Giáo trình Hình họa toàn thân tượng người - Trường Cao đẳng Lào Cai

(NB) Giáo trình Hình họa toàn thân tượng người với mục tiêu giúp người học có thể mô tả được cấu trúc, tỉ lệ người toàn thân; Giới thiệu tượng mẫu và hướng dẫn PP vẽ cụ thể từng bài. Hiểu được vẻ đẹp và sự cân đối trong cấu tạo hình thể con người; Phân tích được kiến thức giải phẫu tạo hình vào bài vẽ.

Mục tiêu

1 Kiến thức: Sau bài học sinh viên có khả năng:

- Mô tả được cấu trúc, tỉ lệ người toàn thân;

- Giới thiệu tượng mẫu và hướng dẫn PP vẽ cụ thể từng bài

- Hiểu được vẻ đẹp và sự cân đối trong cấu tạo hình thể con người;

- Phân tích được kiến thức giải phẫu tạo hình vào bài vẽ;

- Nhận diện được cấu tạo hình thể của tượng người toàn thân

- Vẽ được bài hình họa toàn thân tượng người

3 Về năn lực tự chủ và trách nhiệm

- Mạnh dạn, tự giác, tích cực, tự tin, hợp tác, sáng tạo

- Trân trọng vẻ đẹp của cơ thể con người và tác phẩm nghệ thuật

Nội dung chi tiết

Giới thiệu khái quát cấu trúc tỉ lệ người ứng dụng trong vẽ mẫu tượng người toàn thân

Tỉ lệ cơ thể con người qua giới tính và độ tuổi

Tỷ lệ ở phụ nữ gần giống với nam giới, với tỷ lệ trung bình là 7 đầu rưỡi Đối với phụ nữ Việt Nam, ước tính tỷ lệ này khoảng 6,4/5 đầu Tuy nhiên, giữa hai giới vẫn tồn tại một số điểm khác biệt đáng chú ý.

Khi đứng thẳng, cơ thể nam giới có hình dáng giống như hình thang với phần trên rộng hơn phần dưới, trong khi đó, cơ thể nữ giới lại có hình chữ nhật thẳng đứng Điều này giải thích tại sao khi quan sát, hông của nữ giới thường có cảm giác rộng hơn so với hông của nam giới.

Chiều dài chân phụ nữ từ mặt đất đến gần bẹn khoảng 3 đầu rưỡi, trong khi chiều dài tay là 3 đầu Độ rộng vai của phụ nữ chỉ đạt 1 đầu rưỡi Đặc biệt, đường ngang hông không trùng với đường phân đôi cơ thể.

Trong thực tế, người mẫu thường không đạt đủ các tiêu chuẩn lý tưởng, vì mỗi người có những đặc điểm và cấu tạo riêng Do đó, việc quan sát, phân tích và so sánh kỹ lưỡng là cần thiết khi thực hiện bài vẽ, nhằm tránh áp dụng công thức một cách máy móc Bài vẽ hình họa chỉ thực sự hiệu quả khi phản ánh đúng các tương quan thực tế của mẫu, bao gồm cả cấu trúc tỉ lệ hình khối và phương pháp diễn tả sinh động Đối với bài vẽ mẫu tượng toàn thân, các tỉ lệ này được áp dụng đầy đủ Tương tự như tượng chân dung và tượng bán thân, mẫu được lựa chọn kỹ lưỡng, đáp ứng tiêu chuẩn về cái đẹp trong cấu tạo con người và đã trải qua sự sáng tạo của nhà điêu khắc, tạo điều kiện thuận lợi cho việc miêu tả.

1.2 Giới thiệu các bộ phận chi tiết a Xương cổ và các vùng cơ cổ

Cổ là bộ phận kết nối đầu với thân người, bao gồm 7 đốt xương cổ tạo thành trụ vững chắc cho đầu và ngực, đồng thời là nơi các cơ cổ bám vào Những cơ này không chỉ đảm bảo chuyển động linh hoạt cho đầu và cổ mà còn ảnh hưởng đến hình dạng bên ngoài của cổ con người, cần được chú ý đến trong việc vẽ Bên cạnh đó, cấu tạo xương và cơ khuỷu tay đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối xương cánh tay với xương cẳng tay, trong khi cấu tạo của bàn tay và bàn chân cũng góp phần không nhỏ vào chức năng vận động của cơ thể.

* Câu hỏi, bài tập, nội dung ôn tập và thảo luận

- Nghiên cứu, tìm hiểu mối quan hệ giữa chi tiết các bộ phận trên tượng người toàn thân

VẼ TƯỢNG LỘT DA TOÀN THÂN

Quan sát nhận xét

Bên ngoài xương đầu được bao bọc bởi các khối cơ, bao gồm khối cơ da sọ, khối cơ bám da mắt và khối cơ cử động hàm dưới Các cơ này có vai trò quan trọng trong việc tạo ra các biểu cảm tình cảm và chuyển động của khuôn mặt Mặc dù bài viết chỉ tập trung vào nửa người để nghiên cứu cấu trúc xương bên trong và các cơ bên ngoài, nhưng sự phân tích cho thấy chuyển động của cơ tuân theo những quy luật nhất định Tất cả đều nằm trong một cấu trúc tổng thể, thể hiện sự tương phản giữa các nét và hình khối với độ đậm nhạt, tạo nên vẻ đẹp của hình thể.

Bài vẽ tượng thể hiện tư thế toàn thân với sự rướn lên, cho thấy sự tập trung cao độ về trí óc và sức lực Ánh sáng chiếu từ góc cao bên trái làm nổi bật các cơ khối Mẫu bày cao hơn tầm mắt, dẫn đến sự thay đổi hình thái và độ đậm nhạt ở khối đầu và phần trên ngực, yêu cầu phân tích kỹ lưỡng để diễn tả đúng tương quan.

Bố cục dựng hình

Để tạo ra một bố cục hợp lý trên tờ giấy vẽ, bạn nên bắt đầu từ hình dáng khuôn mặt của người mẫu Từ đó, có thể xác định một hình chữ nhật đứng với chiều ngang và chiều cao tương ứng, giúp đảm bảo tỷ lệ chính xác cho tác phẩm.

Khi phác thảo, hãy sử dụng các đường kỷ hà để tạo hình mẫu ban đầu và xác định độ đậm nhạt thực của mẫu để tránh thói quen vẽ sai Luôn quan sát phương hướng của khuôn mặt để tránh nét vẽ đơn điệu và cứng nhắc Các nét vẽ cần phải liên kết chặt chẽ với thực tế của mẫu Đo tỷ lệ để xác định khung hình chung và điểm ức, từ đó tạo đường trục dọc làm cơ sở cho việc so sánh cấu trúc và tỷ lệ Ở góc nhìn nghiêng, cần lưu ý rằng phần cơ trên mắt có thể bị che khuất, trong khi cơ cổ và ngực rất rõ Sử dụng que đo ngang tầm mắt để đo các đường tỷ lệ của vai, ngực, và hông Khi đo tỷ lệ, cần chú ý đến cảm giác về độ dài và kích thước của các phần cơ thể, vì đầu có thể không còn tỷ lệ chuẩn Quan sát bằng mắt là rất cần thiết trong quá trình này.

Vẽ tương quan lớn

Kiểm tra hình bằng que đo và dây dọi, kết hợp quan sát so sánh để vẽ và đẩy sâu vào dựng hình cho chính xác hơn Các nét phác đã bắt đầu gợi khối và kết cấu bên ngoài của cơ bắp, tạo điều kiện cho việc hoàn thiện bài vẽ Sau đó, nheo mắt để phân biệt mảng sáng tối và đậm nhạt lớn của mẫu, đồng thời nhận diện nguồn chiếu sáng và tương quan của mẫu với nền Tiến hành vẽ các mảng và diện bóng lớn để tăng tính chân thực cho tác phẩm.

Vẽ sâu

Nghiên cứu và phân tích cấu trúc đặc điểm của bóng là rất quan trọng, bao gồm việc điều chỉnh tương quan đậm nhạt và chi tiết Cần phối hợp hài hòa giữa hình khối, đường nét và các mảng bóng để tạo sự ăn nhập Đặc biệt, chú ý đến độ lồi lõm và các phần bị che khuất của bóng Khi phân tích độ đậm nhạt, cần lưu ý đến chất thạch cao trong diễn tả Cuối cùng, so sánh tương quan giữa tượng và nền để tạo ra không gian mẫu một cách hiệu quả.

Hoàn chỉnh bài vẽ

Trong giai đoạn hoàn chỉnh bài vẽ, cần dành thời gian để so sánh và phân tích kỹ lưỡng hình vẽ Dựa vào nguồn sáng chiếu vào, có thể nhấn mạnh hoặc làm nhạt đi một số mảng và chi tiết, thậm chí sử dụng tẩy cho những chỗ cần thiết Việc nheo mắt và tập trung để so sánh mẫu thật với bài vẽ là rất quan trọng Một bài vẽ thành công đạt được sự hài hòa giữa cấu tạo, hình khối đậm nhạt và diễn tả chung tốt, tạo nên sự ăn nhập giữa các yếu tố.

Yêu cấu cần đạt

- Bố cục thuận mắt, hợp lý

- Vẽ đúng cấu tạo, tương quan tỉ lệ của hình khối tượng mẫu

- Dựng và diễn tả được các đường hướng chính; các đường hướng chi tiết của tượng mẫu, hình vẽ không bị méo, nghiêng đổ

+ Diễn tả được tương quan đậm nhạt chính của mẫu trong nguồn sáng thực Cách diễn tả không bị gò bó, tả được chất thạch cao

+ Qua diễn tả gợi được không gian của mẫu

- Nghiên cứu, tìm hiểu các đặc điểm trên cơ thể người.

VẼ TƯỢNG TOÀN THÂN NAM TRẺ ĐỨNG

Quan sát, nhận xét

Để bắt đầu, cần quan sát toàn bộ tượng mẫu nhằm ước lượng tỉ lệ chung và tương quan lớn của mẫu Từ góc nhìn, chiều rộng từ bắp tay bên phải đến ngón út bàn chân trái gần bằng nửa chiều cao, với đường phân đôi cơ thể nằm giữa ổ bụng gần ngấn bẹn Khi vẽ đường trục chính qua ức tượng, ta nhận thấy phần lớn thân và đầu nằm bên trái, trong khi trọng tâm lại ở bên phải Việc xác định điểm chịu lực và trọng tâm của bức tượng là chìa khóa cho thành công của bài vẽ Từ đường trục chính, ta có thể xác định hướng của hai vai, khuỷu tay, hông và đầu gối, đồng thời hình dung đường lượn chính và dáng thế của pho tượng Sử dụng lược đồ dưới đây sẽ giúp người vẽ phân tích cụ thể hơn, từ đó nâng cao khả năng thành công trong quá trình sáng tác.

Để có một bố cục hợp lý trên tờ giấy vẽ, cần căn cứ vào hình dáng khuôn mặt của người mẫu Từ đó, chúng ta có thể xác định một hình chữ nhật đứng với chiều ngang và chiều cao tương ứng nhằm đảm bảo tỷ lệ chính xác.

Khi phác hình, chỉ nên sử dụng các đường kỷ hà để tạo ra mẫu ban đầu Trong quá trình vẽ chi tiết, cần xác định độ đậm nhạt thực của mẫu để nhấn mạnh hoặc làm mềm các nét, tránh thói quen vẽ đậm có thể làm hỏng hình vẽ ngay từ đầu Cần quan sát phương hướng của toàn bộ khuôn mặt để tránh nét vẽ đơn điệu và cứng nhắc Các nét vẽ nên xuất phát từ thực tế và liên kết liền mạch trong hình Đo tỉ lệ để xác định khung hình chung của mẫu và tạo một trục dọc làm cơ sở cho việc so sánh cấu trúc và hình dáng Ở góc nhìn nghiêng, phần cấu tạo cơ trên mắt có thể bị che khuất, trong khi cơ cổ, ngực và vai lại rất rõ ràng Sử dụng que đo để xác định các đường tỉ lệ của vai và ngực, lưu ý rằng sự rút ngắn ở phần trên có thể làm cảm giác về tỉ lệ của các bộ phận khác bị thay đổi Do đó, việc quan sát bằng mắt là rất cần thiết trong quá trình đo tỉ lệ.

Sau khi xác định các mảng đậm nhạt và sáng tối, cần kiểm tra dáng hình bằng cách sử dụng đường dọi Rõ ràng, đường dọi phải được vạch qua các điểm chính của mẫu Đường trục chính sẽ là cơ sở để ước lượng và so sánh khoảng cách giữa các điểm Việc sử dụng đường dọi chỉnh hình và đẩy sâu vào bài vẽ là rất cần thiết và quan trọng.

Khi phác thảo chi tiết sát với mẫu, việc phân tích ảnh hưởng của nguồn sáng là rất quan trọng Tượng đứng trong một nguồn sáng cố định, giúp sắc độ trên tượng ít thay đổi nhưng vẫn phong phú Vị trí và động thái của các chi tiết cũng ảnh hưởng đến cách tiếp nhận nguồn sáng Quan sát tượng mẫu cho thấy hai chân gần ngang nhau, nhưng chân phải hơi lùi và chân trái xoải ra, dẫn đến chân trái sáng hơn trong khi chân phải chìm trong bóng tối Tuy nhiên, do nguồn sáng chiếu từ trên cao, toàn bộ phần chân tối hơn so với phần ngực và bụng.

Trong quá trình vẽ, việc phân tích độ chuyển tinh tế của các mảng sáng tối là rất quan trọng, bởi độ đậm nhạt của tượng mẫu không đồng đều và không theo một quy tắc nhất định Sinh viên cần tránh lối vẽ truyền ảnh mà không tuân theo quy luật ánh sáng và cấu trúc hình khối Để đạt được độ chính xác cao, việc nheo mắt để phân tích các chi tiết và diện sáng tối là cần thiết Quá trình vẽ là quá trình sửa chữa và điều chỉnh, trong đó vai trò chủ động của người vẽ ảnh hưởng tích cực đến chất lượng tác phẩm Việc diễn tả đậm nhạt tốt không chỉ tạo nên chất lượng cho tác phẩm mà còn gợi lên cảm giác mịn màng của da thịt Đồng thời, việc giải quyết mối tương quan giữa hình khối và nền sẽ tạo ra không gian sống động, phản ánh tình cảm mà người vẽ muốn truyền tải.

Khi các tỷ lệ về hình, cấu trúc và đậm nhạt đạt yêu cầu, cần kiểm tra lại hình vẽ bằng que đo và dây dọi Giai đoạn hoàn thiện bài vẽ đòi hỏi sự thận trọng, không chỉ tập trung vào diễn tả mà còn phải phân tích và so sánh để xác định những điểm mạnh, cũng như những chi tiết cần bổ sung hoặc sửa chữa Xác định năng lực bản thân để biết khi nào nên dừng lại là yếu tố quan trọng đối với người học vẽ.

Yêu cầu cần đạt

- Bố cục thuận mắt, hợp lý

- Vẽ đúng cấu tạo, tương quan tỉ lệ của hình khối tượng mẫu

- Dựng và diễn tả được các đường hướng chính; các đường hướng chi tiết của tượng mẫu, hình vẽ không bị méo, nghiêng đổ

+ Diễn tả được tương quan đậm nhạt chính của mẫu trong nguồn sáng thực Cách diễn tả không bị gò bó, tả được chất thạch cao

+ Qua diễn tả gợi được không gian của mẫu

Khi vẽ tượng toàn thân, ngoài các yêu cầu chung, cần chú ý đến việc bắt đúng dáng thế để mẫu không bị nghiêng hay lệch Hãy vẽ một cách thoải mái, thể hiện sự chuyển sắc phong phú giữa các độ đậm nhạt, phù hợp với không gian thực tế khi vẽ.

Hướng dẫn tự học trên lớp và ở nhà:

- Trên cơ sở kết quả làm bài trên lớp để định hướng sinh viên tự học theo các yêu cầu cần đạt

1 Hãy nêu vai trò của tượng chân dung người toàn thân trong điêu khắc và trong hình họa cơ bản?

2 Tại sao giải phẫu tạo hình lại có vai trò quan trọng trong vẽ hình họa Nên sử dụng kiến thức giải phẫu tạo hình vào bài như thế nào ?

3 Những điểm giống nhau và khác nhau giữa vẽ tượng người bán thân với vẽ * Hình minh họạ

1 Nêu những nét cơ bản trong cấu tạo người trưởng thành, người già, trẻ em ? Tại sao lại có những điểm khác nhau đó?

2 Những điểm giống và khác nhau giữa vẽ tượng người với tượng lột da?

3 Phương pháp cơ bản trong vẽ tượng người

4 Rút ra các yêu cầu chung trong vẽ tượng người

VẼ TƯỢNG TOÀN THÂN NAM GIÀ NGỒI

Chất liệu thạch cao Khổ giấy: 60cmx80cm, chất liệu chì đen

1 Kiến thức: Sau bài học người học có khả năng:

- Hiểu được vẻ đẹp, sự cân đối trong hình thể tượng toàn thân nam già

- Biết vận dụng kiến thức giải phẫu tạo hình vào bài vẽ

- Phân biệt được sự giống và khác nhau giữa tượng toàn thân nam trẻ và già

- Dựng được hình tượng toàn thân nam già ngồi

- Diễn tả được đúng chất thạch cao, tạo được không gian

- Nét vẽ có đặc điểm riêng, tình cảm

- Vẽ được hình tượng người toàn thân nam già đúng phương pháp

3 Về năng lực tự chủ và trách nhiệm

- Thấy được vẻ đẹp hình thể con người và nâng niu sản phẩm nghệ thuật

II Nội dung chi tiết

Mẫu tượng là một người đàn ông lớn tuổi, ngồi thoải mái với tư thế chân co và lưng gập, hai tay đặt trên đùi và đầu hơi nghiêng Khi phân tích, cần chú ý đến sự không trùng lặp giữa hướng đầu, thân và chân để đảm bảo tính chính xác Bài vẽ này yêu cầu xác định bố cục ngay từ đầu để tránh lệch lạc hoặc thiếu sót Người vẽ cần so sánh và quan sát kỹ lưỡng để tìm ra tỉ lệ phù hợp, đồng thời chú ý đến các đặc điểm của mẫu nam già để diễn tả một cách sinh động và chính xác.

Để tạo ra một bố cục hợp lý trên tờ giấy vẽ, trước tiên cần xác định hình dáng khuôn mặt của người mẫu Từ đó, bạn có thể lựa chọn một hình chữ nhật đứng có chiều ngang và chiều cao phù hợp với tỷ lệ khuôn mặt.

Để có cái nhìn toàn diện về mẫu, nên đứng cách mẫu khoảng 2m Việc ký hoạ nhanh trước khi vẽ giúp xác định bố cục và chuẩn bị cho phác thảo chính thức Khi vẽ tượng toàn thân, cần phải thể hiện đầy đủ hình thể của mẫu; nếu sinh viên không chủ động hoặc thiếu chính xác trong việc đo tỉ lệ, việc thiếu sót như không vẽ đủ tay chân sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả bài học.

Khi lựa chọn được bố cục thích hợp tiến hành vẽ phác hình cách tiến hành tương tự như vẽ tượng bán thân

Sau khi hoàn thành phác hình, cần kiểm tra tỉ lệ chung và tỉ lệ các bộ phận so với mẫu bằng cách sử dụng que đo Việc đo đạc phải thật chính xác, tránh cách đo tượng trưng hoặc chiếu lệ, bởi vì khi đi sâu vào chi tiết, việc sửa chữa sẽ trở nên khó khăn hơn, làm cho bài vẽ có thể bị mất đi sự chính xác và tinh tế.

Xác định đường trục chính chạy qua ức Từ đường trục chính tìm ra các đường trục phụ bằng cách so sánh khoảng cách với đường trục chính

Khi phác thảo chi tiết gần với mẫu, cần phân tích ảnh hưởng của nguồn sáng để tìm ra độ đậm nhạt của các nét viền Tượng đứng trong nguồn sáng cố định, sắc độ của nguồn sáng trên tượng ít thay đổi nhưng vẫn phong phú nhờ vào vị trí hình thể và động thái của chi tiết Quan sát mẫu, hai chân đứng gần nhau, chân phải là trụ hơi lùi, trong khi chân trái xoải ra và tiếp nhận nguồn sáng tốt hơn, khiến chân trái sáng hơn và chân phải chìm trong không gian tối Tuy nhiên, do nguồn sáng chiếu từ trên cao, toàn bộ phần chân tối hơn so với phần ngực và bụng.

Khi ánh sáng chiếu vào mẫu, nó tạo ra các độ đậm nhạt và đường nét có thể quan sát được Tuy nhiên, việc vẽ không chỉ đơn giản là nhìn và vẽ theo, mà cần phải phân tích một cách khoa học Việc xác định yếu tố ánh sáng để tạo không gian là rất quan trọng trong vẽ hình họa nghiên cứu Khi đi sâu vào bài vẽ, cần chú ý không sử dụng những đường cong lõm để đảm bảo chất lượng tác phẩm.

Khi vẽ, cần chú ý đến việc phân tích độ chuyển tinh tế của các mảng sáng tối, vì độ đậm nhạt không đồng đều từ đầu đến chân Việc xác định ranh giới của các mảng bóng rất khó khăn; nếu quá rạch ròi sẽ dẫn đến sự khô cứng, còn nếu xóa nhòa sẽ trở nên quá mềm mại Sinh viên cần tránh lối vẽ truyền ảnh và phải tuân theo quy luật ánh sáng và cấu trúc hình khối Để đạt độ chính xác, việc nheo mắt để phân tích là cần thiết, đặc biệt trong các bài vẽ khó Quá trình vẽ là quá trình sửa chữa, và sự chủ động của người vẽ ảnh hưởng tích cực đến chất lượng tác phẩm Diễn tả đậm nhạt tốt không chỉ tạo nên chất lượng mà còn gợi cảm giác mịn màng của da thịt Việc giải quyết mối tương quan giữa hình khối và nền cũng giúp tạo ra không gian cho bài vẽ, là sức sống và tình cảm mà người vẽ cần đạt được.

Tiếp tục kiểm tra tỉ lệ, chiều hướng và thể dáng của mẫu, đồng thời xem lại các mảng bang lớn để đảm bảo tính chính xác Cần chú ý đến sự chuyển động và quan hệ sáng tối, vì ánh sáng có thể ảnh hưởng đến hình thể của các vật thể Khi kiểm tra đậm nhạt, nên dựa vào nguồn sáng cố định để làm sâu sắc hơn bài vẽ Trong quá trình này, nét thẳng đã được xác định đúng phạm vi, chỉ cần lượn nhẹ tay để tạo nên các đường cong, giúp làm rõ nét thẳng Nét cong, khi gắn đúng với tượng mẫu, tạo nên tiết tấu nhịp điệu sinh động và hấp dẫn Ở giai đoạn này, quan sát và so sánh để phát hiện sai sót giữa bài vẽ và mẫu là quan trọng hơn là vẽ nhiều.

Chú ý đến độ đậm nhạt của nền là rất quan trọng; nếu vẽ đúng cách, nó sẽ nâng cao hiệu quả tương quan và làm cho không gian trong bức tranh trở nên sống động và hấp dẫn hơn.

- Vẽ đúng tỉ lệ, hình khối của mẫu

- vẽ đúng các đường trục, đường hướng chính và các chi tiết chung, hình vẽ không bị nghiêng, đổ

- Diễn tả được tương quan đậm nhạt của mẫu theo ánh sáng gợi được khốivà tạo được không gian

- Tả được chất thạch cao

- Bài vẽ có chất cảm tốt, có cách nhìn riêng

- Nhắc lại cấch tiến hành bài vẽ tượng toàn thân dáng ngồi

- Chấm bài theo yêu cầu cần đạt: Giúp sinh viên tự đánh giá bài của mình và của bạn

- Chuẩn bị giấy và đồ dùng học tập cho bài vẽ tượng toàn thân dáng đứng

Hướng dẫn tự học trên lớp và ở nhà

+ Căn cứ vào những yêu cầu cần đạt, sinh viên tiếp tục hoàn thành bài tập ở những tiết tự học

+ Để đạt được kết quả cao sinh viên phải tự nghiên cứu, tham khảo tài liệu trong giáo trình tự học

- Nghiên cứu, tìm hiểu mối quan hệ giữa chi tiết các bộ phận trên tượng người toàn thân dáng ngồi

VẼ TƯỢNG TOÀN THÂN NỮ TRẺ

Chất liệu thạch cao Khổ giấy 60x80 cm, chất liệu chì đen

- Hiểu được vẻ đẹp và sự cân đối trong cấu tạo hình thể tượng toàn thân nữ trẻ

- Phân biệt được sự giống và khác nhau giữa tượng mẫu nữ toàn thân và mẫu nam toàn thân

- Dựng được hình tượng toàn thân nữ trẻ

- Thấy vẻ đẹp hình thể con người, trân trọng sản phẩm nghệ thuật

Khi ánh sáng chiếu từ góc cao bên trái, khuôn mặt mẫu được chia thành hai vùng sáng tối rõ rệt, với đường phân chia chạy qua hai mắt, mũi, miệng và cằm Tuy nhiên, nhờ vào việc tạo khối tròn và mịn mà các ranh giới giữa sáng và tối trở nên mềm mại, với sự chuyển sắc từ từ Cô gái có trán hơi dô và cao, do đó cần phải quan sát và phân tích kỹ lưỡng trong quá trình xây dựng hình vẽ.

Tượng mẫu với nhiều đường cong phức tạp khiến việc so sánh trở nên khó khăn Tuy nhiên, việc nắm vững cấu tạo của mắt, mũi, miệng cùng các trục dọc và ngang trong quá trình vẽ giúp giảm thiểu sai sót cơ bản Dù đứng ở tư thế hay góc nhìn nào, trong bất kỳ điều kiện ánh sáng nào, tác phẩm vẫn toát lên vẻ đẹp qua hình dáng, khối lượng, chất liệu da thịt, cùng với sự thanh cao và lịch lãm của một cơ thể nữ tính.

Để tạo ra một bố cục hợp lý trên tờ giấy vẽ, bạn nên bắt đầu từ hình dáng khuôn mặt của người mẫu Từ đó, hãy xác định một hình chữ nhật đứng với chiều ngang và chiều cao tương ứng để đảm bảo tỷ lệ chính xác.

Để có được bức tranh hoàn chỉnh, việc xác định tầm nhìn và khoảng cách đứng là rất quan trọng; đứng cách mẫu 2m là hợp lý Trước khi bắt đầu vẽ, việc ký họa nhanh giúp sinh viên chủ động hơn trong việc phác thảo hình chính thức Đặc biệt, khi vẽ tượng toàn thân, cần phải thể hiện đầy đủ hình thể của mẫu Nếu sinh viên không chú ý đến việc đo tỷ lệ chính xác, thiếu sót trong việc vẽ tay và chân sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả bài học.

Để xác định khung hình của bức tượng, tiến hành đo tỉ lệ giữa chiều rộng và chiều cao, sử dụng đầu làm đơn vị đo để tìm vị trí các điểm chính Sử dụng que đo để so sánh các khoảng cách giữa vai, vú, eo, bong, hông, đồng thời xác định hướng và độ chếch lệch giữa hai bên Việc xác định đúng khoảng cách và đường hướng là bước đầu tiên quan trọng để phác hình chính xác, tạo điều kiện thuận lợi cho các bước tiếp theo Cuối cùng, đo tỷ lệ và phác các khung hình, xác định vị trí các bộ phận trên khuôn mặt, sử dụng cạnh dọc của bệ làm đường so sánh để phác trục chính theo hướng mặt.

Kết nối các vị trí và đường viền bằng những nét phác thảo nhẹ nhàng Lưu ý đến cấu trúc xương sọ, mối liên hệ giữa tóc, cằm và cổ, cũng như cổ và ngực của tượng để đảm bảo độ chính xác trong quá trình vẽ.

Mặc dù bóng không rõ ràng do hình dạng căng tròn của mẫu, vẫn có thể nhận diện các diện sáng tối nếu nheo mắt và phân tích kỹ Cần xác định các mảng sáng tối lớn trên khuôn mặt, và khi đi sâu vào chi tiết, nên dựa vào kết cấu chung của khối hình quả trứng cùng với vị trí và cấu tạo của mắt, mũi, miệng để thực hiện phân tích.

Trong khi đẩy sâu các mảng bóng, lưu ý đến đậm nhạt ngay trong từng diện tối, sáng Gợi đậm nhạt của bóng nền cho khối nổi, dễ phân tích

Giải quyết đúng tương quan đậm nhạt của mẫu và nền

Toàn bộ trục và đường hướng của thân người trong tượng nghiêng theo hướng nhìn, với nguồn sáng chiếu từ phía trên Ánh sáng bên phải tượng mạnh nhất ở phần cạnh bong và hông, tạo nên sự tương phản với các nếp vải ở phần dưới Chất liệu tượng nuột nà với các khối tròn lẳn, trong khi các khối cơ hòa quyện vào nhau Nếp vải ở nửa thân dưới được tạo hình khỏe khoắn với các đường nét sắc cạnh, tạo sự dứt khoát Mặc dù cách tạo hình nửa thân trên và dưới có vẻ đối lập, nhưng chúng lại hòa hợp và thống nhất, làm cho bức tượng trở nên sinh động và có hồn hơn.

Kiểm tra hình bằng que đo và dây dọi là bước quan trọng Khi đẩy sâu vào bài vẽ, cần chú ý đến cấu trúc hình khối và dáng thể, đặc biệt là chân dung tượng và sự tương phản giữa tóc và khuôn mặt Mái tóc với những lọn nhỏ nối tiếp nhau không chỉ làm cho khuôn mặt trở nên thanh tú và đầy sức sống, mà còn tạo cảm giác nhẹ nhàng cho đầu, khác biệt với sự mềm mại ở thân.

Để thể hiện chính xác độ chuyển tinh tế của các mảng sáng tối trong tác phẩm, người vẽ cần chú ý đến sự không đồng đều của độ đậm nhạt trên tượng mẫu Việc xác định ranh giới giữa các mảng bóng là một thách thức, vì nếu quá rõ ràng sẽ dẫn đến sự khô cứng, còn nếu quá mờ sẽ trở nên mềm yếu Tránh lối vẽ như kiểu truyền ảnh và tuân theo quy luật ánh sáng cùng cấu trúc hình khối là điều cần thiết Việc nheo mắt để phân tích các chi tiết và diện sáng tối là một kỹ thuật quan trọng, đặc biệt trong các bài vẽ khó Quá trình vẽ không chỉ là việc tạo hình mà còn là sửa chữa và điều chỉnh, cho thấy vai trò chủ động của người vẽ trong việc nâng cao chất lượng tác phẩm Diễn tả đậm nhạt một cách tinh tế không chỉ tạo nên chất lượng cho tác phẩm mà còn gợi cảm giác mịn màng của da thịt, đồng thời tạo ra không gian sống động và cảm xúc mà người nghệ sĩ muốn truyền đạt.

Để so sánh và phân tích bài vẽ với tượng mẫu, cần một khoảng thời gian nhất định Ánh sáng chiếu từ phía sau tượng tạo ra những khoảng đậm lớn và các độ đậm thay đổi đa dạng trong phần ngược sáng Có thể sử dụng tẩy hoặc tay để làm nổi bật các điểm sáng, giúp các nét viền hòa nhập vào hình khối căng tròn của tượng Đặc biệt, việc xử lý mối tương quan tinh tế giữa mẫu và nền là rất quan trọng.

- Bài này cần chú ý thêm về cách đánh bóng, tạo khối sát với mẫu thực

- Bóng không bị bẩn, bị nhọ

- Bài vẽ có tổng thể chung Cách diễn đạt có nét riêng, tình cảm

- Nghiên cứu, tìm hiểu mối quan hệ giữa chi tiết các bộ phận trên tượng mẫu nữ bán thân

VẼ TƯỢNG TOÀN THÂN NỮ GIÀ

Chất liệu thạch cao Khổ giấy 60x80 cm, chất liệu chì đen

- Hiểu được vẻ đẹp và sự cân đối trong cấu tạo hình thể tượng toàn thân nữ già

- Phân biệt được sự giống và khác nhau giữa tượng mẫu nữ toàn thân trẻ và mẫu nữ toàn thân già

- Dựng được hình tượng toàn thân nữ già

- Thấy vẻ đẹp hình thể con người, trân trọng sản phẩm nghệ thuật

Mẫu tượng là hình ảnh một nữ già ngồi thoải mái, với một chân co và một chân đưa lên phía trước, thể hiện dáng ngồi mỏi Để phân tích mẫu, cần chú ý rằng hướng đầu, thân và chân không trùng nhau, do đó cần so sánh kỹ lưỡng để tránh sai sót Việc xác định bố cục ngay từ đầu là rất quan trọng trong bài vẽ toàn thân này, nhằm tránh tình trạng lệch hay thiếu bố cục Người vẽ cần quan sát và so sánh để tìm ra tỷ lệ của mẫu, đặc biệt lưu ý đến các đặc điểm của mẫu nữ già để có thể diễn tả một cách chủ động và chính xác.

Khi ánh sáng chiếu từ góc cao bên trái, khuôn mặt được chia thành hai nửa sáng tối rõ rệt Đường phân chia này chạy qua hai mắt, mũi, miệng và cằm.

Tượng mẫu với nhiều đường cong phức tạp khiến việc so sánh trở nên khó khăn Để tránh sai sót cơ bản trong quá trình vẽ, cần chú ý đến cấu tạo của mắt, mũi, miệng cùng với các trục dọc và ngang.

Để tạo ra một bố cục hợp lý trên tờ giấy vẽ, bạn nên bắt đầu từ hình dáng khuôn mặt của người mẫu Từ đó, hãy xác định một hình chữ nhật đứng với chiều ngang và chiều cao tương ứng để đảm bảo tỷ lệ chính xác.

Để có cái nhìn tổng quát về mẫu, cần đứng cách mẫu khoảng 2m Việc ký hoạ nhanh trước khi vẽ sẽ giúp xác định bố cục và tạo sự chủ động cho phác thảo chính thức Đối với việc vẽ tượng toàn thân, việc thể hiện đầy đủ hình thể là rất quan trọng; nếu sinh viên không chính xác trong việc đo tỉ lệ, việc thiếu sót ở tay hoặc chân sẽ ảnh hưởng lớn đến kết quả bài học.

Để xác định khung hình chung của bức tượng, tiến hành đo tỉ lệ giữa chiều rộng và chiều cao, lấy đầu làm đơn vị đo và xác định vị trí các điểm chính trong tỉ lệ Sử dụng que đo để so sánh độ lớn nhỏ giữa vai, vú, eo, bong và hông, đồng thời xác định hướng và độ chếch lệch giữa hai bên vai ngực và eo hông Việc xác định khoảng cách và đường hướng chính xác là cơ sở quan trọng để phác hình đúng, tạo điều kiện thuận lợi cho các bước tiếp theo Cuối cùng, đo tỉ lệ và phác khung hình, xác định vị trí các bộ phận trên khuôn mặt, có thể lấy cạnh dọc của bệ làm đường so sánh để phác trục chính theo hướng mặt.

Kết nối các vị trí và đường viền bằng những nét phác thảo nhẹ nhàng Hãy chú ý đến cấu trúc xương sọ, tóc, cằm và cổ, cũng như cổ ngực của tượng để đảm bảo độ chính xác trong quá trình vẽ.

Mặc dù bóng không rõ ràng do hình dạng căng tròn của mẫu, vẫn có thể nhận diện các diện sáng tối nếu phân tích kỹ Cần xác định các mảng sáng tối lớn trên khuôn mặt, và khi đi sâu vào chi tiết, cần dựa vào kết cấu chung của khối hình quả trứng cũng như vị trí và cấu tạo của mắt, mũi, miệng để thực hiện phân tích.

Trong khi đẩy sâu các mảng bóng, lưu ý đến đậm nhạt ngay trong từng diện tối, sáng Gợi đậm nhạt của bóng nền cho khối nổi, dễ phân tích

Giải quyết đúng tương quan đậm nhạt của mẫu và nền

Toàn bộ trục và đường hướng của thân người nghiêng theo hướng nhìn của tượng, với nguồn sáng chiếu từ phía trên, tạo ra những vạt sáng mạnh nhất ở cạnh bong và hông Chất liệu tượng được thể hiện nuột nà với các khối tròn lẳn, trong khi các nếp vải ở nửa thân dưới lại sắc nét với các đường nét lồi, lõm Sự đối lập giữa hai nửa thân trên và dưới không chỉ tạo sự hài hòa mà còn làm bức tượng trở nên sinh động và có hồn hơn.

Kiểm tra hình bằng que đo và dây dọi là cần thiết để đảm bảo cấu trúc hình khối và dáng thể chính xác Cần chú ý đến chân dung tượng và sự tương phản giữa tóc và khuôn mặt Mái tóc với những lọn nhỏ nối tiếp nhau không chỉ làm cho khuôn mặt trở nên thanh tú và đầy sức sống mà còn tạo cảm giác nhẹ nhàng, khác biệt với cách diễn tả mềm mại ở thân.

Để đạt được sự chính xác trong việc diễn tả đậm nhạt, người vẽ cần phân tích độ chuyển tinh tế của các mảng sáng tối, tránh lối vẽ cứng nhắc và không tuân theo quy luật ánh sáng Việc nheo mắt để thu hẹp diện sáng tối và chi tiết là cần thiết, đặc biệt trong các bài vẽ hình họa khó Quá trình vẽ là quá trình sửa chữa, trong đó vai trò chủ động của người vẽ ảnh hưởng tích cực đến chất lượng tác phẩm Diễn tả đậm nhạt tốt không chỉ tạo nên chất lượng mà còn gợi cảm giác mịn màng của da thịt, đồng thời thiết lập mối tương quan giữa hình khối và nền, tạo ra không gian sống động và tình cảm cho bài vẽ.

Để so sánh và phân tích bài vẽ với tượng mẫu một cách hiệu quả, cần có thời gian nhất định Ánh sáng chiếu từ phía sau tượng tạo ra những khoảng đậm lớn, làm cho độ đậm thay đổi đa dạng trong phần ngược sáng của mẫu Việc sử dụng dụng cụ như tẩy hoặc tay để lấy ra các điểm và mảng sáng giúp các nét viền hòa nhập vào hình khối căng tròn của tượng Đặc biệt, cần chú ý đến việc xử lý tương quan tinh tế giữa mẫu và nền.

- Bài này cần chú ý thêm về cách đánh bóng, tạo khối sát với mẫu thực

- Bóng không bị bẩn, bị nhọ

- Bài vẽ có tổng thể chung Cách diễn đạt có nét riêng, tình cảm

- Nghiên cứu, tìm hiểu mối quan hệ giữa chi tiết các bộ phận trên tượng mẫu nữ toàn thân

LIỆU THAM KHẢO Giáo trình đã sử dụng tài liệu và một số hình minh họa của các cuốn sách sau

[1] Triệu Khắc Lễ, Hình họa 1.2.3 (Dự án đào tạo giáo viên THCS), NXB ĐHSP, 2006

Định dạng
Số trang	34
Dung lượng	1,34 MB