Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học huyện đông sơn, tỉnh thanh hoá

Đổi mới hoạt động kiểm tra, tìm ra các giải pháp để khắc phục tồn tại,yếu kém trong hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học là một yêu cầu bức thiếtnhằm góp phần đổi mới công tác quản lý nhà

đào thị thơm

Một số giải pháp nâng cao chất lợng hoạt động kiểm tra nội bộ

ở trờng Tiểu học thị trấn rừng thông,

huyện đông sơn, tỉnh thanh hoá

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.05

luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Ngời hớng dẫn khoa học: PGS.TS lu Xuân mới

Vinh – 2009

Chơng 1: Cơ sở khoa học của hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học … 7

1.1 Một số vấn đề chung về kiểm tra nội bộ trờng học ……… … 7

1.1.1 Khái niệm về kiểm tra …… …… ……… … . 7

1.1.2 Vị trí, vai trò của kiểm tra nội bộ trờng học ……… ……… … 11

1.1.2 Chức năng của kiểm tra nội bộ trờng học ……… …… 12

1.1.3 Mục đích, nhiệm vụ của kiểm tra nội bộ trờng học ……… ……… ……… 14

1.1.3 Đối tợng của kiểm tra nội bộ trờng học ……… … …… ……… 15

1.1.4 Nguyên tắc kiểm tra nội bộ trờng học ……… 20

1.1.5 Hình thức kiểm tra nội bộ trờng học ……… ……… 21

1.1.8 Phơng pháp kiểm tra nội bộ trờng học ……… 21

1.1.9 Quy trình kiểm tra nội bộ trờng học ……… … … 24

1.2 Cơ sở khoa học của kiểm tra nội bộ trờng học …… ……… ……… 25

1.2.1 Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trờng học ……… …… 25

1.2.2 Cơ sở pháp lý của kiểm tra nội bộ trờng học ……… …… 27

1.2.3 Cơ sở thực tiễn của kiểm tra nội bộ trờng học ……… 27

Chơng 2: Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học ở trờng Tiểu học Thị trấn Rừng Thông, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá ……… 29

2.1 Đặc điểm của trờng Tiểu học Thị trấn Rừng Thông, huyện Đông Sơn, Thanh Hoá …… …… ……… 29

2.2 Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ trờng THTT Rừng Thông, huyện Đông Sơn - Thanh Hoá ………… 29

……… 30

Chơng 3: Một số giải pháp nâng cao chất lợng hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học ở trờng THTT Rừng Thông, huyện Đông Sơn, Thanh Hoá …… 32

3.1 Giải pháp về nhận thức t tởng… ……… ………… …32

3.2 Giải pháp về chuyên môn, nghiệp vụ ……… ……… …… 32

3.2.1 Kiểm tra giáo viên ……… 33

3.2.2 Kiểm tra hoạt động s phạm của tổ, nhóm chuyên môn giáo viên 66 3.2.3 Kiểm tra học sinh ……… 67

3.2.4 Kiểm tra cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và kiểm tra tài chính 69

3.3 Giải pháp kế hoạch hoá hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học gắn với kế hoạch năm học ……… ……… 71

3.3.1 Kế hoạch kiểm tra năm học

……… 72

3.3.2 Kế hoạch kiểm tra tháng …

………… 72

3.3.3 Kế hoạch kiểm tra tuần ………

… 73 3.4 Giải pháp về tổ chức, chỉ đạo ……… ………

…… 74

3.4.1 Xây dựng lực lợng kiểm tra ……… … 74

3.4.2 Bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, giáo viên …… 74

3.4.3 Phân cấp trong kiểm tra ………

… 74 3.4.4 Xây dựng chế độ kiểm tra ……… 75

3.4.5 Cung cấp các điều kiện cần thiết cho kiểm tra

…… 75

3.5.2 Đối với nhà trờng ……… ……… 76

3.6 Giải pháp tổng kết hoạt động kiểm tra ……… 76

3.7 Giải pháp về sử dụng công nghệ thông tin ……… …… 76

3.8 Khảo sát tính khả thi của các giải pháp

……… 77

Kết luận ……… ……… 78

Một số Kiến nghị……… …80

Tài liệu tham khảo ……… 81

Phu luc ……… 83

Danh mục các chữ viết tắt ND Nội dung KQ Kết quả GV Giáo viên HS Học sinh ĐH Đại học CĐ Cao đẳng CSVC-TBDH Cơ sở vật chất- thiết bị dạy học TH Tiểu học

KTNB Kiểm tra nội bộ

TDTT Thể dục thể thao

TTQL Thông tin quản lý

GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

NXB Nhà xuất bản

MT Mục tiêu

PP Phơng pháp

Danh mục các hình vẽ

1 Sơ đồ vị trí của kiểm tra trong chu trình quản lý 11

4 Sơ đồ mối liên hệ thông tin trong quản lý 25

5 Sơ đồ vòng liên hệ ngợc trong kiểm tra quản lý 26

6 Sơ đồ các bớc(giai đoạn) cơ bản của quá trình kiểm tra

7 Sơ đồ các bớc trong quy trình kiểm tra giờ dạy của giáo

Danh mục các bảng biểu

Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Kiểm tra là một chức năng cơ bản, quan trọng của quá trình quản lý, đó làcông việc hoạt động mà ngời quản lý ở bất kỳ cấp nào, cơng vị nào cũng phải

thực hiện để biết rõ những mục tiêu, kế hoạch đề ra thực tế đã đạt đợc đến đâu

và nh thế nào Từ đó tìm ra những biện pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn kịpthời nhằm đạt mục tiêu đã định

Chức năng kiểm tra không chỉ đơn thuần là chức năng cuối cùng trong mộtquá trình quản lý, mà còn là tiền đề cho một quá trình quản lý tiếp theo

Kiểm tra nội bộ trờng học là một chức năng đích thực của quản lý trờnghọc, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý đảm bảo tạo lập mốiliên hệ ngợc thờng xuyên, kịp thời giúp ngời quản lý hình thành cơ chế điềuchỉnh hớng đích trong quá trình quản lý nhà trờng

Thực chất của quản lý là xử lý thông tin, thông tin là nguyên liệu của quản

lý, chất lợng và hiệu quả của thông tin quyết định chất lợng và hiệu quả củaquản lý Ngời quản lý tài năng trớc hết và quan trọng nhất phải biết tổ chức tốtcông tác thông tin cho chính mình Muốn có thông tin chính xác, kịp thời thìbiện pháp quan trọng nhất là phải tiến hành kiểm tra

Kiểm tra nội bộ trờng học là một biện pháp trong hoạt động quản lý trờnghọc, là công cụ sắc bén tăng cờng hiệu lực quản lý trờng học, góp phần nângcao chất lợng và hiệu quả giáo dục- đào tạo

Kiểm tra nội bộ trờng học là biểu hiện phẩm chất của ngời quản lý chốngbệnh quan liêu

Tìm hiểu, nghiên cứu t tởng Hồ chí Minh, chúng ta thấy Ngời rất quan tâm

đến việc kiểm tra nội bộ trờng học Chủ tịch Hồ Chí Minh thờng nhắc nhở cán

bộ quản lý: Muốn chống bệnh quan liêu, bàn giấy, muốn biết các nghị quyết

có đợc thi hành không, thi hành có đúng không, muốn biết ai ra sức làm, ailàm qua chuyện, chỉ có một cách là khéo kiểm soát.Theo Bác: Kiểm tra khôngphải là một thứ đặc quyền, đặc ân của ngời quản lý dùng để lục soát, theo dõi,xác minh, đánh giá thiếu xót của ngời dới quyền hay để tóm lấy thành tích, đểkhi có dịp là dùng đến mà xem đó là chức năng, nhiệm vụ của ngời lãnh đạo

và của mọi ngời Kiểm tra phải nhằm mục đích nắm chính xác, đầy đủ côngviệc và kết quả của công việc đó

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh có 3 điều cần phải kiểm soát, đó là:

- Có kiểm soát mới biết cán bộ, nhân viên tốt hay xấu

- Mới biết rõ u điểm, khuyết điểm của cá nhân, đơn vị, cơ quan

- Mới biết u điểm của các mệnh lệnh, nghị quyết

Trong trờng học việc kiểm tra phải nhằm khai thác, tiếp nhận thông tin

đầy đủ, chính xác về công việc, con ngời để đánh giá đúng đắn công việc, conngời Theo Bác: Kiểm tra phải thực hiện chức năng tự bộc lộ, tự điều chỉnhnhững mặt hạn chế trong bản thân con ngời Kiểm tra phải nhằm động viên,khuyến khích con ngời phát huy mặt tốt, quyết sửa chữa mặt còn hạn chế.Kiểm tra khéo bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, về sau khuyết điểm sẽ bớt đi Theo chủ tịch Hồ Chí Minh kiểm tra có 2 cách: Một là từ trên xuống, ng-

ời lãnh đạo kiểm tra kết quả công việc của ngời dới quyền Hai là từ dới lên,quần chúng kiểm tra ngời lãnh đạo

Hiện nay nớc ta đang thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất nớc,trong đó có giáo dục.Trong văn kiện Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành

Trung ơng Khoá VIII đã chỉ rõ: Đổi mới công tác quản lý giáo dục“Đổi mới công tác quản lý giáo dục” ” Để pháttriển sự nghiệp giáo dục, chiến lợc phát triển sự nghiệp giáo dục giai đoạn

2001 - 2010 đã nêu rõ bảy nhóm giải pháp chủ yếu, trong đó đổi mới côngtác quản lý đợc coi là khâu đột phá: “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”Đổi mới quản lý giáo dục Đổi mới về cơbản phơng thức quản lý giáo dục theo hớng nâng cao hiệu lực quản lý nhà n-

ớc, phân cấp mạnh mẽ nhằm phát huy tính chủ động và tự chịu trách nhiệmcủa các địa phơng, của các cơ sở giáo dục, giải quyết một cách có hiệu quảcác vấn đề bức xúc, ngăn chặn và đẩy lùi các hiện tợng tiêu cực hiện nay”

(Nguồn: Chiến lợc phát triển giáo dục 2001 – 2010 NXB Giáo dục, trang 23). 2010 NXB Giáo dục, trang 23).

Chất lợng và hiệu quả hoạt động giáo dục TH phụ thuộc rất lớn vào côngtác quản lý giáo dục, đặc biệt là vào trình độ nghiệp vụ quản lý của đội ngũcán bộ quản lý giáo dục Trình độ nghiệp vụ quản lý giáo dục của cán bộ quản

lý giáo dục thể hiện ở việc thực hiện thành thạo hay không các chức năngquản lý trên các mặt xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểmtra, đánh giá thực hiện nội dung chơng trình sách giáo khoa mới ở …

Nhà trờng là tế bào của nền giáo dục quốc dân, đổi mới quản lý nhà trờng

góp phần đổi mới quản lý giáo dục nói chung Trong đó đổi mới kiểm tra nội

bộ trờng học là một yêu cầu bức thiết nhằm góp phần đổi mới quản lý nhà ờng, đổi mới sự nghiệp giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lựccho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nớc

tr-Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học ở các trờng phổ thônghiện nay còn nhiều tồn tại, yếu kém, đặc biệt theo yêu cầu của công cuộc đổimới giáo dục hiện nay

Đổi mới hoạt động kiểm tra, tìm ra các giải pháp để khắc phục tồn tại,yếu kém trong hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học là một yêu cầu bức thiếtnhằm góp phần đổi mới công tác quản lý nhà trờng, quản lý giáo dục, làm chogiáo dục phát triển đáp ứng nhiệm vụ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồidỡng nhân tài phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nớc Đặc biệt

đổi mới công tác kiểm tra nội bộ trờng học cũng là một trong các giải pháp để

thực hiện thành công cuộc vận động: Nói không với tiêu cực trong thi cử và“Đổi mới công tác quản lý giáo dục”

bệnh thành tích trong giáo dục” do Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phát

động

Với những lý do nêu trên, để góp phần đổi mới quản lý trờng TH nóiriêng và đổi mới quản lý giáo dục nói chung, chúng tôi chọn đề tài nghiên

cứu: Một số giải pháp nâng cao chất lợng hoạt động kiểm tra nội bộ ở trờng

Tiểu học Thị trấn Rừng Thông, huyện Đông Sơn, Thanh Hoá.

2 Mục đích nghiên cứu

Xây dựng các giải pháp khoa học có tính khả thi nhằm góp phần nângcao chất lợng và hiệu quả hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học, từ đó góp phầngiúp hiệu trởng nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý và nâng cao chất lợnggiáo dục của nhà trờng

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu hệ thống những vấn đề lý luận về hoạt động kiểm tra nội

bộ trờng học

- Nghiên cứu cơ sở khoa học của hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học

- Điều tra, nghiên cứu thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học ởtrờng Tiểu học Thị trấn Rừng Thông, huyện Đông Sơn, Thanh hoá

- Đề xuất các giải pháp khoa học, có tính khả thi nhằm nâng cao chất ợng, hiệu quả của hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học ở trờng Tiểu học Thịtrấn Rừng Thông, huyện Đông Sơn,Thanh Hoá

l-4 khách thể và đối tợng nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: Quá trình kiểm tra nội bộ trờng học.

- Đối tợng nghiên cứu: Thực trạng và các giải pháp nâng cao chất lợng hoạt

động kiểm tra nội bộ trờng học

5 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu:

- Phạm vi nghiên cú: Nghiên cứu những biện pháp tiến hành kiểm tra nội

bộ trờng học của trờng Tiểu học Thị trấn Rừng Thông, huyện Đông Sơn, tỉnhThanh Hoá trong 3 năm trở lại đây

6 Giả thuyết khoa học

Nếu xây dựng đợc giải pháp khoa học, có tính khả thi về hoạt độngkiểm tra nội bộ trờng học thì sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lýcủa hiệu trởng, từ đó góp phần quan trọng nâng cao chất lợng giáo dục củanhà trờng

7 Phơng pháp nghiên cứu ( xem lai phần này)

- Phơng pháp nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứu các tài liệu liên quan đếnquản lý giáo dục nh: luật giáo dục, điều lệ trờng phổ thông, nghiệp vụ quản lý,nghiệp vụ thanh tra, kiểm tra, tâm lý học quản lý, giáo dục học, xã hội họcgiáo dục, kinh tế học giáo dục, khoa học quản lý giáo dục, lý thuyết hệthống và các thông t, quy chế, quy định, hớng dẫn có liên quan đến hoạt

động quản lý giáo dục của các cấp có thẩm quyền

- Phơng pháp nghiên cứu phi thực nghiệm: Phơng pháp quan sát (quansát, điều tra thực tế) Phơng pháp trắc nghiệm test Phơng pháp chuyên gia

+ Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho cán bộ quản lý ởcác trờng Tiểu học

9 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,luận văn có nội dung gồm 3 chơng:

Chơng 1: Cơ sở khoa học của hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học

Chơng 2: Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học ở trờng Tiểuhọc Thị trấn Rừng Thông, huyện Đông Sơn, Thanh hoá

Chơng 3: Một số giải pháp nâng cao chất lợng hoạt động kiểm tra nội bộtrờng học ở trờng Tiểu học Thị trấn Rừng Thông, huyện Đông Sơn, Thanhhoá.

1.1.1 Khái niệm kiểm tra:

1.1.1.1 Kiểm tra: Là quá trình xem xét thực tế, đánh giá thực trạng so với

mục tiêu, phát hiện các mặt: tích cực, sai lệch, vi phạm để đa ra kết luận điềuchỉnh

Kiểm tra cần thực hiện các nội dung sau:

- Đánh giá gồm: Xác định chuẩn, thu thập thông tin, so sánh sự phù hợpcủa việc thực hiện so với chuẩn mực

- Phát hiện mức độ thực hiện tốt, vừa, xấu của các đối tợng quản lý

- Đều chỉnh gồm: T vấn (uốn nắn, sửa chữa), thúc đẩy(phát huy thành tíchtốt) hoặc xử lý

1.1.1.2.Kiểm tra nội bộ trờng học: Là một dạng hoạt động quản lý của ngời

hiệu trởng nhằm điều tra, theo dõi, xem xét, kiểm soát, phát hiện, kiểmnghiệm sự diễn biến và kết quả các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội bộnhà trờng và đánh giá kết quả các hoạt động giáo dục đó có phù hợp với mụctiêu, kế hoạch, chuẩn mực, quy chế đã đề ra hay không Qua đó phát hiệnnhững u điểm để động viên, kích thích hoặc những thiếu xót, lệch lạc so vớiyêu cầu để có biện pháp uốn nắn, giúp đỡ và điều chỉnh thích hợp nhằm nângcao chất lợng và hiệu quả giáo dục và đào tạo trong nhà trờng. (Theo Hoàng Minh Thao – 2010 NXB Giáo dục, trang 23). Hà Thế Truyền, Quản lý giáo dục tiểu học theo địmh hớng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, NXB Giáo dục, 2003, trang 200)

Khái niệm này đợc thể hiện rõ ở khoản 1, điều 22, chơng VI: “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”Công táckiểm tra nội bộ trong các trờng học và các đơn vị trong ngành” trong bản

“Đổi mới công tác quản lý giáo dục”Quy chế về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Giáo dục và Đào tạo”(Quyết

định số 478/QĐ ngày 11 tháng 3 năm 1993):Việc kiểm tra công việc, hoạt

động và các mối quan hệ của mọi thành viên trong nhà trờng là trách nhiệm

và quyền hạn của hiệu trởng Hiệu trởng có thể huy động: phó hiệu trởng, các

tổ trởng chuyên môn và các cán bộ, giáo viên khác giúp hiệu trởng kiểm tra

với t cách là ngời đợc uỷ quyền hoặc trợ lý nhng hiệu trởng vẫn nắm quyềntối hậu quyết định về những vấn đề quan trọng nhất của kiểm tra, ngời đa rakết luận cuối cùng và ngời chịu trách nhiệm về những kết luận đó

Kiểm tra nội bộ trờng học về thực chất là kiểm tra tác nghiệp, là hoạt động

tự kiểm tra của trờng bao gồm hai hoạt động:

- Hiệu trởng tiến hành kiểm tra tất cả các thành tố cấu thành hệ thống nhàtrờng, đặc biệt kiểm tra công việc, hoạt động, mối quan hệ của mọi thành viên

và những điều kiện, phơng tiên phục vụ dạy học và giáo dục trong nhà trờng

- Việc tự kiểm tra trong nội bộ trờng học

Ngời hiệu trởng giỏi là ngời biết tiến hành kiểm tra thờng xuyên và có kếhoạch, biết biến quá trình kiểm tra thành quá trình tự kiểm tra của các bộ phận

và mọi thành viên trong nhà trờng mà mình quản lý Ngời hiệu trởng có kinhnghiệm thờng biết kiểm tra đúng ngời, đúng việc, đúng lúc, đúng chỗ Xác

định rõ ai, bộ phận nào thì kiểm tra thờng xuyên; ai, bộ phận nào thì kiểm tratha thớt hơn và thậm chí có ngời, bộ phận không cần kiểm tra, vì họ luôn hoànthành nhiệm vụ một cách tự giác không cần có sự thúc đẩy nào Đồng thờihiệu trởng cũng xác định rõ nên kiểm tra vào lúc nào: nếu sớm quá thì không

có gì để kiểm tra, nhng nếu muộn quá mới kiểm tra thì nếu có sai xót rồi, lúc

đó rất khó sửa và làm lại

1.1.1.3 Phân biệt các khái niệm thanh tra, kiểm tra trong giáo dục

Trong thực tiễn giáo dục và đào tạo ở các trờng phổ thông hiện nay tồn tại 3hoạt động: Kiểm tra nội bộ, kiểm tra thi đua và thanh tra Cần phân biệt baloại hoạt động này và tìm mối liên hệ giữa chúng

+ Nội dung công việc: Về thực chất đều là hoạt động kiểm tra, đánh giá

- Khác nhau:Về các mặt tính chất (chủ yếu là t cách pháp nhân), về tổ

chức, hoạt động, đối tợng và cách xử lý cũng có những nét khác nhau

- Hành chính, phápchế nhà nớc

nội bộ là chủ yếu.

- Là chức năng tất

yếu và thờng xuyên

của quá trình quản

và cá nhân

- Kiểm tra của cấptrên đối với cấp dới

- Các kết luận rút ramang tính pháp lýcao

Là hệ thống tổ chứcnhà nớc do pháp luậtquy định, cấp trên bổnhiệm có tính ổn

định, gồm 3 cấp: Bộgiáo dục, Sở giáodục, Phòng giáo dục

- Chỉ tuân theo phápluật, theo quy chếkhông ai đợc canthiệp trái luật vàohoạt động thanh tra

- Hoạt động từ ngoàihệ

th-đồng loạt với nhữnghoạt động toàn diện,từng mặt hay chủ đề

- Cơ quan, tổ chức,cá nhân cấp dới vớinhững công việc vàhoạt động của họ

- Có thể chỉ ra nhữngyếu kém, thiếu sót,tồn tại và cùng nhaurút kinh nghiệm đánhgiá

- Các kết luận mangtính hiệu lực pháp lýcao buộc đối tợngphải chấp hành

- Có thể biểu dơng,

đề nghị cấp trênkhen thởng hoặc kỷluật và đình chỉ hoạt

động khi cần thiết

- Giúp đỡ, sữa chữa,uốn nắn sai lầm .

Ba mặt hoạt động: Kiểm tra nội bộ, kiểm tra thi đua và thanh tra có sựthống nhất nhng không đồng nhất với nhau Trong thực tiễn quản lý cần nắm

và phân biệt đợc mối quan hệ giữa cái phổ biến và cái đặc thù

Tuy nhiên kiểm tra nội bộ, kiểm tra thi đua và thanh tra giáo dục có mốiquan hệ với nhau Đó là: Kiểm tra nội bộ, kiểm tra thi đua cung cấp thông tintin cậy cho thanh tra giáo dục, thanh tra giáo dục sử dụng số liệu, kết luận,

đánh giá của kiểm tra nội bộ và kiểm tra thi đua; đó là những cứ liệu rất quantrọng của thanh tra giáo dục Đồng thời thanh tra giáo dục lại cung cấp nhữngnội dung và chuẩn mực đánh giá làm chổ dựa để kiểm tra nội bộ và kiểm trathi đua tiến hành có chất lợng và hiệu quả

1.1.2.Vị trí, vai trò của kiểm tra nội bộ trờng học

Kiểm tra nội bộ trờng học là một chức năng đích thực của quản lý trờng học,

là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý, đảm bảo tạo lập mối liên

hệ ngợc thờng xuyên kịp thời giúp ngời quản lý (Hiệu trởng) hình thành cơchế điều chỉnh hớng đích trong quá trình quản lý

Trong chu trình quản lý, hoạt động kiểm tra đợc xếp vào vị trí thứ t sau cáckhâu: kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo.Tuy nhiên hoạt động kiểm tra lại là tiền đềcho một chu trình quản lý mới

Hình1: sơ đồ vị trí của kiểm tra trong chu trình quản lý

TTQL: Thông tin quản lý

: Biểu thị mối liên hệ và tác động trực tiếp

: Biểu thị mối liên hệ ngợc hoặc thông tin phản hồi trong quá trìnhquản lý

Kiểm tra nội bộ trờng học là một công cụ sắc bén góp phần tăng cờng hiệu

Nếu kiểm tra, đánh gía chính xác, chân thực sẽ có tác dụng giúp hiệu trởng

xác định mức độ, giá trị, các yếu tố ảnh hởng … từ đó tìm ra đợc nhữngnguyên nhân và đề ra những giải pháp điều chỉnh có hiệu quả

Với đối tợng kiểm tra thì kiểm tra nội bộ trờng học có tác động tới ý thức,hành vi và hoạt động của con ngời, nâng cao tinh thần trách nhiệm, động viênthúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ, uốn nắn, giúp đỡ sửa chữa sai sót, khuyết

điểm và tuyên truyền kinh nghiệm giáo dục tiên tiến Kiểm tra, đánh giá đảmbảo khách quan, công bằng sẽ dẫn tới việc tự kiểm tra, đánh giá tốt của đối t -ợng cần kiểm tra

1.1.3 Chức năng của kiểm tra nội bộ trờng học

Kiểm tra nội bộ trờng học có 4 chức năng, đó là:

1.1.3.1 Tạo lập kênh thông tin phản hồi vững chắc:

Tạo mối liên hệ nghịch trong quản lý, cung cấp thông tin đã đợc xử lýchính xác để hiệu trởng hoạt động quản lý có hiệu quả.Thu thập thông tin làchức năng trung tâm của kiểm tra nội bộ trờng học, chỉ có kiểm tra mới cónhững thông tin đáng tin cậy, việc xử lý đúng đắn các thông tin giúp hiệu tr-ởng tác động kịp thời vào các tổ chức, điều chỉnh mục tiêu và ra quyết địnhcho chu trình quản lý mới

1.1.3.2 Kiểm soát, phát hiện và phòng ngừa:

Nhằm xác định thực chất, hiệu quả giáo dục Kiểm soát đúng sẽ phát hiện

đợc các mặt u, khuyết điểm của từng đối tợng quản lý giúp cho hiệu trởng làmtốt công tác điều khiển, định hớng trong chỉ đạo Đồng thời ngăn chặn, phòngngừa những biểu hiện sai lệch của đối tợng quản lý Hoạt động kiểm soát, pháthiện một khi đợc tiến hành thờng xuyên sẽ giúp cho hiệu trởng không bị mắcbệnh quan liêu

1.1.3.3 Động viên, phê phán, uốn nắn, điều chỉnh, giúp đỡ:

Động viên phê phán mang thuộc tính xã hội Kiểm tra thờng xuyên mớinắm đợc đầy đủ t tởng, tình cảm, tài năng, đức độ của đối tợng quản lý Mọi ýkiến giáo dục, động viên, phê phán, điều chỉnh, giúp đỡ đều xuất phát từ khâukiểm tra Bản thân khâu kiểm tra đã mang tính chất động viên phê phán đối t-ợng quản lý Khi đợc kiểm tra giáo viên và học sinh chắc chắn phải nỗ lực làmviệc, bộc lộ tài năng và phẩm chất của họ

1.1.3.4 Đánh giá và xử lý cần thiết:

Đánh giá là hoạt động đặc biệt nhằm phân tích, xác nhận giá trị thực trạng

Kiểm tra

Kiểm tra

Đánh giá

Tìm nguyênnhân

Quyết

địnhThực hiện

về mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chất lợng và hiệu quả công việc, trình độ, sựphát triển, những kinh nghiệm đợc hình thành ở thời điểm hiện tại so với mụctiêu, kế hoạch hay những chuẩn mực đã đợc xác lập Trên cơ sở đó nêu ranhững biện pháp uốn nắn, điều chỉnh và giúp đỡ đối tợng

Đánh giá liên quan chặt chẽ với kiểm tra và là kết quả của kiểm tra, vì mục

đích của kiểm tra là đánh giá khách quan tình hình công việc, giúp đỡ khắcphục sai sót, phát hiện, uốn nắn, kích thích kịp thời

Đánh giá là một chức năng của kiểm tra, liên hệ chặt chẽ với kiểm tra, do

đó kiểm tra đánh giá, thờng đợc dùng liền nhau với ý nghĩa đó

Mối quan hệ của kiểm tra và đánh giá có thể biểu diễn bằng sơ đồ sau:

Hình 2: Mối quan hệ của kiểm tra và đánh giá

1.1.4 Mục đích, nhiệm vụ của kiểm tra nội bộ trờng học

học; giúp đỡ phát hiện u điểm, khắc phục khuyết điểm, khen chê kịp thời, xử

lý cần thiết để cải tiến tổ chức quản lý giúp nhà trờng nâng cao hiệu lực, hiệuquả quản lý và nâng cao chất lợng giáo dục và đào tạo của nhà trờng

1.1.4.2 Nhiệm vụ:

Hiệu trởng có trách nhiệm sử dụng bộ máy quản lý, cán bộ giáo viên đểkiểm tra công việc, hoạt động, mối quan hệ của mọi thành viên trong nhà tr-ờng và những điều kiện, phơng tiện phục vụ cho dạy học và giáo dục; xét vàgiải quyết các khiếu nại, tố cáo về các vấn đề thuộc trách nhiệm quản lý củamình

Hiệu trởng có trách nhiệm kiểm tra thờng xuyên, định kỳ theo kế hoạchchặt chẽ Đặc biệt kiểm tra công việc của giáo viên hàng tuần Mỗi năm kiểmtra toàn diện 1/3 giáo viên, còn toàn bộ các giáo viên khác đợc kiểm tra từngmặt hay chuyên đề

Phối hợp với tổ chức đảng, đoàn thể trong trờng tiến hành việc tự kiểm tranội bộ nhà trờng Hiệu trởng tự kiểm tra công tác quản lý, phát huy và thựchiện dân chủ hoá trong quản lý nhà trờng, thực hiện tốt quy chế chuyên môn,giải quyết kịp thời các khiếu nại, tố cáo trong nhà trờng

Khi kiểm tra phải có kết luận, biên bản kiểm tra và lu hồ sơ kiểm tra

Kết quả kiểm tra phải đánh giá đúng thực trạng tình hình nhà trờng, khẳng

định những mặt đã làm đợc, phát huy u điểm và đề xuất những giải pháp khắcphục những yếu kém (nếu có); đồng thời kiến nghị với các cấp quản lý điềuchỉnh bổ xung các chính sách, quy định cần thiết phù hợp với thực tế

1.1.5 Đối tợng và nội dung kiểm tra nội bộ trờng học

Hình3: Sơ đồ hệ thống s phạm nhà trờng

1.1.5.2 Nội dung kiểm tra nội bộ trờng học

Hiệu trởng có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ công việc, hoạt động, mối quan

hệ, kết quả của toàn bộ quá trình dạy học, giáo dục và những điều kiện phơngtiện của nó không loại trừ mặt nào Song trên thực tế, kiểm tra nội bộ trờnghọc cần tập trung vào các nội dung chính không tách rời nhau mà liên quanchặt chẽ với nhau sau đây:

1.1.5.2.1 Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch phát triển giáo dục và phổ cập giáo dục

- Thực hiên chỉ tiêu về số lợng học sinh từng khối lớp và toàn trờng: Duytrì sĩ số, tỷ lệ học sinh bỏ học, lên lớp, lu ban…

- Thực hiện chỉ tiêu kế hoạch về số lợng, chất lợng phổ cập giáo dục ở từngkhối lớp và toàn trờng

1.1.5.2.2 Kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của kế hoạch đào tạo

- Thực hiện nội dung, chơng trình dạy học và giáo dục

- Chất lợng dạy học và giáo dục

+ Chất lợng giáo dục đạo đức, lối sống:

* Thực hiện đúng chơng trình giáo dục đạo đức, giáo dục công dân ở cáckhối lớp thông qua các giờ lên lớp, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, côngtác chủ nhiệm …

* Việc kết hợp giáo dục giữa nhà trờng, gia đình và xã hội

* Kết quả việc đánh giá đạo đức, hạnh kiểm học sinh

+ Chất lợng giáo dục văn hoá, khoa học, kỹ thuật:

* Việc thực hiện kế hoạch theo chơng trình, sách giáo khoa mới ở từngkhối lớp

*Thực hiên quy chế chuyên môn, nền nếp dạy học: thực hiện thời khoábiểu, giờ giấc, kiểm tra, chấm bài, cho điểm…

* Việc đổi mới phơng pháp dạy và phơng pháp học của giáo viên và họcsinh.

*Việc bồi dỡng học sinh có năng khiếu và phụ đạo học sinh yếu

* Kết quả học tập của học sinh (kiến thức, kỹ năng, thái độ) so với đầuvào

+ Chất lợng giáo dục lao động kỹ thuật tổng hợp, hớng nghiệp, dạy nghề:thực hiện kế hoạch giảng dạy, giáo dục, trình độ học sinh và kết quả đạt đợc.+ Chất lợng giáo dục sức khỏe, thể dục, vệ sinh và quốc phòng

+ Chất lợng giáo dục thẩm mỹ

+ Chất lợng giáo dục hớng nghiệp và giáo dục ngoài giờ lên lớp

1.1.5.2.3 Kiểm tra việc xây dựng đội ngũ:

- Kiểm tra hoạt động của các tổ, nhóm chuyên môn:

+ Kiểm tra công tác quản lý của tổ trởng

+ Kiểm tra hồ sơ của tổ: kế hoạch của tổ, các loại sổ sách, sổ biên bản,sáng kiến kinh nghiệm

+ Nề nếp sinh hoạt tổ, chế độ dự giờ, thăm lớp, hội giảng

+ Sử dụng phân công giáo viên, nhân viên, công tác bồi dỡng về chuyênmôn nghiệp vụ và tự bồi dỡng của các thành viên trong tổ, nhóm chuyên môn.+ Việc thực hiện quy chế chuyên môn

+Vấn đề thực hiện chế độ chính sách, cải thiện đời sống giáo viên

- Kiểm tra giáo viên:

+ Kiểm tra về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống:

* Nhận thức t tởng, chính trị

* Chấp hành chính sách pháp luật của Nhà nớc

* Việc chấp hành quy chế của ngành, quy định của cơ quan, đơn vị,

đảm bảo số lợng ngày, giờ công lao động

* Đạo đức, nhân cách, lối sống, ý thức đấu tranh chống các biểu hiệntiêu cực, sự tín nhiệm trong đồng nghiệp, phụ huynh, học sinh, nhân dân

* Tinh thần đoàn kết, tính trung thực trong công tác, quan hệ đồngnghiệp, thái độ phục vụ nhân dân và học sinh

* Tinh thần học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề,

ý thức trách nhiệm thực hiện quy chế chuyên môn

+ Kiểm tra về kết quả giảng dạy: Điểm kiểm tra hoặc kết quả đánh giámôn học của học sinh từ đầu năm đến thời điểm kiểm tra; khảo sát của cán bộkiểm tra.

+ Kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ khác đợc giao nh công tác chủnhiệm và các công tác kiêm nhiệm khác

1.1.5.2.4 Kiểm tra việc xây dựng, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất – 2010 NXB Giáo dục, trang 23) thiết bị dạy học

- Đảm bảo các tiêu chuẩn về lớp học, bàn ghế, bảng, ánh sáng, vệ sinh

- Sử dụng và bảo quản hợp lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học: đồ dùng dạyhọc, phòng thí nghiệm, dụng cụ thể thao, th viện, vờn trờng, sân bải tập,phòng chức năng, phòng nghe nhìn, nhà để xe

- Cảnh quan s phạm của trờng: Cổng trờng, tờng rào, đờng đi, vờn hoa, câyxanh, công trình vệ sinh, hệ thống cấp thoát nớc, lớp học sạch đẹp, đảm bảo vệsinh môi trờng, đảm bảo môi trờng s phạm

1.1.5.2.5 Công tác tự kiểm tra của hiệu trởng:

- Công tác kế hoạch (kế hoạch hoá): Xây dựng, chỉ đạo và thực hiện kế

hoạch chung và từng bộ phận (Gồm 3 loại kế hoạch chính: kế hoạch dạy học

và giáo dục trên lớp, kế hoạch giáo dục ngoài giờ lên lớp, kế hoạch giáo dụclao động, hớng nghiệp, dạy nghề) cho cả năm, từng tháng, từng tuần

Hiệu trởng tự kiểm tra - đánh giá công tác kế hoạch của mình baogồm:Thu thập, xử lý thông tin, xác định mục tiêu, phân hạng u tiên, tìm phơng

án, giải pháp thực hiện mục tiêu, soạn thảo, thông qua và truyền đạt kế hoạch

- Công tác tổ chức – 2010 NXB Giáo dục, trang 23). nhân sự: Hiệu trởng tự kiểm tra - đánh giá về: xâydựng, sử dụng bộ máy, quy định chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ và sự phốihợp, quan hệ từng bộ phận, cá nhân, lựa chọn, phân công cán bộ, giáo viên,cung cấp kịp thời những điều kiện, phơng tiện cần thiết, khai thác tiềm năngcủa tập thể s phạm và cá nhân cho việc thực hiện kế hoạch đã đề ra

- Công tác chỉ đạo: Hiệu trởng tự kiểm tra, đánh giá về các mặt: nắm

quyền chỉ huy, hớng dẫn cách làm, điều hoà phối hợp (can thiệp khi cần thiết),kích thích động viên, bồi dỡng cán bộ, giáo viên… trong hoạt động chỉ đạocác công tác cụ thể trong trờng nh :

+ Chỉ đạo dạy học và giáo dục trong và ngoài lớp, công tác lao động hớngnghiệp, dạy nghề…

+ Chỉ đạo công tác hành chính, quản trị trong trờng:

* Công tác văn th, hành chính, giáo vụ trong trờng.

* Hồ sơ, sổ sách trong nhà trờng, lớp học, giáo viên và học sinh

* Các chế độ công tác, sinh hoạt định kỳ của hiệu trởng, hiệu phó, các

tổ, nhóm, khối chuyên môn, hội đồng giáo dục, hội phụ huynh học sinh…

* Thời khoá biểu, lịch công tác hàng tuần, hàng tháng của trờng… + Chỉ đạo thi đua điểm và chỉ đạo xây dựng điển hình

+ Chỉ đạo việc thực hiện dân chủ hoá quản lý trờng học: Thực hiện côngkhai về quản lý tài sản, tài chính, vốn tự có, tuyển sinh, lên lớp, tốt nghiệp,khen thởng, kỷ luật, nâng lơng, bổ nhiệm…

+ Chỉ đạo và thực hiện việc phối hợp với tổ chức đảng, đoàn thể và huy

động cộng đồng tham gia xây dựng và quản lý nhà trờng

- Công tác kiểm tra: Thực hiện kiểm tra nội bộ trờng học và tự kiểm tra một

cách thờng xuyên, định kỳ theo kế hoạch để phát hiện, theo dõi, kiểm soát,

động viên, uốn nắn, giúp đỡ kịp thời Mỗi năm học hiệu trởng phải kiểm tratoàn diện ít nhất 1/3 tổng số giáo viên và tất cả giáo viên còn lại đợc kiểm tratheo chuyên đề

- Ngoài ra hiệu trởng còn cần tự kiểm tra, đánh giá: Về lề lối làm việc,

phong cách tổ chức và quản lý của chính mình, tự đánh giá khách quan phẩmchất, năng lực và uy tín của mình để tự điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu,chuẩn mực của ngời quản lý trờng học

1.1.6 Nguyên tắc kiểm tra nội bộ trờng học

Kiểm tra nội bộ trờng học hoạt động đa dạng, phức tạp, đối tợng kiểm tra

là con ngời, mục đích kiểm tra là vì sự tiến bộ của con ngời, do đó không thểtiến hành tuỳ tiện mà cần phải tuân theo các nguyên tắc chỉ đạo hoạt độngkiểm tra Đó là:

1.1.6.1.Nguyên tắc tính pháp chế:

Hiệu trởng là ngời đại diện của nhà nớc Quyết định của hiệu trởng phải đợccoi là “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”tiếng nói” của pháp luật Ngời chống lại quyết định kiểm tra là chốnglại pháp luật Hiệu trởng lợi dụng kiểm tra để thực hiện ý đồ cá nhân thì chínhhiệu trởng vi phạm nguyên tắc này

1.1.6.2.Nguyên tắc tính kế hoạch:

Cơ sở khoa học của tính kế hoạch là bảo đảm sự ổn định của các hoạt động

s phạm Kiểm tra có kế hoạch là đa công việc kiểm tra vào nội dung hoạt động

dạy và học một cách hợp lý và thống nhất với các hoạt động khác, không gâyxáo trộn.

1.1.6.4.Nguyên tắc tính giáo dục:

Cơ sở khoa học của nguyên tắc giáo dục là lòng nhân ái, kiểm tra là đểhiểu biết công việc, hiểu biết và giúp đỡ con ngời, kiểm tra phải mang tínhthiện chí, tính giáo dục bộc lộ ở mục đích, nội dung, phơng pháp kiểm tra Bảo

đảm tốt nguyên tắc giáo dục sẽ biến quá trình kiểm tra thành quá trình tự kiểmtra

1.1.6.5.Nguyên tắc tính hiệu quả:

Cơ sở khoa học của nguyên tắc tính hiệu quả là hiệu suất lao động và lợiích kinh tế trong kiểm tra Kiểm tra không dẫn đến tốn kém, kiểm tra để giảiquyết thoả đáng các mâu thuẩn, kiểm tra để thúc đẩy các mặt tốt, hạn chế cácmặt tiêu cực

Các nguyên tắc trên có liên quan, bổ sung, hỗ trợ cho nhau.Tuỳ từng mục

đích, đối tợng, nội dung và tình huống kiểm tra cụ thể mà hiệu trởng sử dụngcác nguyên tắc hoặc sự phối hợp tối u giữa chúng một cách linh hoạt và sángtạo

1.1.7 Hình thức kiểm tra nội bộ trờng học

Có nhiều hình thức kiểm tra, ngời hiệu trởng có thể lựa chọn để kiểm tra

đúng với mục đích quản lý của mình Hình thức kiểm tra phải gọn nhẹ, khônggây tâm lý nặng nề cho đối tợng hoặc ảnh hởng tới tiến độ bình thờng của việcthực hiện chơng trình, nhiệm vụ chung Thông thờng có các hình thức kiểmtra sau :

- Kiểm tra toàn diện: Kiểm tra toàn diện một tổ chuyên môn, một giáoviên, một lớp học, một học sinh…

- Kiểm tra từng mặt: Có thể chỉ kiểm tra hồ sơ giáo viên, kiểm tra sổ đầubài, kiểm tra vở học tập của học sinh, kiểm tra giờ dạy trên lớp…

- Kiểm tra theo chuyên đề

- Kiểm tra thờng kỳ theo kế hoạch

- Kiểm tra đột xuất

- Kiểm tra việc thực hiện kiến nghị của kiểm tra lần trớc

Ngoài ra còn có các hình thức kiểm tra thờng xuyên, hàng ngày

1.1.8 Phơng pháp kiểm tra nội bộ trờng học

Để thu thập những thông tin tin cậy, khách quan về các hoạt động chuyên

môn s phạm trong nhà trờng, ngời quản lý thờng sử dụng các phơng phápkiểm tra Nhng lựa chọn và sử dụng phơng pháp nào là tuỳ thuộc vào đặc điểm

đối tợng, mục đích, nhiệm vụ, thời gian kiểm tra và tình huống cụ thể trongkiểm tra

Có nhiều cách phân loại các phơng pháp kiểm tra:

1.1.8.1 Cách thứ nhất gồm 3 phơng pháp phổ biến:

- Phơng pháp kiểm tra kết quả (chất lợng và hiệu quả dạy học và giáo dục)

- Phơng pháp kiểm tra phòng ngừa (dự đoán sai lệch, uốn nắn, điều chỉnh)

- Phơng pháp tự kiểm tra (tự xem xét đánh giá so với chuẩn mực)

Để kiểm tra nội bộ trờng học theo các phơng pháp trên, ngời hiệu trởngcần sử dụng các phơng pháp bổ trợ sau làm điều kiện, phơng tiện thực hiện

Đó là các phơng pháp: Quan sát, đàm thoại, phiếu điều tra chất lợng kiến thứchọc sinh (nói, viết, thực hành); phân tích, tổng hợp tài liệu, hồ sơ và đối chiếuvới thực tế; tham gia các hoạt động giáo dục cụ thể…

1.1.8.2 Cách thứ 2 gồm các phơng pháp cụ thể sau:

- Phơng pháp kiểm tra hoạt động giảng dạy của giáo viên

+ Dự giờ (có lựa chọn, theo đề tài, song song nghiên cứu phối hợp một sốlớp, dự có mục đích và mời các chuyên gia cùng dự … )

+ Xem xét, kiểm tra các tài liệu khác nhau: sổ sách, hồ sơ cá nhân (giáo

án, kế hoạch cá nhân, lịch báo giảng, sổ điểm…)

+ Đàm thoại với giáo viên (về thực hiện chơng trình, phơng pháp giảngdạy, sự chuyên cần và tiến bộ của học sinh…)

- Phơng pháp kiểm tra chất lợng kiến thức, kỹ năng của học sinh

+ Kiểm tra nói, viết, thực hành

+ Nghiên cứu và phân tích vở học sinh

+ Kiểm tra kỹ năng học sinh trong việc làm bài tập, thí nghiệm thựchành, lao động hớng nghiệp và học nghề

- Phơng pháp kiểm tra quá trình giáo dục học sinh trong các giờ lên lớp.Khi dự giờ hiệu trởng cần định hớng nhận xét về:

+ Phơng hớng t tởng của bài giảng, các biện pháp hình thành thế giớiquan khoa học, tình cảm, lý tởng, đạo đức, ý thức lao động… cho học sinh + Phân tích các câu trả lời, các bài văn, lời phát biểu, báo cáo trong họctập và hoạt động ngoại khoá, các đợt thi học sinh giỏi …

+ Cách thức tổ chức lớp học nhằm tạo điều kiện để học sinh đợc suy nghĩnhiều hơn, đợc hoạt động nhiều hơn, đợc hợp tác trong học tập nhiều hơn, đợcphát biểu ý kiến nhiều hơn…Tạo điều kiện để học sinh tích cực, tự giác, chủ

động, sáng tạo trong giờ học

- Phơng pháp kiểm tra và đánh giá công tác giáo viên chủ nhiệm lớp

+ Kiểm tra đánh giá giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục họcsinh

* Việc lập kế hoạch và thực hiện công tác giáo dục học sinh.

* Tiến hành tổ chức công tác với tập thể học sinh, từng học sinh (làmcông tác cá biệt)

* Tham gia công tác cố vấn đoàn, đội của lớp

* Liên hệ với các giáo viên bộ môn

* Phối hợp với phụ huynh học sinh và các lực lợng xã hội khác ở địa

ph-ơng

+ Kiểm tra đánh giá mức độ đợc giáo dục của học sinh

* Học sinh thực hiện các quy tắc, hành vi, kỷ luật trong giờ học, chuẩn

bị giờ học, chuyên cần, tính cẩn thận, nề nếp trong học tập …

* Học sinh tham gia lao động công ích xã hội, lao động sản xuất, vệ sinhtrờng lớp, giúp đỡ gia đình thơng binh, liệt sỹ…

* Trình độ đợc giáo dục thẩm mỹ, thể chất, giữ gìn lớp học, bàn ghế, nềnếp trực nhật…

* Tính tích cực của học sinh trong công tác xã hội – 2010 NXB Giáo dục, trang 23) nhà trờng: Làm báotờng, tham gia cắm trại, hội khỏe, dạ hội, kế hoạch nhỏ, công tác đoàn đội…

* Tham gia của học sinh vào các hoạt động ngoại khoá, kỹ thuật bộ môn,các hình thức câu lạc bộ thể thao, văn nghệ …

Để kiểm tra, đánh giá mức độ đợc giáo dục của học sinh một cách kháchquan, hiệu trởng phải dùng phơng pháp tiếp cận phức hợp và phải đi vào hoạt

động thực tế

- Phơng pháp phòng ngừa:

Có tầm quan trọng trong hệ thống kiểm tra s phạm Nhiệm vụ của nó làphòng ngừa những khuyết điểm có thể có, giúp đỡ kịp thời ngời giáo viên Có

2 hình thức kiểm tra phòng ngừa: hình thức tập thể và hình thức cá nhân

Ngoài các phơng pháp nêu trên, ngày nay ngời ta còn sử dụng nhiều phơngpháp xử lý bằng máy tính, toán học, lôgíc học… Tuỳ từng đối tợng, ngời quản

lý phải biết sử dụng linh hoạt các phơng pháp phục vụ cho mục đích kiểm tracủa mình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất Ngày nay bằng những phơng tiệnthông tin hiện đại, để kiểm tra ngời ta có thể sử dụng rất nhiều phơng tiện:máy tính, mạng Email …

1.1.9 Quy trình kiểm tra nội bộ trờng học

Kiểm tra nội bộ trờng học cần thực hiện theo các bớc (giai đoạn sau):

- Xác định mục đích, yêu cầu, nội dung, đối tợng kiểm tra

- Lập kế hoạch, chơng trình kiểm tra cụ thể (xác định đầu việc, giới hạn,thời gian)

- Xây dựng các lực lợng kiểm tra (quyết định thành lập, xác định tráchnhiệm, quyền hạn, phân công cụ thể)

- Tiến hành kiểm tra (tiếp cận đối tợng)gồm: Lựa chọn và sử dụng phơngpháp, phơng tiện chủ yếu để thu thập thông tin, số liệu cần thiết, xử lý thôngtin (xử lý thô, tinh), đánh giá sơ bộ, lập biên bản và thông báo bớc đầu

- Thu thập tín hiệu phản hồi từ đối tợng

- Tổng kết đa ra kết luận và kiến nghị.

- Kiểm tra lại (nếu cần)

- Lu hồ sơ kiểm tra

1.2 cơ sở khoa học của kiểm tra nội bộ trờng học

1.2.1.Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trờng học

Kiểm tra nói chung và kiểm tra nội bộ trờng học nói riêng xuất phát từ luận

điển cơ bản là : “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”Sự liên hệ ngợc”- Định nghĩa nôm na là “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”thông tin quay trở

về với ngời ra quyết định sau một hành động”

Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trờng học là tạo lập mối liên hệ thông tin ngợc (kênh thông tin phản hồi) trong quản lý trờng học.

1.2.1.1.Theo điều khiển học:

Quản lý là một quá trình điều khiển và điều chỉnh, bao gồm các mối liên hệthông tin thuận, ngợc

Hình 4: Sơ đồ mối liên hệ thông tin trong quản lý

- Mối liên hệ thông tin thuận a (thông tin từ hệ quản lý đến hệ bị quản lý)chủ yếu là truyền đạt thông tin về mục tiêu, kế hoạch, quyết định quản lý đếnngời thực hiện

- Mối liên hệ thông tin bên ngoài b (thông tin từ hệ bị quản lý đến hệ quảnlý), phản ánh sự tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ, khó khăn, thuận lợi, tâm t,nguyện vọng, đề đạt kiến nghị của những ngời thực hiện đến ngời quản lý

- Mối liên hệ ngợc bên trong b’ (thông tin từ hệ bị quản lý trở lại chính hệ

bị quản lý) phản ánh sự tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ, sự tự điều chỉnh đểphát triển chính mình

Các mối liên hệ thông tin ngợc (trong, ngoài) là nền tảng của sự điều chỉnhgồm hai quá trình: Điều chỉnh (của hệ quản lý) và tự điều chỉnh (của hệ bịquản lý), chúng có liên quan mật thiết và thống nhất với nhau.

1.2.1.2.Theo lý thuyết thông tin:

Quản lý là một quá trình thu nhận, xử lý, truyền đạt và lu giữ thông tin Thông tin là nền tảng của quản lý- đó là những số liệu, t liệu đã đợc lựachọn, xử lý để phục vụ cho một mục đích nhất định

Quản lý phải có và cần nhiều thông tin nhiều chiều, thông tin là một chứcnăng của quản lý, nó xen lẫn vào các chức năng khác và rất cần cho các chứcnăng ấy nh: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra

Chính kiểm tra nội bộ trờng học tạo lập mối liên hệ ngợc (trong, ngoài)trong quản lý trờng học, cung cấp thông tin đã đợc xử lý, đánh giá chính xác -

đó là nguồn thông tin cần thiết, cực kỳ quan trọng để ngời hiệu trởng (hệ quảnlý) điều khiển, điều chỉnh,và hoạt động quản lý có hiệu quả hơn, đồng thời cácthành viên, các bộ phận trong nhà trờng (đối tợng quản lý) tự điều chỉnh hành

vi và hoạt động của mình ngày càng tốt hơn

Chính vì vậy, có thể nói kiểm tra nội bộ là một hệ thống phản hồi

Hình 5: Sơ đồ vòng liên hệ ngợc trong kiểm tra quản lý

Song để có đợc thông tin đúng, đầy đủ, chính xác, và kịp thời, hoạt động

kiểm tra nội bộ trờng học cần dựa vào các cơ sở khoa học nh : Tâm lý họcquản lý, giáo dục học, xã hội học giáo dục, kinh tế học giáo dục, khoa họcquản lý giáo dục, pháp luật trong giáo dục, mục tiêu đào tạo của cấp học, yêucầu của chơng trình, hớng dẫn giảng dạy các bộ môn, công tác giáo viên chủnhiệm lớp, đặc điểm lao động s phạm của giáo viên, chuẩn đánh giá giờ lên

lớp… sẽ giúp hiệu trởng có đợc cơ sở khoa học để kiểm tra đánh giá một cáchchính xác.

1.2.2.Cơ sở pháp lý của kiểm tra nội bộ trờng học

Ngày 11 tháng 3 năm 1993 Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra quyết

định số 478/QĐ - BGD & ĐT: “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”Quy chế về tổ chức và hoạt động của thanh tragiáo dục & đào tạo” Tại khoản 1, điều 22, chơng VI: “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”Công tác kiểm tra nội

bộ trong các trờng học và các đơn vị trong ngành” ghi rõ: “Đổi mới công tác quản lý giáo dục” Hiệu trởng các ờng, thủ trởng các cơ sở giáo dục và đào tạo trong ngành có trách nhiệm sửdụng bộ máy quản lý và các cán bộ trong đơn vị để kiểm tra việc thực hiệnchính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch của cá nhân và các bộ phận thuộcquyền, xét và giải quyết các khiếu nại tố cáo về các vấn đề thuộc quyền quản

tr-lý của mình Các hoạt động kiểm tra đợc thực hiện thờng xuyên, công khai,dân chủ, kết quả kiểm tra đợc ghi nhận bằng biên bản và đợc lu trữ Hiệu tr-ởng hay thủ trởng phải chịu trách nhiệm về các kết luận kiểm tra này…” Thực hiện phơng châm của Đảng ta: “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểmtra” Bộ trởng Bộ Giáo dục & Đào tạo đã có quyết định số: 04/2000/QĐ-BGD&ĐT ngày 01 tháng 3 năm 2000 về “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”Quy chế dân chủ trong hoạt độngcủa nhà trờng” Tại khoản 1 điều 1 của quy chế đã chỉ rõ: “Đổi mới công tác quản lý giáo dục”Thực hiện dân chủtrong nhà trờng nhằm thực hiện tốt nhất, có hiệu quả nhất những điều luật giáodục quy định theo phơng châm: dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra trongcác hoạt động của nhà trờng”

Các quyết định trên cùng các văn bản pháp quy của Nhà nớc và của BộGiáo dục và Đào tạo là cơ sở pháp lý của hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học

1.2.3 Cơ sở thực tiễn của kiểm tra nội bộ trờng học

Do yêu cầu thực tiễn của Giáo dục và Đào tạo: Hoạt động giáo dục, dạyhọc trong trờng học rất phức tạp, đa dạng Giáo dục đào tạo con ngời không đ-

ợc phép phế phẩm, do đó hiệu trởng nhà trờng thờng xuyên hay định kỳ phảikiểm tra toàn bộ hoạt động, công việc và mối quan hệ trong trờng để pháthiện, theo dõi, kiểm soát, phòng ngừa và đánh giá chính xác nhằm động viên,giúp đỡ, uốn nắn, điều chỉnh kịp thời cho phù hợp với mục tiêu, kế hoạch, quychế Trên cơ sở đó rút kinh nghiệm cải tiến cơ chế quản lý và hoàn thiện chu

trình quản lý mới phù hợp hơn, đảm bảo nâng cao chất lợng và hiệu quả giáodục và đào tạo trong nhà trờng.

Kiểm tra là một quá trình, quá trình này dù diễn ra ở đâu, dù đang kiểm tracái gì, dạng kiểm tra nào cũng bao gồm 4 bớc (giai đoạn) cơ bản sau:

- Xây dựng các tiêu chuẩn kiểm tra

- Đo lờng việc thực hiện nhiệm vụ theo các tiêu chuẩn này

- So sánh sự phù hợp của thành tích với chuẩn mực

- Đa ra các quyết định điều chỉnh sự khác biệt giữa thành tích đạt đợc vớicác tiêu chuẩn và các kế hoạch

Hành động điều chỉnh = Hành động phát huy + Hành động uốn nắn +Hành động xử lý

Hình 6: Sơ đồ các bớc (giai đoạn) cơ bản của quá trình

kiểm tra trong quản lý

Trong quá trình thực hiện kiểm tra, ngời quản lý cần thực hiện một quy trìnhkiểm tra theo 4 khâu:

- Chuẩn bị kiểm tra

- Tiến hành kiểm tra

- Kết thúc kiểm tra

- Sau kiểm tra

Chơng 2

Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học

ở trờng Tiêủ học thị trấn rừng thông, huyện đông

So sánh

TT có phù hợp với chuẩn ?

Xử lý

Phát huy thành tích

Uốn nắn lệch lạc

2.1 Đặc điểm của trờng Tiểu học thị trấn rừng thông, huyện

đông sơn, thanh hoá.

2.1.1 Đặc điểm kinh tế – 2010 NXB Giáo dục, trang 23). xã hội và giáo dục của địa ph ơng:

Thị trấn Rừng Thông nằm ở trung tâm của Huyện Đông Sơn, là địa phơng mới đợc thành lập từ 03 - 4- 1992, đợc tách ra từ 1 phần của xã Đông Xuân,

Đông Tiến và Đông Tân Thị trấn có diện tích khoảng 90ha, với tổng số dân làhơn 4000 ngời ( Số liệu thống kê tháng 4, năm 2009) Phía Đông Thị trấn giápvới Thành phố Thanh Hoá, phía Tây giáp xã Đông Tiến, phía Bắc giáp xã

Đông Xuân, phía Nam giáp xã Đông Tân Với vị trí địa lý kinh tế nh vậy, Thị trấn Rừng Thông là trung tâm kinh tế, văn hoá, chính trị của huyện Đông Sơn Thị trấn gồm 6 khối phố, dân c sinh sống trên địa bàn chủ yếu là cán bộ công chức đang đơng nhiệm và đã nghỉ hu, có 1 khối phố 2 là dân c sinh sống bằng nghề nông nghiệp Thị trấn có 2 đờng quốc lộ đi qua , đó là quốc lộ 45,

và 47 đa số các cơ quan đầu não của Huyện đều đóng trên địa bàn của Thị trấn Đa số ngời dân đêù có mức sống khá( duy chỉ có 1 bộ phận làm nông nghiệp đời sống còn gặp nhiều khó khăn) Trình độ dân trí phát triển

Thị trấn Rừng Thông có 2 trờng học đó là trờng Tiểu học và trờng Mầm non ( cha có trờng trung học cơ sở) do số lợng học sinh ít, nên học sinh Thị trấn học hết Tiểu học đều vào trờng trung tâm chất lợng cao của Huyện đóng trên địa bàn Thị trấn Các trờng học thuộc Thị trấn đều dẫn đầu trong toàn huyện về chất lợng giáo dục; hàng năm các nhà trờng đều đạt danh hiệu trờng tiên tiến cấp huyện cấp tỉnh và đợc các cấp khen thởng

Đảng bộ và chính quyền địa phơng luôn quan tâm đến sự nghiệp Giáo dục

và Đào tạo Mặc dù nguồn ngân sách của địa phơng còn eo hẹp, xong hàng năm địa phơng cũng đều u tiên trích nguồn ngân sách nhất định để đầu t cho

giáo dục Hớng phấn đấu của Đảng bộ xây dung trờng Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 và trờng Mầm non chuẩn mức độ 1.

2.1.2 Đặc điểm của nhà trờng:

Cùng với sự ra đời của đơn vị hành chính Thị trấn Rừng thông, ngày

01-9-1992, Chủ tịch UBND huyện đã ra quyết định thành lập trờng tiểu học Thị trấn rừng Thông với cơ sở ban đầu của nhà trờng đợc tận dụng từ một cụm nghiền giải thể của huyện, sửa sang vẻn vẹn đợc 7 phòng cấp 4, với 12 thầy côgiáo đợc điều động từ các trờng lân cận về giảng dạy Ngay từ những ngày đầumới thành lập, mặc dù cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn, xong nhà trờng luônkhẳng định đợc vị trí là đơn vị dẫn đầu về chất lợng với đội ngũ giáo viên nhiệt tình và vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ Với 16 năm liên tục nhà tr-ờng đạt danh hiệu trờng tiên tiến cấp tỉnh, nhiều lần đợc Thủ tớng chính phủ,

Bộ trởng Bộ Giáo dục, Chủ tịch UBND tỉnh tặng bằng khen Năm học

2007-2008, đợc Chủ tịch nớc tặng Huân chơng Lao động Hạng Ba Nhà trờng là 1 trong những đơn vị đạt chuẩn mức độ 1 sớm nhất trong toàn huyện, hiện nay nhà trờng và Đảng bộ chính quyền địa phơng đang đăng kí để xây dựng trờng chuẩn quốc gia mức độ 2

2.1.3 Cơ sở vật chất:

Về cơ sở vật chất hiện nay, nhà trờng đã có đầy đủ các phòng học và phòngchức năng, có bếp ăn bán trú phục vụ từ 150 - 200 học sinh ăn ở tại trờng, có

đủ diện tích sân chơi bãi tập, th viện, vờn trờng

2.1.4.Đội ngũ giáo viên:

Biểu 1: Tình hình CBGVNV trờng tiểu học Thị trấn Rừng Thông

đó là môn ngoại ngữ Chất lợng trí dục của nhà trờng đợc thể hiện qua bảng thống kê sau:

Biểu 1: Chất lợng trí dục

lớpthẳng

huyện,tỉnh

2.2 Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ ở trờng Tiểu học thị

trấn rừng thông

2.2.1 Những kết quả đạt đợc:

Trong những năm vừa qua hoạt động kiểm tra nội bộ ở trờng Tiểu học Thịtrấn Rừng Thông đã thực hiện đợc những công việc sau đây:

2.2.1.1 Lập kế hoạch kiểm tra:

Cùng với việc xây dựng kế hoạch năm học, Hiệu trởng nhà trờng rất quantâm đến việc lập kế hoạch kiểm tra nội bộ nhà trờng Tuy nhiên kế hoạch cònmang tính chung chung, hình thức Kế hoạch kiểm tra cụ thể còn gắn chungvới kế hoạch công tác trong nhà trờng

2.2.2.2.Xây dựng lực lợng kiểm tra:

Ngay sau khi kế hoạch năm học đợc thông qua hội nghị cán bộ viên chứcnhà trờng Hiệu trởng ra quyết định thành lập Ban kiểm tra

Ban kiểm tra nội bộ trờng học bao gồm những thành viên có uy tín, năng lựctrách nhiệm với nghề nghiệp để phân công giao nhiệm vụ, quyền hạn cho từngngời Các thành viên gồm:

- 1 số giáo viên giỏi

2.2.2.3 Xây dựng chuẩn kiểm tra:

- Căn cứ vào những văn bản hớng dẫn của Bộ, Sở, Phòng GD- ĐT về kiểm tra

đánh giá

- Căn cứ vào tình hình thực tế đội ngũ giáo của nhà trờng, Ban kiểm tra đẫ xâydựng 1 số chuẩn kiểm tra đánh giá

VD: tiêu chuẩn đánh giá giáo viên gồm 4 mặt sau đây:

+ Trình độ chuyên môn nghiệp vụ

+ Việc thực hiện quy chế chuyên môn.

+ Kết quả và giảng dạy và giáo dục

+ Công tác chủ nhiệm và hoạt động giáo dục khác

2.2.2.4 Chỉ đạo thực hiện:

Căn cứ vào kế hoạch đã xây dựng và lịch kiểm tra cụ thể hàng tuần, tháng,hiệu trởng cùng các thành viên tiến hành kiểm tra một cách khách quan Đặcbiệt về lĩnh vực chuyên môn, Hiệu trởng giao cho Phó hiệu trởng và tổ trởngchuyên môn trực tiếp kiểm tra thờng xuyên, Hiệu trởng là ngời năm bắt tìnhhình chung và điều hành công việc của Ban kiểm tra

2.2.2 Hiệu trởng trờng Tiểu học Thị trấn Rừng Thông tiến hành kiểm tra nội bộ trờng học:

2.2.2.1 kiểm tra giáo viên:

a- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên:

Thông qua việc dự giờ giáo viên, tùy theo mục đích, nội dung kiểm tra màHiệu trởng hay các thành viên Ban kiểm tra dự 1 tiết hay cả buổi học, cóbáo trớc hay đột xuất Tuy nhiên muốn đánh giá khách quan nhằm thúc

đẩy chất lợng giảng dạy cần tăng cờng dự giừo đột xuất, định kỳ hàngtháng để so sánh mức độ tiến triển giữa lần sau và lần trớc

b- Kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn:

Bên cạnh việc kiểm tra giờ dạy trên lớp, hàng tuần, hàng tháng Hiệu trởngcòn chỉ đạo các thành viên Ban kiểm tra tiến hành kiểm tra việc soạn bài,chấm chữa bài, sổ điểm, của tất cả giáo viên Hình thức kiểm tra có thểbáo trớc hay đột xuất Hiệu trởng có thể ủy quyền việc kiểm tra hồ sơ giáoviên cho các tổ trởng chuyên môn, phó Hiệu trởng mỗi tháng kiểm tra 1lần định kì để đánh giá xếp loại giáo viên Những giáo viên kiểm tra toàndiện đợc thông báo trớc để chuẩn bị hồ sơ và giờ dạy

c- Kiểm tra công tác chủ nhiệm và công tác khác:

công tác này Hiệu trởng giao cho phó hiệu trởng và Tổng phụ trách Độikiểm tra thông qua hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, ý thứcrèn luyện đạo đức, Bên cạnh đó việc phối hợp giữa nhà trờng và gia đìnhtrong công tác giáo dục học sinh đợc BGH kiểm tra thông qua sổ liên lạc,cuộc họp phụ huynh

Ngoài ra Hiệu trởng còn đề cập đến việc kiểm tra một số công tác kháccủa giáo viên nh chấp hành đờng lối chính sách của Đảng và nhà nớc, phápluật Tham gia công tác Đảng, đoàn thể và phong trào xã hội ở địa phơng

d- Kiểm tra kết quả giảng dạy và giáo dục:

Kết quả giảng dạy và giáo dục học sinh của giáo viên đợc nhà trờng kiểmtra đánh giá thông qua dự giừo thăm lớp, khảo sát chất lợng học sinh, kiểm tra

định kì 4 lần/ năm, qua sự phản ánh của phụ huynh học sinh, tập thể giáo viên,khi cần thiết phải kiểm tra đánh giá chất lợng của 1 lớp, khối lớp nào đó đểnắm bắt đợc sự tiến triển trong giảng dạy của giáo viên thì Hiệu trởng có thểkhảo sát chất lợng học sinh hàng tháng hoặc thông qua sổ điểm

Bên cạnh những nội dung cơ bản trên, trờng Tểu học Thị trấn RừngThông tập trung chỉ đạo kiểm tra giáo viên, nhà trờng còn căn cứ vào cuộc thigiáo viên giỏi, sáng kiến kinh nghiệm, thi chữ viết, thi đồ ding dạy học… đểkiểm tra giáo viên

Trong 3 năm học 2006 -2007; 2007 – 2010 NXB Giáo dục, trang 23).2008; 2008-2009: Đã tiến hành kiểmtra chuyên đề đợc 80 lợt/năm, chủ yếu là kiểm tra hồ sơ, giáo án và dự các giờthao giảng và thực hiện việc kiểm tra toàn diện 1/3 số giáo viên

2.2.3 Những tồn tại cần khắc phục:

2.2.3.1.Về nhận thức: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên cha nhận thức

rõ vị trí vai trò, chức năng, tầm quan trọng của kiểm tra nội bộ, hiểu kiểm tra

nội bộ chỉ nh một hoạt động phối hợp nằm trong biện pháp động viên thi đua,coi đó chỉ là biện pháp để đánh giá Kiểm tra để dẫn tới kiểm điểm, do đó hạnchế hiệu lực của kiểm tra nội bộ trờng học

Cán bộ quản lý còn cho rằng kiểm tra chỉ đơn thuần là một biện pháp quản

lý trờng học, cha thấy đợc đó chính là chức năng cơ bản của quản lý trong quátrình quản lý nhà trờng.Thời gian cán bộ quản lý dành cho hoạt động kiểm tracòn ít so với các chức năng quản lý khác

Cán bộ quản lý cha nắm đợc chức năng cơ bản của quá trình quản lý, nêncha nhận thức đúng chức năng kiểm tra, từ đó việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ

đạo thực hiện hoạt động kiểm tra cha nghiêm túc, việc kiểm tra chỉ mang tính

đại khái, chung chung, hình thức, thậm chí còn biểu hiện tính quan liêu, xavời, không sát thực tế Do đó hoạt động kiểm tra cha trở thành công cụ sắc béntăng cờng hiệu lực quản lý trờng học, cha góp phần nâng cao chất lợng và hiệuquả giáo dục và đào tạo

Giáo viên, học sinh cha có nhận thức đúng về hoạt động kiểm tra nên thờng

có ý thức đối phó hoạt động kiểm tra của các cấp quản lý, cha biến các quátrình kiểm tra của các cấp quản lý thành quá trình tự kiểm tra của chính mình

Do đó hiệu quả của hoạt động kiểm tra đạt thấp

Mặt khác do bệnh thành tích nên cả chủ thể quản lý và đối tợng bị quản lýtrong quá trình kiểm tra thờng qua loa, việc xác định chuẩn và đánh giá đúngthực trạng so với chuẩn còn nhiều bất cập

2.2.3.2 Về hoạt động:

Hoạt động kiểm tra nội bộ cha đầy đủ, chỉ tập trung chủ yếu vào một sốhoạt động nh kiểm tra hồ sơ, dự giờ và không thờng xuyên: các hoạt độngkiểm tra chủ yếu tập trung vào các đợt thi đua trong năm, chuẩn bị kết thúchọc kỳ và kết thúc năm học

Hoạt động kiểm tra thờng thiếu kế hoạch cụ thể, hoặc nếu có kế hoạch thìcũng rất sơ lợc, chung chung, nhiều khi mang tính hình thức, đối phó với cấptrên Cha gắn kế hoạch kiểm tra nội bộ với kế hoạch năm học.

2.2.3.3 Về nghiệp vụ:

Cán bộ quản lý cha nắm đợc những phơng pháp, biện pháp kỹ thuật nghiệp

vụ mang tính chất khoa học để xem xét, đánh giá, khẳng định xem các bộphận, cá nhân trong trờng có hoạt động theo đúng mục tiêu, quyết định và kếhoạch đã đề ra hay không để đa ra các biện pháp uốn nắn, giúp đỡ, cần thiết;cha có kỹ năng kiểm tra theo mục tiêu, kế hoạch và hệ thống; trình độ nghiệp

vụ của đội ngũ kiểm tra trong trờng còn yếu; coi kiểm tra giảng dạy chỉ là dựvài giờ lên lớp, chỉ kiểm tra khía cạnh tổ chức bài học, thiếu đi sâu vào nộidung, phơng pháp, phân tích bài học hời hợt, thiếu liên hệ giữa việc thực hiệnchơng trình và tri thức, chất lợng học sinh, ít phân tích tác dụng của bài học Lãnh đạo ít chú ý đến việc nghiên cứu và phổ biến kinh nghiệm s phạm tr-

ớc và sau kiểm tra.Công tác kiểm tra của Hiệu trởng đợc thực hiện chủ yếubằng kinh nghiệm, thiếu cơ sở khoa học

2.2.2.4.Về chỉ đạo:

Hiệu trởng cha thật sự chú trọng việc tổ chức, chỉ đạo, bồi dỡng nghiệp vụkiểm tra nội bộ trờng học và hớng dẫn cách làm cụ thể cho cán bộ, giáo viên,nhân viên trong trờng,việc phân cấp trong kiểm tra cha mạnh dạn và rõ ràng

Chơng 3

Một số giải pháp nâng cao chất lợng

hoạt động kiểm tra nội bộ trờng học

ở trờng Tiểu học thị trấn rừng thông,

huyện đông sơn, tỉnh Thanh Hoá

3.1 Giải pháp về nhận thức t tởng:

Bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú làm cho cán bộ, giáo viên, nhânviên nhận thức rõ vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, nguyên tắc, hình thức,phơng pháp và quy trình của kiểm tra nội bộ trờng học Từ đó thấy rõ kiểm tra

nội bộ không chỉ đơn thuần là một hoạt động phối hợp nằm trong biện pháp

động viên thi đua hay chỉ đơn thuần là một biện pháp quản lý, kiểm tra để

đánh giá, kiểm tra để dẫn đến kiểm điểm Mà nó là một trong bốn chức năng

cơ bản của quá trình quản lý

Làm cho cán bộ, giáo viên, nhân viên hiểu và nắm vững cơ sở khoa học, sựcần thiết của hoạt động kiểm tra nội bộ, từ đó tích cực tham gia các nhiệm vụ

đợc phân công trong quá trình kiểm tra, biến các quá trình kiểm tra thành quátrình tự kiểm tra Chỉ có thực hiện hoạt động kiểm tra và tự kiểm tra thật sựnghiêm túc, khoa học thì mới hoàn thành có chất lợng nhiệm vụ giáo dục và

đào tạo của nhà trờng, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc

3.2 Giải pháp về chuyên môn nghiệp vụ.

Để hoạt động kiểm tra chính xác, đạt hiệu quả cao phải làm cho mọi cán

bộ, giáo viên thông thạo về nghiệp vụ kiểm tra

Khi thực hiện bất kỳ một hoạt động kiểm tra nào cũng phải tiến hành theobốn bớc cơ bản, đó là xác định chuẩn kiểm tra; đo lờng việc thực thi cácnhiệm vụ(thành tích đạt đợc); so sánh sự phù hợp của thành tích với chuẩnmực; đa ra các quyết định điều chỉnh cần thiết và thực hiện theo quy trìnhgồm bốn khâu, đó là: Chuẩn bị kiểm tra; tiến hành kiểm tra; kết thúc kiểm tra

và sau kiểm tra

3.2.1 Kiểm tra giáo viên

Kiểm tra giáo viên góp phần tác động để họ làm tốt quá trình giảng dạy vàgiáo dục, đồng thời xây dựng không khí s phạm trong nhà trờng Hằng nămmỗi giáo viên đều đợc kiểm tra, đánh giá toàn diện hoặc kiểm tra, đánh giátừng mặt theo chuyên đề

3.2.1.1 Kiểm tra toàn diện một giáo viên

Kiểm tra toàn diện một giáo viên dựa vào 4 nội dung cơ bản sau:

3.2.1.1.1.Kiểm tra trình độ chuyên môn nghiệp vụ (tay nghề)

Thông qua dự giờ trên lớp (Các bớc tiến hành dự giờ và đánh giá giờ dạy sẽtrình bày kỷ ở phần 3.2.1.2.) và các hoạt động giáo dục học sinh trong giờ nộikhoá và ngoại khoá

Để kiểm tra trình độ nắm yêu cầu của chơng trình, nội dung giảng dạy,nắm kiến thức, kỹ năng cần xây dựng cho học sinh, xác định trọng tâm, vị trícủa bài giảng trong hệ thống chơng trình, yêu cầu kiến thức tối thiểu cho cả

lớp và những vấn đề có thể mở rộng, nâng cao cho học sinh khá giỏi, việc giáodục thái độ tình cảm cho học sinh thông qua bài dạy, việc xây dựng cấu trúcbài dạy và kết quả thực hiện mục tiêu bài dạy

Để kiểm tra trình độ vận dụng phơng pháp giảng dạy, giáo dục của giáoviên, đây là nội dung quan trọng nhất khi đánh giá năng lực s phạm của giáoviên, bởi nếu giáo viên chỉ nắm chắc kiến thức thì cha đủ để làm cho học sinhnắm bài tốt, mà việc vận dụng linh hoạt các phơng pháp phù hợp với kiểu bàidạy, đối tợng học sinh và điều kiện trang thiết bị dạy học cho phép đóng vaitrò rất quan trọng

Việc kiểm tra, đánh giá, xếp loại về chuyên môn nghiệp vụ đối với giáoviên bậc Tiểu học thực hiện theo quy chế đánh giá xếp loại giáo viên mầmnon và giáo viên phổ thông công lập (ban hành theo Quyết định số:06/2006/QĐ - BNV ngày 21 tháng 3 năm 2006) và Công văn hớng dẫnsố:3040/ BGD&ĐT - TCCB ngày 17 tháng 4 năm 2006 của Bộ trởng Bộ Giáodục và Đào tạo

Đánh giá:

Sau khi kiểm tra hiệu trởng thực hiện việc đánh giá dựa vào hai hình thức:

- Nhận xét những u điểm, nhợc điểm, thiếu sót của giáo viên khi trao đổi

và ghi tóm tắt vào hồ sơ kiểm tra

- Xếp loại từng mặt và xếp loại chung: Giáo viên đợc kiểm tra sẽ đợc xếpvào một trong bốn loại: tốt, khá, trung bình (đạt yêu cầu) và kém (không đạtyêu cầu) Xếp loại chung trên cơ sở đánh giá xếp loại từng nội dung.Căn cứvào việc đánh giá từng yêu cầu của từng nội dung để xếp loại các nội dung đó Việc đánh giá từng nội dung và đánh giá chung thực hiện nh sau:

- Đánh giá trình độ nghiệp vụ s phạm: Thông qua từng tiết dạy để đánh

* Loại đạt yêu cầu:

Nắm đợc nội dung, chơng trình và yêu cầu cơ bản của môn học, bài học;xây dựng tơng đối đầy đủ, chính xác các kiến thức, kỹ năng và giáo dục thái

độ cho học sinh theo yêu cầu của chơng trình, có thể có sai sót nhỏ không

đáng kể, không ảnh hởng đến việc xây dựng các kiến thức, kỹ năng cơ bảncho học sinh, xác định cha thật rõ trọng tâm bài dạy Liên hệ với thực tế cuộcsống còn hạn chế

* Loại cha đạt yêu cầu: Phạm một trong hai trờng hợp sau:

 Tuy kiến thức chính xác nhng tỏ ra không nắm đợc yêu cầu chơngtrình của môn học, bài học, hoặc quá cao so với yêu cầu hoặc trìnhbày lan man

 Có nhiều sai sót nhỏ hay có một sai sót nghiêm trọng trong kiến thức,

kỹ năng làm cho học sinh không nắm đợc bài

+ Đánh giá trình độ vận dụng phơng pháp:

* Loại tốt:

Biết căn cứ vào nội dung bài, vào mục đích yêu cầu, vào đối tợng học sinh

để xác định phơng pháp thích hợp, vận dụng nhuần nhuyễn các phơng phápdạy học Phải đạt các yêu cầu sau đây:

 Trình bày, ngôn ngữ (nói và viết bảng) chính xác, trong sáng, cócũng cố, khắc sâu

 Sử dụng đồ dùng dạy học hợp lý