Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học lê lợi thành phố vinh nghệ an

Trong điều lệ trờng tiểu học nêu rõ yêu cầu giáo dục ngoài giờ lên lớp ở điều 27 chơng 3: HĐGDNGLL do nhà trờng phối hợp với các lực lợng giáo dụcngoài nhà trờng tổ chức, bao gồm hoạt độ

Lời cảm ơn

Đề tài này đợc thực hiện tại Khoa Giáo dục tiểu học Trờng Đại học Vinh

và Trờng Tiểu học Lê Lợi, thành phố Vinh, với sự hớng dẫn khoa học của Thầy giáo Nguyễn Nh An Ngoài sự nỗ lực của bản thân, em đã nhận đợc sự giúp đỡ tận tình của các Thầy giáo, Cô giáo trong khoa Giáo dục tiểu học, các Cô giáo, Thầy giáo ở trờng Tiểu học Lê Lợi.

Nhân dịp đề tài đợc hoàn thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới thầy giáo Nguyễn Nh An, ngời đã tận tâm, hớng dẫn, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập và làm khoá luận tốt nghiệp.

Em xin cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Giáo dục tiểu học đã đóng góp những ý kiến quý báu và giúp đỡ em rất nhiều để em hoàn thành khoá luận này.

Tác giả xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình, tạo mọi điều kiện thuận lợi của ban lãnh đạo và giáo viên trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh –

Tỉnh Nghệ An, đã giúp đỡ em thu thập đợc nhiều t liệu quý báu phục vụ cho việc hoàn thành luận văn tốt nghiệp.

Chân thành cảm ơn tất cả bạn bè, ngời thân đã động viên, giúp đỡ, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và làm luận văn tốt nghiệp.

Bản luận văn của em không thể tránh khỏi những sai sót, hạn chế … Em Em xin kính mong những ý kiến đóng góp của những ngời quan tâm, tác giả xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm này !

Tác giả

mục lục

Trang

Quy ớc viết tắt trong khoá luận 1

* Mở đầu 1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể, đối tợng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phơng pháp nghiên cứu 4

Chơng 1: Cơ sở lý luận của công tác tổ chức HĐGDNGLL 1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề ……… 6

2 Lý luận về công tác tổ chức HĐGDNGLL ở trờng tiểu học 9 2.1 Một số khái niệm cơ bản ……… 9

2.2 Đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học 11

2.3 Vị trí, vai trò và nhiệm vụ của HĐGDNGLL 14

2.4 Các nội dung của HĐGDNGLL 17

2.5 Đặc điểm của các HĐGDNGLL ở tiểu học 19

Chơng 2: Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tổ chức HĐGDNGLL ở trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – TP Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An 1 Thực trạng công tác tổ chức HĐGDNGLL ở trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An 21

1.1 Khảo sát thực trạng 21

1.2 Kết quả khảo sát 21

2 Phân tích nguyên nhân của thực trạng ……… 41

3 Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tổ chức HĐGDNGLL ở các trờng tiểu học ……… 42

3.1 Cơ sở đề xuất biện pháp ……… 42

3.2 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 43

3.3 Các biện pháp đề xuất: 44

4 Khảo nghiệm các biện pháp đề xuất ……… 52

4.1 Mục đích khảo nghiệm ……… 52

4.2 Phạm vi và nội dung khảo nghiệm 52

4.3 Phơng pháp khảo nghiệm 53

4.4 Kết quả khảo nghiệm 53

* Kết luận và kiến nghị 62

* Tài liệu tham khảo 66

* Phụ lục 68

Quy íc viÕt t¾t trong kho¸ luËn

GD – Tp Vinh – §T : Gi¸o dôc vµ §µo t¹o

Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X tiếp tục khẳng định: “Giáo dục - Đàotạo cùng với Khoa học – Tp Vinh – Công nghệ là quốc sách hàng đầu Phát triển giáo dục

là động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là

điều kiện để phát huy nguồn lực con ngời – Tp Vinh – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội,tăng trởng kinh tế nhanh và bền vững Muốn đào tạo nguồn lực con ngời đáp ứngyêu cầu phát triển của xã hội cần quan tâm đến việc nâng cao chất lợng giáo dụctoàn diện cho học sinh” [19]

Để thực hiện quá trình giáo dục, một mặt chúng ta phải tổ chức các hoạt

động giáo dục trên lớp có chất lợng, mặt khác phải tổ chức các HĐGDNGLL đểxây dựng và phát triển một cách toàn diện về trí tuệ, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ

và thể chất của trẻ, nhằm hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển nhâncách của một con ngời Việt Nam XHCN

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL) là bộ phận hợpthành của giáo dục, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trờng Chính

từ những hoạt động nh lao động, sinh hoạt tập thể, hoạt động xã hội… đã gópphần quan trọng trong việc hình thành nhân cách của học sinh Các em biết tựgiáo dục, tự rèn luyện, tự hoàn thiện con ngời… Có thể nói khái quát hơn việc tổchức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là xây dựng cho các em mối quan

hệ phong phú, đa dạng, một cách có mục đích, có kế hoạch, có nội dung và

ph-ơng pháp nhất định Biến các yêu cầu khách quan của xã hội thành những nhucầu của bản thân học sinh

Các công trình nghiên cứu về sự phát triển nhân cách đã xác định: “Nhâncách trẻ đợc hình thành và phát triển thông qua các hoạt động có ý thức” [8].A.Binet xem trí thông minh là hoạt động có chủ đích đợc điều khiển từ nội tâmbằng cách xác lập những mối quan hệ giữa chủ thể và hành động Các nhànghiên cứu cho rằng chính trong quá trình sống, học tập, giao lu, vui chơi giảitrí… Con ngời đã tự hình thành và phát triển nhân cách của mình Vì thế, hoạt

động giáo dục ngoài giờ lên lớp có liên quan đến việc mở rộng kiến thức, t tởng,tình cảm, năng lực, nâng cao thể lực, thể chất và tinh thần học sinh Do vậy, cầnphải kết hợp việc học tập trên lớp với việc rèn luyện kỹ năng thực hành, giúp họcsinh hiểu sâu hơn và nắm vững bản chất của sự vật, hiên tợng…Tạo niềm tin và

óc sáng tạo cho các em khi con ngồi trên ghế nhà trờng

Trong điều lệ trờng tiểu học nêu rõ yêu cầu giáo dục ngoài giờ lên lớp ở

điều 27 chơng 3: HĐGDNGLL do nhà trờng phối hợp với các lực lợng giáo dụcngoài nhà trờng tổ chức, bao gồm hoạt động ngoại khoá về khoa học, văn học,nghệ thuật, thể dục thể thao… Nhằm phát triển năng lực toàn diện của học sinh

và bồi dỡng học sinh có năng khiếu Các hoạt động vui chơi (tham quan, dulịch…), các hoạt động bảo vệ thiên nhiên, môi trờng, các hoạt động công ích, từthiện… Phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học (là lứa tuổingây thơ, hồn nhiên, sống bằng tình cảm…)

Qua phân tích trên cho thấy tầm quan trọng của HĐGDNGLL, góp phầnrất lớn cho việc thực hiện mục tiêu giáo dục nói chung và mục đích dạy học củanhà trờng nói riêng Nhng trong thực tế, việc tổ chức các HĐGDNGLL hiệu quảcòn nhiều hạn chế, các hình thức tổ chức còn đơn điệu, việc giáo dục học sinh đaphần mới đợc quan tâm chủ yếu trong giờ lên lớp các môn văn hoá

Làm thế nào để tổ chức các HĐGDNGLL có hiệu quả? Đó là vấn đề đặt racho các nhà giáo dục hiện nay Chính vì thế mà chúng tôi quyết định chọn đề tài

nghiên cứu cho bài luận văn của mình là: “Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, ở trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – Thành phố Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An ”

2 Mục đích nghiên cứu

Nâng cao hiệu quả công tác tổ chức HĐGDNGLL, góp phần nâng cao chấtlợng giáo dục toàn diện ở trờng tiểu học

3 Khách thể, đối tợng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình tổ chức HĐGDNGLL cho học sinh tiểu học

3.2 Đối tợng nghiên cứu

Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tổ chức HĐGDNGLL ở trờng tiểuhọc

3.3 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận về vấn đề HĐGDNGLL nói chung vàHĐGDNGLL ở trờng tiểu học nói riêng Phản ánh thực trạng công tác tổ chứcHĐGDNGLL ở trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Nghệ An Tìm hiểu nguyênnhân của thực trạng và đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tổ chứcHĐGDNGLL ở trờng tiểu học

4 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, việc tổ chức HĐGDNGLL cho học sinh tiểu học còn nhiều hạnchế và khó khăn Nếu phản ánh đợc thực trạng này và đa ra đợc những biện pháp

tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế thì công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp chohọc sinh tiểu học sẽ mang lại hiệu quả cao hơn, góp phần nâng cao chất lợnggiáo dục

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về công tác tổ chức HĐGDNGLL ở trờngtiểu học.

5.2 Tìm hiểu thực trạng công tác tổ chức HĐGDNGLL ở trờng tiểu học

Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An

5.3 Đề xuất biện pháp phù hợp để nâng cao công tác tổ chứcHĐGDNGLL cho học sinh tiểu học

6 Phơng pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, chúng tôi đã sử dụng phối hợp nhiều phơng phápnghiên cứu

6.1 Các phơng pháp nghiên cứu lý thuyết

Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến đề tài

6.2 Các phơng pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phơng pháp lấy ý kiến chuyên gia

Trao đổi, tham khảo ý kiến và chỉ dẫn của các chuyên gia trong một sốlĩnh vực: Giáo dục học, tâm lí học, văn học, giáo dục thể chất, Đội, Đoàn…

6.2.2 Phơng pháp điều tra

Sử dụng phiếu xin ý kiến đối với giáo viên, giáo viên tổng phụ trách đội,học sinh ở trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh –Tp Vinh – Tp Vinh –Tỉnh Nghệ An

6.2.3 Kết hợp giữa quan sát và phỏng vấn

- Thu thập thông tin, phân tích thực trạng của vấn đề nghiên cứu

- Tìm hiểu sự hứng thú của học sinh khi tham gia các HĐGDNGLL

6.2.4 Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp

Kiểm chứng sự đúng đắn và tính khả thi của quy trình đã đề xuất

6.3 Phơng pháp thống kê toán học

Sử dụng công thức thông kê toán học để xử lí số liệu

Chơng 1: Cơ sở lí luận của công tác tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1 Các nghiên cứu trên thế giới

Mục tiêu của giáo dục nhằm phát triển toàn diện nhân cách con ngời Sựphát triển nhân cách đó bao hàm sự phát triển về mặt thể chất, tâm trí và xã hội HĐGDNGLL là một trong những con đờng quan trọng để thực hiện toànvẹn mục tiêu giáo dục Muốn đạt đợc mục tiêu giáo dục thì giáo dục không chỉgiới hạn trong không gian trên lớp mà còn mở rộng trong nhiều không gian khác.Học sinh không phải là khách thể mà cuối cùng phải là chủ thể của quá trìnhgiáo dục Việc giáo dục không chỉ diễn ra trên lớp, trong trờng học mà phải thựchiện ở ngoài lớp, ngoài trờng học theo phơng thức kết hợp giáo dục giữa gia

đình, nhà trờng và xã hội, thông qua các hoạt động nh: Học tập, lao động, vuichơi, sinh hoạt ngoài trời, sinh hoạt tập thể Những nhà giáo dục tiêu biểu chocác thời kì lịch sử từ cổ đại đến hiện đại luôn thể hiện t tởng này trong quan

điểm giáo dục của mình: Giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, giáo dục nhàtrờng gắn với giáo dục xã hội, giáo dục gia đình

Khổng Tử (551 – Tp Vinh – 479 TCN), một triết gia, một nhà giáo dục lỗi lạc củaTrung Hoa cổ đại muốn rằng qua giáo dục để đào tạo ra lớp ngời “trị quốc” Ôngkhẳng định: “Đọc thuộc ba trăm thớc kinh th giỏi, giao việc hành chính khônglàm đợc, giao việc đi sứ không có khả năng đối đáp, học kiểu nh vậy chẳng cóích gì” [1]

Đặc biệt J.A.Kômenxki (1592 -1670) đợc coi là “ông tổ của nền s phạmcận đại” đã có những đóng góp lớn lao cho nền giáo dục thế giới Trong đó, ông

đặc biệt quan tâm đến việc kết hợp học tập ở trên lớp và hoạt động ngoài giờ lênlớp nhằm giải phóng hình thức học tập “giam hãm trong bốn bức tờng” của các

hệ thống nhà trờng thời trung cổ Ông khẳng định: “Học tập không phải là lĩnhhội kiến thức trong sách vở mà lĩnh hội kiến thức từ bầu trời, mặt đất, cây sồi,cây dẻ… [1]

Cacmac (1818-1883) và Ph.Ăngghen (1820-1895) ngời sáng lập ra họcthuyết cộng sản Hai ông xác định mục đích của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa

là đào tạo ra “con ngời phát triển toàn diện” Muốn vậy, phải theo phơng thức

“giáo dục kết hợp với lao động sản xuất”, đây chính là phơng thức giáo dục hiện

đại

A.X.Macarenco (1888-1939) nhà giáo dục Xô Viết vĩ đại, ngời có cônglàm một cuộc thực nghiệm giáo dục gần 20 năm ở trại lao động Goocki vàDeczinxki, nhằm cải tạo trẻ em phạm pháp Thành công của cuộc thực nghiệmnày chính là ở chỗ ông không chỉ giáo dục trẻ phạm pháp ở trong trờng học mà

ông đã gắn liền giáo dục trong lao động, trong sinh hoạt tập thể và hoạt động xãhội

1.2 Nghiên cứu ở trong nớc

ở nớc ta, cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến các khíacạnh khác nhau của HĐGDNGLL nh vai trò, hình thức tổ chức, biện pháp quản

lý trong nhà trờng và ngoài nhà trờng ở các bậc khác nhau nh: Giáo dục mầmnon, giáo dục tiểu học, giáo dục trung học cơ sở, giáo dục trung học phổ thông,giáo dục đại học… Đặc biệt quan tâm đến đối tợng học sinh tiểu học

Đỗ Nguyên Hạnh, trong nghiên cứu đã xuất phát từ đặc điểm ham thíchhoạt động ngoài giờ lên lớp của học sinh để đề xuất các hình thức hoạt động phùhợp với sở thích của các em Đó là các hình thức hoạt động nh: Bình thơ, bìnhtranh, tham quan…

Hà Nhật Thăng, đã nghiên cứu về vị trí, vai trò của HĐGDNGLL và biênsoạn cuốn sách “Tổ chức HĐGDNGLL ở trờng phổ thông”, và “sách giáo viênHĐGDNGLL từ lớp 6 đến lớp 9”, nhằm cung cấp những t liệu tham khảo, giớithiệu một số hình thức tổ chức HĐGDNGLL có hiệu quả với hi vọng giúp cácthầy cô giáo và học sinh trung học thực hiện tốt chơng trình giáo dục chính thứccủa Bộ giáo dục và Đào tạo Cuốn sách đã đề cập đến một chơng trình mới đợcthực hiện một cách hệ thống theo một số chủ điểm nhằm giúp học sinh mở rộng

sự hiểu biết, hình thành tình cảm, niềm tin với những giá trị tốt đẹp của con ngờiViệt Nam trong giai đoạn mới

Theo GS Đặng Vũ Hoạt: “Nhân cách học sinh đợc hình thành qua 2 con

đờng cơ bản: con đờng dạy học và con đờng HĐGDNGLL” [8]

Ông nhận định, HĐGDNGLL có vị trí và ý nghĩa đặc biệt quan trọng đốivới hoạt động tự giáo dục, tự rèn luyện của học sinh, vì nó có nội dung phongphú hơn, các hình thức giáo dục đa dạng hơn, hấp dẫn hơn, phạm vi tiến hànhrộng rãi hơn, khả năng liên kết các lực lợng giáo dục dồi dào hơn,… Từ đó, ông

đã biên soạn hàng loạt cuốn sách viết về HĐGDNGLL, trong đó có cuốn “Hoạt

động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trờng trung học cơ sở” Cuốn sách này nhằm

giới thiệu với bạn đọc kinh nghiệm tổ chức những hình thức HĐGDNGLL ở ờng trung học cơ sở.

tr-Dựa trên cơ sở tìm hiểu về đặc điểm sinh lý của học sinh tiểu học, một sốtác giả đã nghiên cứu tác dụng của HĐGDNGLL đối với học sinh tiểu học

Thạc sỹ Nguyễn Hữu Hợp, Nguyễn Dục Quang, đã nghiên cứu rất rõ vềHĐGDNGLL ở tiểu học “Nhà trờng tiểu học muốn đạt đợc mục tiêu giáo dụctiểu học là hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển nhân cách hài hoà

và toàn diện thì phải tổ chức đúng đắn toàn bộ công tác dạy học – Tp Vinh – giáo dục.Trong đó, có công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp” [9]

Tác giả Chu Trọng Tuấn đã viết: “Công tác s phạm của ngời giáo viêntrong dạy học đòi hỏi họ phải thực hiện hai nhiệm vụ chính trị đó là dạy học vàgiáo dục đạo đức cho học sinh Hai nhiệm vụ đó có vai trò quan trọng nh nhau,

do đó không xem nhẹ một nhiệm vụ nào Trong đó, nếu nh các hoạt động tronggiờ lên lớp nhằm vào mục đích chủ yếu là hình thành tri thức và phát triển trí tuệ

ở học sinh, thì các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp lại hớng vào mục đíchchủ yếu là là giáo dục phẩm chất và hành vi đạo đức” [13]

Hớng nghiên cứu của ông xoay quanh vị trí, vai trò và đặc điểm của cácHĐGDNGLL ở tiểu học Từ đó, nêu rõ mục đích, yêu cầu giáo dục của cácHĐGDNGLL ở tiểu học

Theo ông, tổ chức các HĐGDNGLL theo chủ điểm là một sáng kiến giúpcác em có điều kiện để rèn luyện tu dỡng liên tục trong suốt cả năm học Mỗichủ điểm tập trung giáo dục các em về một số nội dung nhất định Các chủ điểm

đợc lựa chọn đầy dụng ý s phạm đã đáp ứng đợc yêu cầu giáo dục “tạo ra nhữngcơ sở ban đầu của một nhân cách phát triển toàn diện” cho các em Vì vậy, trongcông tác giáo dục ngoài giờ lên lớp giáo viên phải khai thác hết nội dung của cácchủ điểm để giáo dục học sinh một cách đầy đủ về cả nhận thức tình cảm và thái

độ, hành vi và thói quen để các em có sự phát triển bền vững về các phẩm chấtnhân cách

Nh vậy, trong sự nghiệp đổi mới giáo dục, HĐGDNGLL đợc chính thức đavào chơng trình giáo dục của nhà trờng phổ thông với yêu cầu bắt buộc thốngnhất toàn quốc, có sự chỉ đạo của BGD và ĐT Hầu hết các công trình nghiêncứu đã đề cập đến vấn đề HĐGDNGLL ở trung học cũng nh tiểu học Song, cáchình thức tổ chức HĐGDNGLL cho học sinh tiểu học ở một địa bàn cụ thể cha

đợc nghiên cứu một cách đầy đủ Vì thế, trong đề tài này hớng nghiên cứu của

chúng tôi là tìm hiểu: Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tổ chức HĐGDNGLL cho học sinh ở trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An.

2 Lý luận về công tác tổ chức HĐGDNGLL ở trờng tiểu học

- Về phạm vi, giáo dục đợc hiểu theo nhiều cấp độ khác nhau:

Cấp độ rộng nhất: Giáo dục là sự hình thành nhân cách dới ảnh hởng

của tất cả các tác động (bao gồm các tác động tự giác, tích cực xen lẫn các tác

động tự phát, tiêu cực; các tác động khách quan lẫn tác động chủ quan) Đâychính là quá trình xã hội hoá con ngời

Cấp độ thứ 2: Giáo dục là hoạt động có mục đích của các lực lợng giáo

dục xã hội nhằm hình thành các phẩm chất nhân cách Đây chính là quá trinhgiáo dục xã hội

Cấp độ thứ 3: Giáo dục là một hoạt động có kế hoạch, có nội dung và

bằng phơng pháp khoa học của các nhà s phạm trong các tổ chức giáo dục, trongnhà trờng đến học sinh nhằm giúp họ phát triển trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ, thểchất… Đây chính là quá trình s phạm tổng thể

Cấp độ thứ 4: Giáo dục là quá trình hình thành ở học sinh những phẩm

chất đạo đức, những thói quen hành vi Đây chính là quá trình giáo dục theonghĩa hẹp

Xét ở góc độ tổng quát: Giáo dục là một quá trình hoạt động kết hợp

giữa vai trò chủ đạo của giáo viên với sự tự giác, tích cực, độc lập sáng tạo, tựrèn luyện của học sinh Nhằm hình thành ý thức, tình cảm và chủ yếu là hành vi,thói quen đạo đức phù hợp với các chuẩn mực xã hội đã quy định

Theo UNESCÔ, giáo dục phải hớng vào mục tiêu đào tạo ra những conngời có đủ tri thức, kỹ năng, năng lực và phẩm chất với tinh thần, trách nhiệm

đầy đủ của ngời công dân tham gia vào cuộc sống lao động

Nói về giáo dục toàn diện, Rabơle (1494 – Tp Vinh – 1553) nhà t tởng, nhà giáodục thời kỳ Phục Hng đã từng nhấn mạnh “Việc giáo dục phải bao hàm các nộidung trí dục, đạo đức, thể chất, thẩm mỹ… [14].”

2.1.2 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Về khái niệm HĐGDNGLL, các tác giả đã đa một số ý kiến khác nhau:

- Theo giáo s Đặng Vũ Hoạt: HĐGDNGLL là việc tổ chức giáo dục

theo hoạt động thực tiễn của học sinh về khoa học kỹ thuật, lao động công ích,hoạt động xã hội, hoạt động nhân văn, văn hoá nghệ thuật thẩm mỹ, hoạt động

thể dục thể thao, hoạt động vui chơi giải trí,… Để giúp các em hình thành vàphát triển nhân cách.

- Theo tác giả Nguyễn Hữu Hợp – Tp Vinh – Nguyễn Dục Quang:

HĐGDNGLL là một môn học nằm trong hệ thống các môn học về giáo dục họctiểu học Nó nghiên cứu quá trình giáo dục trẻ em diễn ra vào thời gian ngoài giờlên do giáo viên tiểu học tổ chức và lãnh đạo có sự kết hợp với các lực lợng giáodục khác trong nhà trờng và ngoài nhà trờng

- Tác giả Hà Nhật Thăng, đã nhận định: HĐGDNGLL là một chơng

trình mới, đợc thực hiện một cách hệ thống theo một số chủ điểm nhằm giúp họcsinh mở rộng sự hiểu biết, hình thành tình cảm, niềm tin với những giá trị tốt đẹpcủa con ngời Việt Nam trong giai đoạn mới

- Trong chơng trình tiểu học HĐGDNGLL đợc hiểu: HĐGDNGLL là

hoạt động đợc tổ chức ngoài giờ của các môn học HĐGDNGLL là sự tiếp nốithống nhất hữu cơ với hoạt động dạy học, tạo điều kiện gắn lý thuyết với thựchành, góp phần quan trọng vào sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diệncủa học sinh

- Trong điều lệ trờng tiểu học: HĐGDNGLL bao gồm các hoạt động

ngoại khoá về khoa học, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao… Nhằm phát triểnnăng lực toàn diện của học sinh và bồi dỡng học sinh có năng khiếu

- Theo tác giả Chu Trọng Tuấn: HĐGDNGLL của học sinh là những

hoạt động không nằm trong thời gian dạy học trên lớp, nhng đợc tổ chức, thựchiện phù hợp với các yêu cầu s phạm, để góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục

và đào tạo của nhà trờng tiểu học

học trên lớp, nhng nó là sự tiếp nối thống nhất hữu cơ với các hoạt động dạy học,tạo điều kiện gắn lý thuyết với thực hành HĐGDNGLL bao gồm các hoạt độngthực tiễn về khoa học kỹ thuật, lao động công ích, hoạt động xã hội, hoạt độngnhân văn, văn hoá nghệ thuật thẩm mỹ, hoạt động thể dục thể thao, hoạt độngvui chơi giải trí,… ợc tổ chức, thực hiện phù hợp với các yêu cầu s phạm, để đgóp phần thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo của nhà trờng phổ thông nóichung và nhà trờng tiểu học nói riêng

2.2 Đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học

2.2.1 Đặc điểm chung

Lứa tuổi học sinh tiểu học bao gồm trẻ em có độ tuổi từ 6 hoặc 7 tuổi đến

11 hoặc 12 tuổi, đang học tại các trờng tiểu học Đó là giai đoạn chuyển tiếp từlứa tuổi mẫu giáo sang lứa tuổi thiếu niên Đồng thời là giai đoạn đầu tiên, là cơ

sở quan trọng nhất của cuộc sống nhà trờng và toàn bộ cuộc sống lao động saunày của trẻ em hiện đại ở giai đoạn này, trẻ em có những biến đổi cực kỳ quan

trọng về điều kiện sống và hoạt động Từ lúc này, hoạt động học tập trở thànhmột hoạt động chủ đạo đối với đứa trẻ Thông qua hoạt động học tập mà cácquan hệ cơ bản của đứa trẻ với xã hội đợc thiết lập, chính trong hoạt động này

mà diễn ra sự hình thành các phẩm chất cơ bản của nhân cách đứa trẻ, cũng nhquá trình tâm lý riêng biệt của nó

Hoạt động học tập khác với các hoạt động khác, học tập là hoạt động cóquy định chặt chẽ về nội dung, yêu cầu, kỷ luật, giờ giấc… Đó là một hoạt độngbắt buộc, chịu sự điều chỉnh từ bên ngoài nhằm đạt đợc một số yêu cầu nhất

định, tơng đối có hệ thống Vì vậy, quá trình chuyển từ chơi sang học là một bớcchuyển tơng đối khó khăn với trẻ nhỏ, các em cha thể nhanh chóng thích nghingay với hoạt động mới, đặc biệt là học sinh đầu cấp tiểu học (lớp 1, 2) Nhng từcác lớp 3, 4, 5 trở lên, các em đã quen dần với hoạt động học tập, nên hoạt độnghọc tập từ hoạt động bắt buộc trở thành hoạt động tự nguyện và ham thích củatrẻ Trẻ đã phần nào nhận thức đợc vai trò của việc học tập đối với cuộc sống củamình sau này

2.2.2 Đặc điểm nhân cách của học sinh tiểu học

Một nhân cách đang đợc hình thành là đặc điểm quan trọng, nổi bật củanhân cách học sinh tiểu học Tất cả các phẩm chất, thuộc tính nhân cách và cácmối quan hệ giữa chúng đều đang ở giai đoạn hình thành và phát triển mạnh mẽ

Sự phát triển đó diễn ra dới sự tác động của nhiều yếu tố và điều kiện đa dạngcủa cuộc sống học sinh

Để tác động giáo dục tới học sinh có hiệu quả, ngời thầy giáo tiểu học cầnchú ý tới đặc điểm của tất cả các phẩm chất, nhân cách trẻ, trong đó cần đặc biệt

lu ý tới những mặt phát triển:

a Tính cách

Một trong những đặc điểm nổi bật của tính cách học sinh tiểu học là các

em rất tin tởng và phục tùng giáo viên một cách tuyệt đối, mỗi lời nói của giáoviên đối với học sinh là chân lý, là mệnh lệnh không có gì thay đổi… Bởi vậy,giáo viên cần tận dụng niềm tin này để giáo dục các em những hiểu biết, nhngphải giữ đợc tính hồn nhiên, ngây thơ, trong sáng,… của các em

Tổ chức giáo dục cho học sinh tiểu học thông qua các hoạt động ngoài giờlên lớp là một biện pháp rất phù hợp với tính cách của các em Vừa phát huy đ ợckhả năng sáng tạo của các em, giáo dục nhân cách các em mà vẫn giữ đợc sựtrong sáng của các em trong mối quan hệ với bạn bè, thầy cô và những ngờixung quanh

b. Tự đánh giá và đánh giá

Học sinh tiểu học đánh giá mang tính cảm tính, cha biết căn cứ vào cácchuẩn mực hành vi để đánh giá

Giáo dục các em biết đánh giá và tự đánh giá là nhiệm vụ rất quan trọng Khi các

em biết tự đánh giá đúng mức thì nó là sức mạnh tinh thần giúp các em từ chối

sự chiếu cố, sự châm trớc của giáo viên; ngay cả khi các em thất bại, các em sẽ

dễ dàng chấp nhận đúng mình để vơn lên trong học tập

Làm thế nào để hình thành và phát triển đặc tính này của học sinh tiểuhọc? Thông qua các HĐGDNGLL, chúng ta sẽ làm đợc điều này Bằng việc tổchức HĐGDNGLL, các em sẽ tự tin hơn khi đánh giá bạn bè và dũng cảm hơnkhi đánh giá bản thân mình

c Tình cảm

Đời sống tình cảm của học sinh tiểu học đã phát triển ở mức độ khá phongphú, đa dạng, phức tạp và có tinh chất tích cực Đặc trng cơ bản của nó là tính dễxúc động trớc các sự vật, hình tợng của cuộc sống Toàn bộ đời sống tinh thầncủa các em đều thấm đẫm hình ảnh của các cảm xúc, tình cảm

Các tình cảm cao cấp nh: Tình cảm trí tuệ, tình cảm đạo đức, tình cảmthẩm mỹ… Đang dần dần đợc hình thành, phát triển và càng ngày càng mangtính rõ nét, khách quan hơn

Tổ chức giáo dục cho học sinh bằng các hoạt động ngoài giờ lên lớp nh:Thăm hỏi thầy giáo, cô giáo, bạn bè; giúp đỡ các bạn có hoàn cảnh khó khăn;

đến thăm nhà tình nghĩa; giao lu với những ngời có công với cách mạng Tổchức cho các em tự hoạt động để tìm tòi tri thức nh tổ chức các cuộc thi vui – Tp Vinh –học, các cuộc thi rung chuông vàng… Đã góp phần khơi dậy tình cảm trong mỗicác em, hình thành ở các em tình cảm chân chính, có thể dùng tình cảm để cảmhoá các em

d Nhu cầu

Học sinh tiểu học có rất nhiều nhu cầu (nhu cầu vui chơi, nhu cầu học tập,nhu cầu vận động, nhu cầu ăn mặc…), nhng chúng ta chỉ xét đến hai nhu cầuchính là: Nhu cầu vui chơi và nhu cầu học tập

Thông qua các HĐGDNGLL, chúng ta không chỉ làm cho các em thoảmãn nhu cầu vui chơi của mình mà chúng ta còn mang các em đi tìm tri thức.HĐGDNGLL sẽ giúp các em mạnh dạn hơn, tự tin hơn và hiểu biết hơn về cácmối quan hệ xung quanh (với thầy giáo, cô giáo, bạn bè…)

e Khí chất

Khí chất ở lứa tuổi học sinh tiểu học thể hiện trực tiếp hơn so với lứa tuổikhác Chẳng hạn: Khi làm theo lời giáo viên các em thờng hấp tấp, vội vàng; khichuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác các em thờng tỏ ra chậm chạp… Cơ sở sinh lý của hiện tợng khí chất là hoạt động của hai quá trình: Hngphấn và ức chế Cho nên nó có tính chất vô cùng mềm dẻo Vì vậy, ở trờng tiểu

học giáo viên phải sử dụng nhiều phơng pháp và biện pháp hiệu quả để giáo dục

và khắc phục những thiếu sót về khí chất của trẻ

Tổ chức HĐGDNGLL là một biện pháp có hiệu quả rất cao, qua các hoạt

động này trẻ sẽ đợc phát triển một cách toàn diện về cả trí tuệ và tinh thần, thểchất

Tóm lại, đặc điểm của lứa tuổi học sinh tiểu học là các em phát triển nhờ

đợc nuôi dỡng, ăn uống và hít thở khí trời Trí tuệ của các em phát triển, tâmhồn các em phong phú, năng lực, tình cảm của các em hình thành và phát triểnnhờ có hoạt động trên lớp và ngoài giờ lên lớp ở tiểu học, HS không những tiếpthu tốt những môn văn hoá trên lớp mà còn phải thích thú với các hoạt động vuichơi giải trí, hoạt động văn hoá, thể dục thể thao để nâng cao nhận thức cáckiến thức xã hội

2.3 Vị trí, vai trò và nhiệm vụ của HĐGDNGLL

2.3.1 Vị trí

Cùng với dạy học ở trên lớp thì HĐGDNGLL là một bộ phận rất quantrọng và vô cùng cần thiết trong toàn bộ quá trình giáo dục, dạy học ở tr ờng tiểuhọc Hai bộ phận này gắn bó, hỗ trợ với nhau trong quá trình giáo dục.HĐGDNGLL là hoạt động đợc tổ chức ngoài giờ học các môn học.HĐGDNGLL là hoạt động nối tiếp và thống nhất hữu cơ với hoạt động giáo dụctrong giờ học trên lớp Nó là cầu nối giữa công tác giảng dạy trên lớp với côngtác giáo dục học sinh ngoài lớp HĐGDNGLL giúp học sinh củng cố, bổ sungnhững kiến thức đã đợc học qua các môn học ở trên lớp; Phát triển sự hiểu biếtcủa học sinh trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, từ đó làm phongphú thêm vốn tri thức cho học sinh

HĐGDNGLL là cơ sở giúp học sinh tự giáo dục, tự rèn luyện, tự so sánhbản thân mình với ngời khác

HĐGDNGLL hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng ban đầu cơbản, cần thiết, phù hợp với sự phát triển chung của các em (nh kỹ năng giao tiếp,

kỹ năng tham gia các hoạt động tập thể, kỹ năng nhận thức…) Vì vậy, có thểnói HĐGDNGLL có vị trí then chốt trong quá trình giáo dục, nhằm điều chỉnh

và định hớng quá trình giáo dục đạt kết quả cao

2.3.2 Vai trò

HĐGDNGLL ở trờng tiểu học có các vai trò cơ bản sau:

- Bổ trợ cho dạy học trên lớp, giúp học sinh mở rộng kiến thức, cập nhậtcác thông tin, các thành tựu khoa học, tạo hứng thú học tập cho học sinh

- Tạo điều kiện thuận lợi để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo củahọc sinh Biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục, vai trò chủ thể đợcphát huy, học sinh đợc giao việc và chủ động hoàn thành công việc theo mục tiêu

hoạt động Học sinh có thể trình bày rất nhiều ý tởng sáng tạo, độc đáo qua cácchơng trình nh: Tổ chức thi văn nghệ, thi khéo tay hay làm, thi nét đẹp độiviên…

- Là dịp tốt để thu hút cả ba lực lợng giáo dục cùng tham gia là nhà trờng,gia đình, xã hội

Nh vậy, việc tổ chức HĐGDNGLL thực sự là cần thiết và là một bộ phậnkhông thể thiếu của quá trình s phạm tổng thể ở trờng tiểu học nói riêng và ở tr-ờng phổ thông nói chung Trờng nào thực hiện các HĐGDNGLL có nội dung, có

kế hoạch, biện pháp phong phú thì trờng đó sẽ đạt hiệu quả giáo dục cao Nhữngchủ nhân tơng lai của đất nớc sẽ có tinh thần dám nghĩ, dám làm, năng động,sáng tạo… Đáp ứng cho sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá của đất nớc, cókhả năng hội nhập đợc với sự phát triển kinh tế trong khu vực và quốc tế

2.3.3 Nhiệm vụ

HĐGDNGLL ở trờng tiểu học có 3 nhiệm vụ cơ bản sau:

* Nhiệm vụ củng cố, tăng cờng nhận thức

Tri thức là kết quả của nhận thức thực hiện, đợc kiểm tra bằng thực tiễn và

đợc phản ánh ở t duy con ngời Tri thức cũng giúp ngời học hiểu đợc thế giớixung quanh, biết cách c xử đúng đắn với mọi ngời, biết cách tiến hành công việctrong lao động, trong học tập, trong hoạt động nghệ thuật, trong rèn luyện sứckhoẻ… Với ý nghĩa đó, tổ chức HĐGDNGLL trớc hết phải nhằm giúp học sinhcủng cố kiến thức của các bộ môn đã học ở trên lớp Đồng thời bổ sung thêm cáctri thức về tự nhiên và xã hội, về con ngời mà trong bài học trên lớp cha có điềukiện mở rộng Chính từ những hoạt động đa dạng, phong phú này mà các em cónhiều cơ hội tiếp xúc với khoa học, kỹ thuật và công nghệ mới; tiếp xúc với nềnkinh tế tri thức và kinh tế thị trờng…

Từ đó, học sinh có điều kiện tìm hiểu các phát minh mới nhất của khoahọc kỹ thuật, các thành quả của lao động sáng tạo, những nét tinh tuý của nềnvăn hoá các nớc trên thế giới…

* Nhiệm vụ bồi dỡng thái độ, tình cảm

Tri thức là cơ sở, là nền tảng, là cội nguồn để hình thành niềm tin Trithức, thái độ và niềm tin là những tác phẩm cơ bản của ý thức con ngời nóichung và của trẻ em tiểu học nói riêng

HĐGDNGLL sẽ làm bộc lộ hứng thú, sở trờng, năng lực của các em Đồngthời thể hiện lòng tự tin, tự trọng, tự tôn bạn bè và mọi ngời kể cả các em nhỏtuổi hơn mình HĐGDNGLL bồi dỡng cho học sinh tính tích cực, mạnh dạn trớc

đám đông, tính năng động, sáng tạo, sẵn sàng tham gia hoạt động xã hội, hoạt

động tập thể ở trờng lớp Từng bớc hình thành cho học sinh niềm tin vào các giátrị mà các em phải vơn tới Từ đó các em có lòng tự hào dân tộc, mong muốn

làm đẹp thêm truyền thống của trờng, của lớp, của quê hơng đất nớc Các em sẽtích cực rèn luyện để trở thành ngời công dân có ích cho xã hội.

Ngoài ra, HĐGDNGLL còn góp phần giáo dục cho học sinh tinh thần

đoàn kết hữu nghị với các bạn bè trong nớc và quốc tế

* Nhiệm vụ hình thành hệ thống kỹ năng, hành vi

Hệ thống kỹ năng, hành vi là điều kiện quan trọng để thực hiện hoạt động

có hiệu quả Nói đến hoạt động là phải nói đến kỹ năng, hành vi thực hiện hoạt

động Đối với học sinh tiểu học đó là những kỹ năng, hành vi sau:

- Kỹ năng thực hiện các công việc lao động đơn giản, các kỹ năng sáng tạonghệ thuật; kỹ năng thực hiện các bài thể dục, các môn thể thao, các trò chơi;các hành vi ứng xử đối với mọi ngời trong gia đình, trong nhà trờng và trong xãhội

- Kỹ năng tham gia hoạt động tập thể; kỹ năng tổ chức các hoạt độngchung cùng nhau, biết phối hợp với mọi ngời cùng thực hiện hoạt động chung;nâng cao ý thức tự chủ, tự tin, chủ động và kỹ năng giao tiếp với mọi ngời

Dựa vào những kỹ năng, hành vi này để rèn luyện những kỹ xảo, thói quen

đạo đức bền vững và những kỹ năng tự quản trong sinh hoạt tập thể Làm đợc nhvậy chúng ta đã góp phần tích cực vào công cuộc xây dựng con ngời cho tơng laicủa đất nớc

2.4 Các nội dung của HĐGDNGLL

Nội dung của HĐGDNGLL có liên quan đến nội dung các môn học khác;các lĩnh vực giáo dục đạo đức, thẩm mỹ, lao động, thể chất, pháp luật, trật tự antoàn giao thông, giáo dục môi trờng…

Nội dung của HĐGDNGLL trong trờng tiểu học đợc thể hiện ở các loạihoạt động sau:

a Hoạt động văn hoá, nghệ thuật

Đây là một loại hình hoạt động quan trọng không thể thiếu đợc trong sinhhoạt tập thể của học sinh, nhất là học sinh ở bậc tiểu học Hoạt động này nh làmón ăn tinh thần mà trẻ em nào cũng có nhu cầu khao khát muốn hoạt động Nólàm cho cuộc sống của trẻ luôn tơi vui, phấn khởi Nội dung của hoạt động nàyhớng vào việc giáo dục cho học sinh có đợc những hiểu biết, những tình cảmchân thành đối với quê hơng, đất nớc, con ngời, thiên nhiên và cả chính bản thânmình

Hoạt động này bao gồm nhiều thể loại khác nhau nh: Sinh hoạt văn hoá, tổchức các cuộc thi (nét đẹp đội viên, khéo tay hay làm…), tổ chức tham quan, tổchức văn nghệ…

b Hoạt động vui chơi, giải trí, thể dục thể thao

Vui chơi, giải trí là nhu cầu thiết yếu của trẻ, đồng thời là quyền lợi củacác em Công ớc của Liên Hợp Quốc về quyền của trẻ em, điều 29 đã khẳng

định: “Trẻ em có quyền đợc giải trí, sinh hoạt, vui chơi lành mạnh” [15] Nó làloại hoạt động có ý nghĩa giáo dục to lớn đối với học sinh tiểu học Hoạt độngnày làm thoả mãn về tinh thần cho trẻ em sau những giờ học tập căng thẳng, mệtmỏi Đồng thời góp phần rèn luyện một số phẩm chất nh: Tính tổ chức, kỷ luật,nâng cao tinh thần trách nhiệm, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái…

Nội dung của hoạt động vui chơi, giải trí phải nhẹ nhàng, ngắn gọn,dễhiểu, có tác dụng kích thích sự hng phấn của học sinh Hoạt động này có thể ápdụng một số trò chơi nh sau:

Đứng ngồi theo lệnh (rèn khả năng tập trung)

Nhóm ba, nhóm bảy (rèn phản xạ nhanh, tinh thần tập thể)

Tập tầm vông (rèn kỹ năng phán đoán)

Sáng tối (rèn phản xạ nhanh, khả năng quan sát, hài hớc)

Chuyền bóng tiếp sức (rèn sự nhanh nhẹn,khéo léo và sự phối hợp),…

c Hoạt động xã hội

Bớc đầu dẫn dắt trẻ em tiếp cận với xã hội đổi mới, đa các em vào các hoạt

động xã hội để giúp các em nâng cao hiểu biết về con ngời, đất nớc, xã hội…Nhằm giáo dục tình cảm đối với quê hơng, đất nớc, con ngời, tăng sự đồng cảmvới đồng loại, kích thích tinh thần trách nhiệm ở trẻ trong việc làm nhân đạo, từthiện… Những hoạt động này có liên quan đến những dịp kỉ niệm các ngày lễlớn, các sự kiện chính trị xã hội trong nớc và quốc tế đang đợc quan tâm; cáchoạt động tìm hiểu truyền thống tốt đẹp của nhà trờng, địa phơng, dân tộc

Có các hình thức hoạt động sau: Tham gia công tác từ thiện, quỹ nhi đồng,

đóng góp ủng hộ cho nạn nhân chất độc màu da cam, làm vệ sinh sạch sẽ môi ờng…

d Hoạt động lao động công ích

Là một hoạt động đặc trng của HĐGDNGLL Trẻ em cần phải đợc lao

động Ngoài các giờ lao động chính khoá, các em cần đợc tham gia các dạng lao

động mang tính lợi ích xã hội Thông qua hoạt động lao động công ích sẽ giúptrẻ gắn với đời sống xã hội Lao động công ích giúp trẻ vận dụng kiến thức vàothực tiễn nh: Vệ sinh lớp học, sân trờng; làm đẹp bồn hoa, cây cảnh cho đẹp tr-ờng, đẹp lớp…

e Hoạt động tiếp cận khoa học, kỹ thuật

Là hoạt động giúp trẻ em tiếp cận đợc những thành tựu khoa học, kỹ thuật,công nghệ tiên tiến Trên cơ sở những kiến thức đã tiếp thu đợc trên lớp, các emvận dụng và đa vào cuộc sống hàng ngày ở gia đình và địa phơng… Nhờ đó sẽcủng cố kiến thức đã học đồng thời mở rộng tầm hiểu biết đối với thế giới xung

quanh, làm cho các em tiếp thu đợc những biến đổi của quê hơng, đất nớc Điềunày sẽ tạo cho các em sự say mê tìm tòi, kích thích các em học tập tốt hơn.

Những hoạt động này có thể là: Su tầm những bài toán vui, tham gia sinhhoạt câu lạc bộ khoa học (hội vui khoa học, tìm hiểu các danh nhân, các nhà báchọc…)

Ngoài năm hoạt động nêu trên, HĐGDNGLL còn có những hoạt độngkhác đa dạng, phong phú phù hợp với lứa tuổi, trình độ nhận thức của trẻ em tiểuhọc Chúng ta có thể lựa chọn tuỳ theo trình độ, điều kiện, cơ sở vật chất, conngời cụ thể, thời gian, không gian cho thích hợp

2.5 Đặc điểm của các HĐGDNGLL ở tiểu học

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở tiểu học có những đặc điểm sau

đây:

- Đó là những hoạt động không nằm trong thời gian dạy học, nhng đợc tổchức một cách có kế hoạch theo kế hoạch đào tạo chung của nhà trờng, hớng vàomục đích giáo dục đạo đức và phát triển toàn diện nhân cách học sinh

- HĐGDNGLL có sự mở rộng về không gian nhiều hơn so với các hoạt

động trong giờ lên lớp

Đặc điểm này rất dễ thấy, do vì chúng có thể diễn ra trong không gian lớphọc, nhng cũng có thể vợt ra khỏi không gian ấy nh ở ngoài lớp, ngoài trờng,ngoài xã hội và ở gia đình, cộng đồng

- HĐGDNGLL có sự mở rộng về thời gian hơn so với hoạt động giáo dụctrong giờ lên lớp Do vì hoạt động này không bó hẹp trong các tiết học, buổi học

- HĐGDNGLL gắn bó chặt chẽ với hoàn cảnh sống, học tập và sinh hoạtcủa học sinh, vì vậy, nó mang đậm tính xã hội

- HĐGDNGLL liên quan nhiều hơn đến các yếu tố xã hội Điều đó thểhiện ở: lực lợng và thành phần tham gia, mục đích hoạt động, phạm vi hoạt động

- HĐGDNGLL gắn bó chặt chẽ với hoạt động giáo dục trong giờ lên lớp

Đặc điểm này thể hiện ở chỗ: HĐGDNGLL hỗ trợ cho hoạt động giáo dục tronggiờ lên lớp, tăng cờng hiệu quả của hoạt động trong giờ lên lớp, vận dụng kiếnthức của học sinh trong giờ lên lớp vào thực tiễn, tăng cờng ý nghĩa giáo dục củadạy học nhất là ở phơng diện thực tiễn,…

- HĐGDNGLL nhằm tận dụng thời gian và lao động nhàn rỗi của họcsinh

Ch ơng 2 : Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên

- Tìm hiểu thực trạng nhận thức của học sinh tiểu học về HĐGDNGLL

- Tìm hiểu các biện pháp đang đợc sử dụng ở trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh –

Tp Vinh hiện nay

1.1.2 Nội dung và cách thức khảo sát

Để nắm bắt đợc thực trạng nhận thức của giáo viên tiểu học vềHĐGDNGLL, thực trạng nhận thức của học sinh tiểu học về HĐGDNGLL; nắm

đợc kết quả các biện pháp đã đợc áp dụng để hớng dẫn học sinh thực hiện cáchoạt động ngoài giờ lên lớp Chúng tôi đã tiến hành trng cầu ý kiến trên 50 giáoviên phụ trách các lớp và cán bộ lãnh đạo nhà trờng; điều tra 120 học sinh (từ lớp

2 đến lớp 5), ở trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An

Bằng phiếu trng cầu ý kiến (Ankét), kết quả điều tra nh sau:

1.2 Kết quả khảo sát

1.2.1 Thực trạng nhận thức của GVTH về HĐGDNGLL

Để tìm hiểu thực trạng nhận thức của giáo viên tiểu học vềHĐGDNGLL, chúng tôi đã tiến hành trng cầu ý kiến của trên 50 giáo viên phụtrách các lớp và cán bộ lãnh đạo nhà trờng ở trờng tiểu học Lê Lợi

* Nội dung câu hỏi cụ thể đợc thể hiện ở phụ lục 1

* Kết quả thu đợc nh sau

1.2.1.1 Nhận thức của giáo viên tiểu học về HĐGDNGLL

Để tìm hiểu quan niệm của GVTH về HĐGDNGLL, chúng tôi đã đa racâu hỏi gợi mở theo hình thức trắc nghiệm Với dạng câu hỏi này giáo viên cóthể chọn nhiều câu trả lời hoặc có thể đa ra câu trả lời khác hoàn toàn theo ý kiến

1 Một trong hai nội dung của chơng

2 Là các hoạt động đợc tiến hành ở

4

Là sự tiếp nối hữu cơ với các hoạt

động dạy học, góp phần quan trọng vào

sự hình thành và phát triển nhân cách

toàn diện của học sinh

5 Là các hoạt động thực tiễn của học

sinh về khoa học, kỹ thuật, lao động

Theo chơng trình tiểu học, HĐGDNGLL đợc hiểu: “HĐGDNGLL làhoạt động đợc tổ chức ngoài giờ của các môn học HĐGDNGLL là sự tiếp nốithống nhất hữu cơ với hoạt động dạy học, tạo điều kiện gắn lý thuyết với thực

hành, góp phần quan trọng vào sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diệncủa học sinh” [1]

Do đó, theo chúng tôi, quan niệm trên của giáo viên tiểu học là tơng đối

đầy đủ

Tiếp đó, có 57% số GVTH đợc hỏi cho rằng HĐGDNGLL là “Một tronghai nội dung của chơng trình giáo dục tiểu học” Đây là một quan niệm đúng nh-

ng cha đầy đủ và rõ ràng

- Có 40% số GVTH đợc hỏi cho rằng “HĐGDNGLL là các hoạt động đợctiến hành ở ngoài lớp, ngoài trờng”

Theo tác giả Chu Trọng Tuấn, HĐGDNGLL đợc hiểu “là những hoạt độngkhông nằm trong thời gian học trên lớp, nhng đợc tổ chức, thực hiện phù hợp vớicác yêu cầu s phạm, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo của nhà tr-ờng tiểu học”[13]

Do đó, khi đối chiếu với quan niệm của các GVTH thì ta có nhận xét rằng:Quan niệm của các GVTH trong trờng hợp này đúng nhng cha đầy đủ

- GS Đặng Vũ Hoạt có quan niệm: HĐGDNGLL là việc tổ chức giáodục theo hoạt động thực tiễn của học sinh về khoa học, kỹ thuật, lao động côngích, hoạt động xã hội,… Để giúp các em hình thành và phát triển nhân cách” [8]

Nhng chỉ có 26% số GVTH đợc hỏi cho rằng “HĐGDNGLL là các hoạt

động thực tiễn của học sinh về khoa học, kỹ thuật, lao động công ích,…”

- Bên cạnh đó, có tới 24% số GVTH đợc hỏi cho rằng HĐGDNGLL “Làcác hoạt động ngoại khoá” Nếu xét về mặt hình thức thì quan niệm này đúng.Tuy nhiên, nếu xét về mặt bản chất thì HĐGDNGLL không đơn thuần chỉ là

“các hoạt động ngoại khoá”, mà nó còn là sự tiếp nối hữu cơ với các hoạt độngdạy học, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện ở trờng tiểu học

Nh vậy, đã có nhiều quan niệm khác nhau về HĐGDNGLL Nhìn chungquan niệm của GVTH về HĐGDNGLL là đúng, nhng vẫn còn một số ít giáoviên cha có hiểu biết sâu rộng về các hoạt động này

1.2.1.2 Nhận thức của giáo viên tiểu học về vị trí, vai trò của HĐGDNGLL

Để tìm hiểu nhận thức của giáo viên tiểu học về vị trí, vai trò củaHĐGDNGLL, chúng tôi đã đa ra câu hỏi gợi mở theo hình thức trắc nghiệm Vớidạng câu hỏi này, giáo viên có thể lựa chọn các câu trả lời có sẵn mà chúng tôi

đa ra, cũng có thể đa ra một câu trả lời hoàn toàn khác theo ý kiến của mình Câu hỏi của chúng tôi nh sau: Theo thầy cô, HĐGDNGLL có vị trí, vai

trò quan trọng nh thế nào trong quá trình giáo dục học sinh tiểu học?

Kết quả thu đợc ở bảng 2

1 Góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục

2

Hỗ trợ cho việc học tập các môn văn hoá

(Toán, Tiếng Việt, Đạo đức, Tự nhiên và

5 Giáo dục tinh thần đoàn kết, hợp tác, giúp

Từ bảng 2, ta có nhận xét:

- Có tới 86% số giáo viên tiểu học đợc hỏi cho rằng HĐGDNGLL có vịtrí, vai trò quan trọng trong quá trình giáo dục là “Con đờng giáo dục trực tiếp đểhọc sinh hình thành phẩm chất, nhân cách, các thói quen hành vi”

HĐGDNGLL thực sự là con đờng giáo dục trực tiếp giúp học sinh hìnhthành các phẩm chất, nhân cách, các thói quen hành vi, nhng ý kiến này đã baohàm hết vai trò quan trọng của HĐGDNGLL trong quá trình giáo dục cha?

Theo tác giả Chu Trọng Tuấn: “HĐGDNGLL làm cho quá trình giáodục trở nên trọn vẹn và khép kín” [13] Tức là, HĐGDNGLL kết hợp với hoạt

động dạy học và các hoạt động giáo dục khác nhằm góp phần phát triển trí tuệ,

đạo đức, thẩm mỹ, thể chất và lao động cho học sinh tiểu học để các em cónhững cơ sở ban đầu của một nhân cách phát triển toàn diện

- Chỉ có 72% số GVTH đợc hỏi cho rằng HĐGDNGLL có vị trí, chứcnăng là “Góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho HSTH” Theochúng tôi, đây là một ý kiến xác thực và đầy đủ nhất

- Tuy nhiên, vẫn còn tỷ lệ khá cao số GVTH (71%) cho rằngHĐGDNGLL “hỗ trợ cho việc học tập các môn văn hoá (Toán, Tiếng Việt, Đạo

đức, Tự nhiên và xã hội,…) Đây là một ý kiến đúng nhng cha phản ánh hết vịtrí, vai trò quan trọng của HĐGDNGLL

- Có 57% số GVTH đợc hỏi cho rằng HĐGDNGLL “tạo cơ hội để họcsinh tự giáo dục”, có 50% số GVTH đợc hỏi cho rằng HĐGDNGLL “giáo dụctinh thần đoàn kết, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau” Đây là những ý kiến đúng, bởi vì

vị trí, vai trò của HĐGDNGLL rất đa dạng và phong phú, chúng ta khó có thểnói đợc một cách đầy đủ

Nh vậy, đa số GVTH đều có nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò củaHĐGDNGLL trong quá trình giáo dục ở các trờng phổ thông nói chung và ở cáctrờng tiểu học nói riêng

1.2.1.3 Những khó khăn của giáo viên tiểu học khi tổ chức các HĐGDNGLL cho học sinh

Việc tìm hiểu những khó khăn của GVTH khi tổ chức các HĐGDNGLLcho học sinh là rất quan trọng Qua tìm hiểu chúng ta sẽ nắm bắt đợc những khó

khăn GVTH thờng gặp phải để có cách khắc phục, tạo cơ hội cho công tác tổchức HĐGDNGLL đạt hiệu quả giáo dục cao.

Để tìm hiểu nhận thức của giáo viên tiểu học về những khó khăn thờnggặp khi tổ chức các HĐGDNGLL cho học sinh tiểu học, chúng tôi đã đa ra câuhỏi với hình thức giáo viên có thể trả lời nhiều đáp án, có nghĩa là không giớihạn đáp án trả lời, miễn sao giáo viên nêu lên đợc những khó khăn cơ bản nhất

2 Cha có kỹ năng trong việc tổ chức

các HĐGDNGLL cho học sinh tiểu

học

20 40

4 Thiếu những điều kiện cần thiết (địa

Kết quả bảng 3 cho thấy:

- Đa phần (84%) GVTH đợc hỏi cho rằng khó khăn thờng gặp nhất khi tổchức các HĐGDNGLL cho học sinh tiểu học là “Thiếu những điều kiện cần thiết(địa điểm, cơ sở vật chất,…) Điều này cũng rất dễ hiểu, bởi vì cơ sở vật chất đầu

t vào các HĐGDNGLL còn rất hạn chế Đặc biệt là đối với những trờng tiểu học

ở vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn,…

Tuy nhiên, theo chúng tôi thì khó khăn chính là: Giáo viên cha có kỹnăng trong việc tổ chức các HĐGDNGLL; tiếp đến là cha có sự kiểm tra, đánhgiá kết quả của việc tổ chức các HĐGDNGLL của các cấp quản lý Nhng theobảng 3, chỉ có 40% số GVTH đợc hỏi cho rằng khó khăn thờng gặp khi tổ chứccác HĐGDNGLL cho học sinh là “Cha có kỹ năng trong việc tổ chức cácHĐGDNGLL cho HSTH”; chỉ có 16% số GVTH đợc hỏi cho rằng khó khăn th-ờng gặp khi tổ chức các HĐGDNGLL cho học sinh là “Cha có sự kiểm tra, đánhgiá kết quả của việc tổ chức các HĐGDNGLL của các cấp quản lý”

- Bên cạnh đó, có tới 30% số GVTH đợc hỏi cho rằng khó khăn mà thầycô hay gặp nhất là “Thiếu thời gian” Đây là một ý kiến cha thật sự khách quan,bởi vì HĐGDNGLL đã đợc chính thức đa vào chơng trình giáo dục của nhà trờngphổ thông với yêu cầu bắt buộc thống nhất toàn quốc, BGD và ĐT luôn dànhmột thời gian nhất định cho các HĐGDNGLL

Nh vậy, đã có nhiều ý kiến khác nhau về những khó khăn thờng gặp khi

tổ chức các HĐGDNGLL cho HSTH Nhng chúng tôi nhận thấy, đa phần giáoviên chỉ đứng ở khía cạnh chủ quan mà đánh giá, cha nhìn nhận lại khả năng củachính mình trong công tác tổ chức các HĐGDNGLL

1.2.1.4 Nhận thức của GVTH về vai trò lãnh đạo của các cấp quản lý

Để tìm hiểu thực trạng nhận thức của GVTH về vai trò lãnh đạo của cáccấp quản lý, chúng tôi đã đa ra câu hỏi gợi mở theo hình thức trắc nghiệm Tuynhiên, giáo viên vẫn có thể lựa chọn nhiều câu trả lời khác nhau và cũng có thể

đa một câu trả lời hoàn toàn khác với những đáp án chúng tôi đa ra

Câu hỏi: Theo thầy cô, để các HĐGDNGLL đạt hiệu quả cao các cấp quản lý cần phải làm gì?

3 Đa nội dung HĐGDNGLL vào kế

Kết quả bảng 4, cho thấy:

Hầu hết giáo viên tiểu học đều đã nhận thức một cách đúng đắn vai tròlãnh đạo của các cấp quản lý trong các chơng trình tổ chức HĐGDNGLL Tuynhiên, trên thực tế vẫn còn rất nhiều hạn chế trong công tác này, nguyên nhânchủ yếu là do ban lãnh đạo nhà trờng cha thật sự coi HĐGDNGLL là một hoạt

động quan trọng trong công tác giáo dục

1.2.1.5 Thực trạng tổ chức các HĐGDNGLL cho học sinh tiểu học

a Mức độ tổ chức các HĐGDNGLL cho học sinh tiểu học ở trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An.

Để tìm hiểu mức độ tổ chức các HĐGDNGLL cho HSTH ở trờng tiểuhọc Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An, chúng tôi đã đa ra 10 hình thức thờng

đợc sử dụng trong nhà trờng hỏi các giáo viên về mức độ tổ chức các hoạt độngnày, với 3 mức độ sử dụng: Thờng xuyên, Thỉnh thoảng, Cha bao giờ

xuyên

Thỉnhthoảng

Cha baogiờ

9 Bình thơ, bình tranh 0 42,86 57,14

Từ kết quả thu đợc ở bảng 5, chúng ta thấy:

- Hình thức đợc giáo viên sử dụng nhiều nhất là “sinh hoạt sao, sinh hoạt

đội”, với 91,67% số GVTH đợc hỏi thờng xuyên sử dụng; không có giáo viênnào cha sử dụng hình thức này

- Hình thức “tham quan”, “bình thơ, bình tranh”, không đợc thờng xuyên

tổ chức Thậm chí có tới 28,6% số GVTH cha bao giờ tổ chức các buổi “thamquan” cho học sinh; có 57,14% số GVTH cha bao giờ tổ chức các buổi “bìnhthơ, bình tranh” cho học sinh

Qua đây, một lần nữa chúng ta có thể nhận định rằng: HĐGDNGLL chatrở thành một nội dung bắt buộc trong chơng trình học, mà mới chỉ dừng lại ởnhững hoạt động mang tính chất phong trào Hơn nữa, các hình thức tổ chứcHĐGDNGLL cha thực sự đi sâu vào từng trờng tiểu học cụ thể

- Đặc biệt, các hình thức mà chúng ta tởng rằng đã rất quen thuộc nh:

“Tìm hiểu về môi trờng”; “Kể chuyện về các anh hùng nhỏ tuổi”, tỷ lệ giáo viênthờng xuyên tổ chức đang còn rất thấp Hình thức “tìm hiểu về môi trờng”, chỉ

có 14,28% số GVTH thờng xuyên tổ chức Cả 2 hình thức đều có tới 14,28% sốGVTH cha bao giờ tổ chức cho học sinh

- Còn lại, các hình thức 3, 4 không có giáo viên nào là cha tổ chức, nhngmức độ thờng xuyên tổ chức cha cao, đa phần thỉnh thoảng giáo viên mới tổchức

Cụ thể: Hội thi “An toàn giao thông” và “Hội khoẻ Phù Đổng”, có 28,6%

số GVTH đợc hỏi thờng xuyên tổ chức, có 71,4% số GVTH đợc hỏi thỉnh thoảngmới tổ chức

- Các cuộc thi nh: Văn nghệ, Viết chữ đẹp, Rung chuông vàng Tỷ lệgiáo viên thờng xuyên tổ chức cũng tơng đối cao, tỷ lệ giáo viên cha bao giờ tổchức là không có

Cụ thể: + Văn nghệ: có 85,7% số GVTH đợc hỏi thờng xuyên tổ chức,

là tổ chức sinh hoạt sao, sinh hoạt đội (91,67%); tiếp đến là các cuộc thi nh:Rung chuông vàng (85,71%), thi văn nghệ (85,7%), thi viết chữ đẹp (71,43%).

b Các hình thức HĐGDNGLL đã đợc tổ chức tại trờng tiểu học

Qua tìm hiểu, chúng tôi thấy các hình thức của HĐGDNGLL đã đợc tổchức tại trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An bao gồm: Sinh hoạtlớp, sinh hoạt tập thể theo chủ điểm, chào cờ, các hình thức thi: Rung chuôngvàng, thi văn nghệ, thi tìm hiểu…

+ Về hình thức sinh hoạt lớp (sinh hoạt chi đội)

Quỹ thời gian dành cho sinh hoạt lớp: 1 tiết/ tuần Vào tiết cuối của sángthứ 6

Hình thức tổ chức: Các hình thức sinh hoạt thờng đơn điệu; nặng vềkiểm điểm, nêu hớng khắc phục và phổ biến kế hoạch của tuần tới… Hình thứcsinh hoạt lớp nh vậy sẽ gây nhàm chán cho học sinh

+ Về giờ chào cờ

Quỹ thời gian dành cho giờ chào cờ: 1 tiết/ tuần Thờng tổ chức vào đầubuổi thứ 2

Hình thức tổ chức: Tập trung toàn trờng chào cờ; tổng kết xếp loại thi đua;nhận cờ thi đua; phổ biến kế hoạch tuần tiếp theo

Nói chung, hình thức tổ chức các tiết chào cờ còn mang tính hình thức

+ Về sinh hoạt tập thể

Các hoạt động sinh hoạt tập thể đợc tổ chức theo các chủ điểm Chẳng hạn:Tháng 9: Chủ điểm “Cùng nhau đến trờng”

Tháng 10: Chủ điểm “Chăm ngoan học giỏi”

Tháng 11: Chủ điểm “Biết ơn thầy cô”

Tháng 12: Chủ điểm “Uống nớc nhớ nguồn”

Tháng 1: Chủ điểm “Thiếu nhi vui khoẻ”

Tháng 2: Chủ điểm “Vòng tay bạn bè”

Tháng 3: Chủ điểm “Đội em vững mạnh, tiến bớc theo Đoàn”

Tháng 4: Chủ điểm “Yêu quê hơng, đất nớc”

Tháng 5: Chủ điểm “Nhớ ơn Bác Hồ”

Hoạt động này thờng đợc các nhà trờng đa vào kế hoạch năm học Song,mỗi trờng có hình thức tổ chức khác nhau, do đó kết quả thu đợc cũng khácnhau Chẳng hạn, trong tháng 3 trờng tiểu học Lê Lợi đã tổ chức rất nhiều hoạt

động để chào mừng ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 3) nh: Tìm hiểu về các anh hùng nhỏ tuổi; các chơng trình hoạt động của ĐộiTNTPHCM, tổ chức cuộc thi “Rung chuông vàng”…

(26-+ Về các hình thức nh: Thi văn nghệ, thi kể chuyện, thi tìm hiểu về môi

trờng,… cha đợc giáo viên quan tâm đều đặn, thờng xuyên trong năm học Mộtnăm chỉ tổ chức một hoặc hai lần để kỷ niệm các ngày lễ lớn

Một số hoạt động khác do sở giáo dục yêu cầu thực hiện nh: Tìm hiểu vềpháp luật, tìm hiểu về lịch sử truyền thống của đội, tìm hiểu về An toàn giaothông,… ờng tiểu học Lê Lợi đã tích cực tham gia và đạt đợc hiệu quả giáo dục trcao

c Nhận xét chung về hiệu quả của các hình thức HĐGDNGLL đã đợc tổ chức tại trờng tiểu học Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An

Qua khảo sát cho thấy, đội ngũ quản lý và giáo viên đã nhận thức đợc vaitrò của HĐGDNGLL cho học sinh tiểu học Trờng cũng đã đổi mới các hìnhthức giáo dục ngoài giờ lên lớp và có tác dụng đến việc hình thành và phát triểnnhân cách học sinh; góp phần nâng cao chất lợng giáo dục của trờng

Song, các hình thức HĐGDNGLL mới chỉ dừng lại ở mức độ có tổ chức;

điều kiện hoạt động còn hạn chế; học sinh cha thực sự hứng thú tham gia cáchoạt động Do đó, không mang lại tác động giáo dục thiết thực

1.2.2 Thực trạng nhận thức của HSTH về HĐGDNGLL

Để tìm hiểu thực trạng nhận thức của HSTH về HĐGDNGLL, chúng tôi đãtiến hành điều tra 120 học sinh từ lớp 2 đến lớp 5, ở trờng tiểu học Lê Lợi

* Nội dung câu hỏi cụ thể đợc thể hiện ở phụ lục 2

* Kết quả thu đợc nh sau:

1.2.2.1 Thái độ của học sinh tiểu học về các HĐGDNGLL.

Để tìm hiểu thái độ của HSTH về các HĐGDNGLL mà nhà trờng đã tổchức, chúng tôi đa ra 3 mức độ: Thích, Bình thờng, Không thích Để các em lựachọn

Kết quả thu đợc thể hiện ở bảng 6

1 Thích 60 50

Kết quả bảng 6 cho thấy

Đa số HSTH đợc hỏi thích các HĐGDNGLL mà nhà trờng tổ chức (50%).Tuy nhiên, vẫn còn không ít HSTH “không thích” các HĐGDNGLL này(22,33%)

Với lứa tuổi ngây thơ, hồn nhiên, ham thích hoạt động nh HSTH thì tỷ lệ50% học sinh thích các HĐGDNGLL vẫn cha đạt yêu cầu Bên cạnh đó, tỷ lệHSTH không thích vẫn còn khá cao Chúng ta phải làm gì để cải tiến đợc tìnhhình trên? Đó là một vấn đề thực sự không đơn giản, không thể làm ngay đợc màphải qua một quá trình lâu dài để bồi dỡng kỹ năng tổ chức cho GVTH và bồi d-ỡng năng lực hoạt động cho HSTH

1.2.2.2 Nhận thức của học sinh tiểu học về tác dụng của các HĐGDNGLL

Để khảo sát nhận thức của HSTH về tác dụng của các HĐGDNGLL, chúngtôi đã đặt câu hỏi gợi mở theo hình thức trắc nghiệm ở đây, các em có thể nêulên ý kiến của mình về tác dụng của các HĐGDNGLL đối với đời sống củamình

Câu hỏi: Theo các em, HĐGDNGLL đem lại cho em điều gì?

Thông tin thu đợc phản ánh qua bảng 7:

Nh vậy, nhận thức của học sinh tiểu học về tác dụng của HĐGDNGLL

đúng nhng cha đầy đủ Nguyên nhân của sự nhận thức này không hoàn toàn docác em, mà nguyên nhân chính là do cách thức truyền đạt của giáo viên BởiHĐGDNGLL không chỉ có tác dụng đơn thuần là “Giúp em hiểu biết hơn về cácvấn đề xã hội”, hay “Giúp em tự tin vào bản thân”, hay “Giúp em học giỏi hơn,ngoan hơn”; mà tác dụng của HĐGDNGLL đối với đời sống của các em baogồm tất cả những tác dụng trên Ngoài ra, HĐGDNGLL còn giúp các em làmquen và luyện tập các kỹ năng cơ bản, cần thiết của HSTH nh: kỹ năng giao tiếp,

kỹ năng tham gia hoạt động tập thể một cách chủ động và có trách nhiệm,…

Để HSTH nhận thức đầy đủ hơn về tầm quan trọng của HĐGDNGLL, giáoviên – Tp Vinh – ngời trực tiếp tổ chức các hoạt động phải cung cấp kiến thức cho các em

về HĐGDNGLL, làm cho các em có thể hiểu đợc tác dụng của các hoạt động màcác em đã và đang tham gia Từ đó các em sẽ hứng thú hơn khi tham gia cácHĐGDNGLL do nhà trờng tổ chức

1.2.2.3 Thực trạng tham gia các HĐGDNGLL của HSTH

Để tìm hiểu mức độ tham gia các HĐGDNGLL của học sinh trờng tiểu học

Lê Lợi, chúng tôi đã đa ra 10 hình thức thờng đợc tổ chức trong nhà trờng hỏihọc sinh về mức độ tham gia của các em Có 3 mức độ tham gia: Th ờng xuyên,Thỉnh thoảng, Cha bao giờ

xuyên

Thỉnh thoảng

Cha bao giờ

3 Hội thi: An toàn giao thông 7,5 30,83 61,67

Kết quả bảng 8, cho thấy:

Học sinh cha mạnh dạn tham gia các hoạt động ngoài giờ mà nhà trờng đã

đợc hỏi cha bao giờ tham gia

- Các hoạt động mang ý nghĩa giáo dục rất cao nh: tìm hiểu về môi trờng;

kể chuyện về các anh hùng nhỏ tuổi Số học sinh thờng xuyên tham gia rất ít,học sinh cha bao giờ tham gia chiếm tỷ lệ khá cao

Cụ thể: + Hoạt động “tìm hiểu về môi trờng”, có 7,5% số HSTH đợc hỏi

thờng xuyên tham gia, có tới 50% số HSTH đợc hỏi cha bao giờ tham gia, thỉnhthoảng có 42,5% Hoạt động “kể chuyện về các anh hùng nhỏ tuổi”, có 21,67%

số HSTH đợc hỏi thờng xuyên tham gia, có tới 46, 66% số HSTH đợc hỏi chabao giờ tham gia, thỉnh thoảng có 31,67%

- Các hội thi nh: “An toàn giao thông”, “Hội khỏe Phù Đổng”, thi “Vănnghệ”, “Rung chuông vàng”,… Các em chỉ thỉnh thoảng tham gia, tỷ lệ các emcha bao giờ tham gia còn khá cao

Cụ thể: + Hội thi: An toàn giao thông, có 7,5% số HSTH đợc hỏi thờng

xuyên tham gia, thỉnh thoảng có 30,83%, có tới 61,67% số HSTH cha bao giờtham gia

+ Hội thi: Hội khỏe Phù Đổng, chỉ có 7,5% số HSTH thờng xuyêntham gia, thỉnh thoảng có 30,83%, có tới 61,67% số HSTH cha bao giờ tham gia + Văn nghệ: chỉ có 15% số HSTH thờng xuyên tham gia, có39,17% số HSTH thỉnh thoảng tham gia, có tới 45,83% số HSTH cha bao giờtham gia.

+ Rung chuông vàng: đây là một hình thức không chỉ đợc tổ chứctập chung toàn trờng mà có thể tổ chức ở từng lớp trong các buổi sinh hoạt tậpthể, tạo điều kiện cho tất cả học sinh có thể tham gia Tuy nhiên, tỷ lệ số họcsinh cha bao giờ tham gia còn khá cao (33%), chỉ có 17% số học sinh thờngxuyên tham gia, có 50% số học sinh thỉnh thoảng mới tham gia

+ Thi “Viết chữ đẹp”: Đây là một hình thức hoạt động rất có ýnghĩa, tạo điều kiện thuận lợi để các em rèn luyện kỹ năng viết chữ của mình.Nhng chỉ có 13,3% số học sinh thờng xuyên tham gia, thỉnh thoảng có 50,83%,

có tới 35,87% số học sinh cha bao giờ tham gia

- Các hình thức “tham quan”, “bình thơ, bình tranh”, hầu nh các em chabao giờ tham gia

Chẳng hạn, có 85% số HSTH đợc hỏi cha bao giờ tham gia hoạt động

“tham quan” do nhà trờng tổ chức; có 80% số HSTH đợc hỏi cha bao giờ thamgia hoạt động “bình thơ, bình tranh” do nhà trờng tổ chức

Chúng ta hãy đối chiếu: Mức độ tổ chức các HĐGDNGLL của giáo viêncho học sinh, với mức độ tham gia các HĐGDNGLL của học sinh ở trờng tiểuhọc Lê Lợi – Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An Ta nhận thấy có sự chênh lệch khá lớngiữa hai mức độ này

Cụ thể:

+ Hình thức “sinh hoạt sao, sinh hoạt đội”, có tới 91,67% sốGVTH đợc hỏi thờng xuyên tổ chức cho học sinh, trong khi đó chỉ có 40% sốHSTH đợc hỏi thờng xuyên tham gia hoạt động này

+ Hội thi “Hội khỏe Phù Đổng” và “An toàn giao thông”, có28,6% số GVTH đợc hỏi thờng xuyên tổ chức cho học sinh, nhng chỉ có 7,5% sốHSTH đợc hỏi thờng xuyên tham gia hoạt động này

Các hình thức còn lại cũng vậy, bao giờ tỷ lệ học sinh tham gia các hoạt

động cũng thấp hơn rất nhiều so với tỷ lệ giáo viên thờng xuyên tổ chức

* Chúng tôi đi tìm nguyên nhân của thực trạng trên: có nhiều nguyên

nhân, nhng theo chúng tôi có những nguyên nhân chính sau:

+ Giáo viên cha đợc cung cấp kiến thức và kỹ năng tổ chức cácHĐGDNGLL cho học sinh một cách có hệ thống Dẫn đến hiện tợng tổ chức lặp

đi lặp lại quá nhiều lần một hình thức, học sinh sẽ nhàm chán và không muốntham gia vào các hoạt động nữa

+ Đa phần học sinh tiểu học vẫn còn nhút, cha mạnh dạn Do đó, giáoviên cần phải thờng xuyên động viên, giúp đỡ các em khi các em gặp khó khăn.

Đặc biệt, giáo viên cần cung cấp cho học sinh những kiến thức cần thiết về cácHĐGDNGLL mà các em chuẩn bị tham gia, kích thích sự thích thú và đặc điểmham thích hoạt động của học sinh tiểu học

1.2.3 Sau khi khảo sát thực trạng nhận thức của GVTH về HĐGDNGLL và thực

trạng nhận thức của HSTH về HĐGDNGLL Chúng tôi đã tiến hành khảo sát kết quả giáo dục mặt học lực của các môn văn hoá thông qua hoạt động dạy học trong giờ lên lớp và các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của học

2 Phân tích nguyên nhân của thực trạng

Qua khảo sát thực trạng tổ chức các HĐGDNGLL tại trờng tiểu học Lê Lợi– Tp Vinh – Tp Vinh – Tp Vinh – Tỉnh Nghệ An, chúng tôi rút ra đợc một số nguyên nhân dẫn đến

sự thành công và cha thành công trong công tác tổ chức các HĐGDNGLL ở ờng tiểu học nói chung và ở trờng tiểu học Lê Lợi nói riêng

tr-+ Nguyên nhân thành công

Hầu hết các cán bộ quản lý và giáo viên phụ trách các lớp đều có nhận thức

đúng đắn về vị trí, vai trò của các HĐGDNGLL, nên đã tổ chức đợc nhiều hoạt

động để học sinh tham gia Mỗi hoạt động đều có nội dung giáo dục riêng vàgóp phần đáng kể trong việc nâng cao chất lợng dạy học trong nhà trờng, đặcbiệt là góp phần ngăn ngừa các tệ nạn xâm nhập vào trờng học

Số học sinh tham gia các HĐGDNGLL đạt tỷ lệ cao, nhất là các hoạt độngnh: Thể dục thể thao; các buổi ngoại khoá về khoa học, đố vui, toán tuổi thơ; cáchoạt động giao lu, cắm trại…

Song, công tác tổ chức các HĐGDNGLL ở trờng tiểu học còn mắc phảimột số hạn chế, thiếu sót cơ bản sau:

+ Nguyên nhân hạn chế, thiếu sót

Còn một số cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh cha nhìn nhận mộtcách đúng đắn vai trò của HĐGDNGLL, nên trong quá trình chỉ đạo, quản lý, tổchức và thực hiện còn nhiều hạn chế: Hình thức hoạt động còn đơn điệu; côngtác phối kết giữa các lực lợng giáo dục trong và ngoài nhà trờng cha đồng bộ;công tác kiểm tra, thi đua, khen thởng cha kịp thời, làm ảnh hởng không nhỏ đếnhiệu quả giáo dục

Kỹ năng hoạt động và hớng dẫn của giáo viên còn hạn chế và cha đồng

đều Giáo viên còn cha quan tâm đúng mức đối với các hoạt động ngoài giờ Sốgiáo viên có năng khiếu âm nhạc – Tp Vinh – nghệ thuật còn quá ít

Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học ngoài giờ còn thiếu nh: Các mô hìnhtham quan của học sinh, dụng cụ học tập, thực hành, phơng tiện nghe nhìn, băng

đĩa cha đáp ứng đủ với thị hiếu của học sinh Đặc biệt, đối với các trờng tiểu học

ở vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn,… các phơng tiện thiết yếu phục vụ choviệc dạy học chính khoá còn cha đủ, thì làm sao có thể tập trung vào các hoạt

động ngoài giờ lên lớp Sân chơi, bãi tập, hội trờng,… vẫn là niềm mơ ớc xa vờicủa nhiều trờng tiểu học

Nguồn kinh phí dành cho cácsoHĐGDNGLL lại quá ít ỏi, nên dẫu muốn tổchức nhiều hoạt động cũng không thể thực hiện đợc

Môi trờng giáo dục cha đảm bảo, xã hội còn nhiều biểu hiện tiêu cực, địabàn dân c rộng và phức tạp, học sinh lại còn quá nhỏ,… làm ảnh hởng khôngnhỏ đến nhận thức, tâm lý, hành vi, lý tởng của học sinh