Người viết sẽ sử dụng phương pháp thống kê xã hội học để khảo sát tìm hiểu và có giải pháp hỗ trợ kịp thời cho những sinh viên năm nhất đang gặp những khó khăn trong việc học chữ Kanji..
Trang 1A - DẪN LUẬN
Việt Nam là một nước đang trên con đường phát triển nhanh Việc thông thương với các nước ngoại quốc là một điều tất yếu Đặc biệt, Việt Nam ta thường xuyên đẩy mạnh giao lưu - hợp tác - buôn bán với các nước trong khu vực châu Á, như: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan
Vì vậy, ngoại ngữ luôn được xem là môn học khá phổ biến ở các bậc tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, và ngay cả ở đại học Nắm bắt được trào lưu đó, Trường Đại học Lạc Hồng đã có tầm nhìn chiến lược trong việc thành lập Khoa Đông phương với bốn chuyên ngành: Trung Quốc học, Nhật Bản học, Hàn Quốc học, Việt Nam học
Trong bốn ngành trên, ngành Nhật Bản học hiện nay có 13 lớp (4 lớp năm tư, 4 lớp năm ba, 3 lớp năm hai và 2 lớp năm nhất), với khoảng 500 sinh viên đang theo học Nhưng gần đây số lượng sinh viên theo học tiếng Nhật đang có xu hướng giãm dần Nguyên nhân do đâu và có cách nào để khắc phục điều đó? Theo tôi nhận định một trong những điều làm cho người chọn tiếng Nhật phân vân và dễ bị nản lòng là do tiếng Nhật được xem là một trong những ngôn ngữ khó học
Trong chữ viết tiếng Nhật thường có ba loại chữ xuất hiện cùng lúc,
gồm: Kanji (chữ Hán, được vay mượn từ Trung Quốc), chữ Hiragana – chữ nét mền và chữ Katakana – chữ nét cứng (là hai loại chữ do người Nhật
sáng tạo dựa trên cấu trúc chữ Hán) Ngoài ra còn có chữ Romanji (là loại chữ Latinh, dành cho những người nước ngoài phiên âm cách đọc khi mới bắt đầu học tiếng Nhật)
Trang 2Chữ Kanji, được xem là loại chữ khó học và dễ quên nếu không có phương pháp học phù hợp, cũng như cách ôn luyện thường xuyên Đặc biệt, đối với những ai mới bắt đầu làm quen với tiếng Nhật thì việc học chữ Kanji là một rào cản, một thử thách đối với họ
Và việc học chữ Kanji có là khó khăn đối với sinh viên năm nhất ngành Nhật Bản học Trường Đại học Lạc Hồng hay không? Nếu có thì những khó khăn đó là gì? Người viết sẽ sử dụng phương pháp thống kê xã hội học để khảo sát tìm hiểu và có giải pháp hỗ trợ kịp thời cho những sinh viên năm nhất đang gặp những khó khăn trong việc học chữ Kanji
Về lịch sử nghiên cứu, đã có một số bài viết liên quan đến chữ Kanji Người viết đã tham khảo trong quá trình viết bài nhằm có được cái nhìn rõ hơn, toàn diện hơn
• Bài viết bằng tiếng Nhật:
- 漢字指導における「訓」の問題店びついて - 「字訓品訓」を 中心に- (Các vấn đề về cách đọc theo âm Nhật (âm Kun) trong việc
giảng dạy chữ Hán – Nhóm từ loại có cách đọc của các từ đọc theo
- 非漢字圏日本語学習者の漢字学習ストラテジーに関する実証 的研究 – ベトナム人日本語学習者を対象として (Nghiên cứu
mang tính kiểm chứng về chiến lược học chữ Hán của sinh viên tiếng Nhật ở khu vực không sử dụng chữ Hán – đối tượng là sinh viên Việt Nam học tiếng Nhật) – tác giả Thân Thị Kim Tuyến
• Bài viết bằng tiếng Việt:
Trang 3- Phương pháp giảng dạy chữ Hán – từ Hán trong tiếng Nhật cho sinh viên Việt Nam – tác giả Trần Sơn
Bài viết sau khi hoàn thành sẽ đóng góp làm tài liệu tham khảo giúp các giảng viên ngành Nhật nắm rõ hơn những khó khăn mà sinh viên năm đầu đang gặp phải Từ đó, giảng viên sẽ có định hướng cho những phương pháp giảng dạy sao cho phù hợp hơn giúp sinh viên có phương pháp học tốt ngay
từ ban đầu
Trang 4B – NỘI DUNG
Sinh viên năm Nhất chuyên ngành tiếng Nhật – Khoa Đông phương – Trường Đại học Lạc Hồng khóa 2010 gồm 2 lớp và tổng số sinh viên là 78 sinh viên Trong đó, lớp 10DN111 có 43 sinh viên và lớp 10DN112 có 35 sinh viên đang theo học
Qua khảo sát, hầu hết các sinh viên đều bắt gặp những khó khăn trong quá trình làm quen với tiếng Nhật Vì tiếng Nhật vốn dĩ được xem là một ngoại ngữ khó học đối với người nước ngoài
Đầu tiên phải kể đến là hệ chữ viết gồm 3 loại chữ: Kanji (chữ Hán,
được vay mượn từ Trung Quốc), chữ Hiragana – chữ nét mền và chữ
Katakana – chữ nét cứng (là hai loại chữ do người Nhật sáng tạo dựa trên
cấu trúc chữ Hán) Trong đó, chữ Kanji là loại chữ vay mượn từ chữ Hán
với số lượng từ rất lớn, còn chữ Hiragana và chữ Katakana lại là loại chữ
“ghi âm” (*) với số lượng không nhiều Ngoài ra còn có chữ Romanji (là
loại chữ Latinh, dành cho những người nước ngoài phiên âm cách đọc khi mới bắt đầu học tiếng Nhật) Kế tiếp là cấu trúc ngữ pháp ngược với tiếng
Việt Và trong phát âm tiếng Nhật có các âm tiết như: Tsu, fu, shi, kyo Cũng là một trong những khó khăn vì trong tiếng Việt hoàn toàn không có
(*) Chữ ghi âm là loại chữ không biểu thị ý nghĩa của từ mà tái hiện chuỗi âm thanh nối tiếp ở trong từ Chữ ghi âm đã nảy sinh từ trong lòng của chữ ghi ý (chữ ghi ý là loại chữ viết được xem là cổ nhất của loài người Nó là loại chữ viết mà mỗi một chữ biểu thị nội dung, ý nghĩa của một từ) [03;285]
Trang 5Do đó, khi có mục đích học tiếng Nhật rõ ràng cũng không có nghĩa là
có thể tiếp cận tiếng Nhật một cách dễ dàng Và chữ viết được xem là thử thách đầu tiên Đặc biệt là loại chữ Kanji – Hán tự Dưới đây là biểu đồ thăm dò mức độ thích học Kanji của sinh viên năm Nhất qua câu hỏi có nội
dung: “Anh/Chị có thích học chữ Kanji?”
Qua hai biểu đồ “Mức độ thích học chữ Kanji”: Số lượng sinh viên trả lời là không mấy thích chữ Kanji và cho rằng chữ Kanji khó học chiếm phần trăm khá cao
MỨC ĐỘ THÍCH HỌC CHỮ KANJI
7.4%
44%
25.6%
23%
0
10
20
30
40
50
MỨC ĐỘ KHÓ HỌC CỦA CHỮ KANJI
0%
9%
62.8%
28.2%
0
10
20
30
40
50
60
70
Trang 6Vậy tại sao sinh viên lại không mấy thích học chữ Kanji khi đa phần
đều có mục đích rõ ràng khi chọn học tiếng Nhật Từ câu hỏi số ba: “So với
việc học các môn học khác trong tiếng Nhật, thì việc học chữ Kanji đối với anh/chị có khó hay không?”, chúng ta sẽ có cái nhìn sâu hơn về vấn đề này
Kết quả thu được: Khoảng 46% cho rằng Kanji có nhiều âm đọc và nhiều nghĩa; Khoảng 33% cho rằng Kanji khó nhớ và dễ quên khi học; Hơn 12% cho rằng số lượng chữ Kanji quá nhiều và hơn 7% cho rằng chữ Kanji có nhiều nét
NHỮNG KHÓ KHĂN KHI HỌC CHỮ KANJI
12.8%
7.6%
46.3%
33.3%
0
10
20
30
40
50
Nhiều nét Khó nhớ và dễ quên Nhiều âm đọc & nhiều
nghĩa
Số lượng chữ quá nhiều
Trước những khó khăn trên khi học chữ Kanji, sinh viên có cách học như thế nào cho mình? Hầu hết các sinh viên tự học với số lượng chữ mỗi ngày là 5 chữ chiếm 74,4% Hơn 20% là học khoảng 10 chữ mỗi ngày Với
độ khó nhớ của cấu trúc chữ Hán nên chỉ có 2,5% sinh viên là học hơn 10 chữ mỗi ngày
Trang 7SỐ LƯỢNG CHỮ HỌC MỖI NGÀY
74.4, 74%
23.1, 23%
2.5, 3%
0, 0%
5 chữ
10 chữ Trên 10 chữ Trên 20 chữ
Việc học chữ Kanji mỗi ngày không quan trọng vào số chữ học được nhiều hay ít mà quan trọng là sau vài ngày phải có thời gian ôn lại những từ
đã học Vì số lượng chữ sẽ tăng lên theo từng ngày rất nhanh và sẽ dẫn đến tình trạng quên chữ đã học nếu không có thời gian ôn tập thích hợp
Phương pháp học cũng được xem là rất quan trọng Qua khảo sát sinh viên dùng phương pháp viết đi viết lại nhiều lần chiếm phần trăm cao nhất (hơn 70%) Phương pháp học Kanji theo từ ghép gần 20% Phương pháp học theo bộ và làm nhiều bài tập chiếm phần trăm rất thấp (học theo bộ chiếm 2,5% và làm nhiều bài tập chiếm 5%)
PHƯƠNG PHÁP HỌC KANJI
5%
18%
2.5%
74.5%
0
10
20
30
40
50
60
70
80
Viết nhiều lần Học và ôn theo bộ Học và ôn theo từ ghép Làm nhiều bài tập
Trang 8Trong các phương pháp học Kanji, phương pháp viết đi viết lại nhiều
lần thường được áp dụng nhưng không mang đến hiệu quả ghi nhớ cao so
với phương pháp học và ôn lại theo bộ và phương pháp làm bài tập Trong
khi phương pháp học Kanji theo bộ được xem là phương pháp rất khoa học
và qua việc làm bài tập nhiều cũng giúp nhớ chữ rất hiệu quả
Ngoài giáo trình hiện nay trên lớp là giáo trình Minna Nihongo Shokyu
(giáo trình tiếng Nhật sơ cấp) sinh viên cũng ít tìm học thêm từ các nguồn
tài liệu khác để trao dồi thêm từ mới và ôn lại từ đã học Qua khảo sát, chỉ
có 2 sinh viên là thường xuyên tìm tài liệu trao dồi thêm chữ Kanji chiếm
2,5%, có tới 44 sinh viên thỉnh thoảng tìm học từ tài liệu ngoài (chiếm
56,4%) và có tới 32 sinh viên ngoài giáo trình trên lớp hoàn toàn không tìm
học Kanji từ các nguồn tài liệu khác chiếm đến 41,1%
Mức độ tìm học từ các nguồn tài liệu khác Số sinh viên Tỷ lệ (%)
Có thể thấy sinh viên chỉ học theo giáo trình trên lớp mà ít tự tìm học
thêm từ các nguồn tài liệu khác Vì vậy khả năng mở rộng số lượng từ phụ
thuộc vào giờ học Kanji và giáo trình trên lớp
Bên cạnh giáo trình dạy và học, việc giảng dạy của giảng viên cũng rất
quan trọng Hiện nay, việc sử dụng các công cụ hỗ trợ trong giờ giảng
nhằm giúp sinh viên dễ nhớ, khơi dậy hứng thú trong học tập cũng được
các giảng viên chú ý đến Qua khảo sát, các giảng viên thường xuyên sử
Trang 9dụng các công cụ cho giảng dạy chiếm 37% Với 54,6% giảng viên thỉnh thoảng dùng các công cụ hổ trợ trong giảng dạy
MỨC ĐỘ SỬ DỤNG CÁC CÔNG CỤ GIẢNG DẠY
8.4%
54.6%
37%
0
10
20
30
40
50
60
Nhìn chung, xoay quanh việc học Kanji của sinh viên năm nhất vẫn còn những vấn đề khó khăn Qua quá trình khảo sát những khó khăn mà các sinh viên đang gặp phải có thể thống kê lại như sau:
- Khó khăn trong việc học chữ Kanji: Do có nhiều âm đọc và có nhiều nghĩa; Do khó nhớ và dễ quên
- Phương pháp học chữ Kanji: Đa số sử dụng phương pháp viết đi viết lại nhiều lần mà không chú trọng những phương pháp khoa học hơn như: Học và ôn theo bộ; Học và ôn theo từ ghép
- Tìm học chữ Kanji từ các nguồn tài liệu khác: Hầu như sinh viên còn thụ động trong việc tìm và học thêm từ các nguồn tài liệu khác ngoài giáo trình đang học tại lớp
- Được học chữ Kanji thông qua các công cụ giảng dạy mới: Các giảng viên hiện nay vẫn chưa áp dụng thường xuyên các công cụ giảng dạy mới như: Trình chiếu powerpoint; Hình ảnh minh họa cho từng chữ… giúp sinh viên dễ nhớ và gây hứng thú hơn trong giờ học
Trang 10Tuy những khó khăn sinh viên năm nhất đang gặp phải không nhiều, nhưng nếu không có giải pháp hỗ trợ sớm sẽ làm ảnh hưởng nhiều đến quá trình tiếp cận tiếng Nhật của sinh viên đang học trình độ sơ cấp
Mà từ lâu trình độ sơ cấp luôn được xem trọng như là một nền tảng phục vụ đắc lực cho những năm học sau Nếu ngay từ năm nhất, sinh viên gặp khó khăn trong việc học chữ Kanji sẽ dẫn đến khả năng đọc – hiểu yếu, tra cứu tài liệu gặp nhiều khó khăn…
Trước những thực trạng trên trong việc học chữ Kanji của sinh viên năm nhất – Trường Đại học Lạc Hồng, người viết xin đưa ra một số giải pháp nhằm khắc phục như sau:
- Giới thiệu và hướng dẫn sinh viên một số phương pháp mà sinh viên
có thể áp dụng để tự học như: Phương pháp học và ôn Kanji theo bộ; Phương pháp học và ôn theo từ ghép…
- Giới thiệu và hướng dẫn sinh viên tìm và sử dụng những tài liệu ngoài giáo trình để sinh viên có thể tự trau dồi thêm về vốn chữ Kanji
- Để nhớ lâu những từ đã học không chỉ thường xuyên ôn tập mà sinh viên nên trang bị cho mình một phương pháp ôn tập sao cho thật khoa học Nhờ vào các phương pháp ôn tập thích hợp sẽ giúp nhớ lâu hơn,
hỗ trợ cho việc đưa thêm từ mới vào trí nhớ Một số phương pháp như: Bản đồ tư duy (*), sổ tay từ vựng…
(*) Bản đồ tư duy (Mindmap) là phương pháp được đưa ra như là một phương tiện mạnh
để tận dụng khả năng ghi nhận hình ảnh của bộ não Đây là cách để ghi nhớ chi tiết, để tổng hợp, hay để phân tích một vấn đề ra thành một dạng của lược đồ phân nhánh Khác với máy tính, ngoài khả năng ghi nhớ kiểu tuyến tính (ghi nhớ theo 1 trình tự nhất định chẳng hạn như trình tự biến cố xuất hiện của 1 câu truyện) thì não bộ còn có khả năng liên lạc, liên hệ các dữ kiện với nhau Phương pháp này khai thác cả hai khả năng này của bộ não. [04]
Trang 11- Về phương pháp giảng dạy, qua khảo sát cho thấy sinh viên có nguyện vọng nhớ ngay tại lớp chiếm gần 45%, 24,3% là ôn lại bằng bài tập, 16,7% có nguyện vọng được học với phương pháp sử dụng các trò chơi liên quan và phương pháp sử dụng hình ảnh trong giảng dạy thì chiếm khoảng 14%
Phương pháp giảng dạy giúp sinh viên nhớ ngay tại lớp đòi hỏi giảng viên phải nghiên cứu cả phương pháp giảng dạy sao cho sinh viên tiếp thu và nhớ với mức độ cao nhất, và nó cũng cần thêm rất nhiều những công cụ do giảng viên chuẩn bị trước như tranh ảnh…
PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
24.3%
16.7%
44.9%
14.1%
0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
Sử dụng hình ảnh
minh họa
Giúp nhớ ngay tại lớp Sử dụng trò chơi liên
quan đến chữ
Ôn lại bằng bài tập
Ngoài những phương pháp giảng dạy trên, giảng viên có thể sử dụng một số công cụ hổ trợ trong quá trình giảng dạy như trình chiếu file điện tử Đây cũng là một trong những phương pháp sử dụng công cụ giảng dạy mang tính khoa học giúp sinh viên có cái nhìn mới cho việc học chữ Kanji
Những giải pháp trên là những giải pháp được đưa ra từ việc khảo sát những khó khăn mà sinh viên đang mắc phải trong quá trình học chữ Kanji
Trang 12Nếu sinh viên biết rõ về những khó khăn trong quá trình tự học sẽ có thể tự tìm ra phương pháp học thích hợp cho mình Và giảng viên một khi nắm rõ những khó khăn đó sẽ có những hướng giải quyết tốt giúp sinh viên có cái nhìn tốt hơn về việc học chữ Kanji Dần dần, việc học Kanji trở nên hiệu quả hơn, nhẹ nhàng hơn đối với người học cũng như cả người giảng dạy
Trang 13C – KẾT LUẬN
Việc học chữ Kanji từ lâu được xem là một trong những khó khăn đầu tiên khi người nước ngoài bắt đầu học tiếng Nhật Và nếu không biết chữ Kanji thì có thể xem là không biết tiếng Nhật Vì chữ Kanji luôn xuất hiện trên mọi văn bản tiếng Nhật Nhưng không hẳn là không có giải pháp khắc phục Nếu biết rõ những khó khăn trong quá trình học và có những phương pháp học thích hợp khắc phục những khó khăn đó, thì việc học chữ Kanji sẽ trở nên thú vị hơn, dễ học hơn
Qua bài nghiên cứu này, chúng ta có cái nhìn toàn diện hơn về thực trạng học Kanji của sinh viên năm nhất ngành tiếng Nhật – Khoa Đông phương – Trường Đại học Lạc Hồng Từ đó, thấy rõ sinh viên đang gặp những khó khăn như thế nào? Giảng viên nên bổ sung thêm những phương pháp giảng dạy như thế nào để khắc phục những khó khăn mà sinh viên đang gặp phải
Để khắc phục những khó khăn trong việc học chữ Kanji, thì đối với sinh viên không chỉ thường xuyên học và ôn tập trên lớp, mà còn phải có phương pháp tự học phù hợp với mình Đối với giảng viên nên sử dụng các công cụ giảng dạy gây thu hút và giúp sinh viên nhớ ngay tại lớp, thường xuyên giới thiệu tài liệu tham khảo cho sinh viên tự tìm và học nâng cao Nhằm vào mục tiêu học Kanji một cách khoa học hơn, thú vị hơn và hiệu quả hơn
Người viết hy vọng bài nghiên cứu này sẽ giúp ích phần nào cho việc học và giảng dạy chữ Kanji hiện nay
