Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống bí ngồi vụ đông 2010 trên đất cát nghi phong nghi lộc nghệ an luận văn tốt nghiệp đại học

------NGUYỄN THỊ THU HƯƠNG ẢNH HƯỞNG CỦA LƯỢNG PHÂN CHUỒNG ĐẾN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT CỦA GIỐNG BÍ NGỒI VỤ ĐÔNG 2010 TRÊN ĐẤT CÁT NGHI PHONG NGHI LỘC - NGHỆ AN KHÓA LUẬN

- -NGUYỄN THỊ THU HƯƠNG

ẢNH HƯỞNG CỦA LƯỢNG PHÂN CHUỒNG ĐẾN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT CỦA GIỐNG BÍ NGỒI VỤ ĐÔNG 2010 TRÊN ĐẤT CÁT

NGHI PHONG NGHI LỘC - NGHỆ AN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

KỸ SƯ NGÀNH NÔNG HỌC

VINH - 2011

- -ẢNH HƯỞNG CỦA LƯỢNG PHÂN CHUỒNG ĐẾN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT CỦA GIỐNG BÍ NGỒI VỤ ĐÔNG 2010 TRÊN ĐẤT CÁT

NGHI PHONG NGHI LỘC - NGHỆ AN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu và các kết quả nghiên cứu trong khoa luận là trung thực vàchưa hề được sử dụng trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào

Vinh, tháng 7 năm 2011

Tác giả

Nguyễn Thị Thu Hương

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này, ngoài những nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận được sự giúp đỡ tận tình của thầy cô giáo khoa Nông Lâm Ngư Trường Đại học Vinh cũng như sự động viên của gia đình, bạn bè

Đặc biệt, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo ThS Phan Thị Thu Hiền, người đã hướng dẫn trực tiếp và đóng góp ý kiến giúp tôi để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này.

Cảm ơn gia đình, bạn bè và người thân đã luôn bên tôi, động viên, giúp

đỡ tôi trong thời gian qua.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng khóa luận không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, chúng tôi rất mong được những ý kiến đóng góp của thầy cô giáo và bạn bè.

Vinh, tháng 7 năm 2011

Tác giả

Nguyễn Thị Thu Hương

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC BIỂU ĐỒ vii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ CÁI VIẾT TẮT viii

MỞ ĐẦU 1

1 Đặt vấn đề 1

2 Mục đích và yêu cầu của đề tài 2

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài 4

1.1.1 Cơ sở lý luận 4

1.1.2 Cơ sở thực tiễn việc bón phân cho cây bí 6

1.2 Giá trị dinh dưỡng của cây bí 7

1.3 Tình hình nghiên cứu và sử dụng của phân chuồng đối với cây bí trên thế giới và ở Việt Nam 7

1.3.1 Trên thế giới 7

1.3.2 Ở Việt Nam 8

1.4 Tình hình sản xuất bí trên thế giới và trong nước 11

1.4.1 Tình hình sản xuất bí trên thế giới 11

1.4.2 Tình hình sản xuất bí ở Việt Nam 13

1.4.3 Tình hình sản xuất bí ở Nghệ An 14

Chương 2 VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15

2.1 Nội dung nghiên cứu 15

2.2 Vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu 15

2.2.1 Vật liệu nghiên cứu 15

2.2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 16

2.3 Phương pháp bố trí thí nghiệm 16

2.3.1 Công thức thí nghiệm 16

2.3.2 Sơ đồ bố trí thí nghiệm 17

2.3.3 Diện tích thí nghiệm 17

2.4 Quy trình kỹ thuật áp dụng 17

2.4.1 Chuẩn bị giống trước khi gieo 17

2.4.2 Làm đất 17

2.4.3 Mật độ trồng 18

2.4.4 Kỹ thuật bón phân 18

2.4.5 Chăm sóc 19

2.5 Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi 20

2.5.1 Các chỉ tiêu theo dõi ngoài đồng ruộng 20

2.6 Tính toán và xử lý số liệu 22

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 23

3.1 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến các giai đoạn sinh trưởng của giống Bí ngồi Kim Phong Vương 23

3.2 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến các chỉ tiêu sinh trưởng của giống Bí ngồi 26

3.2.1 Ảnh hưởng lượng phân chuồng đến chiều cao thân chính 26

3.2.2 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến sự phát triển số lá trên thân chính 30

3.2.3 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến đường kính tán cây Bí ngồi .32

3.2.4 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến chiều dài lá cây Bí ngồi 35

3.3 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến các chỉ tiêu phát triển 37

3.3.1 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến tổng số hoa/cây 37

3.3.2 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến tổng số hoa cái/cây 38

3.4 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất Bí ngồi 39

3.4.1 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến số quả/cây 40

3.4.2 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến năng suất cá thể 40

3.4.3 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến năng suất lý thuyết 41

3.4.4 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến năng suất thực thu Bí ngồi .41

3.5 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến một số chỉ tiêu phẩm chất, chất lượng Bí ngồi 41

3.6 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến khả năng chống chịu sâu bệnh 42

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 45

Kết luận 45

Kiến nghị 46

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 47 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Thành phần dinh dưỡng của phân chuồng 9

Bảng 1.2 Ảnh hưởng của phân chuồng, vôi, phot phat đến cây lạc 10

Bảng 1.3 Tình hình sản xuất bí trên thế giới 12

Bảng 1.4 Tình hình sản xuất bí toàn thế giới (2007 - 2009) 12

Bảng 1.5 Tình hình sản xuất bí ở Nghệ An 14

Bảng 3.1 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến thời gian sinh trưởng cây Bí ngồi vụ Đông 2010 24

Bảng 3.2 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến chiều cao thân chính 28

Bảng 3.3 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến số lá trên thân chính 31

Bảng 3.4 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến đường kính tán cây Bí ngồi 33

Bảng 3.5 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đền chiều dài lá cây Bí ngồi 36

Bảng 3.6 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến tổng số hoa/cây và tổng số hoa cái/cây 38

Bảng 3.7 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất Bí ngồi 39

Bảng 3.8 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến một số chỉ tiêu phẩm chất chất lượng Bí ngồi 42

Bảng 3.9 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến khả năng chồng chịu sâu bệnh của Bí ngồi 43

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến chiều cao thân

chính cây Bí ngồi 30 Biểu đồ 3.2 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến đường kính tán

cây Bí ngồi 35 Biểu đồ 3.3 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến năng suất lý

thuyết và năng suất thực thu của Bí ngồi 40

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ CÁI VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

Nước ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa Hiện naytrong chiến lược phát triển thì ngành nông nghiệp được coi là cơ sở là tiền đềquan trọng Việc áp dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ - kỹ thuật vào sảnxuất như chọn giống, luân canh tăng vụ góp phần không nhỏ vào quá trình tăngnăng suất cây trồng, tăng hiệu quả kinh tế cho ngành nông nghiệp

Bí ngồi (Cucubita pepo L.) giống được sử dụng phổ biến tên là Bulam

House sản xuất từ Hàn Quốc bởi công ty Hùng Nông thuộc tập đoàn Seminisđược nhập nội và phân phối bởi công ty giống cây trồng Đất Việt

Các nhà khoa học trong và ngoài nước đã nghiên cứu và cho thấy, các câytrồng thuộc họ bầu bí là nguồn cung cấp dinh dưỡng, vitamin, các khoáng chất,chất xơ, nhiều chất có hoạt tính sinh học cao Bởi vậy chúng không những làmthực phẩm mà còn được sử dụng trong các ngành công nghiệp thực phẩm, mỹphẩm và y học Trong Bí chứa: 0,7 % đạm, 0,2 % chất béo, 6,3 % chất bộtđường, 1,5 % chất xơ, 0,6 % chất khoáng, 90,7 % nước, vitaminC (5 - 22mg),protein 1 % và potasium 230 (mg) [14]

Bí có thể loại bỏ lượng lipit và nước dư trong cơ thể, phân giải lượng lipitthừa do hướng tiểu, ngăn cản xơ cứng động mạch, miễn dịch không ung thư,kiềm chế sự thèm ăn, chữa các bệnh về gan, nhuận tràng, lợi tiểu [3]

Rau sạch đang là vấn đề được quan tâm nhiều trong lĩnh vực lương thựcthực phẩm, cho đến nay bầu bí vẫn được xem là nguồn rau sạch, an toàn [15]

Giống Bí ngồi đã và đang được khuyến cáo đưa vào sản xuất trên diện

rộng ở các vùng sản xuất chuyên canh 4 mùa [4]

Nghệ An là nơi có vùng đất ven biển rất phù hợp cho việc canh tác cácloại rau màu như Diễn Châu, Nghi Lộc…Tuy vậy đất cát ven biển Nghệ An làloại đất nhẹ nên khả năng giữ nước và dinh dưỡng kém Mặt khác độ phì nhiêucủa đất ở vùng này thấp, điều kiện khí hậu khô nóng nên quá trình khoáng hóadiễn ra mạnh làm mất chất dinh dưỡng do vậy việc cung cấp đầy đủ các chất dinh

dưỡng cho bí là rất quan trọng Cây Bí ngồi sinh trưởng phát triển tốt mang lạinăng suất kinh tế cao cần có những yêu cầu cần thiết như: Yếu tố môi trường,điều kiện ngoại cảnh, hay chế độ chăm sóc cần được đáp ứng đầy đủ Bên cạnh

đó phân bón có vai trò rất quan trọng trong việc thâm canh, tăng năng suất, bảo

vệ cây trồng và tăng độ phì nhiêu của đất Để có một nền nông nghiệp bền vữngchúng ta phải chuyển từ nông nghiệp truyền thống “dựa vào đất” sang nôngnghiệp thâm canh “dựa vào phân bón”

Theo Nguyễn Thanh Bình, để tăng hiệu quả sử dụng phân bón cần ápdụng kỹ thuật bón phân cân đối cung cấp đủ cho cây trồng các chất dinh dưỡngthiết yếu, đủ liều lượng, tỷ lệ thích hợp, thời gian bón hợp lý cho từng đối tượngcây trồng, đất, mùa vụ cụ thể, đảm bảo năng suất [2]

Khi bón đầy đủ phân chuồng, cây sinh trưởng tốt, cho năng suất cao vàphẩm chất tốt Do vậy phân chuồng được coi là nền dinh dưỡng của cây trồng Vìthế nó đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của bộ rễ, thân cây, tỷ lệ rahoa hữu hiệu và sự tổng hợp các chất dinh dưỡng có ở trong quả

Hiện nay các loài giống Bí ngồi đang được trồng đại trà nhưng năng suấtchỉ đạt ở mức 40 - 45 % so với năng suất trung bình của thế giới và thườngkhông ổn dịnh Vì vậy để tăng sản lượng Bí ngồi chúng ta không ngừng mở rộngquy mô, diện tích, sử dụng giống tốt, cho năng suất cao đáp ứng nhu cầu thịtrường…Do vậy việc bón phân chuồng cho cây bí để nâng cao được năng suất,chất lượng là yêu cầu cần được chú trọng Từ những yêu cầu thực tiễn trên chúng

tôi thực hiện đề tài: “Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến sinh trưởng,

phát triển và năng suất của giống Bí ngồi vụ Đông 2010 trên đất cát Nghi Phong Nghi Lộc - Nghệ An”.

2 Mục đích và yêu cầu của đề tài

2.1 Mục đích của đề tài

- Đánh giá ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến khả năng sinh trưởng,phát triển và năng suất giống Bí ngồi Kim Phong Vương

- Xác định lượng bón phân chuồng thích hợp mang lại năng suất, hiệu quảkinh tế cao cho giống bí Kim Phong Vương.

2.2 Yêu cầu của đề tài

- Nghiên cứu ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến một số chỉ tiêu sinh

trưởng, phát triển của giống Bí ngồi Kim Phong Vương

- Nghiên cứu ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến mức độ gây hại của

sâu bệnh đối với giống Bí ngồi Kim Phong Vương

- Nghiên cứu ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến các yếu tố cấu thành

năng suất, năng suất và chất lượng của giống Bí ngồi Kim Phong Vương

Chương 1

TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

1.1.1 Cơ sở lý luận

Bón phân là kỹ thuật quan trọng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng phát triển

và năng suất của cây bí Để nâng cao hiệu lực phân bón, khi sử dụng cần căn cứvào diễn biến thời tiết trong vụ trồng bí, đồng thời phải căn cứ vào đặc tính sinhtrưởng phát triển của giống và đất đai

Bón phân hữu cơ cho bí không những cải thiện được hàm lượng mùntrong đất mà còn cung cấp cho cây một phần dinh dưỡng đạm, lân, kali và cácnguyên tố vi lượng, đồng thời làm giàu vi sinh vật trong đất

Bón phân cân đối được hiểu là cung cấp cho cây trồng đủ các chất dinhdưỡng thiết yếu, đủ liều lượng, tỷ lệ thích hợp, thời gian bón hợp lý cho từng đốitượng cây, đất trồng, mùa vụ cụ thể đảm bảo năng suất cao, chất lượng tốt và antoàn môi trường sinh thái

Định luật Liebig (định luật tối thiểu hay yêu tố hạn chế) hiện nay định luậtđược mở rộng: “Năng suất cây trồng phụ thuộc vào chất dinh dưỡng nào có hàmlượng dễ tiêu thấp nhất so với yêu cầu của cây trồng” Yếu tố nào cũng quantrọng đối với cây trồng, thiếu một yếu tố dù cung cấp đủ yếu tố khác thì năngsuất vẫn bị hạn chế [9]

Phân hóa học hay phân hữu cơ đều phải được phân giải thành các chất dễtiêu, cây dễ hấp thụ, cây trồng hút chất dinh dưỡng trong đất và từ phân bón đểtạo nên sản phẩm của mình sau khi kết hợp với quá trình quang hợp, hô hấp, sinh

lý, sinh hóa, cho sản phẩm thu hoạch phản ánh tình hình đất đai và việc cung cấpthức ăn cho cây

Phân chuồng là loại phân hữu cơ quý, có đầy đủ tác dụng của phân hữu cơnhư cải tạo lý tính, hóa tính, bổ sung nguồn vi sinh vật có ích cho đất đồng thờicung cấp nguồn dinh dưỡng cho đất Giai đoạn đầu phân chuồng cung cấp chất

dinh dưỡng dễ tiêu cho cây con phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vậtđất phát triển mạnh trong đó có vi khuẩn nốt sần.

Phân chuồng không làm thay đổi đột ngột PH đất, đồng thời duy trì điềukiện thuận lợi cho sự phát triển của vi sinh vật đất

Ngoài các nguyên tố đa lượng trong phân chuồng còn các nguyên tố vilượng Tỷ lệ các nguyên tố vi lượng biến động nhiều theo thành phần đất đai và

kỹ thuật chăn thả gia súc của từng vùng, cách nuôi dưỡng cách độn chuồng vàcách ủ phân

Phân chuồng trung bình có chứa 0,3 % N, 0,2 % P2O5, 0,4 % K2O Với 10tấn/ha sẽ cung cấp cho đất: 30 kg N, 20 kg P2O5, 40 kg K2O Trong 10 tấn phânchuồng có thể lấy ra một số nguyên tố vi lượng như sau: Bo 50 - 200 g; Mn 500 -

2000 g; Cu 50 - 150 g; Zn 20 - 1000 g; Co 2 - 10 g; Mo 2 -25 g [11]

Phân chuồng bón vào đất vừa có lợi về mặt dinh dưỡng vừa có lợi về mặtcải tạo đất Phân chuồng bón vào đất tiếp tục phân giải CO2 thải ra bầu khí quyểngần măt đất có lợi cho quang hợp của cây họ thân bò và thân thấp, làm tăng độhòa tan của các chất khoáng như phenpat, CaCO3, Ca3 (PO4)2 cung cấp thêm cácchất dinh dưỡng cho cây Phân chuồng còn đưa vào đất một số hooc môn có tácdụng kích thích sự phát triển của rễ và các quá trình sống của cây

Phân chuồng tồn tại trong đất làm cho số vi sinh vật tăng lên, trong 10 gphân chuồng có 90-109 cá thể vi sinh vật Bón phân chuồng có tác dụng làm tăngkhả năng cố định đạm ở trong đất

Bón phân chuồng kết hợp với Super lân tăng 145 % năng suất Đối vớicây trồng mỗi thành phần của N, P, K là một thành phần quan trọng thúc đẩy sựphát triển của cây trồng, tăng tính chống chịu, sự phát triển của bộ rễ nốt sần,hình thành ra hoa sớm tập trung… Vì thế cần kết hợp bón phân chuồng với phânhóa học, chúng có tác dụng với nhau rất rõ, phân hóa học thúc đẩy sự phân giảicủa phân chuồng, phân chuồng giữ cho phân hóa học không bị rữa trôi và kíchthích sự hút khoáng của cây làm tăng hiệu lực của phân hóa học

Từ những cơ sở lý luận trên, đã cho chúng ta hiểu hơn về tác dụng của quátrình bón phân Từ đó làm cơ sở khoa học cho việc bón phân cân đối và hợp lý,

để đạt năng suất và hiệu quả kinh tế cao

1.1.2 Cơ sở thực tiễn việc bón phân cho cây bí

Lượng dinh dưỡng cây rau lấy đi theo sản phẩm của một đơn vị diện tíchrất lớn Tính ra lượng đạm, lân, kali do cây rau hút trong 3 năm trên 1ha khoảng

1700 kg gồm: 625 kg N, 200 kg P2O5, 875 kg K2O Vì thế ta cần bón phân cânđối và hợp lý, phân hóa học lẫn phân hữu cơ

Hiện nay, trong công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng, người trồng rau đãquan tâm đến cây bí nhiều hơn Vì bí là cây rau có thời gian sinh trưởng ngắn, dễtrồng và mang lại hiệu quả kinh tế cao, thu nhập lớn Nhưng năng suất không cao

và chưa ổn định, một trong những nguyên nhân chính là do việc bón phân chưahợp lý, không phù hợp với tỷ lệ N, P, K, cùng với việc bón nhiều phân hữu cơcũng làm tăng khả năng tích lũy nhiều Nitrat trong đất và trong rau [1]

Tính chất của đất được cải thiện rõ rệt khi bón phân chuồng liên tục,thường xuyên nó giúp độ màu mỡ của đất tăng, chất mùn tăng, làm tơi xốp vàgiảm độ chua của đất, làm cho bộ rễ phát triển mạnh, tăng khả năng chống chịucủa cây trồng với các điều kiện thời tiết bất lợi, vì vậy người ta gọi phân chuồng

là phân cải tạo hóa lý tính đất [16]

Cây bí được trồng bằng phân chuồng phát triển rất tốt, cây cho năng suấtcao, ít sâu bệnh và hạn chế được cỏ dại Nên cần phải có kế hoạch, phươnghướng bổ sung cho đủ chất dinh dưỡng đúng lúc, đúng cách, hợp lý để cây bíphát triển tốt

Khi công nghiệp hóa học đã phát triển đủ cung cấp các nguyên tố đalượng cho cây thì việc sử dụng phân hữu cơ chủ yếu là vận dụng khả năng tạomùn, cải tạo lý tính đất, xét về mặt này phân chuồng đứng hàng đầu

Làm nông nghiệp theo phương pháp sử dụng bón phân chuồng là phươngpháp tốt để cho ra các sản phẩm an toàn không độc hại, nông nghiệp kết hợp việccày vùi tàn thể thực vật với tưới phân chuồng lỏng, tiết kiệm được chi phí vậnchuyển, tránh được mất mát chất dinh dưỡng phát huy được cải tạo đất, tạo mùncủa tàn dư thực vật, không những tăng độ màu mỡ cho đất mà còn giúp cho câytrồng khỏe mạnh, đồng thời còn bảo vệ con người và sức khỏe xung quanh

Qua nghiên cứu, có thể tìm ra được sự cần thiết của phân chuồng, từ đó cóthể giúp người nông dân có công thức bón hợp lí nhằm giảm chi phí đầu vàonhưng có thể cho năng suất cao, nâng cao hiệu quả kinh tế.

1.2 Giá trị dinh dưỡng của cây bí

Bí là loại cây rau mùa hè có nhiều ứng dụng trong công nghệ thực phẩm,giải khát, mỹ phẩm và y học Bí ngồi là loại rau xanh thường dùng trong các bữa

ăn hằng ngày của nhân dân ta, có thể dùng bí ăn luộc hoặc nấu canh tôm, canhcua, làm nộm, xào thịt gà, thịt lợn

Bí được nhiều nước trên thế giới trồng và dùng làm vị thuốc chữa bệnh Ở

Ấn Độ hoa bí được dùng làm thuốc trị tiêu chảy, còn lá giã đắp mụn nhọt và lở

do bệnh phong Ở Malaxia lá và hoa bí được dùng làm dịu đau vết thương, vỏcây được dùng làm thuốc trị long đờm, dùng trị ho và cũng trị bệnh hen

Trong quả bí có chứa nhiều chất dinh dưỡng và hoạt chất sinh học quý,trong 100g thịt quả bí có: Protein 0,4 g, các chất đường bột 2,4 g, Caxi 19 mg,photpho 12 mg, sắt 0,3 mg, caroten 0,01 mg, glucid 2,4 g, protid 0,4 g và cònchứa nhiều loại vitamin như: Vitamin C 16 mg, vitamin B1 0,01 mg, vitamin B20,02 mg, vitamin pp 0,3 mg [20]

Đại bộ phận quả bí là nước và không có chất béo, các nghiên cứu hiện đạicho thấy trong quả bí hàm lượng Natri rất thấp nên có tác dụng trị liệu tốt đối vớinhững bệnh xơ cứng động mạch, bệnh tăng huyết áp và viêm thận

Hiểu được giá trị dinh dưỡng của cây bí chúng ta nên tiến hành thâm canh

bí trên diện rộng và mở rộng quy mô sản xuất trong đó việc đầu tư phân bón làrất quan trọng

1.3 Tình hình nghiên cứu và sử dụng của phân chuồng đối với cây bí trên thế giới và ở Việt Nam

1.3.1 Trên thế giới

Đối với phân hữu cơ nói chung và phân chuồng nói riêng, là loại phântổng hợp cung cấp dinh dưỡng lâu dài và ổn định Hiệu lực của phân chuồng phụ

thuộc vào loại đất trồng bí, lượng bón, tỷ lệ, phương pháp bón và dạng phânđược sử dụng.

Giải pháp cho việc phát triển nông nghiệp bền vững, tăng năng suất, chấtlượng cây trồng là việc sử dụng phân chuồng cho sản xuất nông nghiệp

Ở Trung Quốc, đã tiến hành nghiên cứu việc bón phân chuồng trên cây bí

và các loại cây trồng khác cho thấy, so với không bón phân chuồng năng suấttăng lên 10 - 20 %

Trên cây bí phân chuồng được bón nhằm kích thích sự phát triển của bộ

rễ, sự đậu hoa, quả, từ đó làm tăng năng suất cây trồng đáng kể

Vì vậy ở đất nước Hàn Quốc, Jong Hoon Lee đã có những nghiên cứu sựảnh hưởng của phân chuồng đối với họ bầu bí và đưa ra kết luận: cây trồng khiđược bón loại phân này, cây sinh trưởng tốt hơn, sâu hại giảm, tăng độ Brix, tănglượng đường, tăng năng suất lên đến 20 - 40 % [22]

Theo B.A Iagodin (1982) đối với dưa chuột tốt nhất là phân chuồng chưa

ủ, cần ưu tiên bón phân chuồng cho họ bầu bí

Trong quá trình trồng bí vào những năm 1970 - 1989 ở Châu Á việc sửdụng phân chuồng trong sản xuất đã làm sản lượng bí tăng lên 75 %

Tác giả R.K Toora thuộc đại học Lincon, Centerbury và đồng nghiệp đãxem xét “ảnh hưởng của các loại phân bón khác nhau đối với các liều lượng chấtchống ôxi hóa trên cây bầu bí” và đưa ra kết luận: hàm lượng chất dinh dưỡngtrong bầu bí khi bón phân vô cơ thấp hơn 40 % so với khi bón phân chuồng, phânhữu cơ, các chế phẩm sinh học [21]

1.3.2 Ở Việt Nam

Từ xa xưa, nông dân Việt Nam đã biết tạo ra phân bón và sử dụng phânbón Việt Nam đã không ngừng cố gắng học hỏi, tiếp thu và sáng tạo áp dụngkhoa học kỹ thuật vào sản xuất bí với những chương trình hợp tác, giới thiệu và

tổ chức thế giới được mở rộng

Bón phân chuồng mang tính chất truyền thống trong quản lý đất đai chomột nền nông nghiệp bền vững

Kết quả nghiên cứu của viện nghiên cứu nông hóa thổ nhưỡng trên đất bạcmàu Bắc Giang và kết quả nghiên cứu của viện khoa học kỹ thuật nông nghiệpViệt Nam trên đất cát ven biển Thanh Hóa đều cho kết quả tương tự, trên nềnphân chuồng 8 - 10 tấn /ha thì lượng đạm thích hợp là 30 kg N/ha Nếu tăng lên

40 kg N /ha thì năng suất không tăng mà hiệu lực của đạm sẽ giảm đi rõ rệt

Phân chuồng là loại phân rất tốt, có đầy đủ các chất dinh dưỡng, cải tạođất, giữ PH đất hợp lý, tăng mùn, kháng sinh cho đất, các vi sinh vật đối kháng,tăng khả năng chống chịu của bí trong điều kiên bất lợi có tỷ lệ C/N cân đối, hợp

Phân chuồng tốt thường có các thành phần dinh dưỡng ở bảng sau [5]

Bảng 1.1 Thành phần dinh dưỡng của phân chuồng

0,800,290,441,631,00

0,410,170,351,541,40

0,261,000,350,850,62

0,990,350,152,401,70

0,100,130,120,740,35

Ở Miền Nam, thí nghiệm ở trại Long Khánh (1963) và ở trại Eakmat(1964) thấy đất Latosol nâu đỏ phân chuồng bón với lượng 10 tấn / ha làm năngsuất tăng 13 - 27 % so với không bón phân [6].

Ở trại nông nghiệp Đầm Hà (Quảng Ninh) với lạc 4 tháng vỏ vàng, Nghệ

An trên đất cát pha nói chung ít màu, xấu, bón phân chuồng kết hợp với vôi vàphot phat số lượng tăng dần theo lượng phân chuồng kết quả theo dõi như sau:

Bảng 1.2 Ảnh hưởng của phân chuồng, vôi, phot phat đến cây lạc

suấtthân lá(tấn/ha)

Tỷ lệquả lép(%)

Phân

chuồng

(tấn/ha)

Vôi(kg/ha)

Phot phat(kg/ ha) (kg/ha) Tỉ lệ

500625750875

2500270027502700

100109110109

22,024,024,424,5

33,327,020,220,5

Bón phân chuồng làm tăng hiệu suất của phân hóa học, bón 10 tấn phânchuồng cung cấp cho đất lượng kali tương đương 50 - 60 kg kali, đồng thời giảm

20 - 30 % lượng phân hóa học và năng suất cây trồng lên 5 - 7 %

Ta thấy khi cây bí được bón phân chuồng, cây có lá xanh hơn, hoa nhiều,quả đậu lớn, rễ phát triển mạnh…

Nguyễn Xuân Thúy, Nguyễn Văn Bộ, Bùi Huy Hiền (2001) [], kết quảnghiên cứu cho thấy, bón phân chuồng cho cây bí làm tăng năng suất rất lớn,mức bội thu đạt 29 - 34 tấn/ha, khi bón rơm rạ 22 - 23 tấn/ha và bón kali 16 - 22tấn/ha [15]

Bón phân chuồng hoai mục có thể tăng năng suất lúa từ 8 - 15,5 %, đồngthời rút ngắn thời gian sinh trưởng 5 - 13 ngày [10]

Trong quá trình nghiên cứu của mình, Đào Châu Thu cho rằng, bón phânchuồng làm năng suất bí tăng từ 14,76 - 18,26 tạ/ha [8].

Theo Nguyễn Thị Phương Thanh (2008) sử dụng phân chuồng cho giống

Bí ngồi Hàn Quốc F1 TN220 trong điều kiện vụ xuân cho năng suất đạt 26,62tấn/ha khi bón 20 tấn phân chuồng/ha, bí cho chất lượng tốt [7]

Năm 2004, viện KHKTNN Việt Nam đã sản xuất thành công chế phẩm visinh vật chức năng và phân chuồng hoai mục trên cây bí Kết quả chế phẩm sinhvật chức năng và phân chuồng hoai mục làm tăng năng suất bầu bí lên 15 - 20 %

Trần Nga (2008) khi nghiên cứu ảnh hưởng của phân chuồng đến họ bầu

bí ở Hải Phòng kết quả rút ngắn thời gian sinh trưởng của rau, thu hoạch sớmhơn 3 - 4 ngày và tăng năng suất 15 - 20 %, sản phẩm đẹp, chất lượng tốt, giảm

từ 20 - 25 % chi phí bón phân hóa học [13]

Phân chuồng bón cho cây trồng mang lại nhiều lợi ích cho cây trồng và cảitạo thành phần lý hóa tính của đất và bảo vệ môi trường Mỗi một loại đất và mỗicây trồng trên từng loại đất cần được bón một lượng phân chuồng thích hợp đểmang lại hiệu quả kinh tế cao

Vì vậy, đề tài của chúng tôi với mong muốn xác định được lượng phânchuồng thích hợp cho giống Kim Phong Vương trên đất cát pha Nghi Lộc -Nghệ An

1.4 Tình hình sản xuất bí trên thế giới và trong nước

1.4.1 Tình hình sản xuất bí trên thế giới

Họ bầu bí được phân bố rất rộng rãi, có mặt ở nhiều vùng có địa lý khíhậu khác nhau: ôn đới, nhiệt đới, cận nhiệt đới, đồng bằng, trung du, miền núi

Chúng gồm chủ yếu là thân leo, có tua cuốn lá xẻ thùy chân vịt, hoa đơntính cùng gốc, thường được dùng để khai thác nguồn rau, quả

Khoảng 80 % diện tích trồng bí thế giới tập trung chủ yếu ở lục địa Á Phi,

ở Châu Á và Châu Phi

Theo số liệu thống kê của FAO năm 2009 diện tích trồng bí trên thế giới

là 1.556.143 ha, năng suất đạt 13,62 tấn/ha, sản lượng đạt 21.201.379 tấn

Bảng 1.3 Tình hình sản xuất bí trên thế giới

Nước

Châu ĐạiDương Châu Á

Diện tích

(Nghìn/ha)

20082009

250,66254,66

202,97197,92

124,72127,55

176,35160,56

936,54959,65

Năng suất

(Tấn/ha)

20082009

7,067,33

12,4812,65

23,7323,85

17,7317,87 14,29

14,06

Sản lượng

(triệu tấn)

20082009

1,771,86

2,532,50

2,963,04

0,310,28

13,3913,49

(Nguồn: w.w.w.Fao org stat) [19]

Bảng 1.4 Tình hình sản xuất bí toàn thế giới (2007 - 2009)

5,206,395,77

5,085,085,49

722,40730,38666,44

328,21330,21353,21

11,0111,3011,50

Năng suất

(Tấn/ha)

200720082009

18,0017,8917,97

21,6221,6223,31

6,305,786,19

19,2219,2518,42

23,0534,8927,27

Sản lượng

(triệu tấn)

200720082009

0,160,110,10

0,110,110,12

0,450,420,41

6,306,356,50

0,250,390,31

(Nguồn: w.w.w.Fao org) [19]

1.4.2 Tình hình sản xuất bí ở Việt Nam

Tình hình sản xuất bí ở nước ta còn rất thấp, Bí ngồi vẫn là 1 loại câytrồng mới đối với bà con nông dân Năng suất bí nước ta khoảng 30 % so vớitoàn thế giới và diện tích trồng chiếm khoảng 30 % so với loại cây trồng khác

Cây bí không đòi hỏi yêu cầu về điều kiện chăm sóc, dinh dưỡng khắt khe.Thích hợp với điều kiện khí hậu nước ta, vì thề đã hình thành nhiều vùng trồng bívới diện tích lớn ở Việt Nam như: Hải Dương, Bắc Giang, Nam Định, ThanhHóa, Nghệ An, Quảng Bình…

Năm 2009 anh Nguyễn Thanh Hồng ở cấp 2 xã Suối Cát Xuân Lộc Đồng Nai cho biết trồng bí luôn đạt năng suât và cho thu nhập cao Với 1,2 ha bí,hằng năm gia đình anh lãi 80 triệu đồng sau khi trừ chi phí [17]

-Hiện nay, lĩnh vực chọn tạo giống cây trồng được đẩy mạnh thêm vào đóviệc áp dụng các biện pháp kỹ thuật thâm canh như: thời vụ trồng, mật độ, chế độchăm sóc… cũng rất được quan tâm trong sản xuất Trong đó việc sử dụng phânbón đối với cây bí có ý nghĩa to lớn trong việc tăng năng suất, hiệu quả kinh tế

Năm 2009, được trạm khuyến nông Cửa Lò và phường chọn làm điểmtriển khai xây dựng cánh đồng thu nhập cao, bà con nông dân xã Bắc Hòa đãtrồng 5 ha Bí ngồi Bà con nông dân trồng mỗi sào 500 - 700 cây Bình quân mỗi

ha Bí ngồi đạt giá trị gần 60 triệu đồng [16]

Hiện nay ở nước ta có 3 loại giống bí chủ lực được bà con áp dụng triểnkhai rộng rãi đó là các giống bí đỏ, Bí ngồi, bí đao

Theo Tiến Sĩ Đào Xuân Thảng, phó Viện Trưởng Viện cây lương thựcnước ta cây Bí ngồi rất phù hợp cả 2 vụ Xuân Hè và Thu Đông Giống cho năngsuất cao, vụ Xuân Hè đạt 50 - 55 tấn/ha, vụ Thu Đông 45 - 48 tấn/ha, bí là câytrồng có giá trị kinh tế cao và có giá trị đa dạng về nhiều mặt [16]

Cây Bí ngồi đã và đang được mở rộng diện tích và quy mô lớn với sảnlượng bí tăng, đáp ứng nhu cầu thị ứng của thị trường

1.4.3 Tình hình sản xuất bí ở Nghệ An

Trong những năm gần đây, cây bí được trồng khắp các huyện trong tỉnhNghệ An như: Nghi Lộc, Nam Đàn, Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Hưng Nguyên,Nghĩa Đàn…

Ở xã Tây Sơn huyện Quỳnh Lưu tỉnh Nghệ An với cơ cấu trên diện tíchmàu chỉ trồng một vụ bí xuân, sau đó trồng rau hè thu rồi đến cây vụ đông trêndiện tích 1 sào có thể cho thu hoạch từ 2 - 2,5 tấn quả Theo bà con, muốn bí cónăng suất cao thì ngoài đầu tư phân bón, chọn giống người trồng bí phải điều tiếtthân lá bí thật chuẩn, không để bí phát triển tự do [15]

(Nguồn: Tổng cục thống kê Nghệ An, 2008) [12]

Trên địa bàn huyện Yên Thành, trạm khuyến nông huyện đã xây dựngthành công nhiều mô hình thâm canh bí, điển hình như: Mô hình bí xanh vụ đôngnăm 2005 tại xã Phú Thành đạt hiệu quả kinh tế cao 78 triệu đồng/ ha/ năm Năm

2006, xây dựng mô hình tại Long Thành, Lăng Thành đều cho kết quả từ 50 - 70triệu đồng/ha/vụ Năm 2007, xây dựng mô hình cánh đồng thu nhập cao 2 vụ lúa

- 1 vụ bí thu lãi 50 triệu đồng/ha/năm tại xã Phúc Thành Năm 2008 triển khaitrồng bí tại thị trấn năng suất đạt 30 tấn/ha [18]

Chương 2

VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Nội dung nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu với các nội dung sau:

- Nghiên cứu ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến quá trình sinhtrưởng, phát triển của giống Bí ngồi Kim Phong Vương

- Nghiên cứu ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến các yếu tố cấu thànhnăng suất, năng suất và chất lượng của giống Bí ngồi Kim Phong Vương

2.2 Vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu

2.2.1 Vật liệu nghiên cứu

Giống Bí ngồi Kim Phong Vương được các nhà khoa học thử nghiệm, rồiđưa cho bà con nông dân trồng

+) Đặc điểm của giống

Đây là giống bí không đẻ nhánh, bí mọc thẳng cao 30 - 40 cm, bí sinhtrưởng mạnh và kháng sâu bệnh tốt, trồng được trên đất cát khô, đất cát pha, chủđộng tưới tiêu nước

Giống này năng suất, chất lượng cao, thường cho thu nhập 80 triệu đồng/

+) Các loại phân bón được sử dụng trong thí nghiệm:

+ Phân chuồng hoai mục

Loại phân này có các thành phần sau: nước chiếm 83%, chất hữu cơ 14,5%,đạm chiếm 0,32 %, P2O5 chiếm 0,25 %, K2O chiếm 0,15 % và CaO 0,34 %

Nước giải gia súc, nước phân chuồng có thể coi là loại phân hỗn hợp NKcó: 0,2 - 0,25 % N, 0,01 % P, 0,4 - 0,5 % K2O ở dạng hòa tan mà cây trồng có thể

sử dụng được ngay

+ Phân đạm ure: (NH2)2CO 20 kg/ha

+ Phân lân: Super lân Ca (H2PO4)2 180 kg/ha

+ Phân kali: K2O 40 kg/ha

2.2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu

Thí nghiệm được tiến hành trên đất cát pha tại trại thực nghiệm Nông học

- xã Nghi Phong - Huyện Nghi Lộc - Nghệ An

Một số chỉ tiêu sinh trưởng, các yếu tố cấu thành năng suất được tiến hànhtrong phòng thí nghiệm bộ môn khoa học cây trồng - Khoa Nông Lâm Ngư - Đạihọc Vinh

Thí nghiệm được tiến hành trong Vụ Đông năm 2010

Thời gian tiến hành thí nghiệm:

- Ngày 5/11/2010: Làm cỏ, cày đất

- Ngày 6/11/2010: Lên luống

- Ngày 10/11/2010: Gieo hạt

- Ngày 29/12/2010: Thu hoạch lần 1

- Ngày 21/1/2011: Thu hoạch lần 2, kết thúc thí nghiệm

Công thức I: Nền + 0 tấn phân chuồng/ha

Công thức II: Nền + 8 tấn phân chuồng/ha

Công thức III: Nền + 12 tấn phân chuồng/ha

Công thức IV: Nền + 16 tấn phân chuồng/ha

Công thức V: Nền + 20 tấn phân chuồng/ha

Diện tích mỗi ô thí nghiệm: 10,0 m2

Diện tích toàn bộ thí nghiệm: 150,0 m2

Tổng diện tích thí nghiệm: 150,0 m2

2.4 Quy trình kỹ thuật áp dụng

2.4.1 Chuẩn bị giống trước khi gieo

Giống ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng Vì vậy cần phải chuẩn

bị giống cẩn thận trước khi gieo

- Phơi hạt giống dưới nắng nhẹ

- Chọn hạt giống: Khỏe mạnh, sạch sâu bệnh, loại bỏ những hạt lép lửng,kém chất lượng

- Xử lý hạt giống: ngâm hạt giống vào nước nóng 40 - 45 0C trong khoảng

1 giờ đồng hồ rồi mang đi gieo

Lên luống: Sau khi làm đất xong thì tiến hành lên luống Chia các ô thínghiệm nhằm thoát nước khi có mưa lớn.

Tổng số cây của mỗi ô là 10 cây, tiến hành đo 5 cây

Khi cây bí có 2- 3 lá tiến hành dặm để đảm bảo mật độ

2.4.4 Kỹ thuật bón phân

Lượng phân bón được bón theo các công thức thí nghiệm

Từ khi bắt đầu gieo hạt, đến khi thu hoạch lần 1 lượng phân bón được chiathành 3 đợt

Bón lót: Sau khi rạch hàng, đào hố Bón phân trực tiếp vào hố 100 % phânchuồng + 50 % đạm + 100 % lân + 50 % KCl

Sau đó dùng đất vun lấp lại, tránh sự tiếp xúc của bộ rễ cây con tới phângây thối rễ đảm bảo cho cây sinh trưởng tốt

Bón thúc lần 1: Sau khi trồng 20 - 25 ngày, bón 30 % N + 30 % KCl bónquanh gốc theo hình chiếu của tán lá, kết hợp vun gốc nhẹ cho cây, giúp bộ rễbám vững vào đất, đồng thời tránh sự mất phân

Đây là thời kỳ cây bước vào giai đoạn sinh trưởng, phát triển mạnh dần

Vì thế bón phân lúc này rất cần thiết để cung cấp các chất dinh dưỡng cho câykịp thời

Bón thúc lần 2: Sau trồng 35 - 40 ngày Bón 20 % N + 20 % KCl, kết hợpvới vun luống

Sau mỗi lần thu hái trái, ta có thể bổ sung thêm dinh dưỡng cho cây, bằngphương pháp bón qua rễ hoặc qua lá

2.4.5 Chăm sóc

+) Vun xới và làm cỏ

Khi cây hồi xanh tiến hành xới lần đầu, đồng thời vun nhẹ kết hợp với bónthúc lần 1

Khi cây bắt đầu ra hoa, xới nhẹ vun cao kết hợp với bón thúc lần 2

Sau 2 lần vun xới tiến hành làm cỏ bằng tay, các loại cỏ được loại bỏ tậngốc, đặc biệt cỏ gấu và cỏ tranh

Trong quá trình làm cỏ tránh làm tổn thương bộ rễ, cành lá, tạo điều kiệncho sâu bệnh xâm nhập, phát triển ảnh hưởng đến năng suất cây trồng

+) Tưới nước

Sau khi trồng thường xuyên tưới nước giữ ẩm cho cây 1 lần/ngày, tướivào buổi chiều Tùy vào điều kiện thời tiết mà có lượng nước tưới và cách tướikhác nhau, chủ yếu là tưới phun và tưới vòi ô doa

+) Tỉa cây, tỉa cành, thụ phấn bổ sung, lót quả

Tỉa cây: Tán cây Bí ngồi rất rộng, nên ta tỉa bớt cây nếu dày, làm chokhông khí trong tán cây lưu thông, ánh sáng đảm bảo cho cây quang hợp đượctốt, hạn chế được sâu bệnh hại

Tỉa cành: Cắt bỏ thân cây phụ mọc từ nhánh thân chính giữ 1 thân câychính nhằm để tập trung dinh dưỡng

Tỉa lá: Loại bỏ những lá già, lá bị sâu bệnh, vàng, héo, giữ lại lượng lánhất định để che nắng cho quả không bị rám nắng

Lót quả: Dùng xốp hoặc lưới nhằm ngăn cách quả bí tiếp xúc với đất gâyhiện tượng thối quả, ảnh hưởng đến năng suất, phẩm chất của quả tạo điều kiệnnguồn bệnh phát sinh từ đất

Thụ phấn bổ sung: Bí ngồi là loại có hoa đơn tính cùng gốc, hoa đực hoacái riêng biệt, nở không đồng loạt nên khi gặp điều kiện không thuận lợi nhưmưa, gió, côn trùng như ong, bướm xuất hiện ít sẽ ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu quả,dẫn đến năng suất thấp vì thế phải thụ phấn bổ sung

Thụ phấn vào buổi sáng, vào lúc 8 - 9 giờ sáng, hái hoa đực mới nở,ngắt bỏ hết cánh hoa bao xung quanh, cầm hoa đực xát nhẹ phấn hoa lên đầunhụy hoa cái.

+) Phòng trừ sâu bệnh

Một số sâu bệnh hại trên Bí ngồi:

Sâu đất, sâu xám, sâu xanh ăn lá, biện pháp hữu hiệu nhất là bắt giết,ngoài ra có thể sử dụng thiên địch

Bệnh thối thân, héo xanh, thối quả, bệnh sương mai trên lá, bệnh dễ lâylan nhờ gió mưa, điều kiện thời tiết nóng ẩm

Biện pháp phòng trừ: làm sạch cỏ dại, cắt bỏ các lá già, vàng, sâu bệnhhạn chế sự lây lan, làm cho ruộng thông thoáng Cần phun thuốc kịp thời khi códấu hiệu của bệnh, sâu hại

2.5 Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi

2.5.1 Các chỉ tiêu theo dõi ngoài đồng ruộng

2.5.1.1 Các giai đoạn phát triển của Bí ngồi

+ Thời gian từ gieo đến khi cây có 4 lá: Tính từ ngày trồng đến khi có 50 %

số cây trong ô thí nghiệm có 4 lá

+ Thời gian từ trồng đến ra hoa: Tính từ ngày trồng đến khi có 30 % sốcây trong ô thí nghiệm có số hoa nở

+ Thời gian từ trồng đến ra hoa rộ: Tính từ ngày trồng đến khi có 70 - 80

% số cây trong ô thí nghiệm có hoa nở

+ Thời gian từ trồng đến đậu quả: Tính từ ngày trồng đến khi có 70 - 80 %

số cây trong ô thí nghiệm đậu quả đầu tiên

+ Thời gian từ trồng đến khi thu hoạch: Tính từ ngày trồng đến khi trong ôthí nghiệm có quả cho thu hoạch đợt một đạt 70 %

+ Thời gian từ trồng đến khi kết thúc thu hoạch: Tính từ ngày trồng đếnkhi trong ô thí nghiệm các cây đều cho thu hoạch cuối cùng đạt 100%

+ Thời gian sinh trưởng được tính từ khi gieo hạt đến khi thu hoạch quảlần cuối

2.5.1.2 Đánh giá khả năng sinh trưởng

+ Đường kính cây (cm): Đo đường kính bề ngang của cây, sự vươn dài củatán lá Từ mút điểm lá dài nhất bên này, đến điểm mút dài nhất của lá bên kia

Theo dõi 5 cây trên mỗi ô thí nghiệm, đo từ sau khi cây hồi xanh, đo 1tuần 1 lần

+ Chiều cao cây (cm): Đo từ gốc đến đỉnh sinh trưởng ngọn, theo dõi 5cây trên mỗi ô thí nghiệm Đo từ sau khi cây hồi xanh, sau đó 7 ngày đo 1 lần

+ Số lá trên thân chính (lá): 7 ngày theo dõi 1 lần

+ Chiều dài lá (cm): Chọn 3 lá bất kỳ để đo, đo ở vị trí lá mọc ra giữathân, đo từ cuống lá đến chóp lá, tiến hành đo 5 cây, đo 7 ngày theo dõi một lần

2.5.1.3 Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất

Theo dõi số hoa đực, hoa cái/cây

Tỷ lệ đậu quả/cây

Đếm tổng số quả/cây

Khối lượng quả/cây

Năng suất cá thể

Năng suất lý thuyết (NSLT) (tạ/ha) = NSCT  Mật độ  10000 m2

Năng suất thực thu (NSTT) (tạ/ha) = Năng suất ô x 10.000 m2

Tỷ lệ bệnh hại (%) = Số cây (lá) bị hại x 100

Tổng số cây (lá) theo dõi+ Bệnh thối quả: Theo dõi 5 cây bất kỳ đếm tổng số quả bị thối và số cây bị nhiễm bệnh của 3 lần điều tra Rồi tính tỷ lệ bệnh hại.

Tỷ lệ bệnh hại (%) = Số cây (quả) bị hại x 100

Tổng số cây (quả) theo dõi

2.6 Tính toán và xử lý số liệu

Số liệu được tính toán và xử lý bằng các công thức toán học thông thường,phần mềm Excel 2003 và phần mềm IRRISTAT

Chương 3

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến các giai đoạn sinh trưởng của giống Bí ngồi Kim Phong Vương

Quá trình sinh trưởng phát triển của cây là kết quả của hàng loạt các hoạtđộng biến đổi sinh lý, sinh hóa trong cây cùng với sự phân chia tế bào làm cho

cây lớn lên Sinh trưởng là sự tạo mới các yếu tố về cấu trúc của tế bào, sự phân

hóa các mô trong tất cả các bộ phận: thân, rễ, lá, hoa, quả…của cây Chúng làmtăng nhanh về số lượng các tế bào và các mô, dẫn đến sự thay đổi về kích

thước, thể tích, quá trình sinh khối của cây Còn phát triển là sự biến đổi về chất

bên trong tế bào, mô và toàn cây Dẫn đến sự thay đổi về hình thái và chứcnăng của chúng

Cũng như các loại cây trồng khác, cây Bí ngồi muốn hoàn thành chu kỳsống của mình phải trải qua các pha sinh trưởng, sinh thực Các giai đoạn sinhtrưởng của bí dài hay ngắn, tùy thuộc vào đặc điểm của giống, điều kiện ngoạicảnh, biện pháp kỹ thuật…và các nhu cầu ở mỗi giai đoạn sinh trưởng là khácnhau Vì vậy nắm được các giai đoạn phát triển của bí nhằm tác động các biệnpháp phù hợp, cơ cấu hợp lý, nhằm tăng năng suất cây trồng và nâng cao hệ số

sử dụng của phân bón

Đồng thời việc bố trí thời vụ, chăm sóc tốt, có ý nghĩa rất lớn trong việcrút ngắn thời gian sinh trưởng để giảm tối thiểu những ảnh hưởng xấu của sâubệnh hại

Theo dõi thời gian sinh trưởng, phát triển của Bí ngồi chúng tôi thu đượckết quả ở bảng 3.1 như sau:

Ở thời kỳ cây ươm, chúng được chăm sóc tốt, điều kiện thời tiết thuận lợi,

tỷ lệ nảy mầm đạt 90 % Lúc này cây chưa bị ảnh hưởng của phân bón

Bảng 3.1 Ảnh hưởng của lượng phân chuồng đến thời gian sinh trưởng

cây Bí ngồi vụ Đông 2010

-ra hoa

Gieo - rahoa rộ

Gieo đậu quả

Gieo thuhoạch

Gieo kết thúcthuhoạch

-TổngTGST

- Thời gian từ trồng đến ra hoa

Thời gian từ cây ươm đến khi cây ra hoa chúng diễn ra các giai đoạn sau:giai đoạn hồi xanh, giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng, giai đoạn phát triển thân lá,giai đoạn tích lũy các chất dinh dưỡng để chuyển sang các giai đoạn sinh trưởngsinh thực

Trong giai đoạn này mọi tác động đều ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng

và chất lượng, cơ quan sinh trưởng, sự ra hoa là điều kiện tiên quyết đến hìnhthành quả sau này

Thời gian ra hoa được tính từ khi trồng đến khi có 30 % số cây trong ô thínghiệm có hoa nở

Ở thời kỳ ra hoa Bí ngồi đã chịu ảnh hưởng của phân chuồng: số ngày

ra hoa ở mỗi công thức thí nghiệm đều có sự khác biệt, chúng dao động từ 28

- 30,33 (ngày) ngắn nhất là công thức V bón nhiều phân chuồng nhất có sốngày là 28 (ngày) và dài nhất là công thức I (Đ/C) không bón phân, có số ngày

là 30,33 (ngày)

Ở giai đoạn này các công thức bón phân chưa thể hiện sự sai khác

- Thời gian từ gieo đến ra hoa rộ

Xác định được thời gian từ trồng đến ra hoa rộ có ý nghĩa rất lớn để bố tríthời vụ hợp lý tránh thời kỳ ra hoa rộ gặp những điều kiện bất lợi của thời tiết

Đến thời kỳ ra hoa rộ số hoa ra trước gặp điều kiện thuận lợi nên tỷ lệ đậuquả của các lứa hoa này cao hơn so với các lứa hoa sau Thời gian cây ra hoa rộ ởcác công thức thí nghiệm với liều lượng bón phân chuồng khác nhau, cho tanhững kết quả khác nhau Số ngày ra hoa rộ cao nhất ở công thức I không bónphân có số ngày là 38,67 (ngày) cao hơn các công thức khác từ 2,34- 4,37(ngày) Điển hình là công thức V bón với lượng phân chuồng là 20 tấn/ha đạt34,30 (ngày) Nhìn chung các công thức bón phân đều có thời gian từ trồng đến

ra hoa rộ ngắn hơn công thức đối chứng không bón phân

- Thời gian từ gieo đến đậu quả

Khi bước sang thời kỳ đậu quả đây là thời kỳ quan trọng nhất quyết địnhđến năng suất thu hoạch của cây Việc hình thành quả của cây cao hay thấp, nóphụ thuộc không chỉ quá trình thụ phấn, mà nó ảnh hưởng rất lớn bởi chế độ bónphân, đặc biệt là phân chuồng Nó thúc đẩy quá trình ra hoa tập trung hơn, thờigian sinh trưởng được rút ngắn, rất có ý nghĩa trong việc luân canh tăng vụ mànăng suất vẫn cao

Qua bảng 3.1 ta thấy các công thức bón phân từ gieo đến đậu quả biếnđộng từ 44,00 - 45,70 (ngày) so với công thức đối chứng là 48,00 (ngày)

Ảnh hưởng của phân chuồng ở các công thức trong giai đoạn này đã có sựsai khác

- Thời gian từ trồng đến thu hoạch

Tỉ lệ quả chín lúc thu hoạch là một chỉ tiêu quan trọng, một trong các biệnpháp xác định thời gian thu hoạch của bí