Các giải pháp quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên trường cao đẳng sư phạm bắc ninh luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Những nhân tố chủ quan tác động đến đạo đức của sinh viên...16 1.2 Vai trò của đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức để hình thành các phẩm chất, những giá trị cao đẹp của sinh viên...18 1

Bộ giáo dục và đào tạo trờng đại học vinh

trần thị hằng

các giải pháp quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên trờng cao đẳng s phạm bắc ninh

Luận văn thạc sĨ khoa học giáo dục

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số : 60.14.05

Ngời hớng dẫn: PGS.TS Đinh Xuân Khoa

Nghệ An – 2011 2011

LỜI CẢM ƠN

Nhân dịp luận văn được hoàn thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tớiPGS.TS Đinh Xuân Khoa, ngườiđã tận tình, chu đáo hướng dẫn tôi trong suốt quátrình nghiên cứu

Cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong Ban Giám hiệu, các thầy giáo, cô giáokhoa Sau Đại học của Trường Đại học Vinh, các bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡđộng viên để tôi hoàn thành luận văn này

Với thời gian và năng lực có hạn nên chắc chắn luận văn không tránh khỏinhững thiếu sót, rất mong được sự chỉ dẫn, góp ý của các chuyên gia, các thầy côgiáo và bạn bè, đồng nghiệp

Nghệ An, tháng 12 năm 2011

Tác giả

Trần Thị Hằng

CÁC CHỮ VIẾT TẮT

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 3

3 Mục đích nghiên cứu 4

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4.1 Khách thể nghiên cứu 4

4.2 Đối tượng nghiên cứu 4

5 Giới hạn nghiên cứu của đề tài 4

5.1 Giới hạn về nội dung đối tượng nghiên cứu 4

5.2 Giới hạn về địa bàn nghiên cứu 4

6 Giả thiết khoa học 4

7 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

7.1 Nghiên cứu lý luận 5

7.2 Nghiên cứu thực tiễn 5

7.3 Đề xuất một số biện pháp chủ yếu góp phần nâng cao công tác quản lý 5

8 Phương pháp nghiên cứu 5

8.1 Phương pháp nghiên cứu 5

8.2 Phương pháp khảo sát 5

8.3 Phương pháp chuyên gia 5

9 Nội dung của luận văn 5

Chương 1 6

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BẮC NINH 6

1.1 Khái niệm chung về đạo đức những quan điểm cơ bản về đạo đức và giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay 6

1.1.1 Khái niệm về đạo đức 6

1.1.1.2 Giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay 9

1.1.2 Tổ chức, quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên 10

1.1.2.1 Tổ chức giáo dục đạo đức 10

1.1.3 Những nhân tố chủ yếu tác động đến đạo đức và giáo dục đạo đức cho sinh viên 14

1.1.3.2 Những nhân tố chủ quan tác động đến đạo đức của sinh viên 16

1.2 Vai trò của đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức để hình thành các phẩm chất, những giá trị cao đẹp của sinh viên 18

1.2.1 Vai trò của đạo đức trong việc hình thành những phẩm chất của sinh viên 1.2.2 Quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên thông qua các tổ chức đoàn thể trong nhà trường 21

1.2.2.1 Đối với tổ chức Công đoàn 21

1.2.2.2 Đối với tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - Hội sinh viên 24

1.2.3 Những chuẩn mực đạo đức của sinh viên hiện nay trong trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh 30

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 34

Chương 2 56

CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BẮC NINH 56

2.1 Những nguyên tắc chỉ đạo thực hiện các giải pháp nhằm quản lý giáo dục đạo đức sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh 56

2.1.1 Nguyên tắc tuân thủ phù hợp với quan điểm chính trị, văn hoá và pháp luật của đất nước 56

2.1.2 Nguyên tắc tôn trọng đặc điểm đối tượng sinh viên 57

2.1.3 Nguyên tắc về tính thống nhất 58

2.1.4 Nguyên tắc cầu thị đối với tinh hoa văn hoá của nhân loại trong bối cảnh hội nhập 59

2.2 Các giải pháp quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh 60

2.2.1 Giải pháp giáo dục để nâng cao nhận thức đạo đức của người giáo viên tương lai 60

2.2.1.1 ý nghĩa của giải pháp 60

2.2.1.2 Nội dung của giải pháp 61

2.2.3 Giải pháp giáo dục đạo đức cho sinh viên thông qua giảng dạy và hướng dẫn chuyên môn của thày cô giáo bộ môn 66

2.2.3.1 Ý nghĩa của phương pháp 66

2.2.4 Giải pháp tăng cường vai trò của đoàn thanh niên, hội sinh viên bằng các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 68

2.2.4.1 ý nghĩa của giải pháp 68

2.2.4.2 Nội dung giải pháp 69

2.2.5 Tiếp nhận và xử lý thông tin về giáo dục đạo đức 75

2.2.5.1 ý nghĩa của giải pháp 75

2.2.5.2 Nội dung của giải pháp 76

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 80

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO 83

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nền kinh tế thị trường và sự mở cửa giao lưu đã đưa nước ta hội nhập mạnh mẽvào nền văn minh nhân loại, làm thay đổi nhanh chóng diện mạo đời sống của đấtnước, song mặt trái của nó đã và đang tác động ảnh hưởng rất lớn đến thanh niên

(HS - SV) Sự mở cửa mang đến lối sống phương Tây cả tích cực và tiêu cực, có

nhiều yếu tố, giá trị không phù hợp với truyền thống dân tộc, đó là lối sống hưởngthụ, thực dụng, bon chen, phù phiếm, ăn chơi sa đọa, xa lạ với văn hóa con ngườiViệt Nam Không ít thanh niên sống thực dụng, sùng bái đồng tiền, coi nhẹ đạo đức,thậm chí trà đạp lên cả đạo lý Lối sống gấp, sống buông thả, vị kỷ cá nhân đã phảibáo động đối với HSSV Trong xã hội gia tăng nhiều tệ nạn và nạn nhân chủ yếu làthanh niên như: Ma túy, đua xe, mãi dâm, cờ bạc,… điều đáng buồn là không ítthanh niên coi sự ăn chơi, hút hít, đua xe,… lại là hiện đại và “sành điệu” Nhiềubạn trẻ coi thường đạo đức truyền thống, cho đó là “quê mùa”, lạc hậu Từ đó họchạy theo các giá trị văn hóa phương Tây, sùng ngoại quá mức kể cả tư tưởng và lốisống Không ít thanh niên thiếu ý thức trong sinh hoạt cộng đồng, trong chấp hành

kỷ cương pháp luật, trong bảo vệ môi trường sinh thái và môi trường văn hóa xãhội

Sự tác động của nền kinh tế thị trường đã làm cho nhân cách của không ít thanhniên méo mó, dị dạng Những chuẩn mực ứng xử xã hội và quan hệ truyền thống tốtđẹp đang bị phá vỡ như: quan hệ con cái với cha mẹ, thày và trò, bạn bè với bạn bè,

… Nạn trộm cắp, cướp giật, đánh nhau xảy ra với thanh niên được diễn ra một cáchthường xuyên Văn hóa phẩm độc hại du nhập vào nước ta ngày càng nhiều làm ảnhhưởng không nhỏ đến thanh niên Lớp trẻ ăn mặc chạy theo trào lưu, theo mốt, laicăng cả ở học đường

Từ những thực trạng đó, vấn đề giáo dục đạo đức và xây dựng nhân cách ngườithanh niên mới hiện nay là hết sức cần thiết Thanh niên, HSSV không chỉ là độnglực để xây dựng lối sống và nếp sống mới có văn hóa, văn minh, thanh lịch, hiện đại

mà bản thân thanh niên còn là chủ thể xây dựng, duy trì, tiếp thu phát triển nền văn

hóa và lối sống văn minh Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH - HĐH)

hơn bao giờ hết lại càng đòi hỏi phải có những người thanh niên mới XHCN mangtrong mình những phẩm chất, nhân cách ưu tú Nghị quyết thứ 2 BCH TW Đảng

khóa VIII đã nhận định “Đặc biệt đáng lo ngại là trong một bộ phận học sinh, sinhviên có tình trạng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thựcdụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp và tương lai của bản thân và đất nước…”.Đảng và nhà nước ta đã xác định Giáo dục và Đào tạo là “Quốc sách hàng đầu”.Trong định hướng chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo thời kỳ CNH - HĐH,Đảng ta đã nhấn mạnh nhiệm vụ, mục tiêu cơ bản của giáo dục đào tạo là “xây dựngnhững con người thiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH, có đạo

đức trong sáng, có ý thức, kiên cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” (Nghị quyết

TW khóa VIII)

Đứng trước thực tế và nhiệm vụ quản lý giáo dục đạo đức cho HSSV nhằm đápứng yêu cầu, đòi hỏi đất nước trong tình hình đổi mới hiện nay, các nhà trường phảithường xuyên giáo dục tuyên truyền và phổ biến những giá trị cao đẹp của văn hóaViệt Nam cho thanh niên Mỗi HSSV phải biết nhận thức, kế thừa, phát huy truyềnthống dân tộc, say mê tìm hiểu bản sắc truyền thống cha ông, chăm lo xây dựng bảnlĩnh chính trị cho HSSV Tăng cường giáo dục và bồi dưỡng đạo đức cách mạng,bản chất giai cấp cho công nhân, chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minhcho thanh niên để họ có những hiểu biết cần thiết về văn hóa dân tộc, về Đảng, vềCNXH, về sự nghiệp cách mạng đang đổi mới hiện nay

Giáo dục cho thanh niên sống và làm việc theo pháp luật Tuổi trẻ phải có thái

độ kiên quyết bài trừ tệ nạn xã hội lan tràn… Thanh niên phải dũng cảm vượt lên lốisống phù phiếm, sa đọa, hưởng thụ, kiên quyết loại bỏ những thói hư, tật xấu Họcsinh, sinh viên hiện nay không những phải ra sức luyện tài mà còn phải tích cực rènđức để đưa đất nước thoát khỏi tụt hậu, thực hiện thắng lợi công cuộc CNH - HĐH,mỗi sinh viên phải hăng hái thi đua học tập, chủ động nắm bắt khoa học kỹ thuật vàcông nghệ, đưa khoa học - công nghệ vào phục vụ cuộc sống Giáo dục lối sống vàxây dựng nếp sống văn minh, thanh lịch, hiện đại để hình thành thế giới quan caođẹp về phẩm chất đạo đức, lẽ sống cho sinh viên đủ sức xử lý về những vấn đề bứcxúc hiện nay

Bắc Ninh là một tỉnh mới được tái lập (từ 1/1/1997) Vị trí của tỉnh Bắc Ninh

nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc (Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh).Kinh tế của tỉnh Bắc Ninh phát triển khá nhanh, năm 1997 bình quân thu nhập 180USD/người, đến năm 2005 500 USD/người

Sự tác động của nền kinh tế thị trường ảnh hưởng đến đạo đức, nhân cách củathanh niên nói chung và sinh viên trường Cao đẳng sư phạm nói riêng cũng diễn rarất phức tạp Đây là mối quan tâm, là những trăn trở của Đảng bộ, chính quyền vànhân dân trong toàn tỉnh.

Là một Bí thư Đoàn thanh niên Tỉnh Bắc Ninh, tôi rất quan tâm đến việc quản lýgiáo dục để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho đoàn viên, thanh niên, họcsinh, sinh viên Đây cũng là đề tài tâm huyết mà tôi luôn trăn trở tìm hiểu, nghiêncứu bấy lâu nay Thực tiễn cho thấy muốn nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức chosinh viên nhất thiết phải nắm bắt được đặc điểm tình hình, tâm tư nguyện vọng, vềnhu cầu của họ thì mới đưa ra biện pháp nhằm quản lý giáo dục đạo đức cho sinhviên người giữ sứ mệnh cao cả “trồng người”, đào tạo nên những thế hệ cho đời sau

“vừa hồng vừa chuyên” như Bác Hồ đã căn dặn

Từ những lý do trên đây, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu là “Các biện pháp quản

lý giáo dục đạo đức cho sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh”

2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Giáo dục nhân cách cho học sinh nói chung và giáo dục đạo đức nói riêng đã cónhiều công trình nghiên cứu của nhiều tác giả trong và ngoài nước quan tâm nghiêncứu Ở Liên Xô trước đây có Makarenko; Kavataleys…

Ở Việt Nam cũng đã có nhiều công trình của nhiều tác giả nghiên cứu

- Vũ khiêu với công trình “Đạo đức mới”, “tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh”

- Nguyễn Ngọc Long “Giáo trình đạo đức học”

- Nguyễn Thế Kiệt “Quan hệ giữa đạo đức và kinh tế trong định hướng các giá trị đạo đức hiện nay”.

- Nguyễn Trọng Chuẩn “Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước

ta hiện nay và những biến động trong giá trị đạo đức”

- Đỗ Lan Hiền “Vấn đề xây dựng đạo đức trong bối cảnh thị trường”, “Định hướng giáo dục giá trị đạo đức trong các trường đại học”, “Công tác giáo dục đạo đức, chính trị cho sinh viên”

- Lê Minh Tâm “Giáo dục đạo đức cho sinh viên - một số phương hướng cơ bản”

- Trần Sĩ Phán “Thực trạng và một số giải pháp giáo dục đạo đức cho thanh niên sinh viên hiện nay”

- Phạm Khắc Chương và Thiếu Thị Hường “Đạo đức học”

- Phạm Khắc Chương và Nguyễn Thị Yến Phương “Giáo dục và xây dựng nhân cách thanh niên”

Vấn đề quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên các trường Đại học - Cao đẳngnói chung và sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh nói riêng trong tình hìnhhiện nay chưa được đề cập và nghiên cứu trong một cách cụ thể Do vậy từ thực tiễn

và lý luận tôi nhận thức rõ việc giáo dục đạo đức có vai trò hết sức quan trọng Nếutìm ra được những biện pháp khả thi để nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục đạo đứcgóp phần thực hiện đúng mục tiêu yêu cầu đào tạo của nhà trường Đây cũng lànhững vấn đề còn mới phải tiếp tục nghiên cứu và đề xuất những biện pháp cho cácnhà quản lý giáo dục

3 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số biện pháp nhằm quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên phù hợpvới mục tiêu, yêu cầu của trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh trong điều kiện hiệnnay

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu.

Quá trình quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên trường Cao đẳng sư phạm BắcNinh

4.2 Đối tượng nghiên cứu.

Các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên phù hợp với mục tiêu, yêucầu của trường CĐSP Bắc Ninh trong điều kiện hiện nay

5 Giới hạn nghiên cứu của đề tài.

5.1 Giới hạn về nội dung đối tượng nghiên cứu.

Quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên bao gồm rất nhiều nội dung, hình thứchoạt động khác nhau để nhằm giáo dục đạo đức cho sinh viên Do thời gian và khảnăng có hạn, tôi chỉ nghiên cứu nêu ra một số biện pháp nhằm quản lý giáo dục đạođức cho sinh viên phù hợp với mục tiêu, yêu cầu hiện nay của nhà trường

5.2 Giới hạn về địa bàn nghiên cứu.

Địa bàn tỉnh Bắc Ninh gồm có 09 trường chuyên nghiệp trong đó có 01 trườngĐại học, 03 trường Cao đẳng, 05 trường Trung học chuyên nghiệp, luận văn đi sâu

nghiên cứu vấn đề ở trường Cao đẳng sư phạm đóng trên địa bàn Thành phố BắcNinh.

6 Giả thiết khoa học

Trong bối cảnh của xã hội hiện nay, sự tác động của nền kinh tế thị trường đãlàm cho nhân cách của không ít sinh viên nhận thức không đúng đắn, làm biến dạngnhững chuẩn mực đạo đức và ứng xử trong xã hội Nếu có những biện pháp hữuhiệu, đồng bộ, thống nhất, phát huy được sức mạnh tổng hợp của các lực lượngtham gia quản lý giáo dục thì sẽ góp phần tích cực giải quyết những bức xúc trongcông tác quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên

7 Nhiệm vụ nghiên cứu

7.1 Nghiên cứu lý luận

- Làm rõ một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu

- Các quan điểm về hình thành nhân cách, đạo đức và giáo dục đạo đức hiệnnay, các yếu tố ảnh hưởng đến đạo đức và giáo dục đạo đức cho sinh viên

7.2 Nghiên cứu thực tiễn

Tìm hiểu về thực trạng về đạo đức của sinh viên hiện nay, thực trạng về quản lýgiáo dục đạo đức của sinh viên, nguyên nhân dẫn đến thực trạng

7.3 Đề xuất một số biện pháp chủ yếu góp phần nâng cao công tác quản lý giáo dục đạo đức của sinh viên trường CĐSP Bắc Ninh hiện nay

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tài liệu khoa học, những thành tựu phát triển lý luận từ những côngtrình nghiên cứu về đạo đức, nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ CNH -HĐH Từ đó khái quát lý luận làm cơ sở cho đề tài nghiên cứu

8.3 Phương pháp chuyên gia

Hỏi ý kiến chuyên gia các vấn đề lý luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu cùngnhững đề xuất biện pháp quản lý giáo dục đạo đức sinh viên hiện nay

9 Nội dung của luận văn

- Luận văn khái quát được những thực trạng, những vấn đề đặt ra trong quản lýgiáo dục đạo đức sinh viên trường CĐSP Bắc Ninh hiện nay

- Đề xuất những biện pháp để nhằm nâng cao việc quản lý, giáo dục đạo đức chosinh viên trường CĐSP Bắc Ninh trong tình hình hiện nay

- Kết cấu cả luận văn bao gồm:

* Phần mở đầu

* Phần nội dung gồm có 2 chương

- Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc quản lý giáo dục đạo đức chosinh viên trường CĐSP Bắc Ninh

- Chương 2: Các giải pháp quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên trườngCĐSP Bắc Ninh

* Phần kết luận và dành cho mục các tài liệu nghiên cứu tham khảo và phụ lục

1.1.1 Khái niệm về đạo đức

Đạo đức là một hiện tượng xã hội, là một hình thái ý thức đặc biệt phản ánh cácmối quan hệ hiện thực bắt nguồn từ bản thân cuộc sống con người, của xã hội loàingười [4; 5]

Đạo đức về bản chất là những nguyên tắc, những chuẩn mực trong quan hệ xãhội, được hình thành và phát triển trong cuộc sống, được xã hội thừa nhận và đượcmọi người tự giác thực hiện Đạo đức là văn hóa cuộc sống, thể hiện ngay trongcuộc sống, thực hiện chức năng trong giao tiếp, chức năng điều chỉnh những hành

vi của con người trong xã hội hết sức quan trọng, thuộc các lĩnh vực của đời sống

xã hội, là một biểu hiện của trình độ dân trí, trình độ phát triển của xã hội

Đạo đức nảy sinh từ nhu cầu của xã hội, nó điều hòa các mâu thuẫn và thốngnhất các lợi ích chung của tập thể, của xã hội nhằm bảo đảm trật tự xã hội và khảnăng phát triển xã hội và cá nhân Để giải quyết các mâu thuẫn đó, một trong những

phương thức của xã hội là đề ra các yêu cầu dưới dạng những chuẩn mực giá trị,được mọi người công nhận, và được củng cố bằng sức mạnh của dư luận xã hội,bằng các phong tục, tập quán, bằng lương tâm của mỗi cá nhân Theo từ điển tiếng

việt (Viện khoa học xã hội Việt Nam - Trung tâm từ điển ngôn ngữ Hà Nội - Việt Nam 1982) thì “Đạo đức là tiêu chuẩn, những nguyên tắc được dư luận xã hội thừa nhận, quy định hành vi, quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội” (trang 297).

Đạo đức là tổng hợp những nguyên tắc, những quy định, những chuẩn mựcnhằm hướng con người tới cái chân, cái thiện, cái mỹ… chống lại cái giả, cái ác, cáixấu… Trong mỗi thời đại lịch sử đạo đức phù hợp với tiến bộ xã hội, hướng dẫnmỗi thành viên tự giác điều chỉnh hành vi của mình trong quan hệ giữa con ngườivới con người, giữa con người với xã hội [17; 3]

Các khái niệm về đạo đức đều phản ánh mối quan hệ tương hỗ của con ngườimột cách trực tiếp hay gián tiếp nhằm mang lại lợi ích cho người khác, cho xã hộitrên cơ sở những chuẩn mực, những quy tắc định hướng điều chỉnh các hành vi củacon người, hướng tới mục tiêu thống nhất đó là mục tiêu đạo đức

Như vậy có thể nói bản chất của đạo đức đó là sự quan tâm tự giác, tự nguyệncủa mỗi con người đem đến lợi ích cho nhau, lợi ích của cả cộng đồng Hành vi đạođức của con người là sự quan tâm có ý thức - ý thức đạo đức một cách tự giác đếnnhững người khác có tính chất tự nguyện Đó là nét đặc thù, đặc trưng của đạo đức.Như vậy đạo đức có một vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội.Chúng ta không thể hình dung được nếu có sự tồn tại của xã hội mà không có đạođức Nơi nào không có hành động, tự giác của con người, hay nói cách khác là nơinào không có sự đùm bọc yêu thương lẫn nhau, mình vì mọi người thì nơi ấy không

có nhân phẩm, và xã hội khó có thể tồn tại Điều đó cho thấy, đặc trưng của đờisống xã hội con người, đặc tính của con người là đạo đức Có đạo đức giúp conngười sống tốt hơn, yêu thương nhau hơn, cùng nhau hướng tới một mục đích caođẹp, chống lại những thói hư tật xấu, sống ích kỷ nhỏ nhen, phương hại đến conngười, đến hạnh phúc của con người và xã hội

Tóm lại: Đạo đức là toàn bộ những nguyên tắc, những chuẩn mực nhằm điều

chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong các mối quan hệ với nhau, với

xã hội Do đó đạo đức là một bộ phận quan trọng trong hệ thống các phương pháp

quản lý, giáo dục và điều tiết hành vi của các thành viên, tập thể người trong xã hội,dựa trên sức mạnh dư luận xã hội của tập quán truyền thống trong xã hội.

1.1.1.1 Những quan điểm cơ bản về đạo đức

Khi đề cập đến vấn đề đạo đức, có rất nhiều quan điểm khác nhau về nguồn gốc

và bản chất của đạo đức

Ngay từ thời cổ đại, các nhà triết học phương Đông và cả ở phương Tây nhưKhổng Tử, Mạnh Tử, Xocrat, Platon, Aritot,… đã đề cập đến cái thiện, cái ác,lương tâm, trách nhiệm, bổn phận, danh dự

Trong xã hội cũ đạo đức chịu ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng nho giáo củaKhổng Tử, Mạnh Tử, các nhà tư tưởng của chế độ phong kiến đã giải thích các mốiquan hệ của con người theo “mô hình đẳng cấp” đó là các mối quan hệ vua tôi, chacon, vợ chồng, anh em, bè bạn hợp thành 5 mối quan hệ đạo đức trong xã hội phong

kiến gọi là “ngũ luân” - nghĩa vụ đối với vua là cao nhất trong đạo làm người của

đạo đức nho giáo Đạo làm người phải biết nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, đó là năm đức

tính trong đạo đức của chế độ xã hội phong kiến gọi là “ngũ thường”.

Một số học giả cho rằng, nguồn gốc của đạo đức là từ tôn giáo, hay nói một cáchkhác là tôn giáo đã sinh ra đạo đức Vì vậy bản chất của đạo đức là bản chất của tôngiáo Từ quan điểm đó đi đến khẳng định từ bỏ tôn giáo là từ bỏ đạo đức, trong đómuốn giáo dục đạo đức cho con người thì nhất định phải giáo dục các nội dung củatôn giáo

Một số học giả khác cho rằng, đạo đức của con người có nguồn gốc tiên nhiên,tức là do sự định đoạt từ trước của lực lượng siêu nhiên Bản chất của đạo đức củamỗi cá nhân thể hiện tính độc ác, nhân hậu, hay lương thiện, tàn bạo đều do thượng

đế, trời định sẵn, con người rất khó thay đổi [4; 7]

Cũng có một số học giả lại cho rằng, con người là một thực thể tự nhiên tiến hóa

từ động vật nên mang “bản chất động vật” nhưng khi chuyển sang con người thì mang bản chất cá nhân “bản năng” có ý nghĩa vĩnh viễn là cơ sở “đạo đức vị kỷ”.

Các quan điểm trên còn thiếu cơ sở khoa học, nó mang màu sắc duy tâm hoặctheo thuyết tiến hóa tầm thường, không xuất phát từ các điều kiện khách quan, đặcthù của xã hội loài người

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, đạo đức là một hình thái ý thức xãhội, có nguồn gốc từ lao động sản xuất và cộng đồng xã hội Đạo đức là một hình

thái ý thức xã hội, phản ánh và chịu sự chi phối của tồn tại xã hội Vì vậy tồn tại xãhội thay đổi ý thức xã hội cũng thay đổi theo.

Sự nảy sinh phát triển và hoàn thiện của đạo đức có nguồn gốc từ phương thứcsản xuất xã hội Mỗi phương thức sản xuất xã hội làm nảy sinh ra một dạng đạo đứctương ứng Tất nhiên, đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, cũng như nhiều ý thức

xã hội khác đều có tính độc lập tương đối Có thể có những yếu tố đạo đức, pháttriển sớm hơn hoặc tồn tại lâu bền hơn khi phương thức sản xuất, điều kiện vật chất

xã hội đã thay đổi Và như vậy, đạo đức luôn luôn mang tính lịch sử, tính giai cấp,tính dân tộc [4; 7,8]

1.1.1.2 Giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay.

Trong nhà trường xã hội chủ nghĩa, giáo dục đạo đức cho sinh viên là phát triểnmặt đạo đức, nhân cách, là xây dựng các phẩm chất đạo đức của mỗi cá nhân, làhình thành ý thức đạo đức, tình cảm đạo đức, hành vi và thói quen đạo đức của sinhviên theo những nguyên tắc đạo đức mới

Giáo dục đạo đức gắn bó hữu cơ với giáo dục tư tưởng chính trị, giáo dục tưtưởng chính trị có tác dụng xây dựng cơ sở thế giới quan và định hướng chính trị -

xã hội cho ý thức và hành động đạo đức cá nhân

Giáo dục đạo đức liên quan hữu cơ với giáo dục pháp luật Giáo dục pháp luật

có tác dụng củng cố và thúc đẩy việc thực hiện các yêu cầu đạo đức

Giáo dục đạo đức là mặt quan trọng của giáo dục nhân cách phát triển toàn diện.Cùng với giáo dục tư tưởng - chính trị, đó là bộ phận nền tảng của nền giáo dụcđịnh hướng xã hội chủ nghĩa

Hồ Chí Minh đã nói “Dạy cũng như học, phải biết chú trọng cả tài lẫn đức Đức

là đạo đức cách mạng Đó là cái gốc rất quan trọng”.

(Trích bài nói chuyện với cán bộ, học sinh trường Đại học sư phạm Hà Nội, ngày 21/10/1964)

Trong công tác giáo dục con người đặc biệt là từ thủa nhỏ, điều cần quan tâmtrước tiên là giáo dục đạo đức

Hồ Chủ Tịch đã dạy “Công tác giáo viên và mẫu giáo có khác nhau, nhưng cùng chung một mục đích đào tạo những người công dân tốt, cán bộ tốt cho Tổ quốc, cho chủ nghĩa xã hội Điều trước tiên là dạy các cháu về đạo đức; Anh chị

em giáo viên và mẫu giáo cần luôn luôn gương mẫu về đạo đức để các cháu noi theo”.

Trong điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay, khi một số định hướng giá trị đạo đức

cũ không còn phù hợp, những giá trị đạo đức mới đang hình thành, chưa ổn định;trước tình hình đó giáo dục đạo đức cho sinh viên luôn luôn là một vấn đề bức xúc,giúp cho học sinh biết lựa chọn những giá trị đạo đức tích cực, biết phân biệt giữacái thật - cái giả, thiện - ác, tốt - xấu…

Giáo dục đạo đức cho sinh viên được thực hiện thông qua hệ thống những tácđộng sư phạm, được phối hợp từ nhiều lực lượng giáo dục theo các phương phápnhất định Trong nhà trường đó là sự lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức Đảng, sự quản lýcủa bộ máy chính quyền và sự tham gia của các tổ chức đoàn thể xã hội Tất cả điều

đó đều thông qua sự hoạt động của sinh viên để hình thành nên đạo đức nhân cáchcủa họ

Chính đời sống xã hội đã sản sinh ra đạo đức, quyết định nội dung và phươnghướng tác động của nó Do đó, công tác giáo dục đạo đức phải gắn với đời sống xãhội, đồng thời phải tích cực cải tạo, xây dựng môi trường giáo dục, môi trường xãhội lành mạnh tạo điều kiện cho công tác giáo dục đạo đức đạt hiệu quả cao

Công tác đạo đức cho sinh viên cần phải được quán triệt trong công tác tư tưởng

- chính trị, trong sự nghiệp giáo dục, sự nghiệp văn hóa,… nó đòi hỏi một quy trìnhphức hợp của nhiều chuyên ngành cùng tác động nhằm vào một mục tiêu thốngnhất Nghĩa là giáo dục đạo đức phải là một quá trình xã hội hóa, nhằm phát huymọi tiềm năng của xã hội, thu hút sự tham gia của mọi tổ chức xã hội… dựa trênmột sự chỉ đạo thống nhất, một cơ chế thống nhất, đồng bộ

Công tác giáo dục đạo đức phải là một quá trình thường xuyên liên tục, có tính

hệ thống ở mọi lúc, mọi nơi và phải biết kết hợp nhiều hình thức, nhiều lực lượng

và áp dụng các phương pháp sao cho phù hợp Đặc biệt phải biết khơi dậy, kíchthích, đề cao quá trình tự giáo dục, luôn luôn phát huy tính tự giác cho sinh viên đểhình thành và phát triển đạo đức nhân cách cho người sinh viên trong xã hội mới

1.1.2 Tổ chức, quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên

1.1.2.1 Tổ chức giáo dục đạo đức

Theo từ điển tiếng Việt năm 1992 (nhà xuất bản Viện khoa học xã hội Việt Nam

- Viện ngôn ngữ học) thì “Tổ chức là làm thành một chỉnh thể, có một cấu tạo, một cấu trúc và những chức năng chung nhất định”.

Theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc (giáo trình quản lý các cơ sở giáo dục đào tạo - Dự

án đào tạo giáo dục của trung học cơ sở) thì “Tổ chức như một nhóm có cấu trúc nhất định những con người cùng hoạt động vì một mục đích chung nào đó mà để đạt được mục đích đó, một con người riêng lẻ không thể nào đạt đến” [6; 6]

Tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên,giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kếhoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức Nhờ việc tổ chức có hiệu quả màngười quản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn nhân lực và vật lựcQuá trình tổ chức sẽ lôi cuốn việc hình thành, xây dựng các bộ phận, các phòngban cùng các công việc của chung tiếp tục nối ngay sau các chức năng kế hoạch hóacủa tổ chức

Tổ chức được hiểu như một nhóm người có cùng một công việc, cùng sở thích,cùng lý tưởng họ họp nhau lại để đi đến thống nhất một mục tiêu nào đó

Giữa tổ chức và quản lý bao gồm hai mặt của một vấn đề biện chứng, nó thểhiện mối quan hệ qua lại và phụ thuộc lẫn nhau

Tổ chức quản lý là một chỉnh thể gồm các bộ phận có chức năng quyền hạn,trách nhiệm khác nhau, có mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau, được bố trí thành từngcấp, từng khâu, thực hiện các chức năng quản lý nhất định nhằm đạt mục tiêu địnhtrước

Mỗi cơ cấu tổ chức quản lý bao giờ cũng gồm nhiều bộ phận hợp thành, có mụctiêu riêng, đồng thời đều nhằm vào mục tiêu chung, mục tiêu cuối cùng của hệthống quản lý

Mỗi bộ phận của cơ cấu tổ chức quản lý có tính độc lập tương đối, có chứcnăng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm nhất định

Cơ cấu tổ chức quản lý là hình thức thể hiện sự phân công lao động trong linhvực quản lý, vì bản thân hoạt động quản lý đã trở thành một chức năng xã hội, mỗi

bộ phận trong cơ cấu tổ chức quản lý được chuyên môn hóa trong hoạt động quảnlý

Tổ chức giáo dục cho sinh viên là thuộc loại tổ chức có tính chất xã hội, chínhtrị, không vì lợi nhuận, là tổ chức chính thức, gắn liền với cơ cấu vai trò nhiệm vụgiáo dục đào tạo của nhà trường mang tính pháp lý rõ ràng, có cơ chế hoạt động,điều đó làm cho nó khác các tổ chức không chính thức và các nhóm tự phát Cũng

có lúc tổ chức giáo dục đạo đức hình thành không có tính chất pháp chế hóa, hoạtđộng không theo cơ chế luật định rõ ràng

Tổ chức giáo dục đạo đức cho sinh viên là một loại hình đặc biệt của hoạt động

tổ chức giáo dục đào tạo trong nhà trường, hoạt động này theo định hướng nhất địnhnhằm thực hiện mục tiêu giáo dục mà Đảng và Nhà nước đã xác định

Thực chất của tổ chức giáo dục đạo đức cho sinh viên trong nhà trường là mộtquá trình phức tạp, thực hiện kế tiếp hoặc song song nhiều nhiệm vụ tổ chức sụ thểnhư: Tổ chức giáo dục đạo đức thông qua các môn học chính khóa, các hoạt độngngoại khóa, đưa sinh viên tham gia vào các hoạt động xã hội như thanh niên tìnhnguyện, các cuộc hành quân về nguồn, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thểthao… Thông qua các hoạt động đó để hình thành phẩm chất đạo đức cho sinh viên.Các hoạt động giáo dục đạo đức cho sinh viên là phải tổ chức xây dựng tập thểđiển hình, lý tưởng, xây dựng khối đoàn kết thống nhất, thi đua học tập rèn luyện,

để trở thành những công dân ưu tú, những đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ ChíMinh, phấn đấu trở thành đảng viên trẻ đứng trong hàng ngũ của Đảng cộng sảnViệt Nam

Ngày nay, tổ chức giáo dục đạo đức cho sinh viên được thực hiện thông quanhiều loại hình giáo dục, sự phối kết hợp nhiều lực lượng tham gia vào công tácgiáo dục Trong nhà trường có sự lãnh đạo chỉ đạo của Đảng, chính quyền và cácđoàn thể chính trị xã hội, các khoa tổ chuyên môn, tất cả các lực lượng này đềutham gia tích cực vào việc tổ chức giáo dục đạo đức cho sinh viên để hình thànhnên các phẩm chất, nhân cách đạo đức cho sinh viên

1.1.2.2 Quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên

Quản lý được hiểu là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lýtới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đề ra [33; 15]

Theo Trần Quốc Thành thì: Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý

để chỉ huy, điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con

người đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật kháchquan [23; 1]

Quản lý giáo dục nhằm phát triển và nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhânlực, đó là một nhiệm vụ có tính chất chiến lược trong quá trình đổi mới giáo dục vàđào tạo theo định hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa Chiến lược phát triển

giáo dục nước ta giai đoạn 2001 - 2010 đã ghi rõ “Cần đổi mới cơ bản phương thức

và tư duy quản lý giáo dục…”.

Giáo dục là một chức năng của xã hội loài người được thực hiện một cách tự

giác, vượt qua cái ngưỡng “tập tính” của các giống loài động vật bậc thấp khác.

Cũng như mọi hoạt động khác của xã hội loài người, giáo dục cũng được quản

lý trên bình diện thực tiễn ngay từ khi hoạt động giáo dục có tổ chức mới hìnhthành Bản thân sự giáo dục được tổ chức và có mục đích đã là một thực tiễn quản

lý giáo dục sống động

Nhà sư phạm lỗi lạc Cô-men-xki (1592 - 1670) đã đặt nền móng cho hệ thống

giáo dục trong các nhà trường, một tài sản quý báu còn tồn tại cho đến ngày nay, đã

tạo cơ sở ra đời của vấn đề quan trọng hàng đầu trong quản lý giáo dục là “ tổ chức

hệ thống giáo dục” trên quy mô toàn xã hội Như quản lý giáo dục là một bộ phận

chuyên biệt của khoa học quản lý nói chung nhưng đó là một khoa học tương đốiđộc lập vì tính đặc thù của nền giáo dục quốc dân Bởi vậy theo học giả

M.Ikonđacốp thì “quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp tổ chức, kế hoạch kiểm tra…” nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ

thống giáo dục, để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về số lượng lẫn chấtlượng

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang, “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối, nguyên lý của Đảng thể hiện đúng tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm là hội tụ quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới

về chất”.

Quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên, thông qua các hoạt động để tăng cườnggiáo dục nhân cách, giáo dục đạo đức cho sinh viên bao gồm nhiều hình thức nhưthông qua các môn học, các buổi nói chuyện, các hoạt động nội khóa và ngoại khóa,

các hoạt động văn hóa, thể thao, các hoạt động chính trị xã hội, thông qua nhiều tổchức… nhưng để quản lý các hình thức giáo dục đạo đức đó cho sinh viên thì phảiđược các tổ chức Đảng, chính quyền, các đoàn thể phải quan tâm đúng mức, xemđộng cơ tham gia tốt hay xấu, các hoạt động đó mang lại lợi ích gì cho tuổi trẻ…Trong bối cảnh xã hội hiện nay, khoa học và công nghệ đang chiếm lĩnh nhiềumặt của đời sống xã hội có tính chất toàn cầu, với bao thành tựu vĩ đại của khoa học

và công nghệ đã đưa nhân loại chuyển từ nền kinh tế công nghiệp sang nền kinh tếtri thức và loài người bước vào nền văn minh mới - nền văn minh của trí tuệ

Đối với nước ta, Đảng ta đã nhận thức đúng đắn vai trò và vị trí chiến lược củagiáo dục - đào tạo, khoa học công nghệ trong đào tạo nguồn nhân lực để thực hiệnthành công CNH - HĐH đất nước

Nghị quyết đại hội IX đã nêu “Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống có văn hóa, quan hệ hài hòa trong gia đình, cộng đồng và xã hội”

Con người tự hoàn thiện nhân cách, đặc biệt là xây dựng cho HSSV nhữngngười chủ tương lai của đất nước, giáo dục nhận thức cho họ về truyền thống cáchmạng của dân tộc, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường, xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc đó là chuẩn để hình thành nhân cách, đạo đức cho tuổi trẻ họcđường để phát triển thành người công dân có ích trong sự nghiệp CNH - HĐH đấtnước

Để góp phần thực hiện tốt và tăng cường hơn nữa công tác giáo dục rèn luyệnđạo đức, chống chủ nghĩa cá nhân chúng ta cần làm tốt một số việc sau

Về nội dung giáo dục, lối sống cho sinh viên trước hết cần tăng cường, thườngxuyên quan tâm giáo dục rèn luyện cho sinh viên biết sống mình vì mọi người, luônhòa nhập với tập thể, xây dựng lối sống trung thực, giản dị, khiêm tốn, quan hệ chặtchẽ mật thiết với cộng đồng, thường xuyên giúp đỡ nhau trong lúc khó khăn hoạnnạn, xây dựng lối sống cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư giữ vững phẩm chấtcủa con người sinh viên sư phạm, nêu cao tinh thần đoàn kết, chống chủ nghĩa cánhân, vị kỷ, giáo dục cho họ có lối sống lành mạnh, tăng cường các hoạt động tậpthể, giúp họ có ý thức và thái độ đúng đắn trong lao động và học tập, chống mọibiểu hiện nói dối, gian lận trong thi cử, xây dựng một lối sống thật thà, khiêm tốn,

giáo dục rèn luyện cho học luôn nêu cao tinh thần đấu tranh phê và tự phê bình,dám làm dám chịu trách nhiệm, đồng thời giúp họ có thái độ kiên quyết phòng,chống đấu tranh, ngăn chặn và đẩy lùi các tệ nạn xã hội xâm nhập vào học đường.

1.1.3 Những nhân tố chủ yếu tác động đến đạo đức và giáo dục đạo đức cho sinh viên.

Công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên trong giai đoạn xã hội hiện nay đangtrở nên cần thiết hơn bao giờ hết, nền kinh tế thị trường mở cửa đưa nước ta hộinhập mạnh mẽ vào nền văn minh nhân loại, làm thay đổi nhanh chóng diện mạo củađất nước, song mặt trái của nó làm ảnh hưởng không nhỏ đời sống của xã hội nóichung và của đời sống sinh viên nói riêng, đặc biệt nó đang từng bước len lỏi đếnhọc đường, làm băng hoại đạo đức của những người chủ tương lai của đất nước.Chính những yếu tố đó đã có tác động mạnh mẽ tới đạo đức của sinh viên, ảnhhưởng đến công tác giáo dục đạo đức trong các nhà trường

1.1.3.1 Những nhân tố khách quan tác động đến đạo đức của SV.

Loài người của chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của thế kỷ XXI, biết baothành tựu vĩ đại của khoa học và công nghệ đã đưa nhân loại chuyển từ nền kinh tếcông nghiệp sang nền kinh tế trí thức và loài người bước vào nền văn minh mới -nền văn minh của trí tuệ

Các thành tựu của khoa học và sự phát triển đến chóng mặt của khoa học côngnghệ dẫn đến sự bành trướng của các tập đoàn kinh tế xuyên quốc gia, bên cạnhnhững tác động làm tăng trưởng kinh tế, nâng cao mức sống vật chất nó làm ảnhhưởng đến môi trường sống, tính toán về lợi ích cá nhân Chính những điều đó nó

có tác động và ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách và đạo đức của sinh viên.Theo quan điểm của chủ nghĩa Mac - Lênin, đạo đức là một hình thái ý thức xãhội, do đó nó chịu sự quy định của điều kiện kinh tế - chính trị xã hội Nền kinh tế

xã hội dựa vào tri thức, nó bắt nguồn từ chính tiềm năng của con người Đó là một

nền kinh tế - xã hội “mở” Một nền kinh tế - xã hội với nhiều thách thức đang đặt ra

cho nhân loại phải giải quyết Đó là tình trạng môi trường bị hủy hoại nghiêm trọng,

đó là các tệ nạn xã hội như mại dâm, ma túy, cờ bạc, đua xe,… ngày càng phát triểnlàm tăng nguy cơ đại dịch AIDS, đó là sự gia tăng khoảng cách nghèo, tệ nạn thamnhũng của một số quan chức, vấn đề bất công mà xã hội chưa giải quyết nổi Nhữngcuộc chiến tranh sắc tộc được diễn ra ở nhiều quốc gia trên thế giới, tình trạng ăn

chơi xa đọa, sống thực dụng, sùng bái đồng tiền, coi nhẹ đạo lý, thậm chí chà đạplên cả đạo lý Lối sống gấp, sống buông thả, vị kỷ, cá nhân, xói mòn các giá trị củacon người làm ảnh hưởng tới đời sống xã hội, làm hoen ố bầu không khí tâm lý củacon người.

Những biến động về mặt xã hội đó đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới công tácgiáo dục đạo đức cho sinh viên Nhiều quốc gia đã phải có những thay đổi, nhữngcải cách tích cực trong công tác giáo dục cho thế hệ trẻ, chẳng hạn trong chiến lượcgiáo dục của Mỹ có đặt ra 3 mục tiêu cơ bản cho thế hệ trẻ đó là:

- Họ sẽ trở thành những công dân có ý thức trách nhiệm đối với xã hội

- Họ có khả năng cần thiết cho sự sống còn và phát triển của bất kỳ con ngườinào trong thời đại mới là khả năng học tập suốt đời

- Sau mỗi bậc học nhất định tại trường, họ sẽ tìm được việc làm thích hợp trongcuộc sống sản xuất

Như vậy giáo dục Mỹ đặt ra yêu cầu rất cao về mặt đạo đức nhân cách của thế

hệ trẻ cho thế kỷ XXI đầy thách thức

Trung Quốc là nước láng giềng, có một số điểm tương đồng về chính trị, kinh tế,văn hóa với nước ta Những tri thức của họ trong việc giáo dục, tu dưỡng đạo đức,lối sống cho thế hệ thanh niên, sinh viên, xây dựng văn minh tinh thần là để nângcao tố chất của con người, mà trong đó tố chất của con người như sức khỏe, tâm lý,

tố chất khoa học văn hóa thì tố chất tư tưởng có tác dụng chỉ đạo Tố chất đạo đứcbao gồm thế giới quan, nhân sinh quan, giá trị quan, khuynh hướng chính trị, lýtưởng, đạo đức, tình cảm nó như linh hồn của con người, là chủ của tất cả mọi hànhđộng, quyết định mục đích và phương hướng hành động của con người

Đức dục, tức giáo dục tư tưởng, chính trị và phẩm chất đạo đức, nó thể hiện tính

xã hội và tính giai cấp của giáo dục, là bộ phận hợp thành quan trọng của giáo dụcnhà trường, nó liên tục với trí dục, thể dục thâm nhập vào nhau, phối hợp nhịpnhàng cùng giáo dục sinh viên Đức dục trong các trường Đại học có tác dụng chỉđường động lực và bảo đảm đối với sự trưởng thành lành mạnh của sinh viên vàcông việc xây dựng văn minh vật chất và văn minh tinh thần xã hội chủ nghĩa, thúcđẩy sự phát triển toàn diện của xã hội

Như vậy, việc giáo dục đạo đức và bồi dưỡng phẩm chất tâm lý tốt đẹp là làmcho học sinh trở thành những con người trung thực, ngay thẳng, khiêm tốn, trung

hậu, dũng cảm, quý thời gian, giữ lời hứa, dám tìm tòi… Cùng với các nội dunggiáo dục khác, nội dung giáo dục đạo đức trên là cần thiết cho việc bồi dưỡng nhântài xây dựng một đất nước Trung Quốc hiện đại hóa Những công dân Trung Quốctương lai phải thể hiện những đặc trưng phát triển chung của nhân loại Đó là hòanhập, hài hòa, sáng tạo cái mới… Đó là sự phát triển toàn diện của mỗi con người

về thể năng, trí năng và tâm năng Sự phát triển của con người vừa là mục tiêu cuốicùng của sự phát triển kinh tế, xã hội vừa là động lực cơ bản của sự phát triển

Tóm lại: Ta có thể phác họa bức tranh toàn cảnh sự phát triển của tất các quốc

gia trên thế giới về mô hình giáo dục trong các nhà trường, thế giới có thể chiathành nhiều cực của nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội… Song sự phát triểncủa các nhà trường có một ý nghĩa hết sức quan trọng là trang bị cho thế hệ trẻ(hoặc nói cách khác là chuẩn bị cho thế hệ trẻ) một hành trang bước vào đời bước

vào thế kỷ XXI vững tin có đủ phẩm chất và năng lực (đủ sức và tài) để xây dựng

quê hương đất nước mình, phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng thoát khỏi đói nghèo

và lạc hậu, chiếm lĩnh đỉnh cao khoa học, có tri thức, vững tin bước vào kỷ nguyênmới

1.1.3.2 Những nhân tố chủ quan tác động đến đạo đức của sinh viên.

Trước hết ta phải nói đến vấn đề nhận thức của sinh viên hiện nay về lĩnh vựcđạo đức xã hội

Có thể nói đa phần thanh niên HSSV hiện nay đều quan niệm về cuộc sống, tình

yêu và các mối quan hệ xã hội về các kiến thức văn hóa dân tộc, nhưng bên cạnhcũng khác nhiều so với các thế hệ đi trước

Ông cha ta ngày xưa chịu nhiều các tư tưởng của chế độ xã hội phong kiếnphương đông như Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên… Theo quan điểm của họcthuyết khổng tử, của nho giáo năm mối quan hệ vua -tôi, cha - con, vợ - chồng, anh

- em, bè - bạn Đức là trí, nhân, dũng Đức là điều kiện cần thiết để thực hiện năm

mối quan hệ đó (quân - thần dã, phụ - tử dã, phu - phụ dã, côn - đệ dã, bằng hữu chi giao dã, ngũ giả thiên hạ chi đạt Đạo dã, trí, nhân, dũng, tam giả thiên học chi đạt Đức dã (Trung Dung)).

Năm mối quan hệ trên được khổng tử gọi là ngũ luân Khổng tử lại lấy ra baquan hệ đầu tiên coi như quan trọng nhất gọi là tam cương Trong tam cương thìnghĩa quân thần là quan trọng hơn cả Khổng tử đã từ những tình cảm tự nhiên và

gần gũi của con người trong mối quan hệ huyết thống để dẫn giải mối quan hệ vuatôi Theo khổng Tử, tình cảm giữa cha mẹ và con cái vốn là những tình cảm sẵn cóthuộc về bản tính con người Từ đó, Khổng Tử suy ra, trong nhà có cha đứng đầu,trong nước có vua ngự trị, vì thế, đạo làm người phải tận hiếu với bố mẹ và tậntrung với vua chúa.

Từ các mối quan hệ trong xã hội và thực tiễn cuộc sống của xã hội phong kiến,

nó tác động trực tiếp đến vấn đề nhận thức của cha ông ta xưa kia, cho dù khôngmuốn song vẫn bị tri phối bởi các luật, lệ mà xã hội quy định

Đối với thanh niên, HSSV ngày nay, sự tác động của nền kinh tế thị trường đã

làm cho nhân cách, đạo đức của một số sinh viên bị lệch lạc, phá vỡ những chuẩnmực, ứng xử xã hội và quan hệ truyền thống tốt đẹp như quan hệ thày và trò, concái với cha mẹ, bạn bè… Các nhân tố đó tác động vào nhận thức của sinh viên làmảnh hưởng tới các vấn đề giáo dục trong các nhà trường nói chung và nhận thức củasinh viên nói riêng Chính vì thế mà giáo dục trong các nhà trường của ta hiện naycần phải đào tạo và đưa môn giáo dục pháp luật, giáo dục công dân, giáo dục giớitính,… vào chương trình giảng dạy Đảng và Chính phủ rất quan tâm đến việc đàotạo những người chủ tương lai của đất nước, vận mệnh của đất nước nằm trong thế

hệ trẻ, chính vì thế mà Đảng ta rất quan tâm và chăm lo với việc giáo dục, rèn luyện

đạo đức cho thanh niên “Đất nước thịnh hay suy là phụ thuộc vào vấn đề nhận thức của thanh niên”.

Ngày nay đối với con người Việt Nam, chủ thể của đạo đức, đang phấn đấu sángtạo nên cái thiện chân chính, tốt đẹp bằng những hành vi, hành động phục vụ cholợi ích của dân tộc, của nhân dân

Bác Hồ đã dạy “Việc thiện dù nhỏ mấy cũng làm, việc ác dù nhỏ mấy cũng phải tránh” Muốn làm được như vậy thì phải thường xuyên rèn luyện, học tập để phân

biệt được cái thiện, cái ác Bởi vì, cái thiện và cái ác phải xét từ bản chất của vấn

đề, phải đặt sự việc vào hoàn cảnh cụ thể để tránh sai lầm, ngộ nhận vì những hành

vi, hình thức giống nhau

Cái ác là cái đáng ghê tởm, cần gạt ra khỏi đời sống cá nhân và xã hội Tuynhiên, cái ác không phải là cái đối lập tuyệt đối với cái thiện trong những hoàn cảnhlịch sử cụ thể Trong tiến trình phát triển lịch sử xã hội loài người nói chung, trongnền văn hóa của các tôn giáo, truyền thống của các dân tộc, quan niệm thiện, ác

nhiều khi hoàn toàn khác nhau Cái thiện và cái ác nhiều khi được chúng ta đánh giátùy theo chỗ nó có ý nghĩa thúc đẩy hay là cản trở, làm thỏa mãn hay không thỏamãn yêu cầu phát triển của xã hội, của giai cấp tiến bộ về những nhu cầu hạnh phúccủa cả dân tộc Cái thiện mà chúng ta quan niệm bao hàm sự thống nhất của động

cơ, mục đích và kết quả của suy nghĩ, hành động được nhìn nhận như sau:

- Động cơ tốt, kết quả tốt, đó là cái thiện

- Động cơ tốt, kết quả xấu, không coi đó là cái ác

- Động cơ xấu, kết quả tốt, không coi đó là cái thiện

- Động cơ xấu, kết quả xấu, đó là cái ác

Cái tốt trong đời sống hàng ngày là cái đáng quý nhưng nó chỉ mới là cái mànhờ đó con người từng bước vươn lên cái thiện Sự biến đổi từ cái tốt đẹp sang cáithiện phải được coi là một quá trình chuyển biến tích tụ từ lượng thành chất Quátrình vươn tới cái thiện phải là một quá trình tu dưỡng, rèn luyện, bồi đắp cho conngười những phẩm chất đạo đức tốt đẹp Đó chính là những phẩm chất con người

mà Đảng đòi hỏi trong sự nghiệp cách mạng đổi mới đất nước phải trang bị cho thế

hệ trẻ, những sinh viên người chủ của đất nước các phẩm chất quý báu trên

Chỉ có trên cơ sở đó con người mới có khả năng sáng tạo ra cái thiện, góp phầnlàm cho bản thân, gia đình và xã hội hạnh phúc phát triển đi lên

1.2 Vai trò của đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức để hình thành các phẩm chất, những giá trị cao đẹp của sinh viên.

1.2.1 Vai trò của đạo đức trong việc hình thành những phẩm chất của sinh

viên.

Đạo đức là một trong những hình thái ý thức xã hội, là hệ thống các nguyên tắc,yêu cầu, chuẩn mực, quy tắc điều chỉnh sự ứng xử của con người trong tất cả cácmối quan hệ thực tiễn, trong tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội Các chuẩn mực ứng

sử của con người được củng cố trong các khái niệm như: thiện - ác; chính - tà; vinh

- nhục; lương tâm, nghĩa vụ, hạnh phúc… hệ thống khái niệm này phản ánh và biểuhiện bản chất xã hội của con người, mà chủ yếu là các mối quan hệ giữa xã hội vàcác cá nhân

Do giao lưu có mặt trong mọi hoạt động và quan hệ đạo đức đan kết trong mọiquan hệ xã hội, nên bất cứ hoạt động nào cũng đều có mặt đạo đức, cũng bao gồmcác quan hệ đạo đức, các động cơ đạo đức, các hành động đạo đức Đạo đức là một

mặt của hoạt động xã hội của con người, nó có một vai trò hết sức đặc biệt của xãhội đó là nó điều chỉnh mọi hành vi và các mối quan hệ xã hội.

Đạo đức học Mác - Lênin không công nhận có đạo đức vĩnh hằng và cho rằngđạo đức biển đổi và phát triển trong các điều kiện kinh tế - xã hội Trong quá trìnhphát triển xã hội những quan niệm về đạo đức và vô đạo đức, thiện và ác, chính và

tà, cũng thay đổi Mỗi giai cấp có một kiểu đạo đức của mình để giải quyết nhữngmâu thuẫn giữa cái chung và cái riêng trong nội bộ giai cấp và trong xã hội

Trong nhà trường xã hội chủ nghĩa, giáo dục đạo đức cho HSSV là phát triển mặt

đạo đức của nhân cách, là xây dựng các phẩm chất đạo đức xã hội của cá nhân, là

hình thành ý thức đạo đức, hành vi và thói quen đạo đức của HSSV theo những

nguyên tắc đạo đức cộng đồng

Giáo dục đạo đức gắn bó hữu cơ với giáo dục tư tưởng - chính trị Giáo dục tưtưởng chính trị có tác dụng xây dựng cơ sở thế giới quan và định hướng chính trị -

xã hội cho ý thức và hành động đạo đức cá nhân

Giáo dục đạo đức liên quan hữu cơ với giáo dục pháp luật Giáo dục pháp luật

có tác dụng củng cố và thúc đẩy việc thực hiện các yêu cầu đạo đức

Giáo dục đạo đức là mặt quan trọng của giáo dục nhân cách xã hội chủ nghĩaphát triển toàn diện Cùng với giáo dục tư tưởng - chính trị, đó là nền tảng của giáo

dục xã hội chủ nghĩa Hồ Chí Minh đã nói “Dạy cũng như học, phải biết chú trọng

cả tài lẫn đức Đức là đạo đức cách mạng Đó là cái gốc rất quan trọng” (Bài nói với cán bộ học sinh trường Đại học sư phạm Hà Nội, ngày 21/10/1969).

Từ những đặc trưng bản chất của đạo đức có thể khái quát vai trò của đạo đứcđược thể hiện hai mặt Một mặt là phương thức điều chỉnh thái độ, hành vi của conngười trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, mặt khác đạo đức có sức mạnh to lớntrong cải tạo nhân cách con người Do đó, sự phát triển của đạo đức là dấu hiệuquan trọng của sự phát triển con người và xã hội

Vai trò của đạo đức theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Đạo đức cách mạng là toàn bộ những quy tắc sống và quy phạm đạo đức thể hiện lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Tiêu chuẩn khách quan của đạo đức cách mạng là đấu tranh cho thắng lợi của CNXH và CNCS”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên kế thừa những tinh hoa vănhóa, vận dụng sáng tạo kế thừa những tinh hoa của Chủ nghĩa Mác – Lênin đã đưa

ra quan niệm khoa học về đạo đức - đạo đức cách mạng Đó là “Đạo đức mới, đạo đức vĩ đại nó không vì danh vọng của cá nhân mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc và của loài người” Nền đạo đức đó gắn liền với tình hình đặc điểm, nhiệm

vụ cách mạng, thực hiện mục tiêu giải phóng dân tộc đi lên CNXH

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh gắn liền với thực tiễn cách mạng Việt Nam.Ngay từ khi bắt đầu bước trên con đường hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí

Minh đã ý thức được vai trò to lớn của đạo đức cách mạng, Người nói “Làm cách mạng là để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang nhưng

nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh phức tạp lâu dài và gian khổ Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa, người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới hoàn thành được nhiệm vụ vẻ vang”.

Từ chỗ nhận thức được đầy đủ vai trò của đạo đức người cách mạng, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã đi đến khẳng định, đạo đức là “cái gốc” là “nền tảng” của người

cách mạng, vì theo Người muốn làm cách mạng phải có cái tâm, cái đức trong sángđối với giai cấp, đối với nhân dân và với dân tộc mình, khi đã có cái tâm, cái đức thìmới thực sự đi đến học thuyết Mác- Lênin và cũng phải có cái tâm, đức mới đưađược chủ nghĩa Mác - Lênin đi vào cuộc sống Bởi vì Người cho rằng: có đạo đứccách mạng thì khi gặp khó khăn gian khổ thất bại cũng không sợ sệt, rụt rè, lùibước, vì lợi ích chung của Đảng, của cách mạng, của giai cấp, của dân tộc và củaloài người mà không ngần ngại hy sinh cả lợi ích riêng của cá nhân mình, khi cầnthì hy sinh cả tính mạng của mình mà cũng không tiếc

Nhìn lại quá trình hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh chúng ta thấy người rất

quan tâm chăm lo đến việc bồi dưỡng rèn luyện đạo đức cho thế hệ trẻ “vừa hồng vừa chuyên” Chính nhờ sự quan tâm giáo dục rèn luyện đạo đức theo quan điểm

Hồ Chí Minh cho nên trong các thời kỳ lịch sử, các giai đoạn cách mạng Đảng vànhân dân ta đã đào tạo được nhiều lớp cán bộ có đủ các đức lẫn tài để lãnh đạo đượccác cuộc cách mạng thành công

1.2.2 Quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên thông qua các tổ chức đoàn thể trong nhà trường.

Các tổ chức trong một nhà trường vừa là người trực tiếp, vừa là người gián tiếptham gia vào hoạt động giáo dục đạo đức cho sinh viên bao gồm:

- Đảng ủy - Ban giám hiệu nhà trường

- Tổ chức công đoàn nhà trường - Ban nữ công.

- Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh - Hội sinh viên

- Hội cựu chiến binh

- Các phòng, ban, khoa, tổ, giáo viên chủ nhiệm lớp…

Trên đây được coi là những khâu mắt xích quan trọng tham gia vào hoạt động,

tổ chức thống nhất, nhằm giáo dục đạo đức cho sinh viên Nhờ có hoạt động trongmột tổ chức thống nhất từ Đảng ủy - Ban giám hiệu, các tổ chức đoàn thể đến cácphòng, ban, khoa, tổ… đảm bảo cho sự thành công các hoạt động của nhà trường,tạo nên một tổ chức vững chắc Đảng ủy nhà trường với tư cách là hạt nhân lãnhđạo, tổ chức các hoạt động trong nhà trường, trong đó có hoạt động quản lý giáodục đạo đức cho sinh viên là một trong những mục tiêu cơ bản của nhà trường, tạonên sự nhất quán về quy tắc, chuẩn mực đạo đức khiến cho sinh viên phải tích cựctham gia rèn luyện ở mọi lúc mọi nơi, trên lớp cũng như ngoài giờ lên lớp… Có thểnói rằng việc tổ chức, quản lý giáo dục đạo đức của nhà trường Cao đẳng sư phạmBắc Ninh nói riêng tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh, thống nhất chặt chẽ cao.Đây là một trong những khâu quyết định để nâng cao chất lượng của nhà trường nóichung và quản lý giáo dục đạo đức nói riêng tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh,thống nhất chặt chẽ cao, tạo nên nhân cách của sinh viên sư phạm

1.2.2.1 Đối với tổ chức Công đoàn.

Theo quan điểm của Lênin “Các công đoàn đã trở thành tổ chức của giai cấp lãnh đạo, thống trị nắm chính quyền của giai cấp thực hiện nền chuyên chính của giai cấp, thực hiện sự cưỡng chế của nhà nước”.

Công đoàn Việt Nam là thành viên của hệ thống chính trị, là trung tâm tập hợp,đoàn kết, giáo dục, rèn luyện, xây dựng đội ngũ giai cấp công nhân, lao động Côngđoàn Việt Nam là chỗ dựa vững chắc của Đảng, là sợi dây nối liền Đảng với quầnchúng Công đoàn Việt Nam là người cộng tác đắc lực của Nhà nước

Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân, của người laođộng Công đoàn không chỉ thu hút những người giác ngộ tiên tiến, tích cực mà cảngười chậm tiến, kém giác ngộ, kém tích cực vào tổ chức công đoàn Công đoànkhông lựa chọn mà luôn cố gắng tập hợp toàn bộ quần chúng, công nhân, viên chức

và người lao động

Mối quan hệ giữa Công đoàn và Đảng cộng sản trong chặng đường đầu quá độlên chủ nghĩa xã hội ở nước ta thể hiện: Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Côngđoàn, mặt khác thể hiện trách nhiệm của Công đoàn trong việc thực hiện đường lối,chính sách của Đảng, xây dựng Đảng.

Công đoàn không thể thiếu sự lãnh đạo của Đảng vì, Đảng tập hợp bộ phận tiênphong nhất, tích cực nhất Sự lãnh đạo của Đảng đối với Công đoàn không phảingẫu nhiên, áp đặt mà nó được hình thành trong lịch sử đấu tranh cách mạng củagiai cấp công nhân và Công đoàn Việt Nam Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Côngđoàn Việt Nam đã tham gia tích cực trong công cuộc cách mạng dân tộc, dân chủnhân dân, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trong cuộc cách mạng xãhội chủ nghĩa ở nước ta

Trong giáo dục, đặc biệt là giáo dục đạo đức người thày giáo đóng vai trò quantrọng trong đời sống Dù ở bất kỳ cấp học, bậc học nào không thể có cái gì thay thế

sự ảnh hưởng của thày giáo đối với nhân cách của HSSV.

Đối với nhà trường Cao Đẳng sư phạm trong những năm qua, dưới sự lãnh đạocủa Đảng ủy tổ chức công đoàn của nhà trường đã phối hợp thực hiện tốt những nộidung cơ bản sau:

Thực hiện cuộc vận động “kỷ cương - tình thương - trách nhiệm” Cuộc vận

động đã có tác dụng hết sức to lớn, góp phần nâng cao phẩm chất đạo đức, ý thứctrách nhiệm và năng lực sư phạm của đội ngũ cán bộ, giáo viên ngành giáo dục vàđào tạo Mặt khác, cuộc vận động còn có tác dụng giúp cho nhà trường tự soi lạibản thân mình, tự khẳng định vị thế của nhà trường trong xã hội, đồng thời xâydựng và giữ gìn hình ảnh tốt đẹp của người thày giáo

“Kỷ cương - tình thương - trách nhiệm” là ba yếu tố để xây dựng nhân cách của

người thày giáo Ba yếu tố có tác dụng bổ trợ lẫn nhau để xây dựng nhân cách của

nhà giáo Trong thực tiễn nếu chỉ có “Kỷ cương” mà không có “ tình thương” thiếu

“trách nhiệm” thì sẽ tùy tiện dẫn đến những hậu quả khó lường Nếu chỉ có trách nhiệm mà thiếu đi “ tình thương” và “Kỷ cương” thì cũng không định được giới

hạn Do đó quá trình thực hiện cuộc vận động này sẽ xuyên suốt trong toàn bộ đờisống chính trị của người thầy và mọi hoạt động của nhà trường

Lênin nói: Công đoàn có vai trò là trường học quản lý, trường học kinh tế,trường học chủ nghĩa cộng sản

Nói vai trò của một tổ chức là nói đến tác động của tổ chức đó đến tình hìnhphát triển của lịch sử và cách mạng, được phản ánh trên lĩnh vực kinh tế, chính trị,

xã hội và tư tưởng mà tổ chức đó tồn tại và phát triển

Trong chủ nghĩa tư bản, Công đoàn có vai trò là trường học đấu tranh giai cấp,Công đoàn vận động, tổ chức công nhân, lao động đấu tranh chống lại giai cấp tưsản, bảo vệ quyền lợi của công nhân, lao động, vai trò này ngày càng tăng trong chủnghĩa tư bản Cuộc chiến tranh giai cấp ngày càng gay gắt, nó biểu hiện từ đấu tranhkinh tế đến đấu tranh chính trị mà mục đích là lật đổ chế độ tư sản, chế độ ngườibóc lột người

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992) (Chương I - Điều

10) đã ghi rõ: “Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân và của người lao động, cùng với cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo bảo vệ quyền lợi của cán bộ, công nhân, viên chức và những người lao động…”.

Luật Công đoàn được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

thông qua (tại kỳ họp thứ 7 khóa VIII ngày 30/06/1990) đã khẳng định “Công đoàn

là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động Việt Nam tự nguyện lập ra dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, là trường học chủ nghĩa

xã hội người Lao động”.

Vai trò của Công đoàn Việt Nam ngày nay càng được mở rộng trong sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Sự mở rộng vai trò Công đoàn là phù hợp với tính tất yếu, khách quan, tính quyluật vận động và phát triển của tổ chức Công đoàn, hợp với quy luật chung của quátrình xây dựng chủ nghĩa xã hội một bộ phận cấu thành của quá trình nâng cao vaitrò của tất cả các tổ chức chính trị - xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản.Khi đánh giá vai trò của tổ chức Công đoàn Việt Nam ngày nay cần có cáchnhìn toàn diện, khách quan Có nghĩa là nhìn vào sự tác động to lớn của cả hệ thống

tổ chức Công đoàn và lực lượng đoàn viên, công nhân, viên chức và lao động màCông đoàn vận động, giáo dục, tổ chức họ, đến quá trình phát triển của đất nước,của xã hội trong giai đoạn cách mạng Cần hết sức tránh khuynh hướng phủ định

sạch trơn, chủ quan, cảm tính chỉ nhìn thấy khuyết điểm khi đánh giá vai trò của tổchức chính trị - xã hội, trong đó có tổ chức Công đoàn.

Thực tế, những năm qua, trong các chặng đường lịch sử của đất nước, Côngđoàn Việt Nam đã trưởng thành nhanh chóng, thể hiện rõ vai trò của mình đối với

xã hội, Công đoàn đã thu hút, vận động, giáo dục, tổ chức công nhân, viên chức vàlao động tham gia tích cực vào công cuộc cách mạng, cách mạng dân tộc dân chủnhân dân, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước cách mạng xã hội chủ nghĩa ngày

nay Trong các lĩnh vực của đời sống xã hội (kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa và

tư tưởng), Công đoàn đã tỏ rõ sự tham gia tích cực, tác động mạnh mẽ của mình

thông qua hệ thống tổ chức từ trung ương đến địa phương, ngành, cơ sở, thông qualực lượng đoàn viên

Ngày nay, trong giai đoạn mới của cách mạng nước ta, vai trò của Công đoàn sẽtăng lên và không ngừng phát triển

Đối với nhà trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh trong những năm qua, Côngđoàn nhà trường như quản lý dạy và học, cơ sở vật chất, chăm lo đời sống tinh thần

vật chất cho cán bộ, giáo viên, HSSV của nhà trường Đặc biệt Công đoàn luôn nêu

cao lòng nhân ái trong các quan hệ công tác và lối sống Thấm nhuần quan điểm coiHSSV là nhân vật trung tâm, chủ thể của giáo dục nên ngay trong quá trình đổi mớiphương pháp, nâng cao chất lượng giảng dạy, nhà trường đã luôn chú trọng việc tạomọi điều kiện, quan tâm, chăm lo, đến đời sống tinh thần của HSSV Mỗi hoạt độngđào tạo và phục vụ của nhà trường đều thấm nhuần tất cả vì học sinh thân yêu.Công đoàn trường đã đặc biệt quan tâm đến công tác chủ nhiệm lớp Trong cáccuộc họp hàng tháng luôn quan tâm nhắc nhở các giáo viên chủ nhiệm phải nắm bắttâm tư nguyện vọng của sinh viên, giải quyết kịp thời những khó khăn vướng mắctrong sinh hoạt cũng như học tập của sinh viên, tạo một môi trường trong sạch, lànhmạnh để sinh viên có điều kiện học tập và phát triển, đáp ứng với nhiệm vụ cho sự

nghiệp “trồng người” ở địa phương.

1.2.2.2 Đối với tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - Hội sinh viên.

C.Mác - Ph.Ăng - Ghen khi đề cập đến mục tiêu giáo dục những con người pháttriển toàn diện để đáp ứng yêu cầu của xã hội, tương lai của loài người hoàn toànphụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ công dân trẻ Đối với các ông, vấn đề giác ngộ

giai cấp, giáo dục ý thức chính trị cho lớp trẻ đương thời phải được đặt lên vị tríhàng đầu Thanh niên không thể đứng ngoài chính trị.

V.I.Lênin, kế thừa và phát triển những tư tưởng của C.Mác - Ph.Ăng - Ghen, đãnêu cao yêu cầu đối với nhiệm vụ học tập của thanh niên muốn thực hiện đượcnhiệm vụ xây dựng xã hội mới thì phải nắm được tất cả các kiến thức hiện đại

Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng lớn của dân tộc và thời đại Một trong những disản tinh thần vô giá mà Người để lại cho chúng ta là những tư tưởng phong cáchđạo đức Hồ Chí Minh, chiến lược về giáo dục đào tạo, tổ chức và phát huy vai trò tolớn của thanh niên vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giảiphóng con người

Trên cơ sở nhìn nhận đánh giá một cách toàn diện vai trò, vị trí và khả năng

cách mạng của thanh niên, Hồ Chí Minh đã nêu lên tư tưởng chiến lược về “trồng người” về đạo đức bồi dưỡng thanh niên thành lớp người có đức, có tài, kế tục trung thành sự nghiệp cách mạng, Người viết “Bồi dưỡng thế hệ cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết”.

Từ đó tới nay Đảng ta luôn luôn nhìn nhận và đánh giá đúng thanh niên, một lớpngười trẻ, năng động sáng tạo đáp ứng mục tiêu yêu cầu của CNH - HĐH

Bước vào thập niên thứ nhất của thế kỷ XXI thế giới đang có nhiều biến đổi vớitốc độ như vũ bão, về mặt kinh tế, khoa học kỹ thuật và công nghệ, cả về mặt chínhtrị và văn hóa xã hội Thế giới đang bị chi phối bởi những xu thế toàn cầu về kinh

tế, chủ nghĩa thị trường tự do, lối sống toàn cầu và văn hóa dân tộc, sự phân hóaNhà nước phúc lợi, sự nổi lên của các nước Châu Á - Thái Bình Dương, thập niênphụ nữ tham gia lãnh đạo, thời đại tin học và sinh học, sự hồi sinh của tôn giáo, và

sự chiến thắng của chủ nghĩa cá nhân

Đối với nước ta, những xu thế trên đang có tác động mạnh mẽ đếm tình hìnhbiến đổi mọi mặt của xã hội Nhận thức được xu thế phát triển của thế giới, năm

1986, Đại hội VI của Đảng Cộng Sản Việt Nam đã chủ động đề ra đường lối đổimới toàn diện xây dựng xã hội XHCN, và đại hội VII đã thông qua Cương lĩnh xâydựng đất nước trong thời kỳ quá độ liến lên CNXH

Đại hội VIII của Đảng cũng đã đề ra mục tiêu chiến lược của sự phát triển đấtnước và thông qua quá trình tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Để

thực hiện quá trình này phải vượt qua nhiều thách thức và thực hiện bằng được cácmục tiêu, nhiệm vụ của Đại hội Đảng đề ra.

Muốn vây, Đảng cần khai thác và sử dụng nhiều nguồn nhân lực khác nhau,trong đó, nguồn nhân lực lao động trẻ có trí tuệ cao, có tay nghề thành thạo, cóphẩm chất tốt đẹp, được đào tạo và bồi dưỡng phát huy bởi một nền giáo dục tiêntiến, gắn liền với một nền khoa học công nghệ hiện đại

Đại hội lần thứ IX và thứ X của Đảng một lần nữa lại khẳng định mục tiêu cao

cả và thiêng liêng bất di bất dịch của nhân dân ta là xây dựng một đất nước ViệtNam độc lập, thống nhất, đi lên CNXH Tiếp tục thực hiện quá trình CNH - HĐH

với mục tiêu “dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Nghị quyết cũng đã đề ra nhiệm vụ “Chăm lo giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo cho thế hệ trẻ phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, văn hóa, sức khỏe và nghề nghiệp; tạo việc làm phát triển tài năng và sức sáng tạo, phát huy vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Đó là những cơ sở, đòi hỏi phải có sự thay đổi nhiều mặt của đời sống xã hội;

biểu hiện tập trung là việc xác lập “Cơ chế của nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN” và mục tiêu “Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH” Cùng với những

thay đổi đó, điều hết sức quan trọng, thậm chí có ý nghĩa quyết định đối với sự pháttriển của xã hội là nguồn nhân lực, trước hết là năng lực và thái độ của con người

“Con người phải trở thành mục tiêu và động lực của sự phát triển xã hội” Do đó

quan niệm về con người cũng có những thay đổi Sự thay đổi này, xét đến cùng làthay đổi về nhu cầu, lợi ích, và định hướng giá trị, cái cốt lõi của động lực conngười Nghiên cứu những thay đổi của nhu cầu, lợi ích, giá trị và định hướng giá trị

sẽ góp phần vào điều chỉnh giáo dục và xây dựng con người theo mục tiêu của côngcuộc đổi mới đất nước, tạo nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội trongquá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước theo hướng văn minh hiện đại.Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị xã hội do Đảng cộng sản ViệtNam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến,phấn đấu và rèn luyện theo lý tưởng xã hội chủ nghĩa nhằm góp phần xây dựng mộtnước Việt Nam: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, mọingười có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc

Thanh niên sinh viên hiện nay họ là lớp người được đào tạo để có trình độ họcvấn cao, trình độ khoa học, kỹ thuật và chuyên môn giỏi sớm tiếp cận các tri thứckhoa học và công nghệ tiên tiến, nhạy cảm và năng động trong tư duy, nhiều hoàibão ước mơ và lý tưởng hóa về cuộc sống cao đẹp.

Hiện tại đất nước có khoảng 20 vạn sinh viên trên 100 trường đại học và caođẳng Sinh viên sẽ là lực lượng chủ yếu của sự nghiệp CNH - HĐH đất nước Nhiềungười trong số họ sẽ trở thành những cán bộ chủ chốt trong các ngành kinh tế - xãhội [9, 76;77]

Thanh niên, sinh viên có hệ thống nhu cầu và định hướng những giá trị lớn,phong phú, đa dạng, là lực lượng tiêu biểu cho những tiến bộ xã hội và đang đòi hỏivươn lên khẳng định chỗ đứng của mình, tham gia vào đời sống chính trị và kinh tế

xã hội mới văn minh và hiện đại

Với tư cách là trí thức trẻ, thanh niên, sinh viên có những nhu cầu, nguyện vọngphong phú và khát vọng vươn lên Họ cũng là lớp người tiếp cận và xử lý nhanhthông tin mới, sớm định hướng về các giá trị nhân văn, có xu hướng nhập cuộc vàkhẳng định vị trí của mình trong đời sống xã hội, có ý thức tự tin, tự chủ và tíchcực, chủ động trong các hoạt động khoa học kỹ thuật, công nghệ và hoạt động sángtạo Do đó, công nghiệp hóa và hiện đại hóa thích ứng nhu cầu phát triển của sinhviên, là cơ hội để sinh viên khẳng định khả năng của mình trong xã hội

Yêu cầu của công nghiệp hóa hiện đại hóa ở nước ta đã đặt thanh niên sinh viênvào vị trí quan trọng hàng đầu và trách nhiệm của họ với sự nghiệp này là rất lớn.Thanh niên sinh viên được đào tạo và rèn luyện tốt, sẽ là lực lượng xung kích trongquá trình chuyển đổi căn bản và toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch

vụ, quản lý trên toàn xã hội Nói cách khác, sự thành công của quá trình CNH

-HĐH đất nước tùy thuộc rất lớn vào chất lượng đào tạo (cả bản lĩnh, phẩm chất và năng lực của thanh niên sinh viên)

Trên thực tế, thanh niên sinh viên hiện nay là lực lượng rất tích cực tham gia vàocông cuộc đổi mới của đất nước Họ ủng hộ đường lối đổi mới xã hội của Đảng, sẵnsàng đi vào CNH - HĐH đất nước, chấp nhận chính sách mở cửa để đưa đất nướchòa nhập trong khu vực và cộng đồng quốc tế, nhằm phát triển nhanh nền kinh tế xã

hội, hướng tới mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn

minh” coi đó là sự định hướng lý tưởng của tuổi trẻ và là cương lĩnh hành động của

sinh viên hiện nay

Sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước là nhiệm vụ lịch sử, hết sức tolớn và mới mẻ, đòi hỏi nhân dân ta và tuổi trẻ chúng ta phải nỗ lực phấn đấu vượtqua Tiến trình công nghiệp hóa hiện đại hóa yêu cầu phải có đội ngũ nhân lực đạtnăng xuất lao động xã hội, hiệu quả sản xuất kinh doanh cao gấp nhiều lần so vớihiện nay, về cơ bản là dựa vào sự thay thế lao động thủ công bằng sử dụng máymóc, lao động sử dụng các thành tựu khoa học công nghệ hiện đại… mà kết quảtổng hợp và trực tiếp nhất là giữ vững tốc độ cao về tăng trưởng kinh tế của đấtnước Yêu cầu đặt ra là: Đội ngũ công nhân phải lành nghề, tiếp thu và làm đượccông nghệ tiên tiến, trực tiếp sản xuất hàng hóa, cung ứng dịch vụ đạt chất lượngtheo tiêu chuẩn quốc tế Đội ngũ trí thức phải thành thạo về chuyên môn, nghềnghiệp, có năng lực tiếp thu chọn lọc và ứng dụng có hiệu quả những thành tựukhoa học và công nghệ hiện đại, những tinh hoa của văn hóa, văn minh thế giới, vàothực tiễn Việt Nam, đồng thời có năng lực sáng tạo về lý thuyết cũng như thựchành, để giải quyết những vấn đề trước mắt và lâu dài của đất nước Đội ngũ nàyphải thực hiện có hiệu quả những chức năng: nghiên cứu, thiết kế, và chỉ đạo trongcác lĩnh vực kinh tế - xã hội khác nhau

Trong từng lĩnh vực, phải có được đội ngũ nhân lực, nhân tài có trình độ và nănglực cao, là năng lực xung kích để tiếp nhận chuyển giao công nghệ tiên tiến, thựchiện có kết quả việc ứng dụng vào điều kiện nước ta, để tiến hành quá trình côngnghiệp hóa hiện đại hóa

Như vậy khi nói đến vai trò của Thanh niên sinh viên cần phải nói đến khoa học,phát huy trí tuệ tài năng và tích cực của họ đóng góp cho xã hội Muốn thế cần phảinghiên cứu, nắm vững, phát hiện và dự báo được nhu cầu, lợi ích và giá trị địnhhướng của thanh niên sinh viên hiện nay, những đặc tính định hướng giá trị của họ.Đối với các tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh của nhà trường trong những nămqua, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy, sự phối hợp của Ban giám hiệu nhàtrường, sự lãnh đạo chỉ đạo của Đoàn cấp trên, tuổi trẻ trong nhà trường liên tục thuđược những thắng lợi to lớn Đoàn thường xuyên coi trọng công tác giáo dục chínhtrị tư tưởng, nhận thức cho đoàn viên, bởi đó là hoạt động then chốt có ý nghĩaquyết định mọi sự thăng trầm của công tác phong trào Đó là phương châm hành

động, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của công tác thanh niên, thể hiện rõ tínhtiên phong xung kích của tuổi trẻ.

Đoàn trường luôn hướng dẫn cho mọi đoàn viên hiểu rõ ý nghĩa, chức năng,nhiệm vụ của người đoàn viên thanh niên, đặc biệt là người đoàn viên thanh niênsống trong môi trường sư phạm, ngoài việc học tập tri thức, còn phải rèn luyệnmình, phấn đấu, tu dưỡng để có đủ phẩm chất năng lực sau này ra công tác giảngdạy, là người thày mẫu mực, tấm gương sáng cho học sinh noi theo

Trong một nhà trường đặc biệt là trường sư phạm, việc giáo dục đạo đức chothanh niên sinh viên là việc rất quan trọng, bởi vì đào tạo một lực lượng các thày côgiáo tương lai cho xã hội sau khi ra trường không những dạy chữ mà thông qua việcdạy chữ để dạy người, do vậy vai trò của tổ chức đoàn TNCS Hồ Chí Minh - Hộisinh viên là một trong những nhiệm vụ cơ bản, quan trọng của tuổi trẻ nhà trường.Trong nhiều năm qua Đoàn và Hội sinh viên thường xuyên chú trọng việc giáodục chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư Tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên sinh viên củanhà trường thông qua học tập 5 bài lý luận chính trị do Trung ương Đoàn quy định,tăng cường đổi mới các hoạt động theo hướng thiết thực, hiệu quả, gắn sát với nhucầu của thanh niên sinh viên, tiếp tục đẩy mạnh phong trào thanh niên lập nghiệp vàtuổi trẻ giữ nước lên tầm cao mới, các phong trào thanh niên tình nguyện, ngày chủnhật xanh,… cũng được các đoàn viên và nhiều chi đoàn hưởng ứng mạnh mẽ.Những ý nghĩa cơ bản đó, hoàn toàn phù hợp với xu thế chung và khát vọng tuổitrẻ, vì vậy đoàn trường luôn đổi mới công tác hoạt động để thu hút tuổi trẻ, thôngqua đó để bồi dưỡng giác ngộ lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, hun đúc ước mơhoài bão cho thế hệ trẻ, không chỉ có đoàn thanh niên, mà cần phải có sự quan tâmcủa Ban chấp hành Đảng ủy - Ban giám hiệu nhà trường - các đơn vị phòng, ban,khoa, tổ trong toàn trường thì đoàn thanh niên mới phát huy hết vai trò chức năngcủa mình để phục vụ quê hương, đất nước, nhà trường ngày càng phát triển đi lên

1.2.2.3 Đối với Hội CCB và các phòng ban, khoa, tổ.

Đây cũng là một trong những lực lượng tham gia tích cực vào việc giáo dục đạođức cho sinh viên trong nhà trường, trước đây là người chiến sĩ nay trở lại bục giảng

và làm ở các phòng ban vẫn mang tâm huyết của người thày giáo

Công tác giáo dục đào tạo, đạo đức của người thày giáo, cô giáo càng trở nênquan trọng Thày giáo có tác động mạnh mẽ đến việc hình thành nhân cách của sinh

viên, do vậy việc rèn luyện tu dưỡng đạo đức của thày giáo cô giáo thể hiện trong

giao tiếp sư phạm Mỗi thày cô giáo luôn luôn là “tấm gương sáng cho học sinh noi theo” Bác hồ luôn đánh giá cao vai trò của các thày giáo, cô giáo đối với xã hội, Bác nói “người thày giáo tốt, thày giáo xứng đáng là thày giáo, là người vẻ vang nhất Dù là tên tuổi không được đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những thày cô giáo tốt là những anh hùng vô danh”.

Đạo đức là cái gốc quan trọng nhất giúp cho người thày giáo đứng vững đượcvới nghề, là yếu tố nâng nghề sư phạm trở nên cao quý, khiến cho người thày giáođược đặt vào vị trí cao trong xã hội và được xã hội tôn vinh

Trong bối cảnh xã hội hiện nay, khi mà con người luôn luôn chạy theo các nhucầu đòi hỏi và lợi nhuận, thì người thày giáo phải luôn luôn có ý thức rèn luyệnphấn đấu để không ngừng vươn lên hoàn thiện về đạo đức, nhân cách, về chuyênmôn, phát huy tính chủ động sáng tạo trong hoạt động sư phạm Chính vì vậy ngànhgiáo dục và đào tạo cùng với việc chú trọng tích lũy kiến thức, nâng cao phẩm chấtnăng lực sư phạm còn phải rèn luyện đạo đức nghề nghiệp để đáp ứng với sự đòihỏi của đất nước trong tình hình hiện nay

1.2.3 Những chuẩn mực đạo đức của sinh viên hiện nay trong trường Cao đẳng

sư phạm Bắc Ninh.

Xuất phát từ quan điểm con người là vốn quý nhất của xã hội, là trung tâm của

của cuộc sống, là động lực và mục tiêu của sự phát triển Hồ Chí Minh đã dạy “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” [19,

23] Những câu nói của Bác đã đi vào lòng người, tạo thành động lực thúc đẩymạnh mẽ cho hàng triệu thày giáo và học sinh thi đua dạy tốt và học tốt

Sự tác động của nền kinh tế thị trường ảnh hưởng và tác động mạnh mẽ đến đạođức, nhân cách của thanh niên nói chung và sinh viên trường Cao đẳng sư phạmBắc Ninh nói riêng cũng diễn ra phức tạp Đây là những mối quan tâm, những điềutrăn trở của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong tỉnh Đối với sinh viên củatrường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh sau 3 năm được đào tạo, rèn luyện trong môitrường sư phạm, đây là lực lượng đội ngũ tri thức trẻ, hàng năm bổ xung vào lựclượng công chức của tỉnh Bắc Ninh Sinh viên là những người được đào tạo, rènluyện rất cơ bản trong nhà trường Cao đẳng sư phạm, do vậy ít nhiều trong lớp

người này cũng là một lực lượng trí thức để đáp ứng sự nghiệp đổi mới của Đảng,

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở địa phương

Trong quá trình phát triển đất nước, những con người Việt Nam luôn hiểu rằng,muốn tồn tại và phát triển thì không còn con đường nào khác là phải trung lưng, đấucật, đóng góp công sức, trí tuệ, tài sản cùng nhau vượt qua thử thách gian nguy đưađất nước tiến lên Với tinh thần quật cường của cha ông, được truyền từ thế hệ nàysang thế hệ khác, hình thành nên phẩm chất con người Việt Nam với tinh thần đoànkết cộng đồng, gắn bó, yêu thương nhau sâu sắc Đoàn kết là một đặc tính của conngười Việt Nam, là một nhẽ đương nhiên, là yêu cầu mang tính khách quan, tínhthời đại của đất nước, được cả dân tộc ra sức xây đắp, củng cố Trong thực tiễnngười Việt Nam luôn gắn bó cộng đồng đảm bảo cho sự thắng lợi của cả dân tộc,

Hồ Chí Minh nói “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công” Tinh thần đoàn kết đó được thể hiện ỏ mọi lúc mọi nơi Ngay trong một gia đình “thuận vợ, thuận chồng tát biển đông cũng cạn, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”.

Chính nhờ có tinh thần đoàn kết mà cộng đồng người Việt Nam luôn luôn duytrì các mối quan hệ tốt đẹp, giữ gìn được sự bình yên cho quê hương, làng xóm, đấtnước

Chúng ta có thể khẳng định rằng các giá trị đạo đức của dân tộc thực sự là tàisản quý giá mà cha ông ta dày công vun đắp, gìn giữ và truyền lại cho các thế hệsau

Xây dựng đạo đức cho những thanh niên (HSSV) nói chung và sinh viên trường

Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh nói riêng trong giai đoạn hiện nay là rất cần thiết, phảibiết kế thừa và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam

Để phát huy các truyền thống đó đúng với vị trí xã hội của con người sinh viên

sư phạm nói chung và sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh nói riêng, cầnphải phấn đấu rèn luyện để có những phẩm chất đạo đức phù hợp với giá trị đạo đứccủa xã hội, sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, có thế giới quan khoa học,thấm nhuần đường lối chính trị của Đảng, có lòng yêu Tổ quốc, yêu chủ nghĩa Xãhội, có lòng nhân ái bao dung, có tình đồng chí, lòng nhân ái yêu thương con người,cần kiệm, sáng tạo trong lao động, biết tôn trọng các giá trị nhân cách của ngườikhác

Đối với sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh cần hình thành đầy đủnhững phẩm chất của người công dân nói chung trong các mối quan hệ với conngười, với xã hội cũng như chính bản thân mình Đồng thời để có thể lao động tốtphục vụ trong nghề nghiệp đặc thù của mình như.

+ Yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội

+ Có sức khỏe, có lòng yêu nghề mến trẻ

+ Có lý tưởng nghề nghiệp

+ Có lòng nhân ái, bao dung, vị tha của người thày giáo

+ Biết tôn trọng nhân cách của học sinh

+ Trung thực, thẳng thắn, có tinh thần ham học hỏi cầu tiến bộ

Yêu nước là tình cảm lớn nhất của mỗi con người, đồng thời là bậc thanh caonhất trong hệ thống giá trị đạo đức của dân tộc ta Hồ Chí Minh đã nói: Dân tộc ta

có một lòng nồng nàn yêu nước, đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta Chúng

ta càng tự hào về Tổ quốc Việt Nam của mình, một quốc gia đã hình thành từ rấtsớm và không chịu khuất phục bất cứ kẻ thù sâm lược nào Sức mạnh của chúng tachính là lòng yêu nước Yêu nước của nhân dân ta không phải là một khái niệmchung chung mà là yêu quê hương sứ sở, yêu truyền thống văn hóa độc đáo của dântộc… Yêu nước đã trở thành nguyên tắc đạo đức cao nhất, thành lẽ sống và đạo lýlàm người của mỗi người dân Việt Nam Yêu nước được truyền từ đời này qua đờikhác, từ thế hệ này đến thế hệ khác Lịch sử Việt Nam đã từng ghi nhận nhiều tấmgương yêu nước, hy sinh quên mình vì nước Cho đến nay truyền thống yêu nướccủa dân tộc ta đã được nâng lên tầm cao mới, yêu nước gắn với yêu chủ nghĩa xãhội, làm cho dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Như vậytruyền thống yêu nước của dân tộc ta chuyển sang một nội dung mới đó là đức hysinh, chịu đựng gian khổ, khắc phục mọi khó khăn của cuộc sống đời thường, ra sứchọc tập, lao động, sáng tạo, luôn luôn cầu thị, không kiêu căng tự phụ, đoàn kếtxung quanh Đảng cộng sản Việt Nam tiến hành thành công sự nghiệp CNH - HĐH

Để biến mục tiêu trên thành hiện thực, mỗi chúng ta ngay từ bây giờ phải xây dựngcho mình một lý tưởng nghề nghiệp đó là

Có lý tưởng nghề nghiệp qua việc nhận thức đúng đắn, luôn luôn có hoài bão,ước mơ cao đẹp của người giáo viên, đó chính là định hướng hoạt động sư phạm

của người thày giáo, là người đưa đường chỉ lối giúp cho thế hệ trẻ hình thành cácđức tính, phẩm chất nhân cách của học sinh.

Lý tưởng nghề nghiệp của người thày còn thể hiện ở niềm tin sư phạm, sự say

mê nghề nghiệp, tâm huyết với nghề, tận tâm với học sinh có lối sống giản dị, lànhmạnh… điều đó tạo nên sức mạnh, động lực bên trong giúp cho người thày vượtqua được những khó khăn trở ngại, hoàn thành nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ

Lý tưởng nghề nghiệp của người thày giáo không phải là cái có sẵn mà nó đượchình thành phát triển trong quá trình tôi luyện nhân cách con người mà người thàygiáo thông qua quá trình học tập, tự rèn luyện do nghề nghiệp đem lại Vì ý nghĩa

đó, giáo dục lý tưởng nghề nghiệp cần được coi trọng trong nội dung giáo dục ở cáctrường sư phạm

Qua thực tiễn cho thấy, trong mọi loại hình lao động, người lao động đều phảiyêu nghề mới mang lại hiệu quả lao động cao Tuy nhiên yêu nghề trong lĩnh vực sưphạm lại càng cần thiết hơn bất cứ nghề nào khác, đó là một trong những phẩm chấtđạo đức hàng đầu đặt ra cho mỗi người thày Người thày là phải say sưa, tận tụy,yêu quý nghề dạy học mới có thể thành công trong sự nghiệp Yêu nghề giúp chongười thày có nghị lực, tạo được sự tâm huyết với nghề, tìm thấy niềm vui, nguồnhạnh phúc trong lao động, đem đến sự thành công Yêu nghề giúp cho người thàygắn bó với cuộc sống với sự nghiệp giáo dục cống hiến toàn bộ tài năng và sứcmạnh cho thế hệ trẻ, cho những nhân cách đang được hình thành mà không chophép sản phẩm của mình làm ra có những sản phẩm phế phẩm

Lòng yêu nghề của người thày giáo gắn với lòng yêu trẻ Trong bài nói chuyệntại trường Đại học sư phạm Hà Nội ngày 29/6/1962 đồng chí Lê Duẩn đã nói:Những thày giáo không yêu nghề cũng có nghĩa là đồng chí không yêu người Càngyêu người bao nhiêu thì càng yêu nghề bấy nhiêu

Lòng yêu thương con người, yêu trẻ là động lực mạnh mẽ giúp người giáo viên

vượt qua mọi khó khăn thử thách để thực hiện chức năng “kỹ sư tâm hồn”.

Lòng yêu mến trẻ của người thày thực sự có tác dụng mạnh mẽ đến tư tưởng,tình cảm và hành vi của các em, tạo mối quan hệ gần gũi, mật thiết giữa giáo viên

với học sinh, đây là yếu tố quan trọng để người giáo viên hoàn thành nhiệm vụ “dạy nghề, dạy người” của mình.

Trong cấu trúc đạo đức của mỗi con người không thể không kể đến lòng nhân ái,

đó là cái gốc của đạo đức, là cơ sở để con người làm điều thiện Hơn bất cứ nghềnào khác, nghề dạy học càng đòi hỏi người thày giáo có lòng bao dung, độ lượngđối với con người nói chung và đối với học sinh nói riêng Vì nhân cách học sinhđang được hình thành, trong quá trình đó có thể những nhận thức chưa đúng, thái độhành vi chưa phù hợp cần có sự điều chỉnh, uốn nắn

Người thày giáo không chỉ có sự tôn trọng nhân cách học sinh mà còn phải cóđức tính thẳng thắn, trung thực trong lao động sư pham, sự trung thực thẳng thắncủa người thày là vô cùng quan trong, bởi hầu hết gia đình học sinh cũng như các

em khi đến trường đều đã đặt hết niềm tin vào người thày, tin tưởng vào thày côgiáo và nhà trường Điều đó đòi hỏi người thày giáo phải luôn luôn trung thực,minh bạch trong mọi công việc, mọi tình huống Người thày giáo phải luôn luôn làtấm gương sáng cho học sinh noi theo

Trong thời đại ngày nay, khoa học công nghệ tạo ra bước chuyển biến sâu sắctrong mọi lĩnh vực của đời sống Đó cũng là một thách thức lớn cho giáo dục vànhân tố người thày Người thày giáo muốn tiến kịp thời đại, đáp ứng yêu cầu nghềnghiệp thì luôn luôn phải tự hoàn thiện mình Vì vậy người thày phải có tinh thầncầu thị, ham học hỏi để không ngừng hoàn thiện và phát triển năng lực của bảnthân Bất kỳ người thày nào trước khi tham gia lao động sư phạm đều phải có vốnban đầu đó là kiến thức và nhân cách được rèn luyện và hình thành trong quá trìnhhọc tập và tu dưỡng ở các trường sư phạm Tuy nhiên hành trang ban đầu đó khôngthể đủ đảm bảo cho thày giáo hoạt động sư phạm suốt đời bởi cuộc sống luôn luônvận động và phát triển Tri thức của nhân loại không ngừng phát triển và nâng lên

Vì vậy mỗi giáo viên phải luôn luôn ý thức vươn lên về mọi mặt đáp ứng được

nhiệm vụ của sự nghiệp “trồng người” mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.

KẾT LUẬN CHƯƠNG I

Có thể nói đạo đức là một trong những quan hệ chủ yếu của đời sống xã hội và ýthức đạo đức là một hình thái giá trị tinh thần cơ bản của con người và xã hội Nóicách khác, quan hệ đạo đức và ý thức đạo đức chính là gương mặt con người vớitính chất người của bản thân con người Đạo đức là một hệ thống các chuẩn mực xã