Giáo trình Hòa thanh - Trường Cao đẳng Lào Cai

(NB) Giáo trình Hòa thanh cung cấp cho học sinh, sinh viên những kiến thức về điệu thức và các chức năng trong điệu thức, từ đó học sinh có thể nối tiếp được các hợp âm với nhau theo đúng quy luật hòa âm và có sự cảm nhận về thẩm mĩ hòa âm để phục vụ, bổ chợ cho các môn học chuyên ngành.

Hợp âm năm trưởng và hợp âm năm thứ trong hòa âm bốn bè

Định nghĩa

Hợp âm năm là hợp âm gồm có ba âm, được sắp xếp chồng lên nhau bằng các quãng ba

Có bốn loại hợp âm năm:

Hợp âm năm trưởng; Là hợp âm gồm một quãng năm trưởng và một quãng năm thứ chồng lên nhau

Hợp âm năm thứ; Là hợp âm gồm một quãng ba thứ và một quãng ba trưởng chồng lên nhau

Hợp âm năm tăng; Là hợp âm gồm có hai quãng ba trưởng chồng lên nhau

Hợp âm năm giảm; Là hợp âm gồm có hai quãng ba thứ chồng lên nhau

Cách sắp xếp của hợp âm

Trong âm nhạc, hợp âm được chia thành bốn bè: Soprano, Alto, Tenor và Bass, phản ánh sự phân chia giọng hát tự nhiên Đối với hợp âm năm, cần phải tăng đôi một trong ba âm của nó, thường là âm gốc (âm một).

Hợp âm năm có hai cách sắp xếp chính:

Xếp hẹp; Là khoảng cách giữa ba bè trên không quá một quãng bốn (từ quãng một đúng đến quãng bốn)

Xếp rộng; Là khoảng cách giữa ba bè trên từ quãng năm đến quãng tám.

Lỗi chéo bè, rỗng bè

Trong hòa âm bốn bè, các bè Soprano, Alto và Tenor phải cách nhau tối thiểu một quãng một đúng và tối đa một quãng tám Đối với hai bè dưới Tenor, tức là Bass, khoảng cách giữa chúng cũng cần tối thiểu là một quãng một đúng và tối đa là hai quãng tám.

Lỗi chéo bè; Là khi để bè Alto cao hơn bè Soprano, bè Tenor cao hơn bè Alto (Bè dưới cao hơn bè trên)

Lỗi rỗng bè xảy ra khi khoảng cách giữa các bè Soprano, Alto và Tenor vượt quá một quãng tám, trong khi khoảng cách giữa hai bè dưới Tenor và Bass lớn hơn hai quãng tám.

Củng cố Định nghĩa hợp âm năm

Cách sắp xếp hợp âm

Lỗi rỗng bè, chéo bè

Âm Đô, Fa, Sol thuộc giọng C-dur và âm La, Rê, Mi của giọng a-moll được sử dụng để hình thành các hợp âm trong hòa âm bốn bè Các hợp âm này có thể được sắp xếp theo hai cách: rộng và hẹp, tạo nên sự phong phú trong cấu trúc âm nhạc.

Thực hành: Đánh trên đàn để nghe âm thanh thực

Tài liệu tham khảo: SGK Hòa âm bốn tác giả tập I - Học Viện Âm nhạc quốc gia

Bài 2: Hệ thống chức năng của các hợp âm năm chính

Kiến thức: Hệ thống chức năng của các hợp âm năm chính

Kỹ năng: Học sinh xây dựng được các hợp âm năm chính

Là hệ thống các hợp âm có quan hệ lẫn nhau, kết hợp lại bởi sức hút về hợp âm năm chủ

2 Hệ thống chức năng của các hợp âm năm chính (T-S-D)

Hợp âm năm được hình thành từ bậc I của gam, tức là trên âm chủ, được gọi là hợp âm năm chủ Trong điệu trưởng, hợp âm này được ký hiệu bằng chữ (T) lớn, trong khi trong điệu thứ, nó được ký hiệu bằng chữ (t) nhỏ.

Hợp âm năm cấu tạo ở bậc V của gam là hợp âm năm át, được kí hiệu bằng chữ (D) lớn ở cả điệu trưởng và điệu thứ

Hợp âm năm cấu tạo ở bậc IV của gam là hợp âm năm hạ át, được kí hiệu bằng chữ (S) lớn ở điệu trưởng và chữ (s) nhỏ trong điệu thứ

Trong điệu trưởng tự nhiên, các kí hiệu hợp âm là T, S, D

Trong điệu thứ hòa âm, các hợp âm năm đó được kí hiệu bằng chữ t, s, D

3 Vòng hòa âm - các công thức vòng hòa âm

Vòng hòa âm được hình thành từ sự nối tiếp mạch lạc của các hợp âm, trong đó những sự nối tiếp đơn giản và logic thường bắt đầu bằng hợp âm chủ, tiếp theo là một hoặc vài hợp âm không ổn định Sự căng thẳng từ các hợp âm này tạo ra nhu cầu giải quyết, dẫn đến việc trở lại hợp âm chủ.

Các vòng hòa âm có tên gọi như sau:

Vòng chính cách; gồm hợp âm át và chủ (D-T; T-D-T) nếu dừng lại ở D thì gọi là vòng nửa chính cách (T-D; S-D)

Vòng biến cách; Gồm hợp âm hạ át và chủ (S-T; T-S-T) nếu dừng lại ở S thì gọi là vòng nửa biến cách

Vòng đầy đủ; gồm cả năm chức năng (T-S-D-T)

Như vậy về mặt hòa âm ta cũng có những loại kết sau:

Xây dựng các hợp âm T, S, D với cách sắp xếp rộng hẹp ở các giọng C-dur, a- moll

Xây dựng các hợp âm T, S, D với cách sắp xếp rộng hẹp ở các giọng D-dur, h- moll

Xây dựng các hợp âm T, S, D với cách sắp xếp rộng hẹp ở các giọng d-moll, E-dur, g-moll và A-dur Sau đó, hãy đánh trên đàn để nghe và cảm nhận âm thanh thực tế.

Bài 3: Sự kết hợp các hợp âm năm gốc

Kiến thức: Sự tiến hành bè, sự chuyển động của các bè, tương quan giữa các hợp âm, phương pháp kết hợp các hợp âm năm

Kỹ năng: Nối tiếp được các hợp âm năm gốc với nhau theo đúng nguyên tắc

Sự kết hợp các hợp âm được thực hiện theo các nguyên tắc và quy luật nhất định, phát sinh từ trong thực tiễn nghệ thuật

Sự chuyển động của mỗi bè riêng biệt có thể đi theo bước lần hay bước nhảy

Bước lần (bước đi bình ổn); là sự chuyển động của các bè theo quãng hai, quãng năm

Bước nhảy; Là sự chuyển động của các bè từ quãng bốn đến quãng tám

3 Sự chuyển động của các bè

Cùng hướng; Là sự chuyển động của các bè theo một hướng đi lên hoặc đi xuống

Một biến dạng của chuyển động cùng hướng là chuyển động song song, khi khoảng cách giữa các bè sau khi chuyển động không thay đổi

Ngược hướng; Là sự chuyển động của các bè phân tán hay tụ lại

Chếch hướng; Là sự chuyển động chỉ một trong hai bè đi lên hay đi xuống, còn bè kia đứng yên

4 Tương quan giữa các hợp âm

Tương quan giữa các hợp âm là khoảng cách giữa các âm gốc của chúng (cũng như giữa các âm năm và âm năm của chúng)

Tương quan quãng bốn - năm; (T-S;T-D) có một âm chung

Tương quan quãng năm, quãng sáu; Có hai âm chung

Tương quan quãng hai, quãng bảy; Không có âm chung

5 Phương pháp kết hợp các hợp âm năm

Các hợp âm có thể kết hợp theo hai lối, hòa âm và giai điệu a, Lối hòa âm

Là sự kết hợp các hợp âm mà trong đó các âm chung được giữ nguyên ở cùng một bè

Kết hợp hai hợp âm có tương quan khoảng bốn - năm (T-S; T-D) bè Bass đi quãng bốn hoặc năm, âm chung đứng yên, hai bè còn lại đi bình ổn

Là sự kết hợp các hợp âm mà trong đó không có bè nào đứng yên, kể cả có âm chung

Kết hợp các hợp âm có tương quan quãng bốn - năm; Bè Bass phải đi quãng bốn, ba bè trên đi bình ổn ngược hướng với bè Bass

Kết hợp các hợp âm có tương quan quãng hai (S-D); Bè phải đi lên quãng hai, ba bè trên đi bình ổn ngược hướng với bè Bass

Nối tiếp T-S; T-D; S-D theo hai lối hòa thanh và giai điệu ở các giọng; h-moll, D- dur, A-dur Sau đó đánh trên đàn để nghe hiệu quả của âm thanh thực

Bài 4: Phối hòa âm cho giai điệu bằng các hợp âm năm chính

Kiến thức: Phối hòa âm cho giai điệu bằng các hợp âm năm chính

Kỹ năng: Phối được hòa âm cho giai điệu bằng các hợp âm năm chính đúng nguyên tắc

Phối hòa âm cho giai điệu là kết hợp vào giai điệu đó những hợp âm với sự nối tiếp chặt chẽ hợp lý

2 Cách phối hòa âm cho giai điệu bằng các hợp âm năm chính a Xác định giọng cho giai điệu

Xác định chức năng của từng âm trong giai điệu là rất quan trọng, bao gồm âm một, âm năm hoặc âm bảy của hợp âm năm T, S hoặc D Nếu một âm có thể được giải thích theo hai cách khác nhau, cần xem xét âm tiếp theo để tránh việc xác định sai công năng, như trường hợp từ D chuyển sang S.

Hợp âm đầu tiên và cuối cùng, thường phải là hợp âm thuộc chức năng ổn định, ta phối bằng T

Syncope hòa âm là một lỗi cần tránh trong âm nhạc, xảy ra khi nối tiếp chức năng từ phách yếu của nhịp trước sang phách của nhịp sau Đặc biệt, việc chú ý đến bè Bass là rất quan trọng để đảm bảo sự hài hòa trong tác phẩm.

Cần thực hiện theo phương pháp làn sóng, giữ trong khoảng từ một đến một quãng tám rưỡi, và chỉ khi thật cần thiết mới mở rộng đến hai quãng tám.

Cấm hai bước nhảy quãng bốn, quãng năm liên tiếp về một hướng vì nó làm kém tính chất giai điệu

Ngoài bước nhảy quãng bốn và quãng năm, bè bass có thể nhảy lên hoặc nhảy xuống một quãng tám khi nhắc lại hợp âm

Phối hòa âm cho giai điệu bằng các hợp âm năm chính

Bài 5: Sự thay đổi vị trí các âm của hợp âm

Kiến thức: Sự thay đổi vị trí các âm của hợp âm

Kỹ năng: Biết thay đổi được vị trí các âm của hợp âm

1 Vai trò của sự thay đổi vị trí âm

Thay đổi vị trí các âm trong hợp âm là cách sắp xếp lại hợp âm đó, mang lại sự mới mẻ cho giai điệu Việc này không chỉ quan trọng cho sự phát triển của giai điệu mà còn có ý nghĩa kỹ thuật, giúp cải thiện tính thuận tiện và độ trôi chảy trong việc thực hiện các bè nhạc.

2 Các cách thay đổi vị trí âm

Có bốn cách a cách thứ nhất

Bè Bass giữ nguyên, trong khi ba bè trên di chuyển theo cùng một hướng để thay đổi vị trí, tạo ra những âm thanh gần nhất với hợp âm.

Bè Bass và bè Alto đứng yên, hai bè Tenor và Soprano tiến ngược hướng đổi vị trí cho nhau (thay đổi vị trí ngược hướng) c Cách thư ba

Bè Bass và bè Tenor đứng yên, hai bè Soprano và Alto tiến cùng hướng đổi vị trí cho nhau

Bè Bass và bè Soprano đứng yên, hai bè Alto và tenor tiến cùng hướng đổi vị trí cho nhau

Xác định thời điểm thay đổi vị trí âm trong một hợp âm năm và ghi lại tất cả các trường hợp này Đặc biệt, chú ý đến những chỗ nhảy quãng bốn trong bè giai điệu để có thể đánh dấu và phân tích một cách rõ ràng.

Khi thực hiện bước nhảy quãng năm hay quãng sáu, cần chú ý đến cách sắp xếp từ hẹp sang rộng khi đi lên và ngược lại, từ rộng sang hẹp khi đi xuống Do đó, việc chuẩn bị trước cho cách sắp xếp cần thiết là rất quan trọng.

Bài 1 -> 7 (SGK - tr 44) Đánh trên đàn để nghe hiệu quả âm thanh thực

Bài 6: Phối hòa âm cho bè Bass

Kiến thức: Phối hòa âm cho bè Bass

Kỹ năng: Học sinh phối được hòa âm bốn bè cho bè Bass

1 Áp dụng kết hợp theo lối hòa âm

Phối hòa âm cho bè Bass khá đơn giản khi chọn hợp âm; hợp âm chủ (T) tương ứng với bậc I của giọng, hợp âm hạ át (S) là bậc IV và hợp âm át (D) nằm ở bậc V.

2 Áp dụng kết hợp theo lối giai điệu

Khi kết hợp lối nối tiếp hòa âm với lối nối tiếp giai điệu, hiệu quả âm nhạc sẽ được nâng cao đáng kể, giúp giai điệu trở nên linh hoạt và phong phú hơn.

3 Áp dụng sự thay đổi vị trí âm

Hệ thống chức năng của các hợp âm năm chính

Điệu thức

Là hệ thống các hợp âm có quan hệ lẫn nhau, kết hợp lại bởi sức hút về hợp âm năm chủ.

Hệ thống chức năng của các hợp âm năm chính (T-S-D)

Hợp âm năm ở bậc I của gam, được gọi là hợp âm năm chủ, sử dụng ký hiệu chữ (T) lớn trong điệu trưởng và chữ (t) nhỏ trong điệu thứ.

Hợp âm năm cấu tạo ở bậc V của gam là hợp âm năm át, được kí hiệu bằng chữ (D) lớn ở cả điệu trưởng và điệu thứ

Hợp âm năm cấu tạo ở bậc IV của gam là hợp âm năm hạ át, được kí hiệu bằng chữ (S) lớn ở điệu trưởng và chữ (s) nhỏ trong điệu thứ

Trong điệu trưởng tự nhiên, các kí hiệu hợp âm là T, S, D

Trong điệu thứ hòa âm, các hợp âm năm đó được kí hiệu bằng chữ t, s, D.

Vòng hòa âm - các công thức vòng hòa âm

Vòng hòa âm được hình thành từ sự nối tiếp mạch lạc của các hợp âm, trong đó sự nối tiếp đơn giản và lôgic thường bắt đầu bằng hợp âm chủ, tiếp theo là một hoặc vài hợp âm không ổn định Sự căng thẳng từ những hợp âm này tạo ra nhu cầu giải quyết, dẫn dắt trở lại hợp âm chủ.

Các vòng hòa âm có tên gọi như sau:

Vòng chính cách; gồm hợp âm át và chủ (D-T; T-D-T) nếu dừng lại ở D thì gọi là vòng nửa chính cách (T-D; S-D)

Vòng biến cách; Gồm hợp âm hạ át và chủ (S-T; T-S-T) nếu dừng lại ở S thì gọi là vòng nửa biến cách

Vòng đầy đủ; gồm cả năm chức năng (T-S-D-T)

Như vậy về mặt hòa âm ta cũng có những loại kết sau:

Xây dựng các hợp âm T, S, D với cách sắp xếp rộng hẹp ở các giọng C-dur, a- moll

Xây dựng các hợp âm T, S, D với cách sắp xếp rộng hẹp ở các giọng D-dur, h- moll

Xây dựng hợp âm T, S, D với cách sắp xếp rộng hẹp trong các giọng d-moll, E-dur, g-moll và A-dur Sau đó, hãy thực hành đánh trên đàn để cảm nhận âm thanh thực tế.

Sự kết hợp các hợp âm năm gốc

Khái niệm sơ bộ

Sự kết hợp các hợp âm được thực hiện theo các nguyên tắc và quy luật nhất định, phát sinh từ trong thực tiễn nghệ thuật.

Sự tiến hành bè

Sự chuyển động của mỗi bè riêng biệt có thể đi theo bước lần hay bước nhảy

Bước lần (bước đi bình ổn); là sự chuyển động của các bè theo quãng hai, quãng năm

Bước nhảy; Là sự chuyển động của các bè từ quãng bốn đến quãng tám.

Sự chuyển động của các bè

Cùng hướng; Là sự chuyển động của các bè theo một hướng đi lên hoặc đi xuống

Một biến dạng của chuyển động cùng hướng là chuyển động song song, khi khoảng cách giữa các bè sau khi chuyển động không thay đổi

Ngược hướng; Là sự chuyển động của các bè phân tán hay tụ lại

Chếch hướng; Là sự chuyển động chỉ một trong hai bè đi lên hay đi xuống, còn bè kia đứng yên.

Tương quan giữa các hợp âm

Tương quan giữa các hợp âm là khoảng cách giữa các âm gốc của chúng (cũng như giữa các âm năm và âm năm của chúng)

Tương quan quãng bốn - năm; (T-S;T-D) có một âm chung

Tương quan quãng năm, quãng sáu; Có hai âm chung

Tương quan quãng hai, quãng bảy; Không có âm chung.

Phương pháp kết hợp các hợp âm năm

Các hợp âm có thể kết hợp theo hai lối, hòa âm và giai điệu a, Lối hòa âm

Là sự kết hợp các hợp âm mà trong đó các âm chung được giữ nguyên ở cùng một bè

Kết hợp hai hợp âm có tương quan khoảng bốn - năm (T-S; T-D) bè Bass đi quãng bốn hoặc năm, âm chung đứng yên, hai bè còn lại đi bình ổn

Là sự kết hợp các hợp âm mà trong đó không có bè nào đứng yên, kể cả có âm chung

Kết hợp các hợp âm có tương quan quãng bốn - năm; Bè Bass phải đi quãng bốn, ba bè trên đi bình ổn ngược hướng với bè Bass

Kết hợp các hợp âm có tương quan quãng hai (S-D); Bè phải đi lên quãng hai, ba bè trên đi bình ổn ngược hướng với bè Bass

Nối tiếp T-S; T-D; S-D theo hai lối hòa thanh và giai điệu ở các giọng; h-moll, D- dur, A-dur Sau đó đánh trên đàn để nghe hiệu quả của âm thanh thực

Khái niệm

Phối hòa âm cho giai điệu là kết hợp vào giai điệu đó những hợp âm với sự nối tiếp chặt chẽ hợp lý.

Cách phối hòa âm cho giai điệu bằng các hợp âm năm chính

a Xác định giọng cho giai điệu

Xác định chức năng của các âm trong giai điệu bằng cách phân tích từng âm là âm một, âm năm hay âm bảy của hợp âm năm T, S hoặc D Nếu một âm có thể được giải thích theo hai cách khác nhau, cần xem xét âm tiếp theo để tránh việc ngược công năng (D -> S).

Hợp âm đầu tiên và cuối cùng, thường phải là hợp âm thuộc chức năng ổn định, ta phối bằng T

Syncope hòa âm là một lỗi cần tránh trong âm nhạc, xảy ra khi chuyển tiếp từ phách yếu của nhịp trước sang phách của nhịp sau mà không có sự kết nối hợp lý Điều này thường liên quan đến phần bè Bass, nơi sự chuyển đổi này có thể làm mất đi sự mạch lạc và hài hòa trong giai điệu.

Cần thực hiện theo phương pháp sóng, giữ trong khoảng từ một đến một quãng tám rưỡi; chỉ trong trường hợp cần thiết mới mở rộng đến hai quãng tám.

Cấm hai bước nhảy quãng bốn, quãng năm liên tiếp về một hướng vì nó làm kém tính chất giai điệu

Ngoài bước nhảy quãng bốn và quãng năm, bè bass có thể nhảy lên hoặc nhảy xuống một quãng tám khi nhắc lại hợp âm

Sự thay đổi vị trí các âm của hợp âm

Vai trò của sự thay đổi vị trí âm

Thay đổi vị trí các âm trong hợp âm là việc sắp xếp lại hợp âm đó, mang lại sự mới mẻ cho giai điệu Việc điều chỉnh vị trí âm thanh có vai trò quan trọng trong việc phát triển giai điệu, đồng thời giúp cải thiện kỹ thuật, tạo sự thuận tiện và trôi chảy trong việc thực hiện các bè nhạc.

Các cách thay đổi vị trí âm

Có bốn cách a cách thứ nhất

Bè Bass giữ nguyên vị trí, trong khi ba bè còn lại di chuyển theo cùng một hướng để đổi vị trí cho nhau, tạo ra những âm thanh gần nhất của hợp âm.

Bè Bass và bè Alto đứng yên, hai bè Tenor và Soprano tiến ngược hướng đổi vị trí cho nhau (thay đổi vị trí ngược hướng) c Cách thư ba

Bè Bass và bè Tenor đứng yên, hai bè Soprano và Alto tiến cùng hướng đổi vị trí cho nhau

Bè Bass và bè Soprano đứng yên, hai bè Alto và tenor tiến cùng hướng đổi vị trí cho nhau.

Hướng dẫn thực hành

Xác định thời điểm tiến triển trong khoảng thời gian một năm, chú ý đến sự thay đổi vị trí âm trong hợp âm Ghi chú tất cả các trường hợp có sự thay đổi vị trí âm và đánh dấu những chỗ nhảy quãng bốn trong bè giai điệu đã chuẩn bị sẵn.

Khi thực hiện bước nhảy quãng năm hoặc quãng sáu đi lên, cần chú ý đến việc sắp xếp từ hẹp sang rộng, trong khi đi xuống thì sắp xếp từ rộng sang hẹp Việc chuẩn bị trước cách sắp xếp này là rất cần thiết để đảm bảo sự hiệu quả.

Bài 1 -> 7 (SGK - tr 44) Đánh trên đàn để nghe hiệu quả âm thanh thực

Phối hòa âm cho bè Bass

Áp dụng kết hợp theo lối hòa âm

Phối hòa âm cho bè Bass rất đơn giản khi chọn hợp âm Hợp âm chủ (T) tương ứng với bậc I của giọng, hợp âm hạ át (S) ở bậc IV và hợp âm át (D) ở bậc V.

Áp dụng kết hợp theo lối giai điệu

Khi kết hợp lối nối tiếp hòa âm với lối nối tiếp giai điệu, hiệu quả âm nhạc sẽ được nâng cao đáng kể, giúp giai điệu trở nên linh hoạt và phong phú hơn.

Áp dụng sự thay đổi vị trí âm

Phối hòa âm cho bè Năm đòi hỏi sự kết hợp giữa hòa âm và giai điệu Mặc dù việc chọn hợp âm không quá khó, nhưng việc sắp xếp một giai điệu hấp dẫn lại là thách thức Để tạo ra giai điệu phong phú, chúng ta nên chú ý đến việc sử dụng các bước nhảy và thay đổi vị trí âm của hợp âm.

Hướng dẫn cách phối hòa âm cho bè Bass

Sự thay đổi vị trí âm áp dụng hiệu quả khi bè năm được nhắc lại hoặc giữ nguyên Tuy nhiên, cần tránh lạm dụng phương pháp này để không gây ra sự xáo trộn và phức tạp trong hòa âm.

Sau đó đánh trên đàn để nghe âm thanh thực

Tài liệu tham khảo: SGK Hòa âm bốn tác giả tập I - Học Viện Âm nhạc

Bước nhảy của các âm năm

Bước nhảy âm năm ở bè Soprano

Bước nhảy âm năm ở bè Soprano được thực hiện bằng cách di chuyển âm năm của hợp âm này sang âm năm của hợp âm khác theo các quãng bốn hoặc năm, có thể đi lên hoặc xuống Khi nhảy xuống, hợp âm đầu được xếp rộng, trong khi nhảy lên, hợp âm đầu được xếp hẹp Sau bước nhảy, bè giai điệu thường tiến hành theo hướng ngược lại với bước nhảy đã thực hiện.

Bước nhảy âm năm ở bè Tenor

Nếu bước nhảy đi lên thì hợp âm đầu xếp rộng, bước nhảy đi xuống thì hợp âm đầu xếp hẹp

* Chú ý: Tất cả các quãng bốn tăng, năm tăng bị cấm phải đổi thành bốn giảm, năm giảm

Kết - đoạn nhạc - câu nhạc

Sự phân chia trong tác phẩm âm nhạc

Âm nhạc được thể hiện qua thời gian và chia thành các phần riêng biệt gọi là cơ cấu Những cơ cấu này được phân biệt bởi chỗ ngắt, là khoảnh khắc tách biệt giữa kết thúc của cơ cấu này và bắt đầu của cơ cấu tiếp theo, không phụ thuộc vào quy mô của chúng.

Đoạn nhạc, câu nhạc

Đoạn nhạc là cấu trúc cơ bản của âm nhạc, thể hiện một tư tưởng âm nhạc Thông thường, nó bao gồm tám nhịp, được chia thành hai câu, mỗi câu có bốn nhịp, được gọi là đoạn nhạc cân phương Các câu nhạc này được phân biệt bởi những điểm ngắt và thường kết thúc bằng hai vòng kết khác nhau nhưng vẫn có mối quan hệ chức năng với nhau.

Kết trong đoạn nhạc

Kết là phần hòa âm có cấu trúc âm nhạc đặc trưng, đánh dấu sự kết thúc của một tư duy âm nhạc Trong đoạn nhạc, kết được phân loại thành hai loại: kết nửa, diễn ra ở cuối câu thứ nhất với nốt D không ổn định, và kết hẳn, kết thúc ở câu thứ hai với nốt T ổn định Sự tương tác giữa hai loại kết này tạo nên sự liên kết chặt chẽ, hợp nhất cả hai câu thành một cấu trúc âm nhạc hoàn chỉnh.

Các hình thức chủ yếu của kết

Về hòa âm, các vòng kết được chia thành hai nhóm chức năng chính: kết ở hợp âm ổn định (T) và kết ở hợp âm không ổn định (D hay S) Nhóm kết ở hợp âm ổn định đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra cảm giác chắc chắn và hoàn thiện cho bản nhạc.

Kết chính cách; Là kết về vòng hòa âm D - T ở cuối câu hay cuối đoạn

Kết biến cách; Là kết về vòng hòa âm S - T ở cuối câu hay cuối đoạn

Kết đầy đủ là vòng hòa âm kết hợp ba chức năng chính S - D - T Kết ở hợp âm không ổn định (D hay S) được gọi là kết nửa, và có thể được chia thành hai nhóm khác nhau.

Kết nửa chính cách; Là kết thúc câu thứ nhất bằng hòa âm át (T - D; S - D)

Kết nửa biến cách; Là chấm dứt câu thứ nhất bằng hòa âm hạ át (T - S)

Kết biến cách bổ sung là một yếu tố quan trọng trong âm nhạc, được sử dụng sau kết chính của đoạn nhạc để mở rộng quy mô hoặc củng cố điệu tính chính.

Những biến dạng khác của kết hoàn toàn và không hoàn toàn

Tùy theo mức độ hoàn chỉnh chung, kết chính cách và biến cách được phân chia ra thành kết hoàn toàn và kết không hoàn toàn

Kết hoàn toàn là loại kết mà hợp âm chủ xuất hiện ở phách mạnh cuối cùng của nhịp Âm gốc nằm ở vị trí giai điệu và trước âm gốc phải là D hoặc S dưới hình thức gốc.

Kết không hoàn toàn là khi hợp âm chủ cuối cùng xuất hiện ở phách yếu của nhịp Trong trường hợp này, âm ba hoặc âm năm sẽ đảm nhận vai trò giai điệu, trong khi hợp âm đứng trước hợp âm chủ sẽ tạo nên sự chuyển tiếp.

Hợp âm bốn sáu trong vòng kết (K6/4)

Định nghĩa và kí hiệu

Hợp âm bốn sáu ở kết (K6/4) có cấu trúc tương tự như hợp âm chủ đảo hai nhưng mang ý nghĩa đặc biệt trong vòng kết Hợp âm này cần được đặt ở phách mạnh hoặc tương đối mạnh, đồng thời tăng đôi âm năm và âm năm ở bè Bass.

* Chú ý; Trong vòng kết nửa, kết hết bài phải sử dụng K6/4, trừ những bài không thể sử dụng được.

Hợp âm sáu của các hợp âm năm chính

Cách nối tiếp hợp âm năm với hợp âm sáu

a, Tương quan quãng bốn – năm

Nối tiếp theo lối hòa thanh b Tương quan quãng hai

S - D6 bè Bass phải đi quãng năm giảm

Nếu âm ba của S ở bè giai điệu thì D6 phải tăng đôi âm một hoặc âm ba

Kết nửa (K6/4 - D); âm chung đứng yên các bè bình ổn

Kết hoàn toàn; Thường cho bè giai điệu nhảy vào âm năm hoặc âm năm của D, để hút về âm một của T

Khi có bước nhảy các bè khác vẫn tiến hành bình ổn, bè năm có thể dịch chuyển một quãng tám

K6/4 cũng áp dụng chuyển vị hợp âm

Các bước nhảy khi kết hợp các hợp âm năm với hợp âm sáu

Các dạng bước nhảy khi kết hợp các hợp am năm với hợp âm sáu

a Bước nhảy âm một và âm năm

Khi thực hiện bước nhảy từ âm một đến âm một và từ âm ba đến âm ba, cần áp dụng để phối hợp hợp âm năm với hợp âm sáu, đồng thời tuân theo lối hòa âm liên tiếp.

Bước nhảy lên; hợp âm đầu là hợp âm năm xếp hẹp Bè Bass đi xuống, các bè còn lại bình ổn

Bước nhảy xuống; Hợp âm đầu là hợp âm năm xếp rộng, bè Bass đi xuống

Hợp âm đầu là hợp sáu, bè Bass đi lên

Trên cơ sở tương tự có thể nhảy ở bè tenor hoặc cả hai bè cùng một lúc nhưng âm một phải trên âm năm

VD b Bước nhảy hỗn hợp

Khi hợp âm sáu được đặt cạnh hợp âm năm, chúng có thể tạo ra các bước nhảy hỗn hợp, bao gồm âm một với âm năm, âm năm với âm ba trên các quãng sáu, năm giảm và quãng bảy, tạo nên sự nối tiếp hòa thanh thú vị.

Các lỗi năm ẩn tám ẩn

Lỗi này xảy ra khi hai bè ngoài cùng, cùng hướng tiến vào quãng năm hoặc quãng tám và bè giai điệu phải nhảy

Thực hành: Đánh trên đàn để nghe hiệu quả âm thanh thực

Cách nối tiếp hai hợp âm sáu

Khái niệm chung

Cách nối tiếp của hai hợp âm năm đảo một, hay còn gọi là hai hợp âm sáu, thường được thực hiện thông qua các tương quan khoảng bốn - năm (T < - > D; T < - > S) và tương quan khoảng hai (S -> D).

Tương quan quãng bốn - năm (T6 <–> S6; T6 <–> D6)

Nếu có hai âm chung thì bè còn lại đi liền bậc

Nếu có một âm chung thì một bè phải nhảy (thường là bè giai điệu)

* Trong điệu thứ; t6 D6 bè Bass đi quãng bốn giảm

Tương quan khoảng hai (S6 -> D6)

S6 tăng đôi âm một và âm một được giữ ở bè giai điệu, trong khi âm năm đi lên liền bậc và âm còn lại đi xuống quãng ba D6 tăng đôi âm năm Trong điệu thứ (S6 –> D6), cần phải qua S6 lớn để tránh quãng hai tăng ở bè Bass.

Thực hành đánh trên đàn để nghe hiệu quả của âm thanh thực

Các hợp âm bốn sáu lướt và thêu

Hợp T6/4 và D6/4 lướt

Khi xuất hiện giai điệu đi liền bậc I – II – III, sử dụng vòng lướt T6 – D6/4 – T Giai điệu đi liền bậc IV – V – VI, dùng vòng lướt S6 – T6/4 – S

Bè Bass và bè giai điệu lướt ngược nhau (cũng có thể là bè Bass và bè Allto) Một bè âm chung đứng yên, một bè thêu dưới

Nếu vòng lướt bắt đầu bằng hợp âm sáu tăng đôi âm năm thì thêu lên quãng ba rồi lên quãng hai

Hợp âm S6/4 và T6/4 thêu

Bè Bass và âm tăng đôi đứng yên, hai bè còn lại thêu trên

Vòng thêu T – S6/4 – T dùng ở kết được gọi là kết biến cách bổ sung

Nếu S6/4 đứng sau T thiếu thì âm một của T ở bè giữa đi xuống q3 rồi đi xuống q2, hai bè còn lại thêu trên

Thực hành đánh trên đàn để nghe hiệu quả âm thanh thực

Hợp âm bảy át gốc D7

Kết cấu và kí hiệu

Hợp âm bảy át gốc, ký hiệu là D7, được xây dựng trên bậc V của điệu trưởng hoặc điệu thứ hòa âm Đây là hợp âm nghịch thường phổ biến, có thể sử dụng đầy đủ hoặc thiếu âm Khi thiếu, hợp âm này sẽ thiếu âm năm và cần phải tăng đôi âm một.

VD: Âm bảy không nằm ở bè giai điệu khi về kết, hạn chế ở bè giai điệu, không nên dùng D7 ở kết nửa, nếu dùng thì không sử dụng K6/4.

Sự chuẩn bị của hợp âm bảy át (T(6), S(6), D(6), K6/4

a Chuẩn bị bằng T(6), D(6), K6/4 Âm bảy được chuẩn bị bằng bước đi liền bậc, riêng từ T(6), K6/4 -> D7 ddược phép 5Đ//5gi b Chuẩn bị bằng S(6) -> D7

Từ S -> D7, nối tiếp hòa tthanh thì D7 thiếu

Từ S -> D7, nối tiếp giai điệu thì D7 đủ

Tiến vào âm bảy bằng bước nhảy ở bè Tenor

K6/4 -> D7: nhảy lên vào âm bảy bằng quãng bốn

D(6) -> D7: nhảy lên vào âm bảy bằng quãng năm giảm và quãng bảy

Giải quyết cho D7

D7 đủ thì T thiếu và ngược lại; nếu D7 thiếu thì T phải đủ Âm một và âm ba thường đi lên, nhưng âm ba có thể giảm xuống q3 để đạt T đủ Âm năm và âm bảy thường đi xuống.

D7 thiếu; âm một ở một trong năm bè trên đứng yên

Các thể đảo của hợp âm bảy át

Tên gọi và kí hiệu

Hợp âm bảy át có ba thể đảo: trong thể đảo một, âm ba ở bè Bass, đảo hai âm năm và đảo ba là âm bảy

Các thể đảo được đặt tên dựa trên các khoảng cách giữa âm năm và các âm có đặc tính của hợp âm bảy át, bao gồm âm gốc và âm bảy.

Chuẩn bị cho hợp âm D7 đảo

Thường dùng trong hai vòng hòa thanh; D6 – D6/5 – T D – D2 – T6

VD: b Bước nhảy vào âm bảy;

Dùng trong hai vòng hòa thanh; D6 – D6/5 – T D – D2 – T6 Nhảy vào âm bảy bằng quãng bảy

VD: c Chuẩn bị cho D7 đảo bằng S và S6 Âm bảy là âm chung, nối tiếp theo lối hòa thanh S6 -> D6/5 ít dùng và chỉ dùng trong điệu trưởng

Giải quyết cho D7 đảo

Giải quyết về T; âm một đứng yên, âm ba đi lên, hai âm còn lại đi xuống

Thay đổi vị trí âm

D7 và các thể đảo khi chuyển vị thì âm bảy đứng yên, hoặc có thể cho âm năm, âm bảy đổi chỗ cho nhau

Vòng lướt T – D4/3 – T6

Áp dụng khi giai điệu chạy III – IV – V T6 tăng đôi âm năm, được làm quãng 5// và âm bảy đi lên

Những bước nhảy khi giải quyết hợp âm bảy át về hợp âm chủ

Bước nhảy âm một và âm năm

Bước nhảy âm một vào âm một, âm năm vào âm năm hoặc nhảy cả hai âm cùng một lúc, dùng khi giải quyết khi D2 về T6

Các khoảng tám song song và ngược hướng ở kết hẳn

Ở kết hẳn khi D7 thiếu về T thiếu, được phép sử dụng quãng tám song song và quãng tám ngược hướng

Khi kết sử dụng bước nhảy, ta sử dụng D7 thiếu về T thiếu

HỆ THỐNG CHỨC NĂNG ĐẦY ĐỦ CỦA ĐIỆU TRƯỞNG VÀ ĐIỆU THỨ HÒA ÂM

Hệ thống chức năng đầy đủ của điệu trưởng và điệu thứ hòa âm

Kiến thức: Hệ thống chức năng đầy đủ của điệu trưởng và điệu thứ hòa âm

Kỹ năng: Biết được hệ thống chức năng đầy đủ của điệu trưởng và điệu thứ hòa âm đồng thời phối được hòa âm cho chúng

Các hợp âm đứng cách hợp âm năm chính một quãng 3 về cả phía trên và phía dưới là các hợp âm năm phụ

Các hợp âm này mang tên gọi xác nhận vị trí chức năng trung gian của chúng, với chức năng có thể thay đổi tùy thuộc vào các hợp âm đứng trước và sau, điều này được gọi là tính thay đổi chức năng.

Hợp âm chính phải đứng trước hợp âm phụ và phải ở phách mạnh hơn phụ (S – SII)

Hợp âm bảy không được đứng trước hợp âm năm cùng chức năng (SII7 – S)

Sự gia nhập của bậc năm (D) trưởng vào điệu thứ tạo ra điệu thứ hòa âm, dẫn đến sự tương đồng trong các mối quan hệ chức năng giữa hợp âm của điệu trưởng và điệu thứ.

Các hợp âm thuộc nhóm chức năng chủ thứ và hạ át thứ, kí hiệu bằng các chữ cái thường (t – s)

Hợp âm sáu và hợp âm năm bậc II; SII6, SII

Kiến thức: Hợp âm sáu và hợp âm năm ở bậc II

Kỹ năng: Sử dụng được hợp âm sáu và hợp âm năm ở bậc II

1 Hợp âm sáu bậc II (SII6)

Là hợp âm năm được xây dựng trên bậc II nhưng đảo một, kí hiệu là SII6

SII6 tăng đôi âm 1 hoặc âm năm (nên tăng đôi âm năm) a Chuẩn bị cho SII6

Trong giai điệu T -> SII6, nếu xếp hẹp, có thể sử dụng bốn bè cùng hướng Hòa âm điệu thứ cho phép quãng năm đúng song song với quãng năm giảm.

T6 -> SII6: Nối tiếp bình ổn

S(6) -> SII6: Nối tiếp hòa âm, S để ở phách mạnh hơn SII6

VD: b Giải quyết cho SII6

SII6 -> D: Nối tiếp theo lối giai điệu Nối tiếp theo lối hòa âm chỉ dùng khi có bước nhảy hoặc SII6 tăng đôi âm năm

SII6 -> D6: Nối tiếp theo lối hòa thanh, bè Bass đi quãng năm giảm

SII6 -> K6/4: Nối tiếp theo lối giai điệu, chú ý lỗi quãng năm song song, phải dùng bước nhảy hoặc khi xếp SII6 không có quãng năm ở ba bè trên

SII6 -> D7 + đảo: Nối tiếp theo lối hòa thanh, II6 -> D6/5 bè Bass đi quãng năm giảm Trong điệu thứ không nối tiếp từ SII6 -> D7

2 Hợp âm năm gốc ở bậc II

Chỉ dùng trong giọng trưởng, tăng đôi âm một hoặc âm ba a Chẩn bị cho SII

T -> SII: Nối tiếp theo lối hòa thanh Nối tiếp theo lối giai điệu thì bè Bass đi quãng năm, ba bè trên ngược hướng với bè Bass

T(6) -> SII: Nối tiếp các bè bình ổn b Giải quyết cho SII

SII -> D: Nối tiếp theo lối giai điệu

SII -> D7 + đảo: Nối tiếp theo lối hòa thanh

SII -> K6/4: nối tiếp bình ổn

3 Hợp âm chủ lướt đứng giữa các hợp âm SII, SII6 và S6

Giai điệu chuyển tiếp từ bậc II sang III và IV sử dụng vòng lướt II6 - T6 - II và ngược lại, thường áp dụng trong điệu trưởng Khi sử dụng T6, cần tăng đôi âm năm và chú ý tránh quãng năm song song để đảm bảo sự hài hòa trong âm nhạc.

Giai điệu tiến hành từ bậc II – III – IV cũng có thể dùng vòng lướt II6 – T6/4 – S6, chú ý tránh quãng năm song song

Hợp âm năm ở bậc VI – kết ngắt

Kiến thức: Hợp âm năm ở bậc VI - kết ngắt

Kỹ năng: Sử dụng được hợp âm năm ở bậc VI - kết ngắt

Là hợp âm năm xây dựng trên bậc VI, đại diện cho cả T và S, điều này phụ thuộc vào hợp âm đứng trước và sau nó

Khi đứng giữa T và S, TSVI đóng vai trò hợp âm trung gian, chức năng không rõ ràng

TSVI tăng đôi âm ba, tăng đôi âm 1 chỉ trong điệu trưởng khi đóng vai trò là hợp âm hạ át

2 TSVI mang chức năng hạ át

TSVI mang chức nang hạ át khi đứng trước D, D7, K6/4

TSVI – D: Nối tiếp theo lối giai điệu (ba bè trên ngược hướng bè Bass)

TSVI – D7: Nối tiếp bình ổn

Nối tiếp theo lối giai điệu khi TSVI tăng đôi âm một, ba bè trên không có quãng năm

Nối tiếp theo lối hòa thanh khi TSVI tăng đôi âm ba

3 TSVI mang chức năng chủ khi đứng trước D, D7

D(7) -> TSVI; là vòng kết tránh hoặc kết ngắt, xuất hiện trước kết hoàn toàn có dấu hiệu ngừng nghỉ

D -> TSVI: Âm ba đi lên, hai bè còn lại ngược hướng bè Bass Ở điệu trưởng, nếu âm ba của D ở bè giữa thì TSVI có thể tăng đôi âm một

D7 đủ tiến hành như D7 về T thiếu

D7 thiếu; âm một của D7 ở một trong ba bè trên nhảy vào âm ba của TSVI

Sau TSVI là nhóm S, đôi khi là T và D6

Hợp âm bảy hạ át SII7 + đảo

Kiến thức: Hợp âm bảy hạ át trên bậc hai SII7

Kỹ năng: Sử dụng được hợp âm bảy hạ át trên bậc hai SII7

1 Định nghĩa và ký hiệu

Là hợp âm bảy được xây dựng trên bậc hai, cũng như hợp âm bảy chính của nhóm Ký hiệu là SII7 (trong điệu thứ là sII7)

2 Các thể đảo của hợp âm bảy hạ át

Cũng như các hợp âm bảy khác, SII7 có ba thể đảo; Đảo một là; SII6/5 Đảo hai là; SII4/3 Đảo ba là; SII2

Hợp âm đảo một (SII6/5) là thể hợp âm phổ biến nhất trong ba thể của SII7, thường được gọi là hợp âm hạ át có thêm âm sáu.

3 Sự chuẩn bị của SII7 + đảo

Chuẩn bị bằng T(6), S(6), TSVI, nối tiếp theo lối hòa âm (thường thì âm bảy có sự chuẩn bị

Chuẩn bị bằng SII, SII6 thì có âm bảy lướt

4 Giải quyết cho SII7 + đảo

SII7 + đảo dẫn đến D(6); giải quyết tương tự như D7 với âm T, âm ba di chuyển lên, âm năm và âm bảy di chuyển xuống Nếu SII7 ở dạng gốc, âm năm sẽ đi xuống trong khi bè Bass di chuyển lên quãng bốn Có thể sử dụng bước nhảy, cho phép âm bảy đi xuống khi chuyển sang D.

SII7 + đảo -> K6/4, T(6); nối tiếp theo lối hòa thanh Âm bảy đứng yên khi giải quyết sang K6/4, T

SII7 + đảo -> D7 + đảo; Âm một và âm ba đứng yên, hai bè còn lại đi xuống

SII7 có thể giải quyết về D7 thiếu

5 SII7 trong các vòng thêu và lướt

Vòng thêu T – SII2 – T, thường dùng trong kết biến cách bổ sung

Vòng lướt; SII7 – VI6/4 – SII6/5 giai điệu chạy bậc IV – III – II; SII – T6 – SII6 giai điệu chạy bậc IV – V – VI

Hợp âm bảy dẫn DVII7 + đảo

Kiến thức: Hợp âm bảy dẫn DVII7 + đảo

Kỹ năng: Sử dụng được hợp âm bảy dẫn DVII7 + đảo

Là hợp âm bảy được xây dựng trên bậc VII hay còn gọi là trên âm dẫn Có chức năng át và được gọi là hợp âm bảy dẫn

Cũng như tất cả các hợp âm bảy khác, DVII7 có năm thể đảo; Đảo một là; DVII6/5 Đảo hai là; DVII4/3 Đảo ba là; DVII2

2 Sự chuẩn bị của hợp âm bảy dẫn

T(6) -> DVII + đảo; Tiến hành nối tiếp bình ổn

S(6), SII(6), SII7 + đảo, TSVI -> DVII + đảo; Nối tiếp theo lối hòa thanh

D(6), D7 + đảo -> DVII + đảo; Nối tiếp theo lối hòa thanh

3 Cách giải quyết hợp âm bảy dẫn

DVII7 + đảo -> T(6); Âm một âm ba đi lên, âm năm âm bảy đi xuống, T tăng đôi âm năm

DVII7 + đảo khi giải quyết về T(6) nếu có hai bè song song quãng 4 thì T không cần tăng đôi âm năm

DVII4/3 -> T6; cho nhảy âm ba với âm năm để T6 tăng đôi âm năm

DVII7 + đảo -> D7 + đảo; âm bảy đi xuống, ba âm còn lại đứng yên, DVII7 để ở phách mạnh hơn D7

4 Vòng lướt sử dụng hợp âm DVII7

Vòng lướt DVII4/3 – T6/4 – DVII2 -> D7 – TSVI, giai điệu chạy bậc II – III – IV (dùng trong kết tránh)

Vòng lướt DVII7 – S6/4 – DVII6/5, giai điệu chạy bậc II – I – VII

Những hợp âm nhóm át ít dùng

Kiến thức: Những hợp âm nhóm át ít dùng

Kỹ năng: Sử dụng được những hợp âm nhóm át ít dùng

1 Hợp âm sáu của hợp âm năm giảm ở bậc VII (DVII6)

Là hợp âm sáu giảm được xây dựng trên bậc VII, nên không được dùng ở thể nguyên vị, giống như SII trong giọng thứ

Tăng đôi âm ba hoặc âm năm

Dùng để lướt T – DVII6 – T6 (chú ý quãng năm song song) Sử dụng vòng lướt này phải xếp ở ba bè trên không có quãng năm

Sử dụng vòng lướt S – DVII6 – T khi giai điệu chạy bậc VI – VII – I Trong giọng thứ cũng dùng S để tránh quãng 2 tăng

2 Hợp âm năm bậc III của điệu trưởng (DTIII)

Là hợp âm năm được xây dựng trên bậc III (kí hiệu DTIII)

Không dùng trong điệu thứ hòa thanh (vì là hợp âm năm tăng) chỉ dùng trong giọng trưởng Tăng đôi âm một hoặc âm ba

Giai điệu đi bậc I – VII – VI, sử dụng vòng T – DTIII – S

Vòng DTIII – D4/3 – S, nối tiếp bình ổn, không phải lướt ở bè giai điệu

3 Hợp âm át có âm sáu (D7 sáu treo)

Là hợp âm át có âm 6 thay cho âm 5, mà âm sáu phải ở bè giai điệu

Hợp âm này chỉ dùng ở kết, đứng sau nhóm S, T, K6/4

Hai nốt cuối cùng mà có quãng 3 đi xuống thì dùng D7 sáu treo về T Là bước nhảy thì dùng D7 thiếu về T thiếu

Hợp âm chín át D9

Kiến thức: Hợp âm chín át D9

Kỹ năng: Xây dựng và sử dụng được hợp âm chín át D9

Hợp âm chín át, ký hiệu là D9, được tạo ra bằng cách thêm một âm cách ba vào hợp âm D7, tức là âm chín tính từ âm gốc ở bè Bass.

Hợp âm D9 chỉ dùng ở kết, bỏ âm năm Âm một và âm chín cách nnhau một quãng tám

Hợp âm D9 phải để ở phách mạnh hoặc tương đối mạnh

2 Chuẩn bị cho hợp âm chín át

S, SII6, SII7, TSVI -> D9; nối tiếp theo lối hòa thanh

T, K6/4 -> D9; Âm một đi xuống, âm ba, âm năm đi lên

D -> D9; Âm một đi lên, âm ba đứng yên, âm năm đi lên quãng ba

D7 -> D9; Âm ba đứng yên, âm năm, âm bảy đi lên quãng ba

3 Giải quyết cho hợp âm chín át

D9 -> D; âm ba đứng yên, âm bảy, âm chín đi xuống

D9 -> D7 đủ; âm ba đứng yên, hai bè còn lại đi xuống

D9 -> D7 thiếu; âm chín đi xuống, ba âm còn lại đứng yên

D9 -> T; âm ba đi lên, âm bảy, âm chín đi xuống

Tiêu đề	Hòa Thanh
Tác giả	Kiều Đức Thăng
Trường học	Trường Cao đẳng Lào Cai
Chuyên ngành	Thanh Nhạc, Organ, Biểu Diễn Nhạc Cụ Truyền Thống
Thể loại	Giáo Trình
Năm xuất bản	2019
Thành phố	Lào Cai

Định dạng
Số trang	55
Dung lượng	683,48 KB