bột mì phải được đóng gói trong bao bì đảm bảo vệ sinh, dinh dưỡng, công nghệ

và đặc tính cảm quan của sản phẩm

Các vật liệu bao gói phải làm từ những chất liệu đảm bảo an toàn và thích hợp với

mục đích sử dụng Không được chứa bất kỳ chất độc hoặc mùi, vị không mong muốn

vào sản phẩm Việc đóng bao phải kín, bền và chắc chắn

2.2.6 Ghi nhãn

Ngoài các quy định trong TCVN 7087 : 2008 (CODEX STAN 1:1985, Rev

1-1991) Ghi nhãn thực phẩm bao gói sẵn còn áp dụng các điều khoản cụ thể sau đây:

Tên sản phẩm:

- Tên của sản phẩm phải ghi rõ trên nhãn là "Bột mì"

- Ghi nhãn bao bì không dùng để bán lẻ

Thông tin đối với các vật chứa không dùng để bán lẻ phải ghi ngay trên vật chứa

hoặc để trong các tài liệu kèm theo, ngoại trừ tên của sản phẩm, thông số của lô hàng,

tên và địa chỉ của nhà sản xuất hoặc đóng gói có thể thay bằng ký hiệu nhận dạng, với

điều kiện là ký hiệu đó có thể nhận biết rõ ràng cùng với các tài liệu kèm theo

6 CHƯƠNG 3: CHỌN VÀ THUYẾT MINH QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ

3.1 Lập luận chọn quy trình công nghệ

Với đặc điểm của hạt lúa mì là có phía lưng và phía bụng, phía bụng lõm nên việc

làm sạch bề mặt hạt rất khó khăn đây là điểm khác so với hạt lúa gạo Nó có lớp vỏ

trấu dày, giữa vỏ trấu và nhân có một khoảng trống vì vỏ ôm nhân nhưng không liên

kết với nhân nên dễ dàng tuột hoàn toàn vỏ trấu ra khỏi nhân Nếu không làm sạch tốt

thì sẽ làm giảm chất lượng của bột mì và có thể bột đó sẽ không tiêu thụ được Trong

bột có lẫn nhiều vi sinh vật, khi bảo quản lâu sẽ gây mốc và tự bốc nóng Vỏ làm cho

màu sắc của bột xấu đi, giá trị dinh dưỡng của bột giảm xuống, vì cơ thể con người

không tiêu hóa được vỏ hạt Phôi lẫn trong hạt sẽ là nguyên nhân làm cho bột có vị

đắng do chất béo bị oxy hóa khi bảo quản bột trong điều kiện không thích hợp Còn

râu hạt cần được tách ra vì nó là nơi tích tụ bụi và vi sinh vật

Từ những tác hại của tạp chất đối với chất lượng bột, ta thấy việc làm sạch vỏ hạt

có vai trò rất quan trọng Nó nâng cao hiệu suất thu hồi bột, chất lượng bột, hiệu suất

làm việc của máy Người ta có các biện pháp làm sạch hạt khác nhau, từ các biện pháp

làm sạch đó có thể phân ra hai phương pháp sản xuất :

+ Làm sạch bằng phương pháp khô: Dây chuyền sản xuất bột bằng phương pháp

khô

+ Làm sạch bằng phương pháp ướt: Dây chuyền sản xuất bột bằng phương pháp

ướt [9]

3.1.1 Phương pháp khô

Nguyên tắc: Dựa vào sự ma sát giữa các hạt lúa mì với nhau, giữa hạt và thiết bị

làm sạch Mức độ làm sạch phụ thuộc vào đặc tính bề mặt của thiết bị (đá nhám, kim

loại, bàn chải ) và chế độ làm việc của máy

Ưu điểm: không qua giai đoạn làm ẩm nên độ ẩm của hạt nhỏ hơn, thu hồi thành

phẩm và thứ phẩm đơn giản hơn (bột cám không bị ẩm), đơn giản, làm giảm được độ

tro của hạt do đã loại khỏi bề mặt hạt những bụi khoáng và loại bỏ đi một phần nào

phôi và vỏ Chi phí thực hiện thấp, dễ vận hành, dễ lắp đặt

Nhược điểm: Có khả năng cháy nổ lớn nếu hàm lượng bụi không được kiểm soát

chặt chẽ mặc dù không qua công đoạn làm ẩm là ưu điểm nhưng đó cũng là nhược

điểm, khi có tác dụng của bề mặt nhám bên trong của máy sẽ làm tuột một phần vỏ,

râu, phôi và còn bóc đi từng mảng alơrông lớp ngoài, và tất nhiên có mất đi một phần

nội nhũ, ở chỗ đó các phần tử bụi, vi sinh vật sẽ bám vào, do đó sẽ ảnh hưởng tới chất

lượng bột Việc xát hạt bằng thiết bị cọ vỏ mặt đá nhám thường gây nhiều bụi và làm

hạt bị vỡ nhiều, dễ bị nhiễm vi sinh vật, do đó bị loại bỏ làm cho tỷ lệ thu hồi bột bị tụt

giảm

3.1.2 Phương pháp ướt

Nguyên tắc: Làm sạch hạt bằng phương pháp ướt nghĩa là nhúng hạt vào nước để

rửa trong một thời gian xác định, thường thời gian hạt nhúng trong nước chỉ vào

khoảng 3 – 5 giây Với khoảng thời gian ngắn như vậy, nước không kịp ngấm vào nội

nhũ, chỉ có một phần ngấm vào vỏ hạt và một lớp nước mỏng nằm ở bề mặt hạt.Trong

những giây đầu tiên của quá trình rửa và làm ẩm, nước ngấm vào hạt nhanh hơn và

chậm dần ở những giây sau

Ưu điểm: Làm sạch bằng phương pháp ướt có hiệu quả hơn làm sạch bằng phương

pháp khô Nước có khả năng rửa sạch các phần tử khoáng và những vi sinh vật bám ở

mặt ngoài của hạt, ngay cả trong các rãnh lõm, điều mà phương pháp khô không thể

đạt được Trong quá trình rửa khối hạt, các tạp chất nhẹ và nặng cũng được tách ra

Khi rửa bề mặt hạt được làm ướt đều và tiếp theo đó là khi ủ hạt, nước sẽ thấm đều

vào nội nhũ làm thay đổi một số tính chất của hạt Trong quá trình rửa và làm ẩm,

nước ngấm vào hạt phá hủy liên kết của vỏ, vỏ được làm ẩm trở nên dai hơn, nâng cao

hiệu suất nghiền hạt

Nhược điểm: Sử dụng một lượng nước sạch khá nhiều Theo thống kê, để làm sạch

1 tấn nguyên liệu, ta thường tiêu tốn trung bình khoảng 15m3 nước sau, do đó tăng chi

phí xử lí nước cấp, sau khi rửa phải tách nước dư bằng nhiều phương pháp khác nhau,

quy trình phức tạp hơn Phải điều chỉnh lượng nước phù hợp đạt mức yêu cầu để

không ảnh hưởng đến hiệu suất rửa và làm ẩm hạt Trong quá trình làm việc, hạt có thể

bị tổn thất do nước cuốn đi

Mặc dù phương pháp ướt có nhiều ưu điểm hơn so với phương pháp khô nhưng do

quy trình công nghệ phức tạp, lượng nước sử dụng nhiều, tốn thời gian nên tôi quyết

định thiết kế nhà máy bột mì bằng phương pháp khô

3.2 Chọn sơ đồ quy trình công nghệ

HÌNH 3.1 Sơ đồ quy trình sản xuất bột mì theo phương pháp khô

Sàng tạp chất lần II

Gia ẩm lần I

Kênh quạt hút

Xilo chứa bột thành phẩm phẩm

Máy diệt trứng sâu

Cân định lượng

Sàng tạp chất lần I

Kênh quạt hút

Lưu lượng kế

Cân định lượng

Van xoay

Lưu lượng kế

Vít tải

Cân tự động Nam châm III

Hệ nghiền và sàng Sàng kiểm tra

Cân định lượng

3.3 Thuyết minh quy trình công nghệ

Một dây chuyền sản xuất đưa ra phải đảm bảo tính liên tục trong quá trình sản

xuất, sử dụng nguyên liệu tới mức tối đa, hợp lý, tiết kiệm, rẻ tiền, cho ra thành phẩm

có chất lượng cao nhất Phế liệu sau chế biến phải được sử dụng hợp lý nhất, các công

đoạn phải được cơ giới hóa, tự động hóa Có thể chia quá trình sản xuất bột mì ra làm

các khâu sau:

3.3.1 Hệ thống làm sạch sơ bộ

Từ kho bảo quản nguyên liệu, lúa mì được chuyển vào hầm tiếp nhận và nhờ gàu

tải đưa lên xích tải vận chuyển sang phân xưởng sản xuất chính Khi vào phân xưởng

sản xuất chính, nguyên liệu chảy qua nam châm 1 để loại bỏ một phần tạp chất kim

loại, sau đó tự trượt xuống cân tự động, định lượng xong tự trượt xuống sàng làm sạch

tạp chất lần 1 và kênh quạt hút Nguyên liệu được làm sạch hoàn toàn tạp chất lớn và

một phần tạp chất nhẹ, tạp chất đá sỏi Nguyên liệu đã làm sạch được gàu tải đưa lên

vít tải phân phối vào các xilô chứa nguyên liệu

3.3.2 Hệ thống làm sạch lần 1

Nguyên liệu từ xilô được vít tải vận chuyển đến chân gàu tải và đưa qua nam

châm 2 để loại bỏ thêm một phần kim loại Tiếp theo lúa mì sẽ trượt xuống cân định

lượng sau đó sẽ tự chảy xuống máy làm sạch tạp chất lần 2 và kênh quạt hút Tại đây,

các hạt lép, hạt vỡ không đạt yêu cầu, không phải lúa mì được tách ra đưa đi làm phụ

phẩm, đồng thời loại bỏ thêm một phần tạp chất đá sỏi Lúa mì ra khỏi sàng tạp chất

được chia thành 2 dòng, dòng lúa nặng có lẫn sạn, đá sẽ đưa đến máy tách đá còn

dòng lúa nhẹ hơn sẽ đưa đến máy chọn hạt để tách và loại ra các hạt lúa không đạt yêu

cầu (hạt lép, hạt sâu ) và các hạt ngoại lai trước khi đưa đến gia ẩm lần 1 Những hạt

đủ tiêu chuẩn lấy ra từ máy tách đá và máy chọn hạt được đưa qua lưu lượng kế để

xác định khối lượng nguyên liệu, qua đó tính được lượng nước cần gia ẩm Sau đó

nhờ gàu tải vận chuyển đến máy gia ẩm

3.3.3 Hệ thống xử lý lúa mì

Lúa mì từ máy chọn hạt và máy tách đá đưa đến máy gia ẩm lần 1, máy này có

nhiệm vụ phun một lượng nước phù hợp gia ẩm cho lúa mì Độ ẩm ban đầu của lúa mì

là 11% sau khi qua máy gia ẩm lần 1 lúa mì có độ ẩm 14% Sau đó lúa được chứa ở

máy gia ẩm lần 2 Tại đây lúa mì được tăng ẩm đến 16% Sau khi gia ẩm lần 2 nguyên

liệu được đưa vào xilô để ủ

3.3.4 Hệ thống làm sạch lần 2

Lúa mì từ xilo ủ được hệ thống vít tải và gàu tải đưa đến máy xát vỏ Tại đây hạt

được bóc sạch vỏ, vỏ được đưa đi để tận dụng cám sót lại trong sản xuất cám Lúa mì

sau khi bóc vỏ qua cân định lượng để định lượng trước khi vào hê thống nghiền

Trước khi vào máy nghiền còn có hệ thống nam châm 3 hút các mạc kim loại còn sót

trong lúa trước khi đưa vào máy nghiền

3.3.5 Hệ thống nghiền và sàng

Sau khi vào máy nghiền, dưới tác dụng của các cặp trục của máy nghiền thô 1 lúa

mì được nghiền ra làm nhiều mảnh có kích thước khác nhau và nhờ hệ thống gàu tải

vận chuyển lên rây phân loại

Ở rây phân loại này cho ta các loại sản phẩm như tấm, tấm lõi có kích thước lớn

được đưa đến sàng làm giàu tấm và tấm lõi, ngoài ra một lượng bột loại 2 cũng được

tách ra tại rây này Những mảnh có kích thước lớn hơn thì được đưa đến hệ nghiền thô

2, tác dụng của hệ nghiền thô 2 này cũng tương tự như hệ nghiền thô 1, những sản

phẩm tấm, tấm lõi được đưa đến sàng làm giàu tấm Tấm và tấm lõi lớn hơn đưa đi hệ

nghiền thô 3 và 4 Sản phẩm sau khi qua hệ nghiền thô 4, phần lớn các mảnh không lọt

sàng trên của rây được đưa qua máy đập vỏ, tại máy đập vỏ thì vỏ được tách ra và một

phần nội nhũ còn bám trên vỏ cũng được tách ra nốt nhằm tăng hiệu suất thu hồi bột

Các nội nhũ được tách ra này đưa đến hệ nghiền thô 5 để nghiền lại và cho ra bột loại

2 Và một ít vỏ, tấm lõi không lấy ra được đưa lên hệ nghiền vỏ, sau đó tiếp tục chảy

qua rây cám Tất cả vỏ, cám, bột thô được tách ra từ rây cám được thu lại làm nguyên

liệu cho các nhà máy sản xuất thức ăn gia súc

Những sản phẩm có kích thước vừa ta gọi là tấm và tấm lõi ở ba hệ nghiền thô 1, 2,

3 tập trung tại bốn hệ sàng gió để làm giàu tấm và tấm lõi, tại đây các tiểu phần có

kích thước gần như nhau được tách ra và đưa xuống các hệ nghiền mịn để tạo ra bột có

chất lượng cao - bột loại 1 Sản phẩm sau khi nghiền mịn được gàu tải, tải lên rây

phân loại Các phần tử không lọt sàng được quay trở lại nghiền mịn tiếp tục để tỉ lệ thu

hồi bột cao

Bột thu được ở 3 rây tương ứng với 3 hệ nghiền mịn 1, 2, 3 là bột loại 1

Bột thu được ở 2 rây tương ứng với 2 hệ nghiền mịn 4, 5 là bột loại 2

3.3.6 Hệ thống sản xuất cám

Các tạp chất có thể sử dụng để sản xuất phụ phẩm tập trung lại trong xilô chứa tạp

chất, sau đó đưa đến máy nghiền búa để nghiền thành cám Lượng cám này được hệ

thống vận chuyển khí lực đưa đến hòa chung với cám được tách ra trong quá trình

nghiền và đưa về xilô chứa cám Sau đó, gàu tải vận chuyển lên cân tự động để định

lượng cho trạm đóng bao Mỗi bao cám được đóng với trọng lượng là 40kg sau đó nhờ

băng tải vận chuyển vào kho cám

3.3.7 Hệ thống đóng bao

Bột loại 1 và loại 2 sau khi được lấy ra ở các rây phân loại tập trung và đưa đến

hai sàng kiểm tra Bột đạt yêu cầu thì được vận chuyển đến các xilô chứa bột và nhờ

hệ thống vận chuyển khí lực đưa đến cân định lượng để đóng bao Các bao bột được

đóng với khối lượng là 25kg, và vận chuyển vào kho thành phẩm để bảo quản Trong

kho thành phẩm, các bao bột được xếp thành từng kệ, phân loại theo ca sản xuất

7 CHƯƠNG 4: CÂN BẰNG VẬT CHẤT

4.1 Kế hoạch sản xuất của nhà máy

Lúa mì được nhập từ nước ngoài về nên nhà máy sản xuất tất cả các tháng trong

năm Nhà máy hoạt động tất cả các ngày trong tuần trừ chủ nhật và các ngày lễ tết,

mỗi ngày làm 24h, nhà máy hoạt động 3 ca liên tục

Các ngày nghỉ trong năm:

- Tết dương lịch: 1/1

- Tết âm lịch: 1/1 âm lịch, nghỉ 5 ngày

- Giỗ tổ Hùng Vương: 10/3 âm lịch

- Ngày giải phóng miền Nam: 30/4

- Quốc tế lao động: 1/5

4.2 Cân bằng sản phẩm

Năng suất thiết kế của nhà máy là 35000 tấn sản phẩm/năm hay 4.81 tấn sản

phẩm/giờ Nhà máy làm việc 3 ca/ngày Mỗi ca 8h Tổng số giờ sản xuất trong 1 ngày

là 24h

- Độ ẩm ban đầu của nguyên liệu : 11 %

- Độ ẩm bột thành phẩm: 12 %

- Tỷ lệ tạp chất là: 3,2 %

- Cho ra hai loại sản phẩm:

+ Bột loại I: 44 %

+ Bột loại II: 34 %

- Tỉ lệ cám: 21,3 %

4.2.1 Lượng nguyên liệu ban đầu cần đưa vào sản xuất

- Gọi G: là lượng nguyên liệu ban đầu cần đưa đi làm sạch, tấn/h

Gs: là lượng nguyên liệu đã được làm sạch, tấn/h

b: Tỉ lệ tạp chất có trong nguyên liệu, b = 3,2%

Qtk: Năng suất thiết kế tính theo sản phẩm, Qtk = 4,81 tấn/h

A: Tỉ lệ thành phẩm của hai loại bột, A = 78%

Do đó:

Gs =4,81

78 ×100 = 6,167 (tấn/h)

4.2.2 Lượng sản phẩm và phụ phẩm

❖ Sản phẩm chính của nhà máy là bột loại I (44%) và bột loại II (34%)

+ Lượng bột loại I thu được trong ngày:

BẢNG 4.2 Bảng cân bằng sản phẩm

4.3 Cân bằng vật liệu

4.3.1 Tính cân bằng vật liệu trong quá trình làm sạch

- Nguyên liệu ban đầu đưa đi làm sạch: G (tấn/h)

- Trong đó, tỉ lệ tạp chất là 3,2%

- Giả thiết trong 3,2% tạp chất đó bao gồm các loại tạp chất:

+ Tạp chất nhẹ chiếm: 0,5%

+ Tạp chất nhỏ chiếm: 1,0%

+ Tạp chất lớn chiếm: 1,2%

+ Tạp chất đá sỏi chiếm: 0,25%

+ Tạp chất kim loại chiếm: 0,05%

+ Tạp chất ngoại lai chiếm: 0,2%

BẢNG 4.3 Tỉ lệ và lượng các tạp chất có trong nguyên liệu (tính cho sản xuất 1giờ)

- Tổng lượng tạp chất tách ra tính trong 1 giờ là:

QTC = 0,005G + 0,01G + 0,012G + 0,0025G + 0,0005G + 0,002G

= 0,032G (tấn/h)

Tên sản phẩm Bột loại I Bột loại II Cám Tổn hao Tổng

Lượng s/p, tấn/h 2,713 2,098 1,313 0,043 6,167

Nguyên liệu

Các loại tạp chất

Tạp chất nhẹ

Tạp chất nhỏ

Tạp chất lớn (GTCL)

Tạp chất ĐS (GTCDS)

Tạp chất

KL (GKL)

Tạp chất

NL (GNL)

Lượng tạp chất,

4.3.1.1 Lượng tạp chất tách ra tại nam châm NC1, G KL1

- Lượng nguyên liệu đi qua nam châm 1 (NC1) là: G (tấn/h) Giả sử nguyên liệu

sau khi đi qua nam châm (NC1) thì tạp chất kim loại được tách ra 60% so với tổng số

tạp chất kim loại

GKL1 = GKL × 60

100 = 0,0005G × 60

100 = 0,0003G (tấn/h)

4.3.1.2 Lượng tạp chất tách ra tại sàng tạp chất lần I, G TC1

- Lượng nguyên liệu vào sàng mỗi giờ:

QVàoS1 = Gl - GKLI = G - 0,0003G = 0,9997G (tấn/h)

- Giả thiết nguyên liệu sau khi đi qua sàng tạp chất lần I thì sẽ được loại ra một

phần tạp chất với tỉ lệ các tạp chất như sau (so với tổng lượng mỗi loại tạp chất):

+ Tạp chất nhẹ: 80%

+ Tạp chất nhỏ: 80%

+ Tạp chất lớn: 70%

+ Tạp chất đá sỏi: 20%

BẢNG 4.4 Tỉ lệ và lượng các tạp chất tách ra tại sàng tạp chất lần I

Tạp chất Tạp chất nhẹ Tạp chất nhỏ Tạp chất lớn Tạp chất đá sỏi

Tạp chất Tạp chất nhẹ Tạp chất nhỏ Tạp chất lớn Tạp chất đá sỏi

Lượng tạp chất,

4.3.1.3 Lượng tạp chất kim loại tách ra tại nam châm NC2, G KL2

- Lượng nguyên liệu khi ra khỏi sàng tạp chất lần 1:

GRaS1 = GVàoS1 - GTC1 = 0,9997G–0,0209G = 0,9788G (tấn/h)

- Hao hụt khối lượng nguyên liệu từ vít tải, gàu tải đến xilo chứa và từ xilo chứa