Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến các yếu tố cấu thành năng suất vànăng suất của giống lạc ………383.3.1.. Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến sự tích luỹ chất khô của cây lạc Bảng 3.
Trang 1Lời cam đoan
Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trungthực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào
Tôi xin cam đoan các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõnguồn gốc và mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đều đã được cảm ơn
Vinh, tháng 12 năm 2008
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Vân
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài tốt nghiệp tôi luôn nhận được sự giúp đỡ tậntình của các thầy cô giáo khoa Nông Lâm Ngư Trường Đại Học Vinh, bạn bè,chính quyền địa phương nơi thực tập
Hoàn thành khóa luận này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo ks.Phan Thị Thu Hiền, cô đã tận tình hướng dẫn tôi những bước đi đầu tiên trong lĩnhvực nghiên cứu khoa học, cô luôn động viên khuyến khích và mang lại cho tôiniềm tin, lòng say mê nghiên cứu khoa học
Xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ khoa Nông Lâm Ngư, tổ bộ môn NôngHọc, phòng thí nghiệm, thư viện đã tạo điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thành đềtài
Xin chân thành cảm ơn thầy cô giáo khoa Nông Lâm Ngư Trường Đại HọcVinh đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt kiến thức quý báu trong suốt thời gian tôitheo học tại trường
Xin chân thành cảm ơn bạn bè trong tập thể lớp 45K2 - Nông Học đã cónhững ý kiến đóng góp quý báu cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài
Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè gần xa đãđộng viên, giúp đỡ tôi hoành thành khóa luận tốt nghiệp này
Vinh, tháng 12 năm 2008
Tác giả
Nguyễn Thị Vân
Trang 3MỤC LỤC Trang
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt vi
Danh mục các bảng số liệu vii
Danh mục các hình vẽ và đồ thị vii
Mở Đầu ……… 1
1 Lý do chọn đề tài ……… 1
2 Mục đích và yêu cầu ……… 2
2.1 Mục đích của đề tài ……… 3
2.2 Yêu cầu của đề tài ……… 4
3 Đối tượng, phạm vi và nội dung nghiên cứu của đề tài ……… 4
3.1 Đối tượng nghiên cứu ……… 4
3.2 Phạm vi nghên cứu ……… 4
3.3 Nội dung nghiên cứu ……… 4
4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ……… 4
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ……… 5
1.1 Tình hình sản xuất và nghiên cứu lạc trên Thế giới ……… ……5
1.1.1 Tình hình sản xuất ……… … 5
1.1.2 Tình hình nghiên cứu ……… …6
1.2 Tình hình sản xuất và nghiên cứu lạc ở Việt Nam ……… ….….8
1.2.1 Tình hình sản xuất ……… … 8
1.2.2 Tình hình nghiên cứu ……… 10
1.2.3 Tình hình sản xuất lạc ở Nghệ An ……… 12
1.3 Những vấn đề còn tồn tại và những vấn đề mà luận văn tập trung nghiên cứu, giải quyết 13
Trang 42.1 Cơ sở khoa học và cơ sở thực tiễn của đề tài ……… 14
2.1.1 Cơ sở khoa học ……… 14
2.1.2 Cơ sở tực tiễn ……… 16
2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu ……… …17
2.2.1.Thời gian tiến hành nghiên cứu thí nghiệm ……… 17
2.2.2 Địa điểm nghiên cứu thí nghiệm ……….….17
2.3 Vật liệu nghiên cứu thí nghiệm ……… 17
2.4 Phương pháp bố trí thí nghiệm ……… 17
2.4.1 Công thức thí nghiệm ……… 17
2.4.2 Sơ đồ bố trí thí nghiệm ……… … 18
2.5 Quy trình áp dụng kĩ thuật ……… 18
2.5.1 Thời vụ gieo trồng ……… 18
2.5.2 Mật độ gieo ……… … 18
2.5.3 Bón phân ……… …18
2.5.4 Chăm sóc và vun xới ……… 19
2.6 Phương pháp nghiên cứu ……… 19
2.6.1 Các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển ……… ….19
2.6.2 Các chỉ tiêu các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất …… …… 20
2.6.3 Xác định hàm lượng dầu trong hạt ……… 21
2.7 Phương pháp xử lí số liệu ……… 22
2.8 Một vài đặc điểm tự nhiên ở Nghệ An ……… 22
CHƯƠNG III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ……… … 23
3.1 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến thời gian sinh trưởng Và phát triển của giống lạc L08 ……… ……23
3.1.1 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến thời gian và tỉ lệ mọc mầm của lạc …… 24
3.1.2 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến thời gian từ gieo đến ra hoa 25 3.1.3 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến thời gian kết thúc ra hoa của cây
Trang 53.2 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến sinh trưởng và phát triển của giốnglạc L08 26 3.2.1 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến chiều cao thân chính của cây lạc
…… 26 3.2.2 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến chiều dài cành cấp một của cây lạc
… 28 3.2.3 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến diện tích lá và chỉ số diện tích lá(LAI) … 30 3.2.4 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến khả năng hình thành nốt sần củacây lạc … 323.2.5 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến khả năng tích lũy vật chất khô củacây lạc .353.2.6 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến động thái ra hoa của cây lạc 363.3 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến các yếu tố cấu thành năng suất vànăng suất của giống lạc ………383.3.1 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến các yếu tố cấu thành năng suất
…… ….383.3.1.1 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến tổng số quả và tỉ lệ quả chắc trêncây … …39
3.3.1.2 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến khối lượng 100 quả ……… 393.3.1.3 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến khối lượng 100 hạt và tỉ lệ nhân
……… 403.3.2 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến năng suất giống lạc L08 413.3.2.1 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến năng suất cá thể ………… 42 3.3.2.2 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến năng suất lí thuyết 423.3.2.3 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến năng suất thực thu 433.4 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến hàm lượng dầu trong hạt của giốnglạc L08 ….43
Trang 6KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ……… ……46
Kết luận 46
Đề nghị 47
TÀI LIỆU THAM KHẢO ……….………48
Các kí hiệu và chữ viết tắt
CT : Công thức
Đ/C : Đối chứng
LAI : Chỉ số diện tích lá
% : Phần trăm
NS : Năng suất
KL : Khối lượng
Vksn : Vi khuẩn nốt sần
TKBĐRH : Thời kì bắt đầu ra hoa rộ
TKRHR : Thời kì ra hoa rộ
TKQC : Thời kì quả chắc
%LHD : Ph ần tr ăm h àm l ư ợng d ầu
Trang 7Bảng 1 Thành phần dinh dưỡng ở các bộ phận trên cây lạc
Bảng 1.1 Tình hình sản xuất lạc trên thế giới trong những năm qua
Bảng 1.2 Tác dụng của công thức bón phân đến năng suất lạc
Bảng 1.3 Tình hình sản xuất lạc ở Việt Nam trong nghững năm gần đây
Bảng 1.4 Hiệu lực của lân đến giống lạc lỳ
Bảng 1.5 hiệu suất 1 kg P2O5đối với 1 kg lạc vỏ trên một số loại đất
Bảng 1.6 Ảnh hưởng của liều lượng lân đến hiệu lực của vi khuẩn nốt sần
và năng suất lạc
Bảng 1.6 Diện tích, năng suất và sản lượng lạc ở Nghệ An năm 2002 – 2005
Bảng3.1 Ảnh hưởng của phân lân đến thời gian sinh trưởng của giống lạc L08Bảng3.2 Ảnh hưởng của phân lân đến thời gian và tỉ lệ mọc mầm của giống lạc L08
Bảng 3.3 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến chiều cao thân chính
Bảng 3.4 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến chiều dài cành cấp một của câyBảng 3.5 Ảnh hưởng của liều lương phân lân đến diện tích lá và chỉ số diện tích lá.Bảng 3.6 Ảnh hưởng của phân lân đến số lượng nốt sần trên cây
Bảng 3.7 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến sự tích luỹ chất khô của cây lạc Bảng 3.8 Động thái ra hoa của giống lạc L08 ở các công thức thí nghiệm
Bảng 3.9 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến các yếu tố cấu thành năng suấtBảng 3.10 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến năng suất lạc
Bảng 3.11 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến hàm lượng dầu trong hạt
Bảng 3.12 Hiệu quả kinh tế khi sử dụng phân lân trên một ha giống lạc L08
Trang 8Đồ thị 3.1 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến chiều cao cây
Đồ thị 3.2 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến chiều dài cành cấp
Đồ thị 3.3 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến năng suất lí thuyết
và năng suất thực thu
Đồ thị 3.4 Mối tương quan giữa liều lượng lân và hàm lượng dầu
trong hạt
Trang 10BẢNG SỐ LIỆU KHÍ TƯỢNG VÙNG NGHI LỘC
Trang 11BẢNG SỐ LIỆU KHÍ TƯỢNG VÙNG NGHI LỘC
Trang 12BẢNG SỐ LIỆU KHÍ TƯỢNG VÙNG NGHI LỘC
Trang 13BẢNG SỐ LIỆU KHÍ TƯỢNG VÙNG NGHI LỘC
Trang 14BALANCED ANOVA FOR VARIATE CCC 66 N FILE VAN9 12/12/ 8 8: 6
NO BASED ON BASED ON % | | |
OBS TOTAL SS RESID SS | | |
CCC 66 N 18 32.203 2.2774 1.3741 4.3 0.0093 0.0585
Trang 15BALANCED ANOVA FOR VARIATE CC CANH FILE VAN10 12/12/ 8 8:50
- :PAGE 1
Ph©n tÝch AN¤VA vÒ chØ tiªu chiÒu cao cµnh cÊp 1 lÇn cuèi ( 66 ngµy )
VARIATE V003 CC CANH CANH CANH
LN SOURCE OF VARIATION DF SUMS OF MEAN F RATIO PROB ER SQUARES SQUARES LN ============================================================================= 1 CT$ 5 32.5244 6.50488 6.09 0.008 3 2 LANLAP 2 10.9093 5.45467 5.11 0.029 3 * RESIDUAL 10 10.6821 1.06821
* TOTAL (CORRECTED) 17 54.1159 3.18329
TABLE OF MEANS FOR FACTORIAL EFFECTS FILE VAN10 12/12/ 8 8:50 - :PAGE 2 Ph©n tÝch AN¤VA vÒ chØ tiªu chiÒu cao cµnh cÊp 1 lÇn cuèi ( 66 ngµy )
MEANS FOR EFFECT CT$
CT$ NOS CC CANH
I 3 31.7567
II 3 32.7500
III 3 34.1967
IV 3 32.3867
V 3 34.8167
VI 3 35.4500
SE(N= 3) 0.596717
5%LSD 10DF 1.88028
MEANS FOR EFFECT LANLAP
LANLAP NOS CC CANH
1 6 32.8933
2 6 34.6517
3 6 33.1333
SE(N= 6) 0.421942
5%LSD 10DF 1.32956
ANALYSIS OF VARIANCE SUMMARY TABLE FILE VAN10 12/12/ 8 8:50 - :PAGE 3 Ph©n tÝch AN¤VA vÒ chØ tiªu chiÒu cao cµnh cÊp 1 lÇn cuèi ( 66 ngµy )
F-PROBABLIITY VALUES FOR EACH EFFECT IN THE MODEL SECTION - 1 VARIATE GRAND MEAN STANDARD DEVIATION C OF V |CT$ |LANLAP | (N= 18) - SD/MEAN | | |
NO BASED ON BASED ON % | | |
OBS TOTAL SS RESID SS | | |
CC CANH 18 33.559 1.7842 1.0335 3.1 0.0080 0.0294
Trang 16BALANCED ANOVA FOR VARIATE THBDRH FILE VAN5 23/11/ 8 9:20
Trang 17ph©n tÝch AN¤VA vÒ chØ tiªu kh¶ n¨ng tÝch luü chÊt kh«
F-PROBABLIITY VALUES FOR EACH EFFECT IN THE MODEL SECTION - 1
VARIATE GRAND MEAN STANDARD DEVIATION C OF V |CT$ |LANLAP | (N= 18) - SD/MEAN | | |
NO BASED ON BASED ON % | | |
OBS TOTAL SS RESID SS | | |
THBDRH 18 3.5839 0.32291 0.18714 5.2 0.0033 0.5313
TKRHR 18 7.2333 0.80090 0.71570 9.9 0.4212 0.0999
TKQC 18 30.639 2.5398 1.2056 3.9 0.0006 0.3878
Trang 18BALANCED ANOVA FOR VARIATE NSLT FILE VAN6A 20/12/ 8 8:53
Trang 19MEANS FOR EFFECT LANLAP
NO BASED ON BASED ON % | | |
OBS TOTAL SS RESID SS | | |
NSLT 18 65.780 4.2947 1.8061 2.7 0.0002 0.2263
NSTT 18 33.323 3.5472 1.5886 4.8 0.0003 0.2864
HLD 18 46.082 4.2791 1.2310 2.7 0.0000 0.0758
Trang 20MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài của đề tài
Cây lạc (Arachis hypogae.L) là cây thực phẩm, một trong số những cây lấy dầu
quan trọng trên thế giới và là cây họ đậu làm tốt đất Đây là loại cây công nghiệpngắn ngày có giá trị kinh tế và giá trị dinh dưỡng cao Cây lạc có nguồn gốc từNam Mỹ, là cây trồng cổ truyền ở nhiều nước trên thế giới
Trên thị trường thương mại thế giới lạc là một mặt hàng xuất khẩu của nhiềunước Theo FAO, hiện nay có khoảng hơn 100 nước trồng và xuất khẩu lạc Ở ViệtNam lạc là một mặt hàng nông sản xuất khẩu quan trọng, thu lợi nhuận nhanh chongười sản xuất Hơn thế, cây lạc còn thích ứng với điều kiện tự nhiên thuận lợi khíhậu nhiệt đới gió mùa và thích ứng với nhiều loại đất khác nhau: đất bạc màu, đất
bị thoái hoá, các dải cát ven biển, đất xám, đất đỏ ba zan … Bởi khả năng cải tạođất và nó còn có thể đóng vai trò tích cực trong hệ thống thâm canh, xen canh câytrồng theo hướng nông nghiệp bền vững [13, tr 13]
Bộ phận chủ yếu của lạc là hạt lạc, là loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡngcao với hàm lượng lipit 40 - 60%, protein 26 - 34%, gluxit 6-22%, xenlulo 2 -4,5% và các loại vitamin B1, B2, B3, B6, PP, A … Nên từ lâu loài người đã
sử dụng lạc như một nguồn thực phẩm quan trọng như: Sử dụng trực tiếp dướidạng luộc, rang, nấu canh … Hay sử dụng ở dạng dầu ăn và khô dầu cùngmột số mặt hàng thực phẩm nhờ công nghệ thực phẩm như rút dầu, bơ lạc,phomat lạc, sữa lạc … [4, tr 37-38]
Dựa vào công nghệ, người ta đã tạo nên loại dầu lạc có chất lượng cao dùng chobữa ăn hàng ngày của con người Thành phần dầu lạc chủ yếu là các axit béo chưa
no chiếm 80% và 20% axit béo no Với thành phần trên dầu lạc được xếp vào loạidầu rất tốt cho sức khoẻ, cơ thể dễ hấp thụ và có tác dụng làm giảm lượngcolestơron trong máu chống hiện tượng xơ vữa động mạch máu là biện pháp giảmnguy cơ mắc các loại bệnh về tim mạch, có giá trị tích cực trong y học Mặt khác,
Trang 21tr 10-12].
Trong chăn nuôi, lạc là một nguồn thức ăn khá dồi dào cả về chất lẫn số lượng.Thân lá lạc được nghiền làm thức ăn với năng suất 5 - 15 tấn/ha chất xanh và khôdầu lạc giàu protein Ngoài ra còn có các sản phẩm phụ như vỏ lạc được nghiềnthành cám…là yếu tố đóng vai trò quan trọng đối với việc phát triển ngành chănnuôi [4, tr 39]
Bảng1 Thành phần dinh dưỡng ở các bộ phận trên cây lạc (%trọng lượng)
khả năng cố định Nitơ nhờ vi khuẩn cộng sinh Rhizobium vigna Mỗi năm cây lạc
có khả năng cố dịnh Nitơ được 72-124 kg/ha (FAO, 1984) Ngoài ra thân lá cũng
có một lượng chất khoáng N, P, K không thua kém gì phân chuồng 1 ha có thể chotới 8 - 20 tấn thân lá tươi, là nguồn chất xanh dự trữ sử dụng phân bón hữu cơ cógiá trị dinh dưỡng cao Như vậy cây lạc có giá trị kinh tế nhiều mặt trong hệ thốngcây trồng [14, tr 9]
Đối với người dân Việt Nam, cây lạc là một cây trồng chính, gắn bó truyềnthống lâu đời và có giá trị kinh tế về nhiều mặt Việc “Phát triển cây lấy dầu trong
đó chủ đạo là cây lạc đã được Bộ Nông Nghiệp & Phát triển nông thôn xác định làmột trong những vấn đề trọng điểm trong chương trình phát triển nông nghiêp vànông thôn nước ta” [10, tr 7] Do vậy Quyết định số 150/2005/QĐ-TTg ngày20/06/2005 của Thủ Tướng chính phủ: Định hướng quy hoạch chuyển đổi cơ cấusản xuất Nông Lâm Nghiệp Thuỷ Sản theo ngành hàng, đến năm 2010 diện tích
Trang 22yếu Duyên Hải Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Trung du miền núi Bắc Bộ [8, tr.103].
Nghệ An được mệnh danh là “đất lạc”, là vùng trọng điểm của cả nước, bìnhquân mỗi năm trồng cả ba vụ sản xuất ( Đông, Hè Thu, Xuân ) cung cấp cho thịtrường trên 3.300 tấn lạc nhân Nói đến Nghệ An, người ta đã từng ví bằng từ “trờilạc” với những cánh đồng nổi tiếng của các huyện Nghi Lộc, Diễn Châu, HưngNguyên, Nam Đàn…Tuy nhiên năng suất vẫn còn thấp và chưa ổn định
Hầu hết các loại đất trồng lạc ở tỉnh ta có hàm lượng dinh dưỡng thấp Theo các
cơ quan khoa học của tỉnh thì yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng phát triển củacây lạc ngoài yếu tố giống thì dinh dưỡng là yếu tố quyết định đến năng suất củagiống Bên cạnh đó người nông dân ít chú trọng đến việc bổ sung phân bón nênnăng suất không cao, vì thế so với năng suất tiềm năng của giống thì năng suấtthực tế mà người nông dân thu được thấp hơn Xuất phát từ thực tế sản xuất và sựhội nhập của đất nước đòi hỏi yêu cầu khắt khe hơn về các tiêu chí của mặt hàngnông sản xuất khẩu Nên việc sản xuất lạc và cây trồng nói chung phải đảm bảonhiều vấn đề như: năng suất cao, phẩm chất tốt, giá thành rẻ
Vì vậy, để đẩy mạnh thâm canh cây lạc và nâng cao năng suất cây trồng, ngoàiviệc giống tốt có năng suất cao phù hợp từng mùa vụ và từng vùng sinh thái khácnhau Việc áp dụng các biện pháp như: tưới tiêu, mật độ, phân bón, sử dụng thuốcbảo vệ thực vật…là việc rất cần thiết mới phát huy được tiềm năng của giống.Trong các loại dinh dưỡng, phân lân (P2O5) có vai trò rất quan trọng đến sinhtrưởng phát triển và năng suất, chất lượng lạc Với mục đích nâng cao hiệu quảtrồng lạc trên địa bàn địa phương, xác định lượng phân bón phù hợp trên vùng đấtcát Nghi Lộc, chúng tôi tiến hành đề tài nghiên cứu “Ảnh hưởng của liều lượngphân lân đến sinh trưởng phát triển, năng suất và hàm lượng dầu giống lạc L08 vụxuân 2008, tại Nghi Phong - Nghi Lộc - Nghệ An''
2 Mục đích và yêu cầu
2.1.Mục đích của đề tài
Trang 23suất và hàm lượng dầu giống lạc L08.
- Thông qua kết quả nghiên cứu có thể tìm ra được liều lượng bón thích hợp củaphân lân đối với giống lạc L08 trên đất cát Nghi Lộc - Nghệ An
2.2 Yêu cầu của đề tài
Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến một số chỉ tiêu sinh trưởng,phát triển của giống lạc L08
- Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến năng suất giống lạc L08
- Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân lân đến hàm lượng dầu trong hạtcủa giống lạc L08
3 Đối tượng và pham vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu trên: - Giống lạc L08
- Phân Super lân Ca(H2PO4)2
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu được tiến hành trên các ruộng lạc thí nghiệm tại xã Nghi Phong
-Nghi lộc - Nghệ An
3.3 Nội dung nghiên cứu
Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng lân đến sinh trưởng phát triển, năng suất
và hàm lượng dầu giống lạc L08
4 Ý nghĩa khoa hoc và thực tiễn của đề tài
Cung cấp tư liệu khoa học về ảnh hưởng của liều lượng lân đến sinh trưởngphát triển, năng suất và hàm lượng dầu giống lạc L08 trên cơ sở đó đưa ra đượcliều lượng bón lân thích hợp đối với giống lạc L08 để áp dụng vào thực tiễn sảnxuất
