Tiểu luận LSD: SỰ CẢI CÁCH VÀ ĐỔI MỚI VỀ VẤN ĐỀ RUỘNG ĐẤT GIAI ĐOẠN (19551957)

Chính quyền Ngô Đình Diệm đã thực hiện cuộc “cải cách điền địa” mà mục tiêu chính là phục hồi giai cấp địa chủ, chỗ dựa cơ bản của chính quyền này. Chính sách cải cách điền địa của chính quyền Ngô Đình Diệm nhằm xoá bỏ thành quả ruộng đất mà chính quyền cách mạng đã đem lại cho nông dân, cướp từ 80 90% ruộng đất mà chính quyền cách mạng đã giao cho nông dân miền Nam. Chính sách về ruộng đất và tiếp đó cuộc phản công của Mỹ Diệm vào nông thôn, nông dân miền Nam bằng các “quốc sách” dinh điền, khu trù mật, ấp chiến lược… càng làm cho vấn đề dân chủ, vấn đề ruộng đất đối với nông dân trở nên gay gắt hơn bao giờ hết. Tại Hội nghị Trung ương lần thứ 8, khóa II (tháng 81955), Ðảng ta nhận định: “Miền Bắc là chỗ đứng của ta. Bất kể trong tình hình nào, miền Bắc cũng phải được củng cố”. Phát biểu tại Ðại hội Mặt trận Dân tộc thống nhất toàn quốc (tháng 91955), Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ: “Miền Bắc là nền tảng, là gốc rễ của lực lượng đấu tranh của nhân dân ta. Nền có vững, nhà mới chắc. Gốc có mạnh, cây mới tốt”. Trước tình hình đó, Đảng ta đã nhận thức được rằng không giải quyết vấn đề dân chủ, vấn đề ruộng đất cho nông dân, thì không hiệu triệu được nông dân ủng hộ cách mạng, không thực hiện được chính sách liên minh công nông, khó tiến hành thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Bài nói chuyện ở lớp chỉnh Đảng Trung ương khoá 3 ngày 1041953: “Ta còn khuyết điểm trong việc thi hành chính sách ruộng đất. Ai đi bộ đội nhiều nhất? Nông dân. Đóng thuế ai hăng hái nhất? Nông dân. Dân công, ai đi nhiều nhất? Nông dân. Tóm lại, đại đa số nông dân tham gia kháng chiến. Thế mà nông dân vẫn bị đói khổ, vẫn bị địa chủ bóc lột tô tức”. Cho nên năm nay Đảng, Chính phủ quyết tâm phát động quần chúng triệt để thi hành chính sách ruộng đất. Ta phải hiểu rằng cách mạng của ta là dân tộc dân chủ nhân dân, thực chất là cách mạng nông dân, mà cách mạng nông dân tức là cách mạng ruộng đất. Ba cái đó đi với nhau. Muốn kháng chiến thắng lợi phải thi hành chính sách ruộng đất. Trái lại, không tán thành chính sách ruộng đất tức là không kháng chiến, tức là không tán thành cách mạng. Tán thành đây không phải tán thành miệng mà phải thực sự tham gia thực hiện chính sách ruộng đất, đảng viên, cán bộ phải gương mẫu.Từ đó, thực hiện nguyện vọng tha thiết của nông dân là độc lập dân tộc và người cày có ruộng, là được giải thoát khỏi cả hai ách áp bức của đế quốc và phong kiến. Giải phóng nông dân khỏi ách địa chủ phong kiến, đem lại ruộng đất cho nông dân là nội dung cơ bản của cách mạng dân chủ, đồng thời cũng là xuất phát từ yêu cầu của sự nghiệp giải phóng dân tộc, bởi vì vấn đề dân tộc thuộc địa thực chất là vấn đề nông dân. 3. Các chính sách cải cách của Đảng về vấn đề ruộng đất Quốc hội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua Dự luật Cải cách ruộng đất 197HL. Đối với ruộng đất địa chủ, Hội nghị Trung ương Cục nêu rõ: “Ruộng đất của thực dân và địa chủ Việt Nam đã cấp cho nông dân hồi kháng chiến chống Pháp, nay kiên quyết đòi lại, khôi phục quyền sở hữu của nông dân trên số ruộng đất đó, tịch thu ruộng đất của bọn địa chủ gian ác hiện hành bị nhân dân lên án để chia cho nông dân, có để lại một phần cho vợ con chúng”. Đối với ruộng đất vắng chủ, tạm giao cho nông dân cày cấy và hưởng hoa lợi. Hội nghị giải thích rõ thêm: “Ruộng đất của địa chủ vắng mặt đều giao cho nông dân quản lý và sản xuất. Sau này khi cách mạng thành công, sẽ căn cứ vào thái độ chính trị cụ thể của từng người mà đối xử”. Đối với ruộng đất công, phải “đấu tranh giành lại công điền, chia công điền cho nông dân, ưu tiên cho nông dân không ruộng và thiếu ruộng”. Đối với các đồn điền trồng cây công nghiệp, Hội nghị Trung ương Cục lần thứ IV (1966) nêu rõ: “Giải quyết theo nguyên tắc chung là đảm bảo đời sống của công nhân lao động, tiếp tục chăn bồi cây công nghiệp đã trồng, khuyến khích chủ đồn điền tiếp tục kinh doanh và quản lý” Thực hiện chính sách ruộng đất trên, tại các vùng giải phóng, đi đôi với việc xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng, Đảng đã thực hiện khẩu hiệu “giải phóng đến đâu, chia ruộng đến đó”. Tính đến cuối 1965, chính quyền cách mạng đã chia 10 vạn héc ta (tức 70% diện tích canh tác) cho nông dân không có ruộng. Tính trung bình ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, nông dân đã làm chủ được từ 60 70% ruộng đất. Sau cải cách, bộ mặt nông thôn thay đổi căn bản. Tình trạng phân chia ruộng đất bất bình đẳng bị xóa bỏ. Nông dân nghèo được chia ruộng đất trở nên hăng hái, sản xuất nông nghiệp gia tăng. Ngoài ra, những tư tưởng cũ kỹ từ thời phong kiến cũng được xóa bỏ một phần. Đó là một cuộc chuyển biến to lớn về kinh tế, chính trị và xã hội tại nông thôn Việt Nam sau hàng thế kỷ phong kiến. Tuy nhiên, Sau khi nhận ra cuộc cải cách ở các địa phương đã diễn ra quá trớn, gây nhiều oan sai, tháng 2 năm 1956, Hội nghị Trung ương lần thứ 9 đã tuyên bố các sai lầm trong cải cách ruộng đất và ra lệnh đình chỉ cuộc cải cách. Trong tuyên bố của Hội nghị Trung ương 10 của Đảng Lao động Việt Nam (tháng 9 năm 1956), chính quyền trung ương nhận trách nhiệm đã buông lỏng theo dõi, khiến việc thi hành ở các địa phương bị mất kiểm soát III. GIẢI QUYẾT SAI LẦM CỦA CUỘC CẢI CÁCH : 1. Kế hoạch sửa chữa sai lầm trong cuộc cải cách Do nhận định chiến dịch Cải cách ruộng đất đã gây ra nhiều oan sai, làm rối loạn tình hình nông thôn, Đảng Lao động Việt Nam và chính phủ tiến hành các bước sửa sai như sau: Tháng 2 năm 1956, Hội nghị Trung ương đảng lần thứ 9 tuyên bố các sai lầm trong cải cách ruộng đất. Tháng 3 năm 1956, Quốc hội họp lần thứ 4 tường trình bản báo cáo các sai lầm và biện pháp sửa sai. Ngày 18 tháng 8 năm 1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho đồng bào và cán bộ nhìn nhận sai lầm và cho biết Trung ương đảng và chính phủ đã nghiêm khắc kiểm điểm các sai lầm. Cuối tháng 101956, thi hành Luật cải cách ruộng đất và công tác chỉnh đốn tổ chức, quyết định những chính sách cụ thể để sửa chữa sai lầm. Ngày 20121956, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã đưa ra bản kế hoạch sửa chữa sai lầm về cải cách ruộng đất. Nội dung bản kế hoạch nhận định tinh thần của việc sửa chữa sai lầm: Kiên quyết sửa chữa sai lầm trong cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức, phát huy những kết quả và thắng lợi đã thu được. Trong lúc thực hiện nhiệm vụ đó, thì dựa trên đường lối chung của Đảng và Chính phủ ở nông thôn, dựa trên tin thần tinh tưởng và truyền thống đoàn kết của nhân dân ta, thi hành đúng chính sách cụ thể sửa chữa sai lầm, nhằm đoàn kết cán bộ, đoàn kết nhân dân, ổn định nông thôn, gây tinh thần phấn khởi đẩy mạnh sản xuất, hoàn thành tốt công tác cải cách ruộng đất. Trên cơ sở đó, đẩy mạnh công cuộc củng cố miền Bắc, tranh thủ miền Nam và đấu tranh để thực hiện thống nhất nước nhà. Trong quá trình thực hiện, nội dung công tác và thời gian cụ thể cho từng bước, nhưng việc thực hiện không hề máy móc, gò bó vào thời gian. Cách sắp xếp việc nào cần thì làm trước, việc nào làm sau trong từng bước cũng phải căn cứ vào tình hình cụ thể mỗi nơi mà quyết định

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NHÓM: CHÂU CHẤU –N03

-SỰ CẢI CÁCH VÀ ĐỔI MỚI VỀ VẤN ĐỀ RUỘNG ĐẤT

GIAI ĐOẠN (1955-1957)

TIỂU LUẬN MÔN HỌC ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Giáo viên hướng dẫn: Phan Nguyễn Khánh Long Thành viên nhóm:

1 Phạm Nguyễn Nhật Linh

2 Phạm Trần Thảo My

3 Đoàn Thị Trâm Anh

4 Nguyễn Mai Trang

5 Trần Hoàng Mỹ Anh

6 Nguyễn Thị Thủy Chung Huế, ngày 03 tháng 06 năm 2021

MỤC LỤC

Tình hình ruộng đất ở hai miền Bắc- Nam trước cuộc cải cách 6

Sự cấp thiết của vấn đề cải cách ruộng đất 7

Các chính sách cải cách của Đảng về vấn đề ruộng đất 8

TÓM TẮT

Cải cách ruộng đất là chương trình nhằm phân chia lại ruộng đất nông thôn, xóa bỏ văn hóa phong kiến, tiêu diệt các thành phần phản quốc (theo Mỹ, chống đất nước), phản động (chống chính quyền) như địa chủ phản cách mạng, Việt gian, được Đảng Cộng sản Việt

Nam và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thực hiện

Theo Luật Cải cách ruộng đất thì Cải cách ruộng đất có mục tiêu:

"Thủ tiêu quyền chiếm hữu ruộng đất của đế quốc xâm lược ở Việt Nam, xoá bỏ chế độ phong kiến chiếm hữu ruộng đất của giai cấp địa chủ, thực hiện chế độ sở hữu ruộng đất của nông dân, giải phóng sức sản xuất ở nông thôn, đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp và mở đường cho công thương nghiệp phát triển, cải thiện đời sống của nông dân, bồi dưỡng lực lượng của nhân dân, lực lượng của kháng chiến, đẩy mạnh kháng chiến, hoàn thành giải phóng dân tộc, củng cố chế độ dân chủ nhân dân, phát triển công cuộc kiến quốc".Cải cách ruộng đất có mối liên quan chặt chẽ với phong trào chỉnh đốn Đảng lúc đó

Sau 3 năm tiến hành, cuộc cải cách đã phân chia lại ruộng đất công bằng cho đa số nông dân miền Bắc, xóa bỏ giai cấp địa chủ phong kiến

Tuy nhiên, trong giai đoạn từ giữa 1955, do vội vã nhân rộng cải cách tới nhiều địa phương, trong khi trình độ dân trí lại thấp đã khiến việc thi hành bị mất kiểm soát, gây ra nhiều phương hại và tổn thất Đến đầu năm 1956, cải cách bị đình chỉ, và suốt 1 năm sau đó, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã phải tổ chức chiến dịch nhận khuyết điểm và sửa sai, phục hồi danh dự và tài sản cho các trường hợp oan sai, cũng như cách chức nhiều cán bộ cấp cao chịu trách nhiệm về những sai lầm này

MỞ ĐẦU

Việt Nam là nước nông nghiệp, phần lớn dân số là nông dân và cư trú ở vùng nông thôn Trong quá trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, nông thôn luôn là địa bàn chiến lược, nông dân là lực lượng chủ lực quyết định đến sự phát triển kinh tế - xã hội cũng như trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi nông dân là động lực của cách mạng, là đồng minh tự nhiên và chiến lược của giai cấp công nhân Đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người nông dân, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn chú trọng đến vấn đề

“độc lập dân tộc” và “người cày có ruộng”,

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước 1954 - 1975, khẩu hiệu “độc lập dân tộc” và

“người cày có ruộng” vẫn là xuyên suốt, song vào giai đoạn cuối, khi ruộng đất đã cơ bản về tay nông dân do chính sách ruộng đất của chính quyền cách mạng và của chính quyền Nguyễn Văn Thiệu, thì mục tiêu đấu tranh vì ruộng đất không còn cấp thiết nữa Lúc này, người nông dân miền Nam vẫn một lòng theo cách mạng, đóng góp cả ruộng đất và thành quả từ ruộng đất của mình cho sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

Nhìn lại vấn đề này để thấy được ý thức dân tộc, ý thức độc lập và thống nhất của nông dân

để phát huy vai trò của giai cấp này trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Chúng ta nên hiểu rõ về công cuộc cải cách này, để nhận thức được kết quả của thành tích cũng như những sai sót trong công cuộc cải cách ruộng đất

Từ việc nghiên cứu về công cuộc cải cách ruộng đất, ta cần phải rút ra bài học: “Phải tôn trọng những nguyên tắc tổ chức và nguyên tắc sinh hoạt của một đảng theo chủ nghĩa Mác-Lênin” Phải dũng cảm thừa nhận sai lầm và kiên quyết sửa sai, đồng thời phải giữ vững nguyên tắc, khẳng định mặt thắng lợi của cải cách ruộng đất là căn bản và kiên quyết bảo vệ cái đúng, bảo vệ thành quả của cải cách ruộng đất Phải dựa vào lực lượng của quần chúng cơ bản mà tiến hành sửa sai kiên quyết không cho giai cấp địa chủ lợi dụng ta sửa sai mà ngóc đầu dậy trả thù Phải ra sức đoàn kết toàn Đảng, chống mọi tư tưởng sai lầm.”

Vậy từ đó chúng ta cần phải tìm hiểu được: “Thực chất tư tưởng và chính sách thực thi công cuộc cải cách ruộng đất của Đảng ta nhằm hướng đến tương lai như thế nào và thực tế trong quá trình thực hiện đã có những sai lầm gì đáng nhớ”

II NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

- Làm rõ nguyên nhân dẫn đến cuộc cải cách ruộng đất

- Phân tích chính sách của Đảng về vấn đề ruộng đất

- Thống kê kết quả và rút ra bài học kinh nghiệm

III NỘI DỤNG NGHIÊN CỨU

- Hoàn cảnh lịch sử nước ta 1955-1957

- Các chính sách cải cách của Đảng

- Các khó khăn, sai lầm của cuộc cải cách và phương phướng giải quyết

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I KHÁI QUÁT VỀ HOÀN CẢNH LỊCH SỬ GIAI ĐOẠN 1955-1957:

Chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy đã kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, mở

ra một thời kỳ độc lập, tiến lên Xã hội Chủ nghĩa Nhưng thắng lợi của ta lại bị hạn chế bởi Hiệp định Giơnevơ, đất nước được chia cắt thành hai miền lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới Tại miền Nam, Mỹ đã thành lập một chính quyền bù nhìn Ngô Đình Diệm và viện trợ trực tiếp cho Diệm

cả về kinh tế lẫn quân sự nhằm thực hiện âm mưu chia cắt đất nước lâu dài Một mặt chúng ngăn chặn sự thống nhất Bắc Nam

Mặt khác, muốn biến niềm Nam thành một quốc gia biệt lập với miền Bắc, chúng gọi nước là

“ Cộng hòa Việt Nam” với một chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội riêng biệt độc lặp với miền Bắc Về mọi mặt, chúng xây dựng hàng rào ngăn cách miền Bắc nói riệng và với phe dân chủ hòa bình , với các nước không thuộc chính sách “viện trợ” Mỹ nói chung.Chúng muốn biến miền Nam thành “ Một bộ phận của Hợp chủng quốc Hòa Kỳ ở chân trời Động Nam Á” và tách

ra khỏi mảnh đất liền Việt Nam, khỏi khu vực tự nhiên của nó ở Động Nam Á

Hai chính quyền cùng tồn tại kiểm soát hai vùng, vùng do chính quyền Sài Gòn kiểm soát và vùng do chính phủ cách mạng lâm thời kiểm soát, vùng giải phóng của ta ngày càng mở rộng, và vùng đất do chính quyền Mỹ kiểm soát dần dần bị thu hẹp, hai vùng không có sự khác biệt hoàn

toàn mà vẫn có sự giao lưu kinh tế nhất đinh Song cũng có nhiều nét khác nhau về sự phát triển kinh tế

II CUỘC CẢI CÁCH RUỘNG ĐẤT GIAI ĐOẠN 1955-1958:

1 Tình hình ruộng đất ở hai miền Bắc- Nam trước cuộc cải cách

a Miền bắc:

Theo thống kê phân bố ruộng đất ở miền Bắc trước năm 1945, chỉ có 4% dân số đã chiếm hữu tới 24,5% tổng số ruộng đất Đầu năm 1945, tầng lớp nông dân nghèo (không có hoặc chỉ có rất ít ruộng đất) chiếm 60% dân số nông thôn, nhưng chỉ sở hữu khoảng 10% ruộng đất Còn giai cấp địa chủ phong kiến Việt Nam, địa chủ thực dân Pháp, địa chủ Công giáo chiếm không tới 5% dân số nhưng chiếm hữu 70% ruộng đất

Ngay từ cuối những năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đã mô tả nông dân Việt Nam như sau:

“Ruộng bị Tây chiếm hết, không đủ mà cày Gạo bị nó chở hết, không đủ mà ăn Làm nhiều, được ít, thuế nặng Đến nỗi chết đói, hoặc bán vợ đợ con, hoặc đem thân làm nô lệ như những người nó chở đi Tân thế giới ”

Nạn đói năm Ất Dậu làm 2 triệu người chết, tỷ lệ chết đói cao nhất là những nông dân không

có đất canh tác Việc phân phối ruộng đất bất bình đẳng này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về các nạn đói mới hoặc bạo động có thể xảy ra trong tương lai

b Miền nam:

Tính đến thập niên 1950 tại miền Nam Việt Nam thì tình hình sở hữu ruộng đất có rất nhiều chênh lệch: 2,5% đại điền chủ sở hữu 45% tổng số ruộng trong khi 73% tiểu điền chủ chỉ chia nhau 15%

Trước khi đợt cải cách điền địa lần đầu tiên của Việt Nam Cộng hòa do chính phủ thời Ngô Đình Diệm thi hành, tại các vùng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kiểm soát ở phía nam vĩ tuyến 17

- rẻo đất Trung Bộ và một số nơi ở đồng bằng sông Cửu Long - chính phủ Việt Minh đã tịch thu không bồi thường các nông trại trồng lúa của Pháp và những địa chủ cộng tác với Pháp rồi chia những vùng đất này cho tá điền và nông dân

Ở hầu hết các vùng còn lại, bao gồm những vùng đã từng thuộc về các giáo phái, những người nông dân cũng tự thực hiện cải cách ruộng đất Nhiều địa chủ đã bỏ đồng ruộng của mình lên thành phố ở để tránh các cuộc xung đột vũ trang và tìm sự an toàn Nông dân đã chia nhau những vùng ruộng đất này và ngưng nộp tô cho những thửa ruộng tự canh

2 Sự cấp thiết của vấn đề cải cách ruộng đất:

Chính quyền Ngô Đình Diệm đã thực hiện cuộc “cải cách điền địa” mà mục tiêu chính là phục hồi giai cấp địa chủ, chỗ dựa cơ bản của chính quyền này Chính sách cải cách điền địa của chính quyền Ngô Đình Diệm nhằm xoá bỏ thành quả ruộng đất mà chính quyền cách mạng đã đem lại cho nông dân, cướp từ 80 - 90% ruộng đất mà chính quyền cách mạng đã giao cho nông dân miền Nam

Chính sách về ruộng đất và tiếp đó cuộc phản công của Mỹ - Diệm vào nông thôn, nông dân miền Nam bằng các “quốc sách” dinh điền, khu trù mật, ấp chiến lược… càng làm cho vấn

đề dân chủ, vấn đề ruộng đất đối với nông dân trở nên gay gắt hơn bao giờ hết

Tại Hội nghị Trung ương lần thứ 8, khóa II (tháng 8-1955), Ðảng ta nhận định: “Miền Bắc là chỗ đứng của ta Bất kể trong tình hình nào, miền Bắc cũng phải được củng cố” Phát biểu tại Ðại hội Mặt trận Dân tộc thống nhất toàn quốc (tháng 9-1955), Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ:

“Miền Bắc là nền tảng, là gốc rễ của lực lượng đấu tranh của nhân dân ta Nền có vững, nhà mới chắc Gốc có mạnh, cây mới tốt”

Trước tình hình đó, Đảng ta đã nhận thức được rằng không giải quyết vấn đề dân chủ, vấn đề ruộng đất cho nông dân, thì không hiệu triệu được nông dân ủng hộ cách mạng, không thực hiện được chính sách liên minh công nông, khó tiến hành thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Bài nói chuyện ở lớp chỉnh Đảng Trung ương khoá 3 ngày 10-4-1953: “Ta còn khuyết điểm trong việc thi hành chính sách ruộng đất Ai đi bộ đội nhiều nhất? Nông dân Đóng thuế ai hăng hái nhất? Nông dân Dân công, ai đi nhiều nhất? Nông dân Tóm lại, đại đa số nông dân tham gia kháng chiến Thế mà nông dân vẫn bị đói khổ, vẫn bị địa chủ bóc lột tô tức” Cho nên năm nay Đảng, Chính phủ quyết tâm phát động quần chúng triệt để thi hành chính sách ruộng đất Ta phải hiểu rằng cách mạng của ta là dân tộc dân chủ nhân dân, thực chất là cách mạng nông dân, mà

cách mạng nông dân tức là cách mạng ruộng đất Ba cái đó đi với nhau Muốn kháng chiến thắng lợi phải thi hành chính sách ruộng đất Trái lại, không tán thành chính sách ruộng đất tức là không kháng chiến, tức là không tán thành cách mạng Tán thành đây không phải tán thành miệng mà phải thực sự tham gia thực hiện chính sách ruộng đất, đảng viên, cán bộ phải gương mẫu.Từ đó, thực hiện nguyện vọng tha thiết của nông dân là độc lập dân tộc và người cày có ruộng, là được giải thoát khỏi cả hai ách áp bức của đế quốc và phong kiến Giải phóng nông dân khỏi ách địa chủ phong kiến, đem lại ruộng đất cho nông dân là nội dung cơ bản của cách mạng dân chủ, đồng thời cũng là xuất phát từ yêu cầu của sự nghiệp giải phóng dân tộc, bởi vì vấn đề dân tộc thuộc địa thực chất là vấn đề nông dân

3 Các chính sách cải cách của Đảng về vấn đề ruộng đất

Quốc hội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua Dự luật Cải cách ruộng đất 197/HL Đối với ruộng đất địa chủ, Hội nghị Trung ương Cục nêu rõ: “Ruộng đất của thực dân và địa chủ Việt Nam đã cấp cho nông dân hồi kháng chiến chống Pháp, nay kiên quyết đòi lại, khôi phục quyền sở hữu của nông dân trên số ruộng đất đó, tịch thu ruộng đất của bọn địa chủ gian ác hiện hành bị nhân dân lên án để chia cho nông dân, có để lại một phần cho vợ con chúng”

Đối với ruộng đất vắng chủ, tạm giao cho nông dân cày cấy và hưởng hoa lợi Hội nghị giải thích rõ thêm: “Ruộng đất của địa chủ vắng mặt đều giao cho nông dân quản lý và sản xuất Sau này khi cách mạng thành công, sẽ căn cứ vào thái độ chính trị cụ thể của từng người mà đối xử”

Đối với ruộng đất công, phải “đấu tranh giành lại công điền, chia công điền cho nông dân,

ưu tiên cho nông dân không ruộng và thiếu ruộng”

Đối với các đồn điền trồng cây công nghiệp, Hội nghị Trung ương Cục lần thứ IV (1966) nêu rõ: “Giải quyết theo nguyên tắc chung là đảm bảo đời sống của công nhân lao động, tiếp tục chăn bồi cây công nghiệp đã trồng, khuyến khích chủ đồn điền tiếp tục kinh doanh và quản lý”

Thực hiện chính sách ruộng đất trên, tại các vùng giải phóng, đi đôi với việc xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng, Đảng đã thực hiện khẩu hiệu “giải phóng đến đâu, chia ruộng đến đó” Tính đến cuối 1965, chính quyền cách mạng đã chia 10 vạn héc ta (tức 70% diện tích canh tác) cho nông dân không có ruộng Tính trung bình ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, nông dân

đã làm chủ được từ 60 - 70% ruộng đất

Sau cải cách, bộ mặt nông thôn thay đổi căn bản Tình trạng phân chia ruộng đất bất bình đẳng bị xóa bỏ Nông dân nghèo được chia ruộng đất trở nên hăng hái, sản xuất nông nghiệp gia tăng Ngoài ra, những tư tưởng cũ kỹ từ thời phong kiến cũng được xóa bỏ một phần Đó là một cuộc chuyển biến to lớn về kinh tế, chính trị và xã hội tại nông thôn Việt Nam sau hàng thế kỷ phong kiến

Tuy nhiên, Sau khi nhận ra cuộc cải cách ở các địa phương đã diễn ra quá trớn, gây nhiều oan sai, tháng 2 năm 1956, Hội nghị Trung ương lần thứ 9 đã tuyên bố các sai lầm trong cải cách ruộng đất và ra lệnh đình chỉ cuộc cải cách Trong tuyên bố của Hội nghị Trung ương 10 của Đảng Lao động Việt Nam (tháng 9 năm 1956), chính quyền trung ương nhận trách nhiệm đã buông lỏng theo dõi, khiến việc thi hành ở các địa phương bị mất kiểm soát

III GIẢI QUYẾT SAI LẦM CỦA CUỘC CẢI CÁCH :

Do nhận định chiến dịch Cải cách ruộng đất đã gây ra nhiều oan sai, làm rối loạn tình hình nông thôn, Đảng Lao động Việt Nam và chính phủ tiến hành các bước sửa sai như sau:

Tháng 2 năm 1956, Hội nghị Trung ương đảng lần thứ 9 tuyên bố các sai lầm trong cải cách ruộng đất

Tháng 3 năm 1956, Quốc hội họp lần thứ 4 tường trình bản báo cáo các sai lầm và biện pháp sửa sai

Ngày 18 tháng 8 năm 1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho đồng bào và cán bộ nhìn nhận sai lầm và cho biết Trung ương đảng và chính phủ đã nghiêm khắc kiểm điểm các sai lầm

Cuối tháng 10-1956, thi hành Luật cải cách ruộng đất và công tác chỉnh đốn tổ chức, quyết định những chính sách cụ thể để sửa chữa sai lầm

Ngày 20/12/1956, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã đưa ra bản kế hoạch sửa chữa sai lầm về cải cách ruộng đất Nội dung bản kế hoạch nhận định tinh thần của việc sửa chữa sai lầm: "Kiên quyết sửa chữa sai lầm trong cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức, phát huy những kết quả và thắng lợi đã thu được Trong lúc thực hiện nhiệm vụ đó, thì dựa trên đường lối chung của Đảng và Chính phủ ở nông thôn, dựa trên tin thần tinh tưởng và truyền thống đoàn kết

của nhân dân ta, thi hành đúng chính sách cụ thể sửa chữa sai lầm, nhằm đoàn kết cán bộ, đoàn kết nhân dân, ổn định nông thôn, gây tinh thần phấn khởi đẩy mạnh sản xuất, hoàn thành tốt công tác cải cách ruộng đất Trên cơ sở đó, đẩy mạnh công cuộc củng cố miền Bắc, tranh thủ miền Nam và đấu tranh để thực hiện thống nhất nước nhà" Trong quá trình thực hiện, nội dung công tác và thời gian cụ thể cho từng bước, nhưng việc thực hiện không hề máy móc, gò bó vào thời gian Cách sắp xếp việc nào cần thì làm trước, việc nào làm sau trong từng bước cũng phải căn cứ vào tình hình cụ thể mỗi nơi mà quyết định Bản kế hoạch gồm 03 bước như sau:

Bước 1: từ 15 đến 20 ngày Sửa đổi

người yên tâm và tham gia sửa sai theo kế hoạch, giữ vững trật tự an ninh

nhân dân

chính, ban chấp hành nông hội, xã đội dân quân du kích, công an xã Để làm tốt công tác nói trên, các đơn vị, địa phương đã tuyên truyền, phổ biến trong nhân dân thông cáo của Hội đồng Chính phủ để ổn định tư tưởng, cán bộ nhân

phủ, các đơn vị, địa phương phổ biến làm cho mọi người nhận rõ Đảng và Chính phủ đã thấy những sai lầm và quyết tâm sửa sai Khi học tập, các xã đã lãnh đạo chu đáo, mở rộng dân chủ làm cho ai nấy đều nhận rõ công tác cải cách ruộng đất ở địa phương đã thu được kết quả gì và đã phạm những sai lầm gì, và động viên mọi người tham gia sửa sai Các địa phương đã tổ chức thăm hỏi các gia đình cán bộ, bộ đội, các gia đình có công với cách mạng và kháng chiến mà trong giảm tô hay cải cách ruộng đất đã bị truy bức hoặc đã kích Cán bộ cũ có uy tín với nhân dân địa phương nên thu xếp về địa phương nói chuyện thăm hỏi đồng bào, động viên cán bộ cũ

và mới đoàn kết và tích cực công tác Tổ chức cuộc họp các giới, động viên khả năng tổ chức quần chúng tham gia sửa sai