Trong các hoạt động giáodục của nhà trường hiện nay, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạtđộng giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong quá trình hoàn thiện nhân cách,đạo đức của học
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Chuyên ngành: LL&PPDH Bộ môn Chính trị
Mã số: 60.14.10
Người hướng dẫn: TS Nguyễn Thái Sơn
Trang 3BGH và Thầy, Cô khoa sau đại học Trường ĐH Sài Gòn, BGH Trường THPT Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Thái Sơn, người đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài.
Tôi chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp cùng các bạn học viên lớp Cao học Giáo dục Chính trị đã dành nhiều tình cảm, giúp đỡ, động viên tôi hoàn thành khoá học.
TP Hồ Chí Minh, tháng 07 năm 2012
Tác giả
Đặng Văn Út
MỤC LỤC
Trang 4Trang A.PHẦN MỞ ĐẦU
B PHẦN NỘI DUNG
1
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nâng cao hiệu quả công
tác giáo dục lý tưởng cho học sinh trung học phổ thông qua hoạt đông
ngoài giờ lên lớp
9
1.1 Cơ sở lý luận của việc nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý tưởng
cho học sinh THPT qua hoạt đông ngoài giờ lên lớp
9
1.2 Cơ sở thực tiễn của công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh THPT
thông qua hoạt đông ngoài giờ lên lớp ở trường THPT Bình Chánh,
Thành phố Hồ Chí Minh
25
36 Chương 2: Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục
lý tưởng cho học sinh trường trung học phổ thông Bình Chánh- thành
phố Hồ Chí Minh
38
2.1 Những quan điểm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý tưởng cho
học sinh trường Trung học phổ thông Bình Chánh- Thành phố Hồ
Chí Minh
38
2.2 Những giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý
tưởng cho học sinh trường THPT Bình Chánh thông qua hoạt động
ngoài giờ lên lớp
Trang 5GD – ĐT : giáo dục và đào tạo
GVCN : giáo viên chủ nhiệm
GVBM : giáo viên bộ môn
HĐH : hiện đại hoá
HĐNGLL : hoạt động ngoài giờ lên lớpPPDH : phương pháp dạy họcTHPT : trung học phổ thông
XHCN : xã hội chủ nghĩa
Trang 7A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Bước vào thế kỷ 21, đất nước ta đang trên đà hội nhập với sự phát triểncủa thế giới, thanh niên là những người chủ tương lai của đất nước - phải gópmột phần sức cho quê hương của mình Điều đó đòi hỏi chúng ta phải suynghĩ và xem lại cách sống của mình, và một câu hỏi lớn được đặt ra: Lý tưởngsống của thanh niên ngày nay là gì?
Thế hệ trẻ là những người chủ tương lai của đất nước, là động lực giúpcho xã hội phát triển Chính vì vậy mà các bạn thanh thiếu niên càng gần phảisống có mục đích cao đẹp Trong thư gửi HS nhân ngày khai trường đầu tiêncủa một nước Việt Nam độc lập vào năm 1945, Bác Hồ kính yêu của chúng ta
đã nhắn nhủ thế hệ trẻ phải cố gắng học tập, bởi vì non sông Việt Nam có trởnên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có sánh vai với các cường quốcnăm châu được hay không, chính là nhờ một phần rất lớn ở công học tập củathế hệ trẻ.Lờidạy của Bác đã giúp chúng ta hiểu rõ hơn về vai trò của tuổi trẻđối với tương lai đất nước, vàlời nhắn nhủ thiêng liêng ấy phải được thựchiện! Bác luôn mong lớp lớp thanh niên sau này sẽ không chùn bước trướcnhững khó khăn trước mắt, luôn vững chí bền tâm vượt qua thử thách đểhướng tới tương lai tốt đẹp hơn
Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII tháng
12 năm 1996 khẳng định rằng “ Định hướng phát triển nhân cách con ngườiViệt Nam thể hiện ở mục tiêu cơ bản của giáo dục và đào tạo là xây dựng conngười và thế hệ trẻ thiết tha gắn bó với độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, cóđạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ tổ quốc; côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoánhân loại ; phát huy tiềm năng của dân tộc và con người Việt Nam, có ý thứccộng đồng và phát huy tính tích cực của cá nhân làm chủ tri thức khoa học và
Trang 8công nghệ hiện đại, tư duy sáng tạo, có kỷ luật, có sức khoẻ, là người thừa kếxây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng vừa chuyên” [6;12].
Từ nhận thức về định hướng nhân cách con người Việt Nam, việc hìnhthành nhân cách, đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay là việc làmhết sức quan trọng và được toàn xã hội quan tâm Trong các hoạt động giáodục của nhà trường hiện nay, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạtđộng giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong quá trình hoàn thiện nhân cách,đạo đức của học sinh.Vì vậy trong nhà trường phổ thông, đặc biệt đối với bậctrung học phổ thông, tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là yếu tố
cơ bản và cần thiết, nó là một bộ phận của quá trình giáo dục (theo nghĩarộng), vừa là yếu tố quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cáchtheo mục tiêu đào tạo đáp ứng yêu cầu đa dạng của xã hội đối với thế hệ trẻ
Ở nước ta hiện nay đang diễn ra công cuộc đổi mới sâu sắc trong phạm
vi toàn xã hội, và sự nghiệp giáo dục đang được coi là quốc sách hàng đầutrong quá trình xây dựng con người Việt Nam năng động, sáng tạo, có trithức, kỹ năng và nghị lực để góp phần xây dựng đất nước Nghị quyết Banchấp hành Trung ương Đảng khoá VIII đã xác định mục tiêu phát triển giáodục và đào tạo chủ yếu là “Thực hiện giáo dục toàn diện đạo đức, trí dục, thểdục, mỹ dục ở tất cả các bậc học; hết sức coi trọng giáo dục chính trị, tưtưởng, nhân cách, khả năng tư duy chính trị, đạo đức cho học sinh phổ thông,
do đó cần được cải tiến và đẩy mạnh theo phương pháp nhất định, góp phầntích cực vào sự nghiệp giáo dục nhân cách phát triển toàn diện, đáp ứng yêucầu mới của xã hội” [6; 9]
Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoáVIII ghi rõ: “Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm xây dựngnhững con người và thế hệ thiết tha gắn với lý tưởng độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc; công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; giữ gìn và phát huy các giá
Trang 9trị văn hoá dân tộc, có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; phát huytiềm năng của dân tộc và con người Việt Nam, có ý thức cộng đồng và pháthuy tính tích cực của cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiệnđại, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp
có tính tổ chức và kỷ luật, có sức khoẻ là những người thừa kế xây dựng chủnghĩa xã hội” [6,14]
Xuất phát từ tính cấp thiết của việc giáo dục lý tưởng XHCN cho học
sinh THPT trong giai đọan hiện nay, tác giả đã chọn vấn đề: “Nâng cao hiệu
quả công tác giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa cho học sinh THPT thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp” (Qua khảo sát tại trường THPT Bình Chánh, huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh) làm đề tài tốt nghiệp
luận văn khoa học Giáo dục, chuyên ngành lý luận và phương pháp dạy học
bộ môn Giáo dục chính trị
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Đối với nhà trường phổ thông nói chung, học sinh trung học phổthông nói riêng, đây là môi trường thuần tuý giáo dục về những kiến thứcphổ thông và giáo dục đạo đức con người, không như ở bậc trung cấp chuyênnghiệp hay cao đẳng, đại học mang tính đào tạo nhiều hơn Nên công tác giáodục lý tưởng cho các em hết sức cần thiết Nó bao hàm nhiều nội dung đãđược lồng ghép ở các môn học: Tình yêu quê hương đất nước-con người, giáodục phòng chống ma tuý, HIV-AIDS, giáo dục giới tính
Chương trình học nặng nề, áp lực thi cử khiến thầy cô giáo chỉ lotruyền dạy kiến thức, bỏ quên việc “chăm sóc tinh thần” cho học sinh, giáodục kỹ năng sống có hạn chế, nhiều học sinh không chống đỡ nổi với cạmbẫy, cám dỗ, phát triển tâm lý lệch lạc Một số học sinh có lối sống khônglành mạnh, thậm chí vi phạm pháp luật
Bên cạnh đó, công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh ở trường THPTBình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh hiện nay chưa đạt được hiệu quả như
Trang 10mong muốn Vì vậy, nếu đề xuất được những giải pháp có tính khả thi thì sẽnâng cao được hiệu quả của công tác này.
Nghiên cứu về việc nâng cao tính tích cực của học sinh thông qua cáchoạt động ngoài giờ lên lớp là một trong những nội dung quan trọng của quátrình đổi mới nội dung và phương pháp dạy và học trong giai đoạn hiện nay,trong đó có thể kể đến các tài liệu đã được ban hành của Bộ Giáo dục và đào
tạo như: Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, Nxb giáo dục (2002); Dự thảo
chiến lược phát triển giáo dục 2009-2010; Bộ Giáo dục và đào tạo(2009), Phân phối chương trình THPT hoạt đông giáo dục ngoài giờ lên lớp, ban
hành kèm theo công văn 7608/BGD&ĐT- GD TrH về Khung phân phốichương trìnhTHPT năm học 2009-2010
Bài viết Văn hoá đạo đức và vấn đề giáo dục đạo đức ở thời kỳ hiện
nay của tác giả Song Thành (Tạp chí lý luận chính trị, 2007) đã nhấn mạnh
đến giá trị đạo đức và vai trò của đạo đức đối với sự phát triển của tuổi trẻtrong giai đoạn hiện nay Đồng thời tác giả đã phân tích và chỉ rõ sự cần thiếtphải giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ
Vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh cũng đã được nhiểu tác giả trong
và ngoài nước nghiên cứu, trong đó có thể kể đến Luận án TS triết học của
Trần Minh Đoàn Giáo dục đạo đức cho thanh niên học sinh theo tư tưởng Hồ
Chí Minh ở nước ta hiện nay (Học viện CTQG Hồ Chí Minh, 2002) Bên
cạnh đó, còn có thể kể đến tác giả A.N.Lêonchiep với cuốn sách Hoạt động ý
thức nhân cách, Nxb giáo dục (1989)
Như vậy, từ những góc độ khác nhau, các tác giả đã đề cập đến vai tròcủa đạo đức trong sự phát triển nhân cách của học sinh trong giai đoạn hiệnnay Tuy nhiên, việc giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa cho học sinh thôngqua hoạt động ngoài giờ lên lớp thì chưa được nhiều tác giả khai thác mộtcách trực tiếp Nhưng các công trình nêu trên cũng là nguồn tư liệu quí giá đểtác giả nghiên cứu, làm phong phú thêm luận văn của mình
Trang 113 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Nhằm tìm ra giải pháp có tính khả thi để nâng cao hiệu quả công tácgiáo dục lý tưởng cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp tạitrường THPT Bình Chánh- thành phố Hồ Chí Minh
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xác định cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý của một số biện pháp chỉđạo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh trường trunghọc phổ thông Bình Chánh- Thành phố Hồ Chí Minh
- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác giáo dục lý tưởng học sinh ởtrường trung học phổ thông Bình Chánh- Thành phố Hồ Chí Minh
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lý tưởng
cho học sinh ở trường trung học phổ thông Bình Chánh- Thành phố Hồ ChíMinh
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT Bình ChánhThành phố Hồ Chí Minh, năm học 2010 – 2011
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu tư liệu và sản phẩm hoạt động sư phạm
Phương pháp thống kê, phân tích số liệu
Nghiên cứu lý thuyết, văn bản pháp quy
Trang 125.2 Nghiên cứu thực tiển
Phương pháp quan sát thực tế: Quan sát các hoạt động liên quan đếnhoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh và giáo viên
Phương pháp hỏi đáp: Trao đổi trực tiếp với hiệu trưởng, giáo viên, họcsinh về những vấn đề có liên quan đến nội dung đề tài
6 Những đóng góp về mặt khoa học của luận văn
- Làm rõ thực trạng công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh trường
THPT Bình Chánh, TP- Hồ Chí Minh
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý tưởngcho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường THPT BìnhChánh Thành phố Hồ Chí Minh
- Có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong công tác giáo dục thanhthiếu niên, học sinh địa bàn Thành phố Hồ chí Minh
7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
Hoạt động giáo dục lý tưởng cho học sinh trung học phổ thông thôngqua hoạt động ngoài giờ lên lớp qua khảo sát thực tiễn ở trường trung học phổthông Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh Để hiểu rõ vị trí, vai trò, nhiệm
vụ của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo
và các phụ lục, kết cấu của luận văn gồm 2 chương:
Chương 1:Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nâng cao hiệu quả côngtác giáo dục lý tưởng cho học sinh trung học phổ thông qua hoạt đông ngoàigiờ lên lớp
Chương 2: Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáodục lý tưởng cho học sinh trường trung học phổ thông Bình Chánh- thànhphố Hồ Chí Minh
Trang 13B NỘI DUNG Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC NÂNG CAO
HIỆU QUẢ GIÁO DỤC LÝ TƯỞNG CHO HỌC SINH THPT THÔNG
QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP 1.1 Cơ sở lý luận của việc nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh THPT qua hoạt đông ngoài giờ lên lớp
1.1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1.1 Lý tưởng là gì
Sống trên đời ai cũng phải xác định cho mình một lý tưởng, mục đíchsống để có đích đến và điểm dừng Vì thế, nhà văn Nga Leptonxtôi đã chorằng lý tưởng là ngọn đèn chỉ đường Không có lý tưởng thì không có phươnghướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống Trongcuộc sống con người thường đặt ra những lý tưởng sống cho mình nhưngkhông phải ai cũng đạt được lý tưởng do.Vậy lý tưởng chính là động lực thúcđẩy con người tiến lên vươn tới sự hoàn thiện về bản Quan điểm trên của nhàvăn Nga khiến cho chúng ta càng phải suy ngẫm về vai trò của lý tưởng trongcuộc sống
“Lý tưởng sống” là gì? Lý tưởng sống là mục đích tốt đẹp mà mỗi conngười muốn hướng tới, là lí do, mục đích mà mỗi con người mong mỏi đạtđược Người có lý tưởng sống cao đẹp là người luôn suy nghĩ và hành động
để hoàn thiện mình hơn, giúp ích cho mình, gia đình xã hội và đất nước Sinh
ra ở đời, ai trong chúng ta cũng khao khát được sống hạnh phúc, với lòngkhao khát đó thúc giục chúng ta đi tìm hạnh phúc cho riêng mình Như vậy, lýtưởng là tư tưởng tốt đẹp soi đường để ta đi đến tương lai một cách hoànthiện Không có lý tưởng, ta sẽ không có mục đích để phấn đấu đi đến thànhcông Lý tưởng giúp ta có được những lý do để bắt đầu sống một cuộc sốngthật sự chứ không phải chỉ tồn tại Ngoài ra, sống có lý tưởng sẽ giải quyết sự
Trang 14nhàm chán, nó còn dẫn đường, soi sáng định hướng cho ta đích đến Lý tưởngcòn giúp ta dám chịu trách nhiệm với cuộc sống của chính mình, thay vì chạytheo đám đông hoặc trôi nổi vô định trong cuộc đời Lý tưởng là nguồn độnglực, chất xúc tác giúp ta đạt được những gì mong muốn dù gặp khó khăn nguyhiểm.
Trong cuộc sống, dù lúc nhỏ hay đến khi già, ai cũng có ước mơ, hoàibão và luôn muốn biến ước mơ, hoài bão và lý tưởng cao đẹp đó thành sựthật Thế nhưng, thực tế ngày nay không ít thanh niên có cuộc sống buôngthả, không nghĩ đến tương lai hoặc theo đuổi những lý tưởng tầm thường, tiêucực đáng chê trách Với họ, sống để hưởng thụ và chơi cho hết mình, họkhông biết rằng họ đang lấy quá khứ và hiện tại để làm khổ tương lai củamình Cũng có trường hợp, nhiều người đặt ra lý tưởng cho chính bản thânmình rồi lại từ bỏ vì nó quá xa xôi hoặc thiếu bản lĩnh, sự kiên trì Nhiềungười khác cho rằng hiện tại và tương lai đã được số mệnh định sẵn nên họchấp nhận buông xuôi
Là học sinh, lý tưởng tốt đẹp nhất là học hành giỏi giang, đạo đứcgương mẫu, rèn luyện trở thành một người “vừa hồng vừa chuyên” Trong giađình, là một đứa con ngoan Ngoài xã hội là công dân tốt, để chuẩn bị mộthành trang tri thức vững vàng, góp phần đưa đất nước tiến nhanh tiến mạnh,không thua kém bè bạn trên thế giới
Lý tưởng sẽ hướng ta đi trên những con đường mà điểm dừng của nóchính là một tương lai, một cuộc sống hằng mong đợi Lý tưởng luôn là mụcđích cao nhất, tốt đẹp nhất mà con người phấn đấu để đạt tới, để thực sự tồntại và phát triển, con người phải làm việc, phải thể hiện sự có mặt của mìnhtrong xã hội
1.1.1.2 Giáo dục lý tưởng
Nghị quyết số 25, Hội nghị lần thứ 7 của Ban chấp hành Trung ươngĐảng (Khoá X) khẳng định rõ quan điểm chỉ đạo của Đảng ta đối với công tác
Trang 15thanh niên trong tình hình mới hiện nay của đất nước Chính thanh niên làlực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong nhữngnhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp CNH - HĐH, hội nhập quốc tế
và xây dựng CNXH Từ việc xác định thanh niên được đặt ở vị trí trung tâmtrong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố nguồn lực con người, Đảng takhẳng định việc chăm lo phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là độnglực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển vững bền của đất nước
Do đó, một trong những nhiệm vụ và giải pháp được nêu cụ thể trong
Nghị quyết 25 TW7 (khoá X) là: “Tăng cường giáo dục lý tưởng, đạo đức
cách mạng, lối sống văn hoá, ý thức công dân để hình thành thế hệ thanh niên có phẩm chất tốt đẹp, có khí phách và quyết tâm hành động thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá” [7; 5] Rõ ràng, giáo
dục, bồi dưỡng lý tưởng cho tuổi trẻ là vấn đề trọng yếu của công tác thanhniên, đây là điều cốt lõi trong chiến lược “xem trọng nhân tố con người” củaĐảng ta, đồng thời đây còn là trọng trách, chức năng cơ bản của tổ chức ĐoànThanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
I-va-nốp, nhà tâm lý học người Nga cho rằng lý tưởng là cái mà vì nó
mà con người ta sống dưới ánh sáng của nó ta thấy hết ý nghĩa của cuộc đời.Như vậy, lý tưởng là mục tiêu cao đẹp nhất, một hình ảnh mẫu mực, tươngđối hoàn chỉnh, có sức lôi cuốn con người vươn tới nó Người sống có lýtưởng luôn luôn nuôi dưỡng ước mơ và khát vọng Chính điều này thôi thúcmỗi người không ngừng phấn đấu vươn lên với sức mạnh của ý chí và bảnlĩnh
Lý tưởng cách mạng là một nội dung cụ thể của lý tưởng Lý tưởngcách mạng nói riêng hay lý tưởng sống nói chung là một phạm trù rất trừutượng cần được cụ thể hoá Nghĩa là, khi giáo dục lý tưởng cho thanh niên cầnphải chỉ rõ những nội dung cụ thể, đó là “những mẫu số chung” nhưng phảigắn liền với đời thường để mỗi bạn trẻ có thể soi rọi, tự đánh giá mình và
Trang 16đánh giá bạn bè của mình theo những chuẩn mực rất chung ấy, cần tránh đềcập điều mơ hồ và không quá nặng về rao giảng chính trị Bởi thanh niênthường có ước mơ lãng mạn, có lý tưởng về con người cụ thể, sau đó mớihướng tới con người mẫu khái quát.
Bác Hồ kính yêu của chúng ta - một tấm gương sáng ngời cho tuổi trẻViệt Nam phấn đấu noi theo - bởi tính chân thực về nhân cách sống, về đạođức, lý tưởng và phong cách làm việc của Người Lớp lớp thế hệ trẻ Việt Nam
tự hào với truyền thống vinh quang của tổ chức Đoàn, được Đảng và Bác Hồquan tâm, giáo dục, tôi luyện qua lửa đỏ đấu tranh cách mạng của dân tộc.Càng tự hào hơn khi lý tưởng của thanh niên Việt Nam không bao giờ tách rời
lý tưởng của Đảng ta, dân tộc ta Trong kháng chiến vệ quốc, đó là lý tưởngsống “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, trong hoà bình, kiến thiết nướcnhà, đó là mục tiêu “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vănminh” Ngày nay, trong thời kỳ đất nước chủ động hội nhập kinh tế quốc tế,
lý tưởng đó phải nâng tầm “kiên định độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa
xã hội”; “nêu cao ý thức tự tôn, tự cường dân tộc, không cam chịu đói nghèo,lạc hậu”
Lý tưởng đối với thanh niên như một đặc tính tất yếu, là mục tiêu, làđộng lực lớn lao, thôi thúc tuổi trẻ vượt qua mọi khó khăn, vất vả để vươn lênphía trước đón nhận vinh quang Thực tế chứng minh rằng, thiếu lý tưởng caođẹp và ước mơ trong sáng, tuổi trẻ có thể hủy hoại sức lực và trí tuệ của mìnhvào những lối sống sa đọa, tầm thường, không có ý chí phấn đấu vươn lên, dễ
ủy mị, dừng bước trước khó khăn, trở ngại, dễ bị dụ dỗ, lôi kéo vào conđường vi phạm pháp luật, đánh mất đạo đức, nhân cách của tuổi trẻ Nóichung, thiếu lý tưởng thì mỗi bạn trẻ sống cuộc đời vô vị, trở nên mất phương
hướng Thanh niên là lứa tuổi tràn đầy sức sống, sôi nổi, dào dạt như “cảnh
vật đất trời vào xuân” Thanh niên nói chung, HS trường THPT nói riêng đều
yêu lẽ phải, tự do, dân chủ và công bằng; ghét áp bức, bất công, sự lừa dối và
Trang 17mất lòng tin Với đặc điểm tâm lý dễ hướng đến tương lai, đôi khi là mộngtưởng, bồng bột, dễ bị kích động, dễ bi quan, nản chí khi bị thất bại, thíchmạo hiểm và muốn chứng tỏ chính mình… Chính vì vậy, nên giáo dục lýtưởng cho thanh niên cần hướng dẫn, giúp đỡ các bạn trẻ thấy, xác định đượcmục đích sống, hiểu được truyền thống tốt đẹp, phác hoạ ra mẫu người thanhniên lý tưởng để họ noi theo, giúp thanh niên đi đúng con đường thực hiện lýtưởng.
Giáo dục lý tưởng cho thanh niên là hoạt động tổng thể tác động đếnchính tầng lớp trẻ, chú trọng giáo dục niềm tin và khả năng đạt lý tưởng đó,điều này phải dựa trên điều kiện thực tế hiện tại làm nền tảng
Nói chung là định hướng cho nhận thức của con người về mục đích,mục tiêu, ước mơ cho một tương lai cao đep nhất, tốt đẹp nhất để mỗi conngười phấn đấu, vượt mọi khó khăn, trở ngại để vươn lên thực hiện thànhcông sự hoàn thiện bản thân
1.1.1.3 Hoạt động ngoài giờ lên lớp
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một môn học được thực hiệnnhư những môn học khác đó là hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chứcngoài giờ học của các môn học ở trên lớp nhằm nâng cao hiểu biết và tạo điềukiện để các em rèn thói quen sống, rèn luyện kỹ năng sống cho các em pháthuy năng lực và sở thích của mình Giáo dục ngoài giờ lên lớp là một lĩnh vựchoạt động song song với hoạt động dạy học, giáo dục trên lớp, cùng thực hiệnmục tiêu đào tạo theo các hướng giáo dục giáo dục toàn diện
Thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhà trường có điềukiện phát huy vai trò tích cực của mình với xã hội, mở ra khả năng thuận lợi
để gắn học với hành, nhà trường với xã hội thông qua việc đưa thầy và tròtham gia các hoạt động cộng đồng Đây là dịp để học sinh củng cố tri thức đãhọc trên lớp, biến tri thức thành niềm tin Thông qua các hình thức hoạt động
Trang 18cụ thể, học sinh có dịp để đối chiếu, để kiểm nghiệm tri thức đã học, làm chonhững tri thức đó trở thành của chính các em.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một hoạt động giáo dục đượcthực hiện một cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm góp phần thựcthi quá trình đào tạo học sinh, đáp ứng nhu cầu đa dạng của đời sống xã hội
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm tất cả các hoạt động nốitiếp các hoạt động giáo dục trong giờ học Các hoạt động này có thể thựchiện ở trong trường, ở các câu lạc bộ, nhà văn hóa địa phương Các hoạt độnggiáo dục lý tưởng, đạo đức ngoài giờ thực hiện nhiệm vụ giáo dục đa dạng vàđưa học sinh vào thực tế lĩnh hội các tri thức khoa học, các chuẩn mực đạođức và hình thành các hành vi một cách tự giác Hoạt động giáo dục đạo đứcngoài giờ lên lớp đưa đến cho học sinh các loại hình hoạt động nhẹ nhàng,hấp dẫn như vui chơi, hoạt động văn hóa, văn nghệ, lao động công ích, hoạtđộng xã hội chính trị, hoạt động thể dục thể thao, tham quan du lịch…nó liênquan đến hoạt động học tập, hoạt động lao động, hoạt động giao tiếp, hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp góp phần hoàn thiện quá trình giáo dục, giúpcác em đạt các mục tiêu giáo dục sau:
- Thư giãn thoải mái sau các giờ học văn hóa căng thẳng
- Được học tập thực tế thông qua cac hoạt động thăm quan du lịch
- Hình thành nhu cầu hứng thú thói quen tốt trong các hoạt động vàcách ứng xử có văn hóa hàng ngày ở mọi nơi, mọi lúc
- Củng cố mở rộng kiến thức, rèn luyện kỹ năng thực hành, bồi dưỡngnăng lực tổ chức các hoạt động thực tiễn
1.1.1.4 Giáo dục lý tưởng XHCN cho học sinh THPT thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
Tháng 1 năm 1946, trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc,Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: "Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởiđầu từ tuổi trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội" Trong suốt cuộc đời hoạt
Trang 19động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh luôn dành cho thế hệ trẻ tình cảm thươngyêu sâu sắc và sự quan tâm, chăm sóc, đào tạo bồi dưỡng đặc biệt Người luônkhẳng định thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà, là tiền đồ của Tổ quốc,
Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh “phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho
họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa hồngvừa chuyên”, trở thành “người công dân tốt, người lao động tốt, người cán
bộ tốt của nước nhà”, xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước
Nói chung là định hướng cho nhận thức của con người về mục đích,mục tiêu, ước mơ cho một tương lai cao đẹp nhất, tốt đẹp nhất để mỗi conngười phấn đấu, vượt mọi khó khăn, trở ngại để vươn lên thực hiện thànhcông sự hoàn thiện bản thân
Trong di sản lý luận của V.I.Lênin, giáo dục lý tưởng cộng sản chothanh niên là vấn đề đặc biệt quan trọng, được xem là cái gốc để xây dựngnhững con người mới, là người kế tục sự nghiêp cách mạng của Đảng đápứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng XHCN Trước hết, theo V.I.Lênin vấn
đề cốt lõi, cũng là vấn đề hàng đầu trong giáo dục lý tưởng cộng sản chothanh niên là trang bị cho họ những tri thức khoa học toàn diện, làm cơ sở đểtiếp nhận một cách tự giác lý luận Mác xít, tiếp nhận những kết luận về tínhtất yếu của CNXH, CNCS mà Mác – Ăngghen đã chỉ ra Người khẳng định: ýthức XHCN ngày nay chỉ có thể nảy sinh được trên cơ sở sự hiểu biết khoahọc sâu sắc Cũng trong nội dung giáo dục lý tưởng cộng sản, V.I.Lê-nin chorằng: Phải làm cho toàn bộ sự nghiệp giáo dục, rèn luyện và dạy dỗ thanhniên ngày nay trở thành sự nghiệp giáo dục đạo đức cộng sản Đó cũng là cơ
sở của việc rèn luyện, học tập và giáo dục cộng sản Đó là lời giải đáp về vấn
đề phải học tập chủ nghĩa cộng sản như thế nào
Ở nước ta hiện nay, chúng ta nhận thức rất rõ vai trò của giáo dục chủnghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là cho thanh niên, họcsinh Vấn đề này thiết nghĩ không cần bàn thêm, điều đáng bàn có lẽ chính là
Trang 20nội dung giáo dục Nội dung giáo dục chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng HồChí Minh cần phải không ngừng đổi mới Phải tập trung nghiên cứu, vừa đưavào giáo dục những nội dung phù hợp, hấp dẫn người học, vừa bảo đảm tính
cơ bản, hệ thống, tạo điều kiện để người học nắm bản chất, vận dụng sáng tạotrong thực tiễn Hiện nay, giáo dục chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, một mặt cần khẳng định tính cách mạng và khoa học của các nguyên
lý, quy luật, mặt khác phải làm rõ những vấn đề cần nhận thức lại cho đúngđắn, những vấn đề cần bổ sung phát triển trên cơ sở tổng kết thực tiễn vàthành tựu của khoa học hiện đại
Tại Đại hội XI, Đảng ta tiếp tục xác định con người, nhân tố con người
là một trong năm quan điểm phát triển: “ phát huy tối đa nhân tố con người;coi con người là chủ thể, nguồn lực chủ yếu và là mục tiêu của sự phát triển”;
là một trong ba khâu đột phá chiến lược: “Phát triển nhanh nguồn nhân lực,nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược…”; đồngthời cũng là 1 trong 12 định hướng phát triển kinh tế – xã hội: “Nâng cao chấtlượng nguồn nhân lực, đổi mới toàn diện và phát triển nhanh giáo dục đàotạo” [8,11]
Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò của GD – ĐT đối với sự phát triểnnguồn nhân lực Nếu nguồn nhân lực quyết định sự phát triển của quốc gia,thì GD – ĐT là phương tiện chủ yếu quyết định chất lượng con người, là conđường cơ bản để phát triển nguồn nhân lực Mọi chiến lược phát triển kinh tế
- xã hội sẽ không thành công nếu không thực hiện tốt chiến lược GD – ĐT
Do đó, phải làm cho các cấp, các ngành, mọi nhà, mọi người thấu triệt quanđiểm “giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”, “đầu tư cho giáo dục, đàotạo là đầu tư cho phát triển, đầu tư cho tương lai”; GD – ĐT phải đi trước mộtbước
1.1.2 Nội dung giáo dục lý tưởng cho học sinh THPT thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
Trang 21Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt động giáo dụcđược tổ chức nhằm bổ sung tiếp nối các hoạt động giáo dục trong chính khoágóp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách người học.
Nhà văn Pháp Đi-dơ-rô từng nói rằng nếu không có mục đích, chúng takhông làm được gì cả Chúng ta cũng không làm được gì vĩ đại nếu mục đíchtầm thường Câu nói đó, lời khẳng định đó thật rõ ràng Nó khuyên chúng tasống thì phải có mục đích, lý tưởng phải cao đẹp thì sống mới có ý nghĩa, mớilàm được những điều vĩ đại Lý tưởng sống là mục đích tốt đẹp mà mỗi conngười muốn hướng tới, là lí do, mục đích mà mỗi con người mong mỏi đạtđược Người có lý tưởng sống cao đẹp là người luôn suy nghĩ và hành động
để hoàn thiện mình hơn, giúp ích cho mình, gia đình, xã hội và đất nước
Để đạt được khát vọng đó, người ta luôn tìm cho mình một lẽ sống chocuộc đời, hay nói đúng hơn là một lý tưởng Lý tưởng này sẽ hướng dẫn đời
họ vượt qua mọi chông gai và can đảm chấp nhận mọi nghịch cảnh Vì có một
lý tưởng để theo đuổi, có một lẽ sống cho cuộc đời, là niềm hạnh phúc lớn laonhất của con người
Việc xác định hình thức và lựa chọn ưu tiên các hình thức giáo dục lýtưởng cho học sinh hiện nay là một yêu cầu khách quan của các chủ thể quản
lý Đây là công việc thường xuyên liên tục và có tính hệ thống thì mới có thểđào tạo ra được những sản phẩm đáp ứng được nhu cầu của công cuộc xâydựng và bảo vệ tổ quốc Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần yêu cầungười cách mạng phải vừa có Tài và Đức,vừa "Hồng" vừa "Chuyên"
Nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp rất phong phú, đa dạng,chủ yếu tập trung vào các loại hình sau đây:
Hoạt động chính trị xã hội: hoạt động chính trị xã hội bao gồm hoạtđộng kỷ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện về chính trị xã hội trong nước vàquốc tế hoặc những sự kiện đáng chú ý ở địa phương; nghe báo cáo thời sựcác vấn đề chính trị, xã hội, kinh tế, văn hoá nổi bật đang được quan tâm; học
Trang 22tập và thi tìm hiểu những truyền thống tốt đẹp của nhà trường, địa phương;học tập, tuyên truyền, cổ động về nội quy nhà trường, những quy định củapháp luật; trao đổi, thảo luận về các sự kiện chính trị xã hội; hoạt động kếtnghĩa, giao lưu với các trường, các lớp…
Hoạt động văn hoá nghệ thuật; sinh hoạt văn nghệ; đọc sách báo, xemphim, xem biểu diễn văn nghệ; tham quan danh lam thắng cảnh, di tích lịchsử; cắm trại; tổ chức sinh nhật bạn; thi vẻ đẹp tuổi học đường; hội thi khéo tayhay làm; sinh hoạt câu lạc bộ…
Hoạt động thể dục thể thao, vui chơi giải trí: thể dục giữa giờ; tập vàchơi thể thao; các trò vui chơi, giải trí; tổ chức hội vui khoẻ, ngày hội thểthao…
Hoạt động lao động, khoa học, kỹ thuật, hướng nghiệp: trực nhật, sửabàn ghế, trang trí lớp học, trồng cây, tham gia lao động các công trình côngcộng; các trò chơi tìm hiểu về tự nhiên xã hội theo các chủ đề; tham gia sinhhoạt câu lạc bộ; thi làm đồ dùng dạy học; tham quan các cơ sở sản xuất, cáccông trình khoa học…
Với nội dung phong phú, đa dạng, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
có thể được tổ chức thường xuyên, đan xen với nhau dựa vào chủ điểm giáodục hàng tháng, gắn với các sự kiện chính trị của địa phương, đất nước…
Lý tưởng là một yếu tố rất quan trọng trong cuộc sống, đó chính là mụcđích sống Nếu không có lý tưởng sống có nghĩa là không có mục đích sống,như vậy là mất phương hướng Vì vậy mỗi chúng ta phải tìm ra được lý tưởngsống cho riêng mình Chúng ta có thể dựa vào đó để xác định phương hướngtrong cuộc sống
1.1.3 Vai trò của công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh ở các trường THPT
Báo cáo chính trị tại Đại hội 10 chỉ rõ: "Đối với thế hệ trẻ, thườngxuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức, lối sống; tạo môi
Trang 23trường thuận lợi để phát triển toàn diện" Nhằm góp phần thực hiện địnhhướng đó, chúng tôi xin được nêu ra một số nội dung giải pháp và kiến nghịnhư sau:
Vấn đề thanh niên đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng và LuậtThanh niên xác định "ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát huy nguồn lựccon người" Chăm lo bồi dưỡng, giáo dục thanh niên phát triển toàn diện làmột trong những yếu tố bền vững của sự nghiệp cách mạng Vì vậy, trongcông tác thanh niên, trước hết cần không ngừng tăng cường giáo dục nâng caobản lĩnh chính trị, bồi dưỡng đạo đức, lý tưởng cách mạng của Đảng, của dântộc; bồi dưỡng lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội cho thế hệ trẻ; lấy giáodục nhân cách, "giáo dục làm người" là chính theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Điều cốt yếu hiện nay là cần tạo dựng cho thanh niên ý chí tự lực, tự cường,không cam chịu đói nghèo lạc hậu, dám tự tin vượt qua mọi khó khăn, thửthách Nói cách khác, đó chính là quá trình xây dựng động cơ, tạo nội lực tinhthần cho thanh niên
Đặc biệt, trong nền kinh tế thị trường, mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế,bùng nổ thông tin mạnh mẽ như ngày nay, việc bồi dưỡng lý tưởng, tạo dựngbản lĩnh chính trị cho thanh niên chính là cơ hội giúp họ biết chọn lựa, tiếpthu những tinh hoa văn hóa và nâng cao khả năng đề kháng trước các âm mưuphá hoại, chia rẽ, lôi kéo của các thế lực thù địch, các cám dỗ vật chất và các
tệ nạn xã hội khác Việc bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cần được tiến hànhtrên cơ sở khoa học và được triển khai thường xuyên, liên tục thông qua việc
tổ chức cho thanh niên nghiên cứu, học tập, quán triệt các chủ trương, chínhsách, đường lối của Đảng, Nhà nước, học tập chủ nghĩa Mác - Lênin và tưtưởng Hồ Chí Minh Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về phương thức giáo dục đốivới thanh niên trên cơ sở nguyên lý giáo dục khoa học của chủ nghĩa Mác -Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận gắn với thực tiễn, "học" đi đôi với
"hành" Hình thức giáo dục đối với thanh niên cần phù hợp với tâm lý lứa tuổi
Trang 24ưa thích cái mới và sự sáng tạo; đề cao yếu tố "tự giáo dục", "tự rèn luyện"của người thanh niên đi đôi với sự định hướng, hỗ trợ, giúp đỡ và hướng dẫncủa tổ chức; gắn kết giữa việc giáo dục lý tưởng cách mạng với bảo vệ, chăm
lo bồi dưỡng và phát huy thanh niên trong sự nghiệp cách mạng
Trong toàn bộ sự nghiệp giáo dục nói chung thì việc giáo dục lý tưởngcho thanh niên nói chung và học sinh nói riêng, có ý nghĩa vô cùng quantrọng, bởi đó là cơ sở nền tảng hình thành con người mới "vừa hồng, vừachuyên" Chính vì thế mà giáo dục và đào tạo phải là sự nghiệp của toànĐảng, toàn dân, trong đó có vai trò của nhà trường là hết sức quan trọng
Đối với nước tađang trong thời kỳ đổi mới để phát triển, dưới sự tácđộng mạnh mẽ của khoa học – công nghệ đối với các hoạt động kinh tế– xãhội thì CNH – HĐH càng trở lên quan trọng.CNH– HĐH là con đường tất yếudẫn tới sự phát triển chung cho các nền kinh tế tiến lên sản xuất lớn
Để cụ thể hóa những vấn đề đó, đòi hỏi thanh niên, học sinh và các tổchức có liên quan cần phải hướng đến thực hiện tốt các giải pháp sau:
Tăng cường công tác giáo dục nâng cao nhận thức về sự nghiệp CNH –HĐH đất nước và những yêu cầu của Đảng đối với tuổi trẻ nước ta, từ đó mà xácđịnh trách nhiệm to lớn và nhiệm vụ nặng nề của mình trong việc chuẩn bịnhững hành trang cần thiết trong thời gian tới
Không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, học tập để nâng cao trình độ về mọimặt cho phù hợp với điều kiện hoàn cảnh, cương vị công tác của mình; Tạo môitrường bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực trẻ, góp phần hình thành một lớpthanh niên mới có kiến thức, tay nghề và năng lực quản lý kinh tế, thích nghi vớikinh tế thị trường đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH đất nước;
Thường xuyên trau dồi lý tưởng XHCN, rèn luyện đạo đức, văn hoá, chấphành nghiêm chỉnh các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước
Trang 25Gương mẫu trong cộng đồng, làm tròn bổn phận của người công dân Chủđộng, tích cực, sáng tạo trong học tập, nâng cao trình độ về chính trị, học vấn,chuyên môn, nghiệp vụ.
1.1.4 Đặc điểm công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh phổ thông qua hoạt đông ngoài giờ lên lớp
Nghị quyết 25 TW7 (khoá X) là: “Tăng cường giáo dục lý tưởng, đạo
đức cách mạng, lối sống văn hoá, ý thức công dân để hình thành thế hệ thanh niên có phẩm chất tốt đẹp, có khí phách và quyết tâm hành động thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá” [7; 5].
Nghị quyết số 25, Hội nghị lần thứ 7 của Ban chấp hành Trung ươngĐảng (Khoá X) khẳng định rõ quan điểm chỉ đạo của Đảng ta đối với công tácthanh niên trong tình hình mới hiện nay của đất nước Chính thanh niên là lựclượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc “Thanh niên được đặt ở vịtrí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố nguồn lực conngười”, Đảng ta khẳng định “Chăm lo phát triển thanh niên vừa là mục tiêu,vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển vững bền của đất nước”[7; 6]
Điều 2 luật giáo dục nêu: “mục tiêu giáo dục là đào tạo con người ViệtNam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghềnghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hìnhthành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứngyêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [17; 2]
Điều 3 Tính chất, nguyên lý giáo dục
Trang 26Nền giáo dục Việt Nam là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa có tính nhândân, dân tộc, khoa học, hiện đại, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng HồChí Minh làm nền tảng.
Hoạt động giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý học đi đôi vớihành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn,giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội
Điều 9 Phát triển giáo dục
Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài
Phát triển giáo dục phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tiến
bộ khoa học, công nghệ, củng cố quốc phòng, an ninh; thực hiện chuẩn hóa,hiện đại hóa, xã hội hóa; bảo đảm cân đối về cơ cấu trình độ, cơ cấu ngànhnghề, cơ cấu vùng miền; mở rộng quy mô trên cơ sở bảo đảm chất lượng vàhiệu quả; kết hợp giữa đào tạo và sử dụng
Điều 10 Quyền và nghĩa vụ học tập của công dân
Học tập là quyền và nghĩa vụ của công dân
Mọi công dân không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, nam nữ,nguồn gốc gia đình, địa vị xã hội, hoàn cảnh kinh tế đều bình đẳng về cơ hội họctập
Nhà nước thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, tạo điều kiện để
ai cũng được học hành Nhà nước và cộng đồng giúp đỡ để người nghèo đượchọc tập, tạođiều kiện để những người có năng khiếu phát triển tài năng
Nhà nước ưu tiên, tạo điều kiện cho con em dân tộc thiểu số, con emgia đình ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, đối tượngđược hưởng chính sách ưu đãi, người tàn tật, khuyết tật và đối tượng đượchưởng chính sách xã hội khác thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập của mình
1.1.4.2 Hoạt động ngoài giờ lên lớp đóng vai trò gì đối với việc giáo dục lý tưởng cho học sinh
Trang 27Về mặt pháp lý, theo Điều lệ trường phổ thông, các hoạt động giáo dụctrong nhà trường phổ thông bao gồm:
- Hoạt động giáo dục trên lớp thông qua việc dạy và học các môn họctheo quy định
- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nhà trường phối hợp với cáclực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường tổ chức, bao gồm các hoạt độngngoại khoá về khoa học, đố vui qua các môn học, thể dục thể thao nhằm pháttriển năng lực toàn diện của học sinh và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu,các hoạt động vui chơi, tham quan, du lịch, giao lưu văn hoá, các hoạt độnggiáo dục môi trường, hoạt động công ích, các hoạt động xã hội, phù hợp vớiđặc điểm tâm sinh lí của học sinh
Về phương diện thực tiễn, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có vị trí
là cầu nối hai chiều giữa nhà trường và xã hội
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tạo điều kiện cho nhà trường pháthuy vai trò của mình với đời sống xã hội, mở ra khả năng thuận lợi để gắn họcvới hành, nhà trường với xã hội
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là điều kiện và phương tiện đểhuy động sức mạnh cộng đồng tham gia vào quá trình giáo dục đào tạo họcsinh
Vai trò của hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm giúp HS có những hiểubiết và thái độ đúng đắn về các giá trị văn hóa, xã hội của dân tộc và nhân loạiđồng thời góp phần giáo dục lý tưởng cho HS
Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Một năm bắt đầu từ mùa xuân,đời người bắt đầu từ tuổi trẻ” Nhà nước ta xem giáo dục là quốc sách hàngđầu, là nghề không cho phép tạo ra phế phẩm Giáo dục trong nhà trường bắtđầu từ tuổi trẻ, từ thế hệ trẻ Vì vậy, trong nhà trường, người GV đặc biệt làGVCN có vai trò, chức năng và nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc đào
Trang 28tạo thế hệ trẻ Mục đích của giáo dục là đào tạo con người có cả tài lẫn đức đểphục vụ cho sự tiến bộ xã hội.
1.2Cơ sở thực tiễn của công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh THPT thông qua hoạt đông ngoài giờ lên lớp ở trường THPT Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh
1.2.1 Khái quát về trường THPT Bình Chánh, Thành Phố Hồ Chí Minh
Lịch sử hình thành Trường THPT Bình Chánh
Trường THPT Bình Chánh có truyền thống lâu đời từ năm 1967, là mộttrường trung học phổ thông duy nhất trong huyện Bình Chánh, là một huyệnnông thôn ở phía nam Thành phố- Hồ Chí Minh từ những năm 2000 tới nayđược đô thị hoá đời sống của người dân trở nên phát triển hơn, mang lại nhiềuyếu tố tích cực về mọi mặt đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội Đồng thời cũngkhông ít hiện tượng tiêu cực xảy ra
- Qui mô đào tạo
Cơ cấu lớp học năm học 2010-1011
Tổng số lớp : 38 Tổng số học sinh : 1645
- Khối 10 : 17 lớp , 819 học sinh (đầu năm)
- Khối 11 : 10 lớp , 429 học sinh (đầu năm)
- Khối 12 : 11 lớp, 411 học sinh (đầu năm)
Bảng 1.1 Thống kê hạnh kiểm của HS trường THPT Bình Chánh năm học
(Nguồn: báo cáo tổng kết năm học 2010 – 2011 của trường THPT Bình Chánh)
Bảng 1.2 Thống kê về học lực của trường THPT Bình Chánh năm học 2010 2011
Trang 29(Nguồn: báo cáo tổng kết năm học 2011 – 2012 của trường THPT Bình Chánh)
Bảng 1.4 Thống kê về học lực của trường THPT Bình Chánh năm học 2011 –2012
Trang 30So sánh về học lực và hạnh kiểm của học sinh trong hai, năm học 2011) và năm học (2011-2012), có những tiến bộ khá rõ về cả hai mặt học lực
(2010-và hạnh kiểm, đây là dấu hiệu đáng phấn khởi, nhìn chung có tiến bộ, tỷ lệ tốtnghiệp năm học (2010-2011) là 85,1%, năm học( 2011-2012) là 94,87%
1.2.2 Thực trạng công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường THPT Bình Chánh
1.2.2.1 Những thuận lợi và khó khăn của trường THPT Bình Chánh trong công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh
* Những thuận lợi
Đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt,gắn bó với nghề nghiệp, sẵn sàng vượt khó, thầy cô giáo hết lòng vì học sinhthân yêu Các hiện tượng tiêu cực trong dạy thêm – học thêm đã được khắcphục tạo sự yên tâm, tin tưởng cho phụ huynh
Trong những năm qua, được sự quan tâm của Thành phố Hồ Chí Minhcủa Sở GD – ĐT cộng với sự nỗ lực của tập thể sư phạm nhà trường, TrườngTHPT Bình Chánh đã có những bước tiến mạnh mẽ Thường duy trì được sự
ổn định về chất lượng giáo dục Hàng năm, tỉ lệ học sinh đậu tốt nghiệp vàtrúng tuyển vào các trường đại học thuộc diện cao so với các trường trong cáchuyện của Thành Phố Hồ Chí Minh
Tập thể giáo viên đa số là trẻ và nhiệt tình năng động, có trình độ đạtchuẩn là 100% và trên chuẩn là 6 giáo viên, tập thể GV luôn tích cực đổi mới,cải tiến phương pháp dạy học, ứng dụng có hiệu quả CNTT vào quản lý vàgiảng dạy Đội ngũ nhân viên có tinh thần trách nhiệm trong công việc luônhoàn thành mọi nhiệm vụ đúng thời gian, kỳ hạn Hội cha mẹ HS cũng luônquan tâm, sát cánh cùng BGH nhà trường để kịp thời giúp đỡ và tạo điều kiện
về vật chất lẫn tinh thần cho các em HS để các em học tốt Học sinh đầu vàotheo hình thức xét tuyển nên cũng đạt được trình độ nhất định Nội quy củanhà trường được thực hiện rất nghiêm túc nên đa số HS rất ngoan và lễ phép
Trang 31Đa số các em học sinh chăm chỉ có động cơ học tập tốt, biết cống hiến,hăng hái tham gia các phong trào thanh niên tình nguyện, có nhận thức đúngđắn về thời cuộc, lý tưởng cách mạng, tự hào về truyền thống đấu tranh hàohùng của dân tộc.
* Những khó khăn
Bên cạnh những mặt tích cực, trường THPT Bình Chánh vẫn còn tồntại những khó khăn nhất định như:
Trang thiết bị và đồ dùng dạy học của nhà trường đã tuy đã được đầu tưnhiều hơn trước nhưng vẫn chưa đủ Phòng thí nghiệm hoá học và vật lý cònchật hẹp Phòng thí nghiệm sinh học chưa có, phải thực hành chung vớiphòng thí nghiệm vật lý nên gây khó khăn cho GV và HS Đồ dùng dạy họccho một số môn học chưa đáp ứng được yêu cầu Bên cạnh đó một số GVkhai thác và sử dụng đồ dùng dạy học chưa hợp lý nên hiệu quả chưa cao.Hiện tại, trường mới chỉ có một số phòng học có trang bị máy chiếu để phục
vụ giảng dạy nên GV mỗi khi dạy bài giảng có sử dụng công nghệ thông tinthì phải chuyển đổi phòng học, gây tình trạng ồn ào, lộn xộn và mất thời gian.Trình độ ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy của GV chưa cao, chưađược tiến hành thường xuyên nên cũng ảnh hưởng đến việc nâng cao chấtlượng dạy, học của trường Vì vậy, trong thời gian tới, để đổi mới phươngpháp dạy học, nâng cao chất lượng đào tạo đồng thời nâng cao công tác giáodục lý tưởng cho HS thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp, điều này đòi hỏicần phải có sự cố gắng rất nhiều của GV chủ nhiệm và GV bộ môn
HS của trường đa số là con em của người lao động có hoàn cảnh khókhăn cho nên phụ huynh ít có thời gian quan tâm đến việc học cũng như giáodục con em mình Và đây cũng chính là lí do một bộ phận không nhỏ thanhthiếu niên hiện nay thiếu lý tưởng sống, sống hờ hững với những gì diễn raxung quanh, sống theo quan niệm “Được đến đâu hay đến đấy” Phải chăngkhi cuộc sống đã no đủ, không phải lo toan vất vả thì họ trở nên ích kỉ, chỉ
Trang 32nghĩ đến bản thân, chỉ biết hưởng thụ và dần biến mình thành kẻ sống bámvào gia đình và xã hội thậm chí lao vào các tệ nạn xã hội Tỉ lệ thanh niênphạm tội, tỉ lệ nạo phá thai ở tuổi vị thành niên, tỉ lệ thanh niên nghiện matúy, bạo lực học đường ngày càng gia tăng là tiếng chuông báo động về lốisông buông thả của một số thanh niên Hiện tượng học sinh bỏ học lang thang
ở các tụ điểm game, trộm cướp thậm chí giết người Sự xuống cấp, tha hoá vềđạo đức và lý tưởng sống của một bộ phận thanh niên ấy chính là những bứcxúc của xã hội Dù ở đâu và thời điểm nào đi nữa thì hệ lụy của nó đối với xãhội không bao giờ nhỏ và cũng phải nói rằng, trách nhiệm đó không phải củariêng ai mà là của chung toàn xã hội Nói như vậy để thấy rằng, chia sẻ vàđược chia sẻ về lý tưởng sống cao đẹp với thanh niên có vai trò rất lớn trongviệc tạo ra và duy trì những quan niệm, suy nghĩ và hành động tốt đẹp về cuộcsống Cuộc sống có khác hay chăng là ở suy nghĩ của mỗi người Ở một góc
độ nào đó trong nhịp quay xô bồ của cuộc sống hiện đại, hãy làm cho nhữnggía trị đẹp về cuộc đời tồn tại mãi mãi trong lý tưởng của thanh niên chúng ta
1.2.2.2 Tình hình thực hiện công tác giáo dục lý tưởng cho học sinh ở trường THPT Bình Chánh
Giáo dục lý tưởng cho HS có một thái độ đúng đắn đối với chươngtrình hoạt động ngoài giờ lên lớp Cung cấp sẵn chủ đề và nội dung hoạt độngngay từ đầu năm học (đặc biệt khối 10) Giáo dục tư tưởng không chỉ chú ýđến đối tượng học sinh mà cần phải chú ý đến mối quan hệ với gia đình – xãhội dể phối hợp có hiệu quả tốt hơn trong việc học tập của các em
Trường THPT Bình Chánh luôn coi trọng cả ba mặt giáo dục: dạy làmngười, dạy chữ, dạy nghề; đặc biệt chú ý giáo dục lý tưởng, phẩm chất đạođức, lối sống, lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc, giáo dục về Ðảng Ngănchặn xu hướng coi nhẹ giáo dục chính trị, tư tưởng, xa rời định hướng xã hộichủ nghĩa, các biểu hiện tiêu cực trong hoạt động giáo dục Quan tâm hơn nữađến việc giáo dục nhân cách, kỹ năng và phương pháp làm việc; nâng cao
Trang 33trình độ về ngoại ngữ, tin học cho học sinh, sinh viên; phát triển năng lực,trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, làm cho thế hệ trẻ có đủ khả năng và bảnlĩnh thích ứng với những biến đổi nhanh chóng của thế giới; bồi dưỡng chothanh thiếu niên lòng yêu nước nồng nàn, tự hào, tự tôn dân tộc và khát vọngmãnh liệt về xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vănminh
Đoàn viên, thanh niên trong trường THPT Bình Chánh luôn nhận thức
rõ lý tưởng của mình chính là lý tưởng cách mạng của toàn dân tộc: Độc lậpdân tộc gắn liền với CNXH vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dânchủ, văn minh Mỗi Đoàn viên thanh niên cần phải được định hướng, rènluyện để hình thành những tố chất về chính trị như tính kiên định, kiên trìnhững nguyên tắc cơ bản trong cuộc sống cũng như trong công việc, nêu caotinh thần tập thể, hợp tác với mọi người, tôn trọng và tuân thủ theo kỷ cươngpháp luật; trung thành với lý tưởng đã chọn Bên cạnh đó, trong xu thế hộinhập, toàn cầu hóa như hiện nay, năng lực hoạt động thực tiển của thanh niêncòn non kém, dễ bị chi phối bởi lối sống ích kỉ, lười lao động, sống vội, sốnghưởng thụ, họ coi thường giá trị đạo đức, những truyền thống tốt đẹp của ôngcha để lại Thực trạng đó dẫn đến một hệ quả không lường đối với thế hệ trẻ,chất lượng giáo dục giảm sút, lối sống xa lai căn, hướng ngoại… xâm nhậphọc đường Thật sự cảm thấy đau lòng khi nghe những câu chuyện như:Nhiều học sinh bỏ học giữa chừng, học sinh chửi thề với thái độ thách thứcthầy giáo, học sinh nữ chặn đường đánh cô giáo, những bài làm lịch sử cười
ra nước mắt… Song thực trạng trên chưa đến độ báo động nhưng đó cũng lànguy cơ nếu không có sự quan tâm thoả đáng Vì vậy, Với vai trò quan trọngcủa giáo dục lý tưởng, từ thực trạng giáo dục lý tưởng trong tất cả đoàn viên,thanh niên nói chung, giáo dục lý tưởng, đạo đức cho đoàn viên, thanh niêntrong Trường THPT Bình Chánh nói riêng, trong những năm gần đây, côngtác xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống văn hóa lành mạnh trong xã hội, đặc
Trang 34biệt quan tâm giáo dục lý tưởng, đạo đức cho thế hệ trẻ luôn được Đảng ta coitrọng Nhằm tăng cường hiệu quả của công tác giáo dục chính trị chính trị tưtưởng cho Đoàn viên thanh niên trong nhà trường, thiết nghĩ chúng ta cầnthực hiện tốt một số giải pháp sau: Một là, nâng cao chất lượng giáo dục tưtưởng chính trị cho học sinh thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp Đặcbiệt là tiết chào cờ đầu tuần, công tác giáo dục lý tưởng, giáo dục truyềnthống, pháp luật, đạo đức lối sống cho đoàn viên, thanh niên học sinh đượcxem là nhiệm vụ hàng đầu qua đó giúp cho HS xác định đúng đắn động cơ,thái độ trong học tập và rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp, góp phần xây dựngđược một lớp thanh niên vững vàng về chính trị, có nhân cách tốt Phải tăngcường giáo dục cho họ tình cảm yêu nước nồng nàn Yêu nước, tức là yêu độclập của đất nước; yêu chủ nghĩa xã hội; là phải làm giàu cho gia đình và đấtnước; phải trung với Đảng, với nước, hiếu với nhân dân Cần tổ chức triểnkhai đồng bộ những đợt sinh hoạt chính trị quan trọng như: chương trình rènluyện đoàn viên, học tập 6 bài học lý luận chính trị cho đoàn viên thanh niên,thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh”, đăng kí chăm sóc di tích lịch sử, khu tưởng niệm các anh hùng cáchmạng, Bà mẹ Việt Nam anh hung… gắn việc giáo dục chính trị tư tưởng vớiphong trào xây dựng trường học thân thiện của ngành giáo dục Đây là nhữngđợt sinh hoạt chính trị góp phần tích cực bồi dưỡng lòng yêu nước, yêu chủnghĩa xã hội, xác định lý tưởng cách mạng cho thanh niên, nhưng qua thăm
dò số ý kiến coi trọng những đợt sinh hoạt chính trị này còn rất khiêm tốn.Giáo dục thông qua tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần Theo cách làm có hiệu quảđược của trường THPT Bình Chánh, tổ chức cho học sinh thi kể chuyện Bác
Hồ trong giờ chào cờ, hoặc Đoàn trường tổ chức thi tìm hiểu nội dung đã họcdưới các hình thức tổ chức trò chơi trí tuệ như chương trình truyền hìnhthường làm Ban chấp hành Đoàn trường phải có sự đầu tư nghiêm túc khithực hiện triển khai cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Trang 35Hồ Chí Minh” để xây dựng chương trình phù hợp Tăng cường phát hiện, nêugương, khen thưởng những học sinh nghèo vượt khó vươn lên học giỏi, đó lànhững tấm gương đã học tập đạo đức Hồ Chí Minh bằng chính việc làm, hànhđộng của mình Tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng theo chủ đề, chủ điểmtừng tháng với nội dung: giáo dục đạo đức, pháp luật, giáo dục truyền thốngcủa Đoàn và truyền thống “tôn sư trọng đạo” của nhà trường, giáo dục sứckhoẻ sinh sản vị thành niên cho học sinh.
1.2.2.3 Tình hình giáo dục lý tưởng cho học sinh thông qua hoạt đông ngoài giờ lên lớp ở trường THPT Bình Chánh
Có rất nhiều con đường để giáo dục lý tưởng cho HS THPT, trong số
đó con đường giáo dục lý tưởng thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp đóng vai trò quan trọng Mục tiêu của hoạt động ngoài giờ lên lớp ởtrường phổ thông nói chung, trường THPT Bình Chánh nói riêng nhằm giúp
HS có những hiểu biết và thái độ đúng đắn về các giá trị văn hóa, xã hội củadân tộc và nhân loại Trong nhà trường, mọi hoạt động giáo dục đều nhằmhình thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ Mục đích của giáo dục làđào tạo con người có cả tài lẫn đức để phục vụ cho sự tiến bộ xã hội Hoạtđộng ngoài giờ lên lớp là một trong những nội dung giáo dục toàn diện HS.Với mục đích tiếp nối hoạt động dạy học trên lớp nhằm khắc sâu kiến thứccác bộ môn văn hóa bằng cách tổ chức ngoài giờ học Từ đó, giúp các emtrang bị đầy đủ khả năng để có thể hòa nhập với xã hội, giúp các em hoànthành được những kĩ năng cơ bản như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng hoạt động,
tự nhận thức bản thân, kĩ năng xây dựng quan hệ cá nhân Giáo dục là quátrình kết hợp vai trò chủ đạo của GV với sự tự giác tích cực, tự rèn luyện của
HS nhằm hình thành ý thức, tính cách và chủ yếu là hành vi thói quen đạo đứcvới các chuẩn mực xã hội quy định Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp làmột hoạt động quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện,thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường Chính từ những hoạt động như:
Trang 36lao động, sinh hoạt tập thể, hoạt động xã hội đã góp phần rất lớn trong việchình thành nhân cách của học sinh, giúp các em biết tự giáo dục, tự rèn luyện,
tự hoàn thiện mình Có thể nói, việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp
là xây dựng cho học sinh các mối quan hệ phong phú, đa dạng một cách cómục đích, có kế hoạch có nội dung và phương pháp nhất định, gắn giáo dụcvới cộng đồng, tạo sự thân thiện trong mọi tình huống Biến các nhu cầukhách quan của xã hội thành những nhu cầu của bản thân học sinh Chínhtrong quá trình sống, học tập, lao động, giao lưu, vui chơi giải trí các emhọc sinh đã tự hình thành và phát triển nhân cách của mình Vì thế, hoạt độngngoài giờ lên lớp có liên quan đến việc mở rộng kiến thức, tư tưởng, tình cảm,nâng cao thể lực, thể chất và tinh thần của học sinh, hình thành lối sống vănhóa
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp còn là môi trường để rèn luyệncác kĩ năng, hình thành quan điểm sống phù hợp với chuẩn mực đạo đức của
xã hội qua sự định hướng của nhà sư phạm, qua các hoạt động trao đổi, tọađàm…
Để làm tốt nội dung giáo dục lý tưởng cho học sinh qua hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp, nhà trường và tổ chức Đoàn Thanh niên cần lưu ýnhững vấn đề sau:
Nội dung giáo dục lý tưởng phải xuyên suốt tất cả các chủ đề giáo dụctrong năm mà Bộ GD – ĐT đã quy định, khai thác triệt để các khía cạnh cóliên quan trong từng chủ đề như: Thanh niên học tập rèn luyện vì sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Thanh niên với tình bạn, tình yêu vàgia đình; Thanh niên với truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo; Thanh niênvới sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; Thanh niên với giữ gìn bản sắcvăn hóa dân tộc; Thanh niên với vấn đề lập nghiệp; Thanh niên với hòa bình,hữu nghị và hợp tác; Thanh niên với Bác Hồ…
Trang 37Tập trung vào việc rèn luyện các kĩ năng sống cho học sinh như kĩ năng
tự nhận thức, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng ra quyết định,
để học sinh phát huy tính tích cực hoạt động, giúp các em có thêm kinhnghiệm trong việc tổ chức và điều khiển hoạt động Có thể coi đây là vai trògián tiếp của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong việc thúc đẩy tínhtích cực hoạt động của học sinh
Hàng năm, nên tổ chức các lớp tập huấn cho giáo viên về nội dung,phương pháp tiến hành hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, thường xuyênsinh hoạt chuyên môn, trao đổi giữa các giáo viên, xây dựng các hoạt độngmẫu để giáo viên và các trường học tập lẫn nhau
Như vậy, giáo dục lý tưởng văn hóa của học sinh trường THPT BìnhChánh qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một việc làm cần thiết vàquan trọng để tạo ra một thế hệ học sinh đáp ứng được với sự đổi thay từngngày của đất nước
1.2.2.4 Những kết quả đạt được trong việc giáo dục lý tưởng cho học sinh THPT thông qua hoạt đông ngoài giờ lên lớp
Hiện nay, với mục tiêu “Dạy làm Người trước khi dạy chữ”, trườngtrung học phổ thông Bình Chánh tập trung vào các phương châm “Chấtlượng – Trung thực – Hội nhập” Hưởng ứng cuộc vận động của ngành giáodục, nhà trường kiên quyết nói không với tiêu cực và nói không với bệnhthành tích Có thể học sinh của trung học phổ thông Bình Chánh chưa giỏi
Trang 38nhưng nhà trường nhất định hướng đến chất lượng thực trong kết quả học tậpcũng như rèn luyện hạnh kiểm của các em nhằm giúp các em thành người.Mọi đánh giá xếp loại trong nhà trường luôn được ghi nhận một cách đúngđắn, chính xác, trung thực Và trên hết, trường trung học phổ thông BìnhChánh luôn hướng đến hiệu quả giáo dục ở mọi bình diện, nên mọi người ởđây luôn ý thức đang dạy ai, dạy như thế nào, đào tạo cái gì, để làm gì, trongthời đại ngày nay?
Biết xây dựng kế hoạch học tập và rèn luyện để có thể thực hiện đượcbổn phận của thanh niên học sinh, phấn đấu trở thành những công dân có íchcho tương lai
Tích cực chủ động, tự giác trong học tập và rèn luyện, sẵn sàng thamgia các hoạt động thể hiện hiện vai trò của thanh niên, HS trong sự nghiệpchung
Trường trung học phổ thông Bình Chánh đã tổ chức hội thảo chuyên đềnâng cao chất lượng, phụ đạo học sinh yếu - kém trong hội nghị công nhânviên chức, trong các cuộc họp của chi bộ và tổ chuyên môn
Các văn bản quan trọng của ngành luôn được nhà trường phổ biến đếntừng giáo viên và thường xuyên nhắc nhở các thành viên trong trường nghiêncứu và thực hiện tốt
Phối hợp với Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh và Viện kiểm sátnhân dân huyện Bình Chánh tổ chức phiên tòa giả định về An toàn giao thôngcho học sinh toàn trường vào tháng 09/2011 (hình ảnh xem phần phụ lục)
Phối hợp với Hội luật gia huyện Bình Chánh và Hội luật gia thành phố
Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền cho học sinh toàn trường nghe về Luậtphòng chống ma túy vào tháng 11/2011 (hình ảnh xem phần phụ lục)
Nhà trường cũng hướng dẫn, tổ chức cho HS cả ba khối tham quan,tham quan, dã ngoại:
Trang 39+ Khối 11, 12 học tập, tham quan tại nhà máy bột giặt Ti cô và tỉnhBình Dương
+ Khối 10 tham quan, học tập dã ngoại, kết hợp với việc kết nạp đoànviên tại địa đạo Củ Chi và đền Bến Dược vào đúng ngày thành lập Quân độinhân dân Việt Nam 22/12/2011
Sau chuyến đi, HS viết bài thu hoạch; giáo viên bộ môn đánh giá, chođiểm
Tổ chức cho giáo viên và học sinh quyên góp tiền để ủng hộ đồng bàomiền Trung bị bão lụt với số tiền hơn 8 triệu đồng
Tích cực hưởng ứng năm an toàn giao thông 2012, ký kết quy chế phốihợp bảo đảm an ninh, trật tự tại các trường trung học phổ thông trên địa bànhuyện Bình Chánh
Ngoài ra, trường còn tổ chức một số các hoạt động khác như: đã thànhlập đội học sinh giải toán nhanh bằng máy tính cầm tay và sẽ tham gia cuộcthi học sinh giỏi này do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức vào ngày 08/01/2012
Đã thành lập đội học sinh giỏi khối 12 và cử 27 học sinh tham gia cuộcthi học sinh giỏi khối 12 do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức trong năm học.Kết quả: Trường đạt được 02 giải ba
Trường cũng đã tổ chức bồi dưỡng cho học sinh khối 10, 11 và cử 18học sinh tham gia kỳ thi Olympic 30 tháng 4 tổ chức tại thành phố VũngTàu Kết quả: đạt 01 huy chương bạc môn Ngữ Văn 10
Cử 05 học sinh tham gia cuộc thi tìm hiểu về HIV/AIDS do Sở Giáodục và Đào tạo TP.HCM tổ chức vào tháng 12/2011
Tổ chức thi văn nghệ “Tiếng hát học sinh trường THPT Bình Chánh”
và hội thi “Giáo viên hát Karaoke” chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam20/11 (hình ảnh xem phần phụ lục)
Giáo dục về truyền thống văn hóa, bản sắc dân tộc nước nhớ nguồn(giỗ tổ Hùng Vương mồng 10/3…) (hình ảnh xem phần phụ lục)
Trang 40Trong năm học 2011 – 2012, trường THPT Bình Chánh đã hoàn thành
kế hoạch giảng dạy đã được đề ra từ đầu năm học như: Nề nếp, trật tự, kỷcương của nhà trường từng bước được cải thiện, GV thực hiện tốt kế hoạchgiảng dạy, HS tích cực thi đua học tập tốt
Tuy nhiên, kết quả giáo dục học sinh của trường chưa đạt được nhưmong muốn (tỉ lệ HS yếu kém còn cao), đòi hỏi tập thể sư phạm của trườngcần cố gắng nhiều hơn nữa
1.2.2.5 Những vấn đề đặt ra từ thực tiễn giáo dục lý tưởng cho học sinh THPT thông qua hoạt đông ngoài giờ lên lớp
Trong những năm qua, đất nước ta chuyển mình trong công cuộc đổimới sâu sắc và toàn diện, từ một nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sangnền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lýcủa Nhà nước Với công cuộc đổi mới, chúng ta có nhiều thành tựu to lớn rấtđáng tự hào về phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa - giáo dục
Tuy nhiên, mặt trái của cơ chế mới cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sựnghiệp giáo dục, trong đó sự suy thoái về đạo đức và những giá trị nhân văntác động đến đại đa số thanh niên và học sinh như: có lối sống thực dụng,thiếu ước mơ và hoài bão, lập thân, lập nghiệp; những tiêu cực trong thi cử,bằng cấp, chạy theo thành tích Thêm vào đó, sự du nhập văn hoá phẩm đồitruỵ thông qua các phương tiện như phim ảnh, games, mạng Internet… làmảnh hưởng đến những quan điểm về tình bạn, tình yêu trong lứa tuổi thanhthiếu niên và học sinh, nhất là các em chưa được trang bị và thiếu kiến thức
về vấn đề này
Đánh giá thực trạng giáo dục, đào tạo Nghị quyết TƯ 2 khóa VIII nhấnmạnh: điều đáng lo ngại trong giai đoạn hiện nay là một bộ phận học sinh,sinh viên có tình trạng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, sống theolối thực dụng, ích kỷ, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bảnthân và đất nước Trong những năm sắp tới cần phải tăng cường giáo dục tư