Cuốn sách cũng khẳng định giá trị, sức lan tỏa to lớn củaphong cách Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam và thế giới, nhất là đối vớiviệc xây dựng phong cách, tác phong công tác của độ
Trang 1PHÙNG THANH
XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN TRONG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY THEO PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH HỒ CHÍ MINH HỌC
HÀ NỘI - 2021
Trang 2PHÙNG THANH
XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN TRONG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY THEO PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH HỒ CHÍ MINH HỌC
Trang 3hướng dẫn của PGS, TS Phạm Hồng Chương và PGS, TS Lê Huy Bình Các sốliệu, trích dẫn trong luận án đều bảo đảm tính trung thực, khách quan, khoa học và
có nguồn gốc rõ ràng, không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố
Hà Nội, ngày 20 tháng 6 năm 2021
Tác giả luận án
NCS Phùng Thanh
Trang 4Chương 2: XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN
TRONG QUÂN ĐỘI THEO PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH - MỘT SỐ
VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 24
2.1 Một số khái niệm cơ bản 242.2 Đặc trưng của phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh 392.3 Giá trị của phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh đối với xây dựng đội ngũ
chính trị viên trong quân đội 62
Chương 3: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA
CHÍNH TRỊ VIÊN TRONG QUÂN ĐỘI THEO PHONG CÁCH HỒ
CHÍ MINH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 72
3.1 Thực trạng xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong quân
đội theo phong cách Hồ Chí Minh thời gian qua 723.2 Những vấn đề đặt ra trong xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị
viên trong quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh 104
Chương 4: YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO
CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN TRONG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY THEO PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH 112
4.1 Những nhân tố tác động và yêu cầu xây dựng phong cách lãnh đạo của
chính trị viên trong quân đội theo phong cách Hồ Chí Minh 1124.2 Giải pháp cơ bản xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trongquân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh 122
KẾT LUẬN 149
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 151
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 152
PHỤ LỤC 162
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hồ Chí Minh là lãnh tụ thiên tài, đã lãnh đạo nhân dân ta tiến hành thắng lợi sựnghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; mở
ra một thời đại mới trong lịch sử dân tộc: Thời kỳ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
Tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người có giá trị bền vững, trở thành nền tảng tưtưởng của Đảng, ánh sáng soi đường, dẫn dắt cách mạng Việt Nam phát triển đi lên.Phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm: Phong cách tư duy,phong cách làm việc - lãnh đạo, phong cách ứng xử - giao tiếp; phong cách diễn đạt;phong cách sinh hoạt, Tất cả những nội dung đó được hội tụ trong nhân cách của nhàcách mạng vĩ đại Hồ Chí Minh Trong đó, PCLĐ của Người được coi là “hình mẫu”của một nhà lãnh đạo châu Á, nhưng không xa lạ với châu Âu; PCLĐ có sự hòa quyệnchặt chẽ giữa: Hiện đại và truyền thống; dân chủ và tập trung; thân tình và thẳng thắn;bác học và đời thường; lãnh tụ và quần chúng; PCLĐ của Hồ Chí Minh dựa trên công
lý và lẽ phải, đạt đến đỉnh cao của hiệu quả
Giá trị và sự ảnh hưởng của PCLĐ Hồ Chí Minh đối với Đảng, với dân tộcViệt Nam và nhân dân thế giới rất to lớn, đặc biệt là những tác động, ảnh hưởng đốivới việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, đổi mới PCLĐ của đội ngũ cán
bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta Sự lan tỏa và sức cảm hóa của PCLĐ Hồ Chí Minh
đã góp phần tạo ra những thế hệ cán bộ cách mạng trung kiên, có PCLĐ khoa học,dân chủ, quần chúng, nêu gương, Đây là một trong những nguyên nhân tạo nênnhững thành công của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX, cũng như trong côngcuộc đổi mới đất nước hiện nay Vì thế, nghiên cứu để làm sáng tỏ những vấn đề lýluận, thực tiễn về PCLĐ Hồ Chí Minh là công việc rất quan trọng và cần thiết đểvận dụng vào đổi mới PCLĐ của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta nóichung, đội ngũ CTV trong Quân đội nói riêng
Đội ngũ CTV trong Quân đội có vị trí, vai trò rất quan trọng, là người chủ trì vềchính trị ở đơn vị cơ sở; trực tiếp làm công tác lãnh đạo, quản lý, giáo dục CB, CSthuộc quyền, góp phần quan trọng vào nâng cao sức mạnh chiến đấu và khả năng sẵn
Trang 7sàng chiến đấu của Quân đội ta PCLĐ của CTV không chỉ là yếu tố rất quan trọng,quyết định chất lượng, hiệu quả công tác của họ, mà còn có sự tác động, ảnh hưởngrất lớn đến CB, CS trong đơn vị, như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Tư cáchcủa chính trị viên có ảnh hưởng rất quan trọng đến bộ đội Người chính trị viên tốt,thì bộ đội ấy tốt Người chính trị viên không làm tròn nhiệm vụ, thì bộ đội ấy khôngtốt” [81, 484] Vì thế, xây dựng PCLĐ của CTV là công việc rất cần thiết để mỗingười thực hiện tốt vị trí, vai trò, trọng trách của người chủ trì về chính trị ở đơn vị
cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực CTĐ, CTCT trong Quân đội, qua đó,củng cố lòng trung thành, niềm tin chính trị của CB, CS đối với Đảng và chế độ, với
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Trong nhiều năm qua, Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốcphòng và lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong Quân đội rất quan tâm xây dựng PCLĐcủa đội ngũ CTV và đã đạt được những kết quả quan trọng Tuy nhiên, PCLĐ củaCTV hiện nay vẫn còn có những hạn chế, bất cập, đó là: Tình trạng quan liêu,chuyên quyền, độc đoán; giải quyết công việc cứng nhắc, thiếu tính khoa học; chưachú trọng giáo dục, thuyết phục, nêu gương; Những vấn đề trên không chỉ làmgiảm hiệu quả công tác của người CTV, mà còn ảnh hưởng đến kết quả hoàn thànhnhiệm vụ của đơn vị, của Quân đội Thực tế đó đặt ra yêu cầu cần phải nghiên cứulàm rõ lý luận và thực tiễn xây dựng PCLĐ của CTV, từ đó tìm ra những biện pháp
có tính khả thi để nâng cao chất lượng hoạt động xây dựng trong giai đoạn mới
Hiện nay, việc xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội theo phong cách HồChí Minh có nhiều thuận lợi, nhất là những thành tựu kinh tế - xã hội của đất nướcsau 35 năm tiến hành đổi mới và kinh nghiệm đã được tổng kết từ việc tổ chức thựchiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ ChíMinh” trong những năm qua Tuy nhiên, trước những biến đổi nhanh chóng của tìnhhình thế giới, trong nước, nhiệm vụ của cách mạng, của Quân đội không ngừng pháttriển đã và đang đặt ra những yêu cầu rất cao về phẩm chất, năng lực và PCLĐ củađội ngũ CTV Điều đó đòi hỏi cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp trong Quân đội cầnphải tiếp tục nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc về PCLĐ Hồ Chí Minh để vậndụng có hiệu quả vào xây dựng PCLĐ của đội ngũ CTV trong giai đoạn mới
Trang 8Từ những lý do nêu trên, nghiên cứu sinh chọn vấn đề: “Xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong Quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh” làm đề tài luận án tiến sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học.
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích
Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về PCLĐ Hồ Chí Minh để đề xuấtcác giải pháp vận dụng PCLĐ của Người vào xây dựng PCLĐ của CTV trong Quânđội giai đoạn hiện nay
2.2 Nhiệm vụ
- Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án, từ đó xác định những vấn đề luận án cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu, giải quyết;
- Luận giải làm rõ các khái niệm cơ bản, đặc trưng và giá trị của PCLĐ
- Đánh giá thực trạng xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội theo phongcách Hồ Chí Minh và xác định những vấn đề đặt ra cần tập trung giải quyết trong quátrình xây dựng;
- Phân tích các yếu tố tác động, xác định yêu cầu và đề xuất giải pháp xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh và sự vận dụng trong xây dựng PCLĐ củaCTV trong Quân đội
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Phong cách Hồ Chí Minh bao gồm nhiều nội dung phong phú.
Luận án tập trung nghiên cứu PCLĐ Hồ Chí Minh thể hiện trong các bài nói, bài viết và thựctiễn cuộc đời hoạt động cách mạng của Người; nghiên cứu thực trạng xây dựng PCLĐ củaCTV và nội dung, phương thức, giải pháp xây dựng PCLĐ của CTV
trong Quân đội hiện nay theo PCLĐ Hồ Chí Minh
Trang 9- Về không gian: Luận án tiến hành điều tra, khảo sát hoạt động xây dựng PCLĐ
của đội ngũ CTV ở một số đơn vị sư đoàn bộ binh làm nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàngchiến đấu, chiến đấu trên địa bàn khu vực phía Bắc: Sư đoàn 301/Bộ Tư lệnh Thủ đô
Hà Nội; Sư đoàn 316/Quân khu 2; Sư đoàn 395/Quân khu 3; Sư đoàn 312/Quân đoàn 1
và tham chiếu, so sánh số liệu với một số đơn vị cơ sở khác trong toàn quân
- Về thời gian: Các tư liệu, số liệu điều tra, khảo sát phục vụ cho luận án
được giới hạn từ năm 2016 đến năm 2020
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở lý luận
Luận án được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vậtbiện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm củaĐảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng phương pháp tác phong công tác của đội ngũcán bộ, đảng viên trong Quân đội
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận Mác - Lênin, luận án sử dụng tổng hợp cácphương pháp chung, các phương pháp liên ngành và chuyên ngành sau:
- Phương pháp lôgíc được sử dụng trong luận án để khái quát nội dung, giátrị của phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh; khai thác, đánh giá đúng bản chất của nhữngthành tựu, hạn chế trong xây dựng PCLĐ của CTV
- Phương pháp lịch sử nhằm trình bày, phân tích quá trình phát triển nhận thứccủa các công trình khoa học nghiên cứu về PCLĐ Hồ Chí Minh và các quan điểm,
đường lối của Đảng và Quân ủy Trung ương về xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội
- Phương pháp điều tra xã hội học:
Tác giả luận án tiến đã hành điều tra, khảo sát bằng phiếu trưng cầu ý kiếnđối với 550 CB, CS quân đội, tại bốn sư đoàn bộ binh trên địa bàn khu vực phía Bắc
để tìm hiểu nhận thức của họ về PCLĐ Hồ Chí Minh và thực tiễn hoạt động xâydựng PCLĐ của CTV ở các đơn vị quân đội trên các phương diện: Nhận thức của
CB, CS về đặc trưng, giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh; sự cần thiết phải xây dựngPCLĐ của CTV theo phong cách Hồ Chí Minh; vai trò, trách nhiệm của các
Trang 10tổ chức, các lực lượng đối với hoạt động xây dựng; các nội dung, phương thức đãvận dụng trong quá trình xây dựng; kết quả xây dựng được biểu hiện ở sự chuyểnbiến về PCLĐ của CTV Từ đó nhìn nhận, đánh giá những ưu điểm, hạn chế vànguyên nhân của hoạt động xây dựng PCLĐ của CTV trong những năm qua.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, trừu tượng hóa nhằm kháiquát, phân tích, đánh giá các vấn đề lý luận, thực tiễn được trình bày trong luận án
- Phương pháp thống kê, so sánh được sử dụng để thu thập các thông tinkhách quan, trung thực, góp phần cung cấp luận cứ khoa học, thực tiễn cho việc thựchiện đề tài luận án
- Phương pháp phỏng vấn chuyên gia được sử dụng để lấy ý kiến các nhàkhoa học, nhà nghiên cứu, cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý công tác tại các cơ quan
nghiên cứu, cơ sở đào tạo trong và ngoài Quân đội, nhằm chuẩn hóa những vấn đề
lý luận, thực tiễn mà đề tài luận án đặt ra
5 Đóng góp mới về khoa học của luận án
- Nghiên cứu làm sâu sắc các mặt hợp thành PCLĐ Hồ Chí Minh và chỉ ra giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh đối với xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội
- Đánh giá thực trạng hoạt động xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân độitheo Hồ Chí Minh từ năm 2016 đến năm 2020, từ đó khái quát hóa và phân làm nổi bậtnhững kết quả đã đạt được, những tồn tại, khuyết điểm và chỉ ra được nguyên nhân củanhững ưu điểm, hạn chế đó
- Đề xuất được một số giải pháp cơ bản xây dựng PCLĐ của CTV trong Quânđội theo phong cách Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
Trang 116.2 Ý nghĩa thực tiễn
- Góp phần tích cực vào sự phát triển của chuyên ngành Hồ Chí Minh học,đồng thời có những đóng góp nhất định đối với công tác triển khai việc học tập vàlàm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
- Có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạymôn Hồ Chí Minh học nói chung, đặc biệt là môn tư tưởng Hồ Chí Minh trong hệ
thống các học viện, nhà trường quân đội trong cả nước
7 Kết cấu của luận án
Ngoài Mở đầu, Kết luận, Danh mục các công trình của tác giả đã công bố cóliên quan đến luận án, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung của luận
án được bố cục làm 4 chương (9 tiết)
Trang 12Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1.1 Nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh
Cuốn sách Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh do tác giả Đặng Xuân
Kỳ (Chủ biên) [67] đã trình bày một cách khái quát, hệ thống về phong cách Hồ ChíMinh, từ việc xây dựng khái niệm đến phân tích hệ thống cấu trúc phong cách củaNgười Bàn về nội dung phong cách Hồ Chí Minh, các tác giả cho rằng: “Hệ thốngphong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất, bắt đầu từ suy nghĩ (phongcách tư duy) đến hoạt động thực tiễn (phong cách làm việc, phong cách diễn đạt,phong cách ứng xử), và cuối cùng sinh hoạt thường ngày (phong cách sinh hoạt)”[83, tr 137] Từ đó, cuốn sách khẳng định tầm quan trọng của việc nghiên cứu, vậndụng sáng tạo phong cách của Người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay
Tác giả Trần Thái Bình, trong cuốn sách Hồ Chí Minh sự hình thành một nhân cách lớn [9], đã tập trung phân tích làm sâu sắc những nội dung cơ bản của
phong cách Hồ Chí Minh, đó là: Phong cách tư duy, phong cách làm việc, phongcách ứng xử, phong cách diễn đạt và phong cách sinh hoạt Cách tiếp cận này cónhiều điểm tương đồng với các nhà khoa học khi nghiên cứu về phong cách Hồ ChíMinh Tác giả cũng chỉ ra được những đặc điểm cơ bản trong hoạt động lãnh đạocủa Hồ Chí Minh, đó là: Luôn thận trọng, chủ động, thiết thực; luôn nắm vững và điđúng đường lối quần chúng; phong cách làm việc tập thể, dân chủ; luôn tôn trọnghiện thực khách quan và nêu cao tính khoa học trong làm việc
Cuốn sách Hồ Chí Minh - Vĩ đại một con người [43] của tác giả Trần Văn Giàu
đã cung cấp nhiều cứ liệu tham khảo rất có giá trị trong tìm hiểu, nghiên cứu về cuộcđời, sự nghiệp, tư tưởng, tấm gương đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh Bàn vềphong cách Hồ Chí Minh, tác giả cho rằng, ở Hồ Chí Minh có sự kết tinh các giá trịphong cách của một nhà hiền triết, anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hoá kiệt
Trang 13xuất, lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam - một con người đã cống hiến trọn cả cuộcđời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và sự nghiệp đấu tranh chung của nhân loại,
vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Phong cách đó có giá trị vàsức lan tỏa to lớn đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam và thế giới
Trong cuốn sách Góp phần tìm hiểu tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh [120], tác giả Mạch Quang Thắng đã đưa ra quan niệm về phong cách Hồ Chí
Minh và khái quát nội dung, đặc trưng phong cách của Người trên 12 luận điểmlớn, phản ánh cái riêng, độc đáo, đặc sắc, có tính hệ thống và ổn định trong toàn bộhoạt động sống của Người Tác giả cho rằng, phong cách Hồ Chí Minh là một giátrị văn hóa bất diệt mà không có một người Việt Nam yêu nước nào không muốnhòa mình vào và từ khả năng của mỗi người, muốn làm giàu thêm, làm phong phúthêm, làm tốt thêm các giá trị văn hóa đó
Tác giả Nguyễn Tử Nên, trong cuốn sách Phong cách Bác Hồ [93], đã khai
thác phong cách Hồ Chí Minh từ những câu chuyện chân thực về cuộc đời hoạtđộng cách mạng của Người Tác giả khẳng định: Chính cuộc sống đời thường, lốisống giản dị, hòa đồng với quần chúng, lề lối làm việc khoa học và cách ứng xử tinh
tế, linh hoạt trong mọi hoàn cảnh đã tạo nên phong cách đặc sắc của Hồ Chí Minh
Đó là phong cách của một lãnh tụ vĩ đại, luôn hiện hữu trong sự nhìn nhận, đánh giácủa mọi người dân Việt Nam và nhân dân thế giới Cuốn sách cung cấp nhiều cứliệu thực tiễn quan trọng cho việc nghiên cứu, tìm hiểu về phong cách Hồ Chí Minh
Trong cuốn sách Phong cách Hồ Chí Minh [71], nhóm tác giả Đỗ Hoàng
Linh và Vũ Kim Yến đã khái quát những đặc trưng cơ bản của phong cách Hồ ChíMinh và minh họa bằng những câu chuyện rất giản dị, đời thường nhưng lại vô cùngxúc động và giàu ý nghĩa Cuốn sách cũng khẳng định giá trị, sức lan tỏa to lớn củaphong cách Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam và thế giới, nhất là đối vớiviệc xây dựng phong cách, tác phong công tác của đội ngũ cán bộ, đảng viên, cũngnhư việc bồi dưỡng nhân cách cho các thế hệ con người Việt Nam
Tác giả Nguyễn Thị Kim Dung, trong bài viết “Phong cách Hồ Chí Minh thểhiện qua lối sống” [17], đã tiếp cận phong cách Hồ Chí Minh từ phương diện hoạt
Trang 14động thực tiễn của Người như: Lao động, học tập, sinh hoạt và ứng xử Thông quanhững cứ liệu có sức thuyết phục, được lấy từ chính cuộc đời hoạt động cách mạngphong phú của Hồ Chí Minh, bài viết cũng khẳng định giá trị, ý nghĩa của phongcách Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam.
Cuốn sách Những nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí
Minh [4] của Ban Tuyên giáo Trung ương đã khái quát, hệ thống hóa những đặc trưng
cơ bản của phong cách Hồ Chí Minh, đồng thời, phân tích làm rõ rõ mối quan hệ thốngnhất, biện chứng giữa tư tưởng, đạo đức, phong cách trong nhân cách vĩ đại của Người.Nội dung phong cách Hồ Chí Minh được đề cập trong cuốn sách này, về cơ bản, có sựthống nhất với những công trình nghiên cứu đã được công bố, tuy nhiên được khái quát
cô đọng, tạo thuận lợi cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trong nghiên cứu, học tập vàlàm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay
Ngoài ra, đề cập đến phong cách Hồ Chí Minh, còn có một số công trình, bài viết
của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, như: Sơn Tùng, Bác ở nơi đây [142], Nguyễn Văn
Khoan, Bác Hồ con người và phong cách [65]; Vũ Dương Huân, “Phong cách ngoại giao
Hồ Chí Minh” [55]; Hoàng Chí Bảo, Tìm hiểu phương pháp Hồ Chí Minh [7]; Phạm Văn Đồng, Hồ Chí Minh - Tinh hoa và khí phách của dân tộc [35]; Bùi Đình Phong “Phong cách Hồ Chí Minh - Một tài sản vô giá”[97]; Hồng Khanh, Phong cách Bác Hồ đến cơ sở
[62]; Trần Thị Hợi và Vi Thị Lại, “Phong cách làm việc khoa học của Chủ tịch Hồ Chí
Minh” [54], Chu Đức Tính (Chủ biên), Hồ Chí Minh tiểu sử [6], v.v
Cùng với những công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước, phongcách Hồ Chí Minh cũng là đề tài thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều học giả,nhà nghiên cứu nước ngoài, trong đó có một số công trình tiêu biểu như:
Cuốn sách Ho [44] của David Halberstam đã tập trung phác họa cuộc đời và
sự nghiệp của Hồ Chí Minh, từ đó khẳng định những cống hiến vĩ đại của Ngườiđối với cách mạng Việt Nam và thế giới Với góc nhìn khách quan của một nhàkhoa học người nước ngoài, tác giả đánh giá cao những yếu tố thuộc về phẩm chất
cá nhân của Hồ Chí Minh, đặc biệt là phong cách của Người Đó là phong cách củamột lãnh tụ luôn gần gũi, gắn bó, thấu hiểu nhân dân; mọi suy nghĩ, hành động, việclàm của Hồ Chí Minh đều hướng đến nhân dân, vì nhân dân
Trang 15Tác giả William J Duiker, trong cuốn sách Hồ Chí Minh - một cuộc đời [15], đã
đi sâu nghiên cứu về cuộc đời của Hồ Chí Minh để làm nổi bật những giá trị phongcách và trí tuệ lỗi lạc của Người Đề cập đến phong cách Hồ Chí Minh, tác giả khẳngđịnh: Hồ Chí Minh là một lãnh tụ có phong cách riêng, độc đáo, luôn coi trọng sựthuyết phục và đồng tâm hơn là áp đặt ý chí quyền lực của mình đối với cấp dưới vànhân dân Khác với những nhà cách mạng nổi tiếng khác, Người ít quan tâm tới hệ tưtưởng và các cuộc tranh luận về ý thức hệ, mà tập trung toàn bộ suy nghĩ và hành độngcủa mình cho các công việc thực tế, nhằm giải phóng dân tộc mình và các dân tộcthuộc địa khác thoát khỏi chủ nghĩa bành trướng của đế quốc
Trong cuốn sách Đồng chí Hồ Chí Minh [10], tác giả E.Côbêlép đã đưa ra
nhiều cứ liệu xác thực về cuộc đời, sự nghiệp của Hồ Chí Minh, gắn với một thời
kỳ lịch sử huy hoàng của dân tộc và những biến cố lớn lao của thời đại Cuốn sách
đã phác họa khá sâu sắc, sinh động những phẩm chất trong phong cách Hồ ChíMinh, đồng thời, nhấn mạnh những tác động, ảnh hưởng to lớn của phong cách đóđối cách mạng Việt Nam và thế giới - Đó là phong cách của một lãnh tụ cách mạng
đã dành trọn cuộc đời mình phấn đấu hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lậpdân tộc, tự do, hạnh phúc của nhân dân
Nhân dịp kỷ niệm 120 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản
Chính trị quốc gia xuất bản cuốn sách Hồ Chí Minh - một người châu Á của mọi thời đại [92] Cuốn sách tuyển chọn các bài nói, bài viết của các nhà lãnh đạo các tổ
chức quốc tế, các nhà chính trị - xã hội, viết về Hồ Chí Minh Thông qua nhữngtrang viết về cuộc đời, sự nghiệp của Hồ Chí Minh, các tác giả đã làm nổi bật nhữnggiá trị của phong cách của Người Đó là phong cách của một lãnh tụ, một chiến sĩcộng sản chân chính, của một con người với những quyết định lịch sử Phong cách
đó có sự kết hợp hài hòa những giá trị của văn hóa phương Đông và phương Tây,tạo nên một nhân cách hoàn hảo với những phẩm chất vừa phi thường, vừa bình dị
Cuốn sách Người Nga nói về Hồ Chí Minh [52] của Hội hữu nghị Nga - Việt
là tập hợp những bài phỏng vấn, ghi chép, bút ký, hồi ức, của các học giả, nhànghiên cứu, nhà ngoại giao, nhà văn, nhà báo người Nga viết về Hồ Chí Minh Mặc
Trang 16dù mỗi bài viết có cách tiếp cận khác nhau, nhưng có sự thống nhất trong nhậnđịnh, đánh giá về phong cách làm việc, ứng xử, sinh hoạt hàng ngày của Hồ ChíMinh - một con người đã để lại trong lòng nhân dân Nga nhiều ấn tượng tốt đẹp.
Nghiên cứu quá trình hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh, tác giả Hellmut
Kapfenberger, trong cuốn sách Hồ Chí Minh - Một biên niên sử [61], đã khắc họa khá
rõ nét thân thế, cuộc đời, sự nghiệp của Hồ Chí Minh Đề cập đến phong cách củaNgười, tác giả khẳng định, chính cuộc sống đời thường của Người, với lề lối sinh hoạtgiản dị; cách ứng xử khiêm nhường, mềm dẻo, linh hoạt; lối sống luôn hòa đồng vớicấp dưới và nhân dân,… đã tạo nên cái riêng, cái độc đáo trong phong cách của Người,phản ánh sự hài hòa giữa cái đời thường và vĩ đại của lãnh tụ Hồ Chí Minh
Với cuốn sách Hồ Chí Minh - Nhân văn và phát triển [140], tác giả Nguyễn
Đài Trang đã đi sâu nghiên cứu lý tưởng sâu xa của lãnh tụ Hồ Chí Minh Với nhiềuhình ảnh, tư liệu quý về cuộc đời hoạt động cách mạng của Người, cuốn sách đãkhắc họa khá rõ nét những phẩm chất cao đẹp của Hồ Chí Minh, đặc biệt là phongcách sống của Người Cuốn sách cung cấp cho độc giả, đặc biệt là người nước ngoàihiểu rõ hơn về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, cũng như những đónggóp to lớn của Người cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam và thế giới
Có thể khẳng định, với các giác độ tiếp cận khác nhau, những công trình, bàiviết nói trên đã đề cập về phong cách Hồ Chí Minh trên nhiều khía cạnh Đây lànhững công trình nghiên cứu tổng hợp, mang đến những nhận định khái quát vềphong cách Hồ Chí Minh Điểm thống nhất cơ bản của các công trình nghiên cứunày là, đều quan niệm phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất, baogồm phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng
xử và phong cách sinh hoạt Trên cơ sở khai thác nội dung, các công trình trên đây
đã bước đầu làm rõ ý nghĩa, giá trị khoa học và thực tiễn của phong cách Hồ ChíMinh đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam Đây là nguồn tư liệu quan trọng đểtác giả luận án nghiên cứu làm sáng rõ những vấn đề luận án đặt ra
1.1.2 Nghiên cứu về phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh
Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trong cuốn sách Thế giới còn đổi thay nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh sống mãi [41], đã nghiên cứu PCLĐ Hồ Chí
Trang 17Minh trên những khía cạnh chủ yếu như: Phong cách lãnh đạo tập thể, dân chủ; lýluận gắn với thực tiễn; lời nói đi đôi với việc làm Tác giả khẳng định, chính tinhthần làm việc tập thể - dân chủ, luôn lắng nghe ý kiến và nguyện vọng của quầnchúng, của cán bộ, đảng viên để xác định chủ trương, đường lối lãnh đạo hợp lòngdân, phản ánh đúng nguyện vọng của nhân dân đã tạo nên giá trị độc đáo, đặc sắctrong PCLĐ của Người Phong cách đó có giá trị to lớn đối với cách mạnh ViệtNam, nhất là những tác động, ảnh hưởng đối với việc đổi mới PCLĐ của Đảng, đổimới phong cách tư duy, phong cách làm việc của đội ngũ đảng viên, cán bộ và nhândân.
Cuốn sách Bác Hồ với nhân sĩ, trí thức [40] do tác giả Trần Đương (Chủ
biên) bao gồm những bài viết đề cập đến mối quan hệ và sự tác động, ảnh hưởngcủa Hồ Chí Minh đối với các nhân sĩ, trí thức ở Việt Nam trong giai đoạn đất nướcmới giành được độc lập Mặc dù không đề cập trực diện về PCLĐ Hồ Chí Minh,nhưng các bài viết đã phác họa làm nổi bật những giá trị độc đáo trong tư tưởng vàtấm gương PCLĐ Hồ Chí Minh về trọng dụng nhân tài Điểm đáng chú ý là, nhữngbài viết trong cuốn sách này được khái quát nhiều nguồn tư liệu, sách báo và lời kểcủa các nhân chứng lịch sử, do đó, nó cung cấp những căn cứ khoa học đáng tin cậykhi nghiên cứu về PCLĐ Hồ Chí Minh
Tác giả Nguyễn Văn Thế, trong bài viết “Phong cách làm việc của Hồ ChíMinh và vấn đề đổi mới phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ lãnh đạo trong giaiđoạn hiện nay”, [125] đã khẳng định, PCLĐ Hồ Chí Minh là tổng hợp những cáchthức, biện pháp được Người sử dụng trong công tác để tác động lên đối tượng lãnhđạo là cấp dưới và quần chúng nhân dân; PCLĐ của Người được thể hiện ở tínhkhoa học trong lãnh đạo; lề lối làm việc luôn mở rộng tối đa dân chủ để phát huy trítuệ, sáng kiến của tập thể; tác phong sâu sát, gần dân, luôn lắng nghe, tôn trọng ýkiến của quần chúng nhân dân Tất cả những vấn đề trên tạo nên tính độc đáo, đặcsắc trong PCLĐ của Hồ Chí Minh
Với công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về khoa học nghệ thuật quản lý và phong
cách lãnh đạo [8], tác giả Phạm Văn Bảy đã khái quát những vấn đề cơ bản, cốt lõi về
Trang 18nghệ thuật lãnh đạo, quản lý theo tư tưởng Hồ Chí Minh Đề cập đến đặc điểm củaPCLĐ Hồ Chí Minh, tác giả đã chỉ ra một số vấn đề cơ bản như: Tính hệ thống,phép biện chứng, sự tiến hóa, đồng thời minh chứng các đặc điểm đó bằng nhữngchỉ dẫn cụ thể của Hồ Chí Minh được trích dẫn từ các bài nói, bài viết trong bộ Hồ
Chí Minh Toàn tập và các hồi ký của những người đã được gặp gỡ, tiếp xúc với Người, hoặc những ý kiến của các nhà nghiên cứu trong nước và nước ngoài.
Trong bài viết “Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách lãnh đạo” [121], tácgiả Nguyễn Thế Thắng đã trình bày khái quát tư tưởng, tấm gương PCLĐ Hồ ChíMinh trên sáu vấn đề cơ bản, đó là: Sự kết hợp giữa tính nguyên tắc với sự linhhoạt, mềm dẻo; kết hợp tính cách mạng với tính khoa học; kết hợp tập thể lãnh đạovới cá nhân phụ trách; thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, nói với làm; gần gũiquần chúng; cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Tác giả cũng khẳng định giá trịcủa PCLĐ Hồ Chí Minh đối với xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước
ta, nhất là trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay
Tác giả Nguyễn Ngọc Ánh, trong bài viết “Phong cách lãnh đạo Hồ ChíMinh” [3], đã phân tích làm rõ những đặc trưng bản chất của PCLĐ Hồ Chí Minh,được biểu hiện tính quần chúng, thiết thực, giản dị, khoa học, dân chủ; thể hiện tínhnguyên tắc và linh hoạt, sáng tạo; thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, giữa nói điđôi với làm Tác giả khẳng định, PCLĐ Hồ Chí Minh phản ánh một giá trị độc đáo,đặc sắc, một tầm cao của nghệ thuật lãnh đạo, quản lý, góp phần nâng cao uy tín củangười lãnh đạo, của cán bộ, đảng viên, tăng cường sự đoàn kết, nhất trí trong Đảng
và sự đồng thuận trong xã hội Phong cách đó có giá trị to lớn cả về diện lý luận vàthực tiễn, rất cần được nghiên cứu, vận dụng trong giai đoạn cách mạng hiện nay
Bài viết “Khéo lãnh đạo: Nét đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóalãnh đạo, cầm quyền của Đảng” [38] của tác giả Nguyễn Hữu Đổng đã tập trung làm rõnhững chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về công tác lãnh đạo, nhất là trong xây dựng đườnglối, tổ chức thực hiện đường lối, chính sách và trong kiểm tra, kiểm soát việc tổ chứcthực hiện Tác giả khẳng định, chính nhờ vận dụng PCLĐ của Hồ Chí Minh, Đảng ta
đã lãnh đạo nhân dân tiến hành đấu tranh cách mạng giành những thắng lợi
Trang 19to lớn trong đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Đặc biệt,PCLĐ của Người có giá trị to lớn đối với nâng cao văn hóa lãnh đạo, cầm quyềncủa Đảng, đáp ứng với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay.
Cuốn sách Phong cách làm việc Hồ Chí Minh - Giá trị lý luận và thực tiễn, do
tác giả Phạm Ngọc Anh (Chủ biên) [1], đã trình bày một cách có hệ thống về phongcách làm việc Hồ Chí Minh, từ việc xây dựng khái niệm, phân tích làm sâu sắc nộidung, đặc trưng phong cách làm việc, đến việc khẳng định làm rõ giá trị phong cáchlàm việc của Người đối với cách mạng Việt Nam Các tác giả cho rằng, PCLĐ Hồ ChíMinh là một bộ phận, một nội dung cốt lõi trong phong cách làm việc của Người, đượcthể hiện ở các đặc trưng cơ bản, như: tác phong làm việc tập thể - dân chủ, tính khoahọc, quần chúng, nêu gương trong lãnh đạo, Đây là những vấn đề cần được nghiêncứu sâu sắc để vận dụng sáng tạo trong xây dựng PCLĐ cho đội ngũ cán bộ, đảng viên
ở nước ta trong giai đoạn hiện nay
Để góp phần thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15-5-2016của Bộ Chính trị, khóa XII về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh”, Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng đã biên soạn
cuốn sách Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh [152].
Cuốn sách bao gồm nhiều bài nói, bài viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhànước và các nhà khoa học Với các góc độ tiếp cận khác nhau, các tác giả đã đi sâuphân tích, làm nổi bật những nội dung, đặc trưng, giá trị của phong cách và PCLĐ
Hồ Chí Minh, đồng thời, đưa ra yêu cầu và những định hướng, giải pháp cơ bảntrong học tập và làm theo phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay
Luận án tiến sĩ Khoa học chính trị Tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội
[107] của tác giả Đinh Ngọc Quý, đã trình bày có hệ thống những vấn đề cơ bảntrong tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội, từ xây dựng khái niệm, xác định nhữngnhân tố tác động đến việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội, đến việcphân tích làm rõ những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội.Công trình cũng tập trung phân tích, làm nổi bật giá trị, ý nghĩa của
tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo xã hội đối với cách mạng Việt Nam, nhất là giá
Trang 20trị đối với việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và việc xây dựng, kiện toànđội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong thời kỳ mới.
Trong cuốn sách Phong cách lãnh đạo của Bác Hồ [144], nhóm tác giả Phan
Tuyết và Mai Quý Dân đã sưu tầm, tuyển chọn các bài nói, bài viết của Hồ ChíMinh bàn về phong cách, tác phong công tác của người cán bộ lãnh đạo, quản lý vàmột số bài viết của các học giả, nhà nghiên cứu viết về PCLĐ Hồ Chí Minh Thôngqua cuốn sách, các tác giả đã nhấn mạnh những đặc điểm có tính hệ thống, ổn địnhtrong quá trình Hồ Chí Minh lãnh đạo cách mạng Việt Nam, từ đó làm nổi bật cácđặc trưng và giá trị PCLĐ của Người đối với cách mạng Việt Nam
Tác giả Nguyễn Viết Hiển, trong bài “Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh”[47], đã đi sâu phân tích làm rõ những đặc trưng cơ bản của PCLĐ Hồ Chí Minh,nổi bật là: Phong cách lãnh đạo dân chủ; khoa học; luôn sâu sát và trọng dụng ngườitài Theo tác giả, PCLĐ Hồ Chí Minh được quy định bởi vị trí, vai trò, uy tín, vốnsống, điều kiện chính trị; phản ánh những giá trị cốt lõi trong tư tưởng, đạo đức vàgắn liền với thực tiễn hoạt động cách mạng sôi nổi của Người Phong cách đó vừathể hiện tính cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, vừa mang đậm bảnsắc văn hóa, tâm hồn, cốt cách con người Việt Nam; là bài học quý để mỗi cán bộ,đảng viên và nhân dân nghiên cứu, học tập nhằm không ngừng hoàn thiện mình, đápứng ngày càng tốt hơn yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳmới
Tài liệu học tập Chuyên đề Chỉ thị số 05-CT/TW năm 2018 về Xây dựng phong
cách, tác phong công tác của người đứng đầu, của cán bộ, đảng viên trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh [5] của Ban Tuyên giáo Trung
ương đã khái quát những đặc trưng cơ bản, cốt lõi của PCLĐ Hồ Chí Minh Mặc dùcác nội dung của PCLĐ Hồ Chí Minh được trình bày trong cuốn sách khá cô đọng, súctích, nhưng đây là định hướng quan trọng để mỗi cán bộ, đảng viên nghiên cứu, vậndụng trong xây dựng, hoàn thiện phong cách của bản thân, góp phần thực hiện có hiệuquả Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập vàlàm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”
Trang 21Trong bài viết “Học tập phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh” [109], tác giả TạNgọc Tấn đã khai thác các đặc trưng và giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh trên một sốvấn đề như: Mục tiêu, yêu cầu của hoạt động lãnh đạo; khả năng thu phục nhân tâm,dẫn dắt quần chúng; vai trò nêu gương, làm gương; đào tạo, rèn luyện, xây dựng và
sử dụng đội ngũ cán bộ; Theo tác giả, đây là những đặc điểm nổi bật tạo nênnhững giá trị đặc sắc của PCLĐ Hồ Chí Minh - Phong cách của một lãnh tụ vĩ đại,nhà văn hóa lỗi lạc, nhà lãnh đạo kiệt xuất PCLĐ Hồ Chí Minh là tấm gương, là bàihọc quý giá để mỗi cán bộ lãnh đạo soi rọi vào đó học tập và noi theo
Ngoài ra, còn có một số công trình, tác phẩm đề cập đến PCLĐ Hồ Chí Minh
ở những khía cạnh khác nhau, như: Nguyễn Thị Thanh Dung, Phong cách tư duy
Hồ Chí Minh với việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay [16]; Trần Nhật Duật, “Quan điểm Hồ Chí Minh về phong cách người cán bộ”
[13]; Lê Văn Thái, “Học tập phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh” [111]; Văn ThịThanh Mai, “Học tập và làm theo phong cách lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh”[75], Nguyễn Hữu Lập, “Phong cách lãnh đạo, quản lý Hồ Chí Minh - Giá trị và ýnghĩa đối với thực tiễn” [70]; Trần Minh Trưởng, “Xây dựng phong cách công táccủa người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HồChí Minh” [146]; Hồ Xuân Quang, “Học tập và làm theo phong cách của ngườiđứng đầu theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [101], v.v
Những công trình, tác phẩm trên đây, với các cách tiếp cận và phương phápnghiên cứu khác nhau, đã tập trung phân tích làm rõ nội dung, đặc trưng của PCLĐ
Hồ Chí Minh, từ đó đưa ra những định hướng, biện pháp cụ thể để đội ngũ cán bộ,đảng viên vận dụng trong học tập, rèn luyện theo PCLĐ Hồ Chí Minh, qua đó gópphần nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TW của Bộ Chínhtrị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
1.1.3 Nghiên cứu về vận dụng phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh vào xây dựng đội ngũ chính trị viên trong Quân đội
Nhằm hiện thực hoá quan điểm của Đảng, Nhà nước về nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ quân đội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Trang 22trong giai đoạn mới, đã có những công trình khoa học nghiên cứu về vận dụngPCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng đội ngũ CTV trong Quân đội, tiêu biểu là:
Công trình Nâng cao chất lượng cán bộ chính trị cấp phân đội trong Quân đội
nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh [48] của tác
giả Nguyễn Văn Hiệp đã đề cập đến nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chính trị cấpphân đội theo tư tưởng Hồ Chí Minh Theo tác giả, chất lượng đội ngũ cán bộ chính trịđược quy định bởi 2 yếu tố cơ bản là đức và tài và được thể hiện cụ thể ở kết quả hoànthành nhiệm vụ theo chức trách của mỗi người Những yếu tố này khi được rèn luyệntrong thực tiễn sẽ trở thành phong cách Đối với CTV, do sự quy định của vị trí, vai trò,chức năng, nhiệm vụ và các mối quan hệ công tác, nên phong cách của họ có sự khácbiệt với phong cách của những cán bộ khác ở phân đội Do đó, khi xây dựng phongcách của họ phải căn cứ vào tính đặc thù thì mới đạt được hiệu quả thiết thực
Tác giả Hoàng Văn Thanh, trong công trình Bồi dưỡng nhân cách chính trị cho đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội hiện nay [112], đã khẳng định, bồi dưỡng
nhân cách chính trị cho đội ngũ CTV là quá trình tạo lập những giá trị bền vữngtrong nhân cách chính trị của người CTV, giúp họ thực hiện tốt chức trách, nhiệm
vụ được giao Tác giả đã bám sát những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về tư cách củaCTV trong Quân đội để đưa ra những yêu cầu trong bồi dưỡng nhân cách chính trịcủa đội ngũ CTV ở đơn vị cơ sở Về hình thức, biện pháp bồi dưỡng, tác giả nhấnmạnh đến những hoạt động tương tác giữa các chủ thể với đội ngũ cán bộ chính trịcấp phân đội, làm biến đổi về chất các giá trị nhân cách của CTV, nhằm xác lập vàcủng cố hệ thống phẩm chất, năng lực của họ trong thực tiễn
Bài viết “Rèn luyện phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ chính trịviên hiện nay” [69] của tác giả Nguyễn Hữu Lập đã khẳng định vị trí, vai trò củangười CTV đối với hoạt động xây dựng con người, xây dựng tổ chức ở đơn vị cơ sởtrong Quân đội Trên cơ sở quán triệt những chỉ dẫn và tấm gương về PCLĐ của HồChí Minh, tác giả đã chỉ ra những yêu cầu và đề xuất một số nội dung, biện pháp bồidưỡng, rèn luyện phong cách làm việc của CTV, trong đó nhấn mạnh đến các biệnpháp tổ chức hoạt động thực tiễn, nhất là phải phát huy được vai trò tự
Trang 23giác, tích cực của mỗi người trong tự bồi dưỡng, tự rèn luyện theo các giá trị, đặctrưng của PCLĐ Hồ Chí Minh.
Tác giả Đặng Sỹ Lộc, trong bài viết “Tư tưởng Hồ Chí Minh về tư cách củangười chính trị viên và việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng chính trị viênhiện nay” [74], đã khái quát những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về tư cáchngười CTV trên các vấn đề về phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong côngtác Đề cập đến yêu cầu về PCLĐ của CTV, tác giả cho rằng: “Chính trị viên phảithực sự gương mẫu, dân chủ, cởi mở, sâu sát với đồng sự, với bộ đội và nhân dân,phải óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói tay làm” [74, tr 51] Để thựchiện điều đó, cần chú trọng đến đổi mới nâng cao chất lượng tuyển chọn đầu vào;hoàn thiện mô hình mục tiêu đào tạo; đổi mới chương trình, nội dung đào tạo và đadạng hóa các phương pháp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CTV
Công trình Nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ chính ủy, chính trị viên
trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay [105] do Nguyễn Tiến Quốc (Chủ biên),
đã trình bày có hệ thống về đội ngũ chính ủy, CTV và việc nâng cao phẩm chất, nănglực của đội ngũ này đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước Các tác giả đã bám sát những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh vềphương pháp, tác phong công tác của đội ngũ cán bộ để luận giải làm rõ những vấn đề
lý luận, thực tiễn về phẩm chất, năng lực của đội ngũ chính ủy, CTV trong Quân đội, từ
đó đề xuất những giải pháp cơ bản nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ CTVtrong Quân đội, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới
Bài viết “Xây dựng phong cách lãnh đạo của người chính trị viên trong Quânđội hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [73] của tác giả Hà Đức Long đã chỉ ranhững yêu cầu cụ thể về PCLĐ của người CTV theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là:kết hợp tính nguyên tắc với linh hoạt, mềm dẻo trong công tác lãnh đạo, chỉ huy đơnvị; kết hợp chặt chẽ tính cách mạng, khoa học và tập thể lãnh đạo với quyết đoán cánhân phụ trách; thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, nói đi đôi với làm, nêu gươngsáng về đạo đức cách mạng; xử lý mọi mối quan hệ và gần gũi, sâu sát với quầnchúng được anh em đồng chí, đồng đội tin yêu
Trang 24Tác giả Phan Trọng Hào, trong bài “Đổi mới phong cách làm việc của chính
ủy, chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [45], đã khẳng định: Phong cách làmviệc của chính ủy, CTV là phong cách của người cán bộ lãnh đạo, chủ trì về chínhtrị trong các đơn vị quân đội Phong cách đó được hình thành, phát triển từ quá trìnhrèn luyện kiên trì, bền bỉ của mỗi người trong thực tiễn công tác Vì thế, để đổi mớiphong cách làm việc của chính ủy, CTV, cần đặc biệt coi trọng các biện pháp bồidưỡng, rèn luyện trong thực tiễn thực hiện chức trách, nhiệm vụ của chính ủy, CTV
Trong bài “Rèn luyện phong cách lãnh đạo của chính trị viên ở đơn vị huấnluyện sẵn sàng chiến đấu trong quân đội” [114], tác giả Lê Thanh đã khẳng định:Cùng với phẩm chất và năng lực, PCLĐ góp phần tạo nên nhân cách của ngườiCTV; là yếu tố hết sức quan trọng, bảo đảm cho đội ngũ CTV hoàn thành tốt chứctrách, nhiệm vụ được giao Bài viết cũng đề xuất một số biện pháp cụ thể để nângcao chất lượng rèn luyện PCLĐ của CTV, trong đó nhấn mạnh đến việc chủ động,mạnh dạn đưa CTV vào hoạt động thực tiễn và phát huy tính tích cực, tự giác củaCTV trong tự bồi dưỡng, tự rèn luyện PCLĐ của họ
Cuốn sách Bồi dưỡng phương pháp tác phong công tác của đội ngũ chính trị
viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh [143] của tác giả Trần Thu Truyền đã khái quát những vấn đề cơ bản về bồi
dưỡng phương pháp, tác phong công tác của đội ngũ CTV trong Quân đội theo tưtưởng Hồ Chí Minh Tác giả cũng chỉ ra con đường hình thành, phát triển phương pháp,tác phong công tác của người CTV và tiêu chí đánh giá việc bồi dưỡng, rèn luyệnphương pháp, tác phong công tác của CTV theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó
đề xuất một số biện pháp có tính khả thi để cấp ủy, lãnh đạo, chỉ huy các cấp trongQuân đội nghiên cứu, vận dụng trong bồi dưỡng, rèn luyện phương pháp, tác phongcông tác của CTV ở đơn vị theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay
Ngoài ra, một số công trình đề cập đến xây dựng đội ngũ CTV ở những khía
cạnh khác nhau, như: Tổng cục Chính trị, Xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ [129]; Nguyễn Quang Phát, Xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay [96];
Trang 25Viện khoa học xã hội nhân văn quân sự, Phẩm chất đạo đức của chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay [153]; Nguyễn Phương Đông, Xây dựng kỹ năng công tác của đội ngũ chính trị viên [33]; Phạm Văn Huynh, Bồi dưỡng phương pháp công tác tư tưởng của đội ngũ chính trị viên đơn vị cơ sở trong Quân đội hiện nay [59]; Nguyễn Mạnh Thắng, “Xây dựng bản lĩnh chính trị cho
chính ủy, chính trị viên ở đơn vị cơ sở theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [118], v.v
Nhìn chung, vấn đề vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh trong xây dựng đội ngũCTV đã được một số nhà khoa học trong Quân đội nghiên cứu và luận giải dướinhững góc độ tiếp cận và phương pháp khác nhau Các công trình được đề cập trênđây đã khai thác những giá trị trong tư tưởng và tấm gương PCLĐ của Hồ Chí Minh
để đưa ra những định hướng và những giải pháp cơ bản vận dụng trong xây dựngphẩm chất, năng lực của CTV Tuy nhiên, vấn đề vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh đểxây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội vẫn còn là mảng trống, cần được đầu tưnghiên cứu công phu, nghiêm túc trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn
1.2 KHÁI QUÁT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VÀ NHỮNG VẤN CẦN TIẾP TỤC ĐI SÂU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Những vấn đề các công trình nghiên cứu đã giải quyết
Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án đã chỉ ranhững vấn đề tổng quát, nhưng khá sáng rõ về phong cách và PCLĐ Hồ Chí Minh;
về vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng đội ngũ CTV trong Quân Cụ thể:
Thứ nhất, kết quả nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh.
Các công trình nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh, cho đến nay, rất đadạng, phong phú và khá sáng rõ, trong đó một số công trình đã tập trung nghiên cứu cơbản, có hệ thống về phong cách của Người, qua đó đã làm rõ khái niệm, hệ thống cấutrúc của phong cách Hồ Chí Minh và giá trị, ý nghĩa của phong cách đó đối với cáchmạng Việt Nam Tuy cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu khác nhau, nhưng cáccông trình nêu trên đều có sự thống nhất khi nhận định phong cách Hồ Chí Minh là mộtchỉnh thể thống nhất, bao gồm: Phong cách tư duy, phong cách diễn đạt (nói, viết),phong cách làm việc, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt Năm mặt
Trang 26cơ bản đó tạo nên cái riêng, độc đáo, đặc sắc trong phong cách Hồ Chí Minh, đểNgười trở thành một con người trọn vẹn, với một cuộc sống trọn vẹn.
Thứ hai, kết quả nghiên cứu về PCLĐ Hồ Chí Minh.
Nghiên cứu về PCLĐ Hồ Chí Minh cũng được nhiều học giả, nhà khoa họcquan tâm nghiên cứu và đã đạt được những kết quả nhất định Các công trình nghiêncứu nêu trên bước đầu đã chỉ ra và phân tích những biểu hiện, đặc trưng của PCLĐ
Hồ Chí Minh và giá trị, ý nghĩa của phong đó đối với đổi mới phương thức lãnh đạocủa Đảng và với việc xây dựng phong cách, tác phong công tác của đội ngũ cán bộlãnh đạo, quản lý ở nước ta Tuy nhiên, các công trình khoa học đã công bố chủ yếukhai thác PCLĐ Hồ Chí Minh từ tư tưởng và tấm gương lãnh đạo của Người Chođến nay, chưa có nhiều công trình nghiên cứu một cách cơ bản, có hệ thống về vềPCLĐ Hồ Chí Minh, với tính chất của một công trình chuyên khảo
Thứ ba, kết quả nghiên cứu về vận dụng PCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng
đội ngũ CTV trong Quân đội
Cho đến thời điểm hiện tại, đã có một số công trình nghiên cứu sự vận dụngPCLĐ Hồ Chí Minh vào thực tiễn xây dựng đội ngũ CTV, nhằm nâng cao phẩm chất,năng lực, phương pháp tác phong công tác của đội ngũ này, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụtrong giai đoạn mới Các công trình được đề cập trên đây đã đưa ra những định hướng,giải pháp vận dụng những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về phương pháp tác phong côngtác của người cán bộ vào bồi dưỡng, rèn luyện đạo đức, nhân cách, phong cách làmviệc của đội ngũ CTV, tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập trực diệnvấn đề vận dụng các đặc trưng, giá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng PCLĐcủa CTV - người cán bộ lãnh đạo, chủ trì về chính trị ở đơn vị cơ sở trong Quân đội
Như vậy, dưới nhiều góc độ nghiên cứu khác nhau, những công trình nghiêncứu đã được công bố nêu trên đã giải quyết được một số vấn đề lý luận, thực tiễn vềPCLĐ Hồ Chí Minh và sự vận dụng phong cách đó trong bồi dưỡng nâng cao phẩmchất, năng lực của đội ngũ CTV trong Quân đội Tuy nhiên, chưa có công trình nào
đi sâu nghiên cứu, luận giải về vấn đề: “Xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trịviên trong Quân đội hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh” như đề tài luận án
Trang 271.2.2 Các vấn đề luận án tiếp tục đi sâu nghiên cứu
Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án chothấy, đã có nhiều công trình khoa học trong và ngoài Quân đội đề cập đến phươngpháp tiếp cận và một số khía cạnh cụ thể của đề tài luận án, gợi mở nhiều vấn đề cầntiếp tục đi sâu nghiên cứu Đây là những cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng đểnghiên cứu sinh tiếp thu vận dụng vào nghiên cứu, triển khai luận án
Từ việc xem xét, đánh giá kết quả các công trình nghiên cứu đã giải quyết, đềtài luận án “Xây dựng phong cách lãnh đạo của chính trị viên trong Quân đội hiệnnay theo phong cách Hồ Chí Minh” cần tập trung nghiên cứu để giải quyết nhữngvấn đề căn bản sau:
- Về lý luận: Đi sâu làm rõ các khái niệm công cụ có liên quan để phục vụ
nghiên cứu đề tài; hệ thống hóa và phân tích làm sâu sắc các nội dung, đặc trưng vàgiá trị của PCLĐ Hồ Chí Minh; đồng thời, tập trung làm rõ những vấn đề lý luận vềxây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội theo PCLĐ Hồ Chí Minh, bao gồm: Kháiniệm, mục đích, chủ thể, đối tượng, nội dung, hình thức và giải pháp xây dựngPCLĐ của CTV trong Quân đội theo PCLĐ Hồ Chí Minh
- Về thực tiễn: Tập trung đánh giá toàn diện, chính xác thực trạng tình hình
xây dựng PCLĐ của CTV theo phong cách Hồ Chí Minh trong thời gian qua, chỉ rõnhững ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của nó, trên cơ sở đó xác định những vấn
đề có tính mâu thuẫn đặt ra từ thực tiễn hoạt động xây dựng, làm cơ sở nghiên cứu các biện pháp giải quyết
- Về giải pháp: Đề xuất được những giải pháp cơ bản vận dụng PCLĐ Hồ Chí
Minh vào xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân đội, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặcđiểm đối tượng và điều kiện, tình hình thực tiễn của từng cơ quan, đơn vị
Trang 28Tiểu kết chương 1
Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng hệ thốngphong cách của Người Đó là tổng hợp những phương pháp, biện pháp, cách thứcriêng, độc đáo, ổn định và đặc trưng được Hồ Chí Minh sử dụng trong hoạt độnglãnh đạo, để tác động lên các tổ chức cách mạng và quần chúng nhân dân nhằm đạtđược các mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng
Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan cho thấy, việc nghiên cứu vềphong cách và PCLĐ Hồ Chí Minh đã được nhiều nhà khoa học trong nước và nướcngoài quan tâm thực hiện Các công trình của các học giả, nhà nghiên cứu phản ánhphong cách và PCLĐ Hồ Chí Minh thông qua cuộc đời hoạt động cách mạng phongphú của Người, dưới các giác độ tiếp cận và các phương pháp nghiên cứu của cácngành khoa học khác nhau, qua đó đã làm rõ một số vấn đề về khái niệm, nội dung,đặc trưng, giá trị của phong cách Hồ Chí Minh Một số công trình đã bước đầunghiên cứu làm rõ đặc trưng cơ bản của PCLĐ Hồ Chí Minh, cũng như giá trị củaphong cách đó đối với cách mạng Việt Nam
Trong Quân đội, đến nay đã có một số công trình nghiên cứu về sự vận dụngPCLĐ Hồ Chí Minh vào xây dựng đội ngũ CTV Những công trình này đã đưa rađược những định hướng và giải pháp chung, làm cơ sở nghiên cứu, vận dụng thựchiện có hiệu quả Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 87 của Thường vụ Quân
ủy Trung ương về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh” Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứumột cách hệ thống, toàn diện về vấn đề xây dựng PCLĐ của CTV trong Quân độitheo phong cách Hồ Chí Minh Vì thế, việc nghiên cứu và đánh giá chính xác nhữngkết quả nghiên cứu đã được các công trình khoa học giải quyết là yêu cầu rất quantrọng để nghiên cứu sinh tiếp thu, kế thừa và phát triển những kết quả đã nghiên cứu
và xác định đúng những vấn đề cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu, giải quyết để hoànthành các nhiệm vụ mà đề tài luận án đặt ra
Trang 29Chương 2 XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN TRONG QUÂN ĐỘI THEO PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH -
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
2.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2.1.1 Lãnh đạo và phong cách lãnh đạo
* Lãnh đạo
Lãnh đạo (tiếng Anh: Leadership) là một thuật ngữ đã được sử dụng từ rấtsớm Nhưng đến thế kỷ XX, khái niệm này mới được các nhà học thuật trong nước
và nước ngoài luận bàn với nhiều cách tiếp cận khác nhau
Một số nhà nghiên cứu nước ngoài đưa ra khái niệm: “Lãnh đạo là quá trìnhtác động đến con người sao cho họ tự nguyện và nhiệt tình phấn đấu để đạt đượccác mục tiêu của tổ chức Lãnh đạo là chỉ dẫn, điều khiển, ra lệnh và đi trước” [66,
tr 499]; hoặc: “Lãnh đạo là một quá trình gây ảnh hưởng đến các hoạt động củamột cá nhân hay một nhóm nhằm đạt được mục đích trong tình huống nhất định”[46, tr 120] Sự ảnh hưởng có thể là chính thức hoặc không chính thức Ảnh hưởngchính thức khi cá nhân giữ vị trí, vai trò lãnh đạo trong một tổ chức nhất định; ảnhhưởng không chính thức xuất hiện khi cá nhân là người có uy tín trong một nhóm,một tập thể Nhà tâm lý học người Nga - A.G.Kôvaliốp cho rằng:
Việc thực hiện các mục tiêu đòi hỏi phải có một hoạt động có kế hoạch, mộtmối liên hệ hữu cơ giữa thành viên này với thành viên khác trong tập thể Do
đó, nảy sinh sự cần thiết phải phối hợp hoạt động của mọi người với nhau vàđiều đó sẽ do một người được cử ra lãnh đạo, thực hiện Nếu không có sựlãnh đạo thì không thể xây dựng được một tập thể [2, tr 149]
Theo Đại từ tiếng Việt do Nguyễn Như Ý (Chủ biên), lãnh đạo được hiểu là:
“Dẫn dắt tổ chức phong trào theo đường lối cụ thể” [151, tr 979]
Tóm lại, có thể nhìn nhận: Lãnh đạo là hoạt động của chủ thể nhà lãnh đạo tác động vào đối tượng lãnh đạo (con người và tổ chức), thông qua việc xác định các mục tiêu có giá trị đối với đối tượng lãnh đạo để tạo sự ảnh hưởng, hướng dẫn, lôi cuốn họ tham gia thực hiện mục tiêu đó.
Trang 30Khái niệm trên chỉ ra những vấn đề sau:
Thứ nhất, nói đến lãnh đạo là nói đến quá trình tác động, gây ảnh hưởng của
chủ thể nhà lãnh đạo lên đối tượng lãnh đạo (con người hoặc tổ chức) nhằm đạtđược mục tiêu lãnh đạo đã đề ra Sự tác động, ảnh hưởng phụ thuộc vào phẩm chất,năng lực và uy tín của nhà lãnh đạo, nhất là tầm nhìn và sức hấp dẫn của các mụctiêu chiến lược được các nhà lãnh đạo xác định để gây ảnh hưởng và lôi cuốn nhữngngười khác trong tổ chức cùng thực hiện
Thứ hai, nội dung của hoạt động lãnh đạo gồm: Xác định phương hướng,
mục tiêu chiến lược (cả trung hạn và dài hạn), lựa chọn chủ trương, giải pháp và lộtrình tổ chức thực hiện các mục tiêu đó Vì thế, lãnh đạo đồng nghĩa với việc tìmkiếm và tạo ra sự thay đổi
Thứ ba, biện pháp cơ bản được sử dụng trong lãnh đạo là giáo dục, động
viên, thuyết phục, gây ảnh hưởng lên các cá nhân và tổ chức, thông qua sức hấp dẫncủa các giá trị và uy tín của nhà lãnh đạo để tạo ra động lực, lôi cuốn đối tượng lãnhđạo, khiến họ tự nguyện, tự giác tham gia thực hiện các mục tiêu chung
Thứ tư, hiệu quả của hoạt động lãnh đạo phụ thuộc vào tầm nhìn, chiến lược
và đạo đức của nhà lãnh đạo Những yếu tố đó tạo ra sức hấp dẫn, lôi cuốn sự camkết và cống hiến của đối tượng lãnh đạo
* Phong cách lãnh đạo
Nói đến PCLĐ là nói đến những hoạt động mang tính ổn định, độc đáo củachủ thể lãnh đạo Cho tới nay, bàn về khái niệm PCLĐ có nhiều cách tiếp cận khácnhau
Theo quan điểm của các nhà nghiên cứu phương Tây, PCLĐ chủ yếu đượchiểu ở cấp độ cá nhân người lãnh đạo Đó là hành vi cá nhân nhằm tác động và địnhhướng các hoạt động của một nhóm, một tổ chức hoặc một lực lượng nào đó Theo
đó, người ta hiểu khái niệm PCLĐ trên các nghĩa sau:
- Là hệ thống phương pháp tác động của người lãnh đạo đối với tập thể nhằmnâng cao hiệu quả và chất lượng công việc;
Trang 31- Là tổ hợp những đặc điểm và phương pháp đặc trưng ổn định để giải quyếtcác nhiệm vụ và các vấn đề xuất hiện trong quá trình thực hiện các chức năng,
nhiệm vụ của người lãnh đạo;
- Là mẫu hành vi mà người lãnh đạo thể hiện để gây ảnh hưởng đến hoạtđộng của người khác theo nhận thức của người đó
Ở Việt Nam và các nước xã hội chủ nghĩa, việc nghiên cứu PCLĐ không chỉđược đề cập ở cấp độ cá nhân người lãnh đạo mà còn chú trọng tới phong cách chung,PCLĐ của Đảng Cộng sản cầm quyền Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài luận án, tácgiả tập trung nghiên cứu, luận giải về PCLĐ ở cấp độ cá nhân người lãnh đạo, để xem xétPCLĐ Hồ Chí Minh - một lãnh tụ của cách mạng Việt Nam, của phong trào giải phóngdân tộc và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế
Nghiên cứu PCLĐ trong lĩnh vực hoạt động quân sự, trong công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về tâm lý học quân sự, tác giả Đỗ Mạnh Tôn đã đưa ra khái niệm: “Phong cách lãnh đạo là một kiểu hoạt động của nhà lãnh đạo dựa trên các
nguyên tắc, tiêu chuẩn, phương pháp, phương tiện mà người lãnh đạo thực hiệnnhằm tổ chức, động viên tính tích cực xã hội của các quân nhân đạt tới mục đíchhoạt động lãnh đạo” [127, tr 156]
Theo tác giả Trần Nhật Duật: “Phong cách lãnh đạo, quản lý là hệ thốngphương pháp hành động, cách ứng xử tương đối ổn định và đặc trưng của ngườilãnh đạo, quản lý nhằm đạt tới mục tiêu xác định cho tổ chức” [14, tr 57]
Tài liệu Xây dựng phong cách, tác phong công tác của người đứng đầu, của cán bộ, đảng viên trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh của Ban Tuyên giáo Trung ương, đã khẳng định: “Phong cách lãnh đạo là tổng
hợp những phương pháp, biện pháp, cách thức riêng, tiêu biểu mà người lãnh đạo sửdụng hằng ngày để thực hiện nhiệm vụ của mình” [5, tr 40]
Các khái niệm trên cho thấy, cấu trúc của PCLĐ gồm hai mặt chính: Mặt bêntrong của PCLĐ bao gồm hệ thống những đặc điểm nhân cách, mang đậm dấu ấn cánhân người lãnh đạo, như: phẩm chất, năng lực, động cơ, tính cách, khí chất, tìnhcảm, ý chí,… Mặt bên ngoài của PCLĐ bao gồm: Cách thức, phương pháp, ngôn
Trang 32ngữ, cử chỉ, hành vi,… của người lãnh đạo Đây là những biểu hiện mà người khác
có thể nhìn thấy được
Phong cách lãnh đạo được hình thành dưới sự tác động của những điều kiệnkhách quan, như: Điều kiện lịch sử - xã hội, truyền thống văn hóa dân tộc, môitrường lãnh đạo, quản lý, hệ tư tưởng, đạo đức, tâm lý xã hội của con người…Những yếu tố này khi tác động đến mỗi cá nhân sẽ bị khúc xạ qua nhân tố chủ quancủa người lãnh đạo để tạo thành một PCLĐ đặc thù Vì vậy, trong mỗi chế độ chínhtrị - xã hội đều có những mẫu hình PCLĐ khác nhau
Từ những phân tích về PCLĐ, có thể hiểu: PCLĐ là tổng hợp các phương pháp, biện pháp, cách thức riêng, độc đáo, có tính hệ thống, ổn định mà người lãnh đạo sử dụng trong quá trình lãnh đạo để tác động lên đối tượng lãnh đạo nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
Như vậy, PCLĐ phản ánh đặc điểm cá nhân người lãnh đạo thông qua hệ thốngcác phương pháp hành động tương đối ổn định và đặc trưng của họ trong quá trình lãnhđạo Thông thường, PCLĐ tồn tại ở dạng tiềm năng, chỉ khi nào người lãnh đạo xử lýtình huống lãnh đạo thì PCLĐ của họ mới bộc lộ rõ nét và gắn liền với tình huống lãnhđạo đó Phong cách lãnh đạo không phải là cái tự nhiên, sẵn có, mà được hình thành từquá trình tu dưỡng, rèn luyện của cá nhân nhà lãnh đạo Do đó, để có PCLĐ tốt, ngườilãnh đạo phải thường xuyên được đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện để không ngừng giatăng tri, năng lực và kỹ năng lãnh đạo, nhất là tư duy nhanh nhạy, linh hoạt, ứng biếntrong nắm bắt và xử lý các tình huống xảy ra trong thực tiễn hoạt động lãnh đạo
Với tư cách là hệ thống những cách thức, phương pháp giúp nhà lãnh đạohoạch định phương hướng, chương trình, kế hoạch để thực hiện mục tiêu đã xácđịnh, PCLĐ của người lãnh đạo có vai trò rất quan trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến
sự tồn tại và phát triển của tổ chức; là yếu tố quan trọng tạo nên hình ảnh, uy tín củangười lãnh đạo đối với tổ chức, tập thể Uy tín của người lãnh đạo được hình thành
do sức cảm hóa, thuyết phục từ phẩm chất, năng lực của người lãnh đạo, từ nhữnggiá trị mà người lãnh đạo mang lại cho tập thể, cho xã hội Để tạo dựng được uy tíncao trước tập thể, người lãnh đạo phải không ngừng học tập, rèn luyện để có PCLĐtương xứng với vị trí lãnh đạo của họ
Trang 332.1.2 Phong cách và phong cách lãnh đạo Hồ Chí
Minh * Phong cách Hồ Chí Minh
Hiện nay, các công trình nghiên cứu đều thống nhất coi phong cách Hồ ChíMinh là một chỉnh thể thống nhất, đã trở thành nền nếp, ổn định trong tất cả cáchoạt động của Người Phong cách Hồ Chí Minh là sự tổng hợp của nhiều yếu tố tạothành, đó là: Phong cách tư duy; phong cách làm việc; phong cách diễn đạt; phongcách ứng xử; phong cách sinh hoạt; Những mặt chủ yếu này tạo thành hệ thốngphong cách Hồ Chí Minh, được thể hiện một cách hài hòa, tự nhiên trong tư duy vàhành động thực tiễn, để Người trở thành một con người toàn vẹn, với một cuộc sốngtrọn vẹn
Từ những kết quả nghiên cứu phong cách Hồ Chí Minh đã được công bố, và
từ di sản Hồ Chí Minh để lại cho chúng ta, có thể nhìn nhận: Phong cách Hồ Chí Minh là tổng hợp những phương pháp, biện pháp, cách thức riêng, độc đáo, đặc trưng, được biểu hiện ổn định, có tính hệ thống trong tư duy, trong diễn đạt, trong làm việc, trong ứng xử và trong sinh hoạt hàng ngày của Người, tạo nên sự khác biệt và có giá trị to lớn đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam.
Phong cách Hồ Chí Minh có những đặc điểm chủ yếu sau:
Thứ nhất, phong cách Hồ Chí Minh là sự biểu hiện tập trung của nhiều mẫu
người khác nhau Trong quá trình hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã chủ độngxây dựng cho mình những nguyên tắc hoạt động cụ thể để thực hiện công việc đạthiệu quả cao nhất, phục vụ mục tiêu cao cả mà Người theo đuổi cả cuộc đời, đó là:Giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người Ở Hồ Chí Minh có sựhội tụ những giá trị phong cách của một nhà chính trị chuyên nghiệp, một lãnh tụthiên tài của Đảng, của dân tộc, một nhà ngoại giao từng trải, một trí thức uyên bác,một nhà văn hóa kiệt xuất Đồng thời, chúng ta cũng thấy ở Người hình ảnh của mộtngười bạn, người đồng chí,… rất gần gũi, thân thương
Thứ hai, phong cách Hồ Chí Minh chứa đựng và truyền tải nhiều giá trị
truyền thống văn hoá của cả phương Đông, phương Tây, cả quá khứ, hiện tại vàtương lai Người đã dùng hành trang là văn hoá truyền thống của dân tộc Việt
Trang 34Nam để tiếp biến những giá trị tinh hoa của văn hoá nhân loại Vì thế, ở Hồ ChíMinh có sự kết đọng những giá trị của các nền văn hóa khác nhau, vừa mang đậmcốt cách văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam và những tinh hoa văn hoánhân loại, vừa thể hiện tính dân tộc và thời đại, phản ánh cả quá khứ, hiện tại vàtương lai.
Thứ ba, phong cách Hồ Chí Minh tiêu biểu cho phong cách của người chiến
sĩ cách mạng Người đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lậpdân tộc, đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân Để thực hiện mụctiêu đó, Hồ Chí Minh đã không ngừng học tập, rèn luyện để tạo dựng cho mình mộtphong cách mẫu mực của người chiến sĩ cách mạng chân chính, suốt đời vì nước, vìdân Phong cách đó phản ánh tính khoa học và triệt để cách mạng, được biểu hiệnxuyên suốt, nhất quán trong mọi suy nghĩ và hành động của Người, trở thành tấmgương, bài học quý giá để các thế hệ cách mạng học tập, noi theo
Thứ tư, phong cách Hồ Chí Minh luôn gần gũi với tất cả mọi người Trong
quá trình hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh luôn có niềm tin tưởng, luôn tôn trọng
và đề cao phẩm giá con người Người luôn gần gũi, hòa đồng với tất cả mọi người
và chủ động tìm mọi cách để khơi dậy tiềm năng tự giải phóng của con người Ở HồChí Minh, cái vĩ đại và cái bình thường luôn hòa quyện với nhau, cái bình thườnglàm nên sự vĩ đại Ngược lại, sự vĩ đại chính là sự hoà đồng, cảm thông, gần gũi vớivới tất cả mọi người Đó là sự thấu hiểu, sẻ chia, giải quyết thỏa đáng những khátvọng, những mong muốn, những nhu cầu trong cuộc sống của quần chúng nhân dân
Vì thế, hình ảnh Người luôn gần gũi, không hề xa lạ trong tiềm thức của mọi người
* Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh là lãnh tụ cách mạng, nhà lãnh đạo kiệt xuất của Đảng, Nhànước và nhân dân Việt Nam Phong cách lãnh đạo của Người là những nguyên tắc,
lề lối, cách thức làm việc của một nhà chính trị chuyên nghiệp, được biểu hiện trong
tư duy, diễn đạt, làm việc, ứng xử và thực hành nêu gương về đạo đức cách mạng,nhằm thức tỉnh, động viên, khích lệ, cổ vũ quần chúng tham gia vào sự nghiệp cáchmạng, vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
Trang 35Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh có sự thống nhất hữu cơ giữa lòng yêu nước,thương dân vô bờ bến với mục đích sống, mục tiêu phấn đấu trước sau như một là độclập cho dân tộc, tự do, ấm no, hạnh phúc của nhân dân Với mục tiêu cao cả đó, tronghoạt động lãnh đạo, Người luôn sâu sát, gần gũi để thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng, tìnhcảm của nhân dân Lãnh đạo nhân dân nhưng Người luôn học hỏi nhân dân, tôn trọngquyền làm chủ của nhân dân, luôn lắng nghe ý kiến của nhân dân, để đưa ra những chủtrương lãnh đạo đúng đắn, hợp lòng dân Người hoàn toàn không dựa vào quyền lựccủa người lãnh đạo để buộc mọi người phục tùng, mà cảm hóa, thuyết phục mọi ngườibằng PCLĐ vừa mang tính nguyên tắc, khoa học, vừa mang đậm tính nhân văn sâu sắc,đồng thời, luôn tự mình làm gương để cấp dưới và nhân dân noi theo.
Bàn về khái niệm PCLĐ Hồ Chí Minh, cho đến nay vẫn có nhiều cách luậngiải khác nhau Tác giả luận án thống nhất với cách định nghĩa được đề cập trongChỉ thị số 05-CT/TW ngày 15-5-2006 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập vàlàm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” Theo đó, có thể nhìn nhận
khái niệm PCLĐ Hồ Chí Minh: Là tổng hợp những phương pháp, biện pháp, cách thức riêng, tiêu biểu, độc đáo, phản ánh những giá trị cốt lõi trong tư tưởng, đạo đức của Người, được thể hiện một cách sinh động, tự nhiên trong hoạt động lãnh đạo và ứng xử hằng ngày Phong cách đó có sức thu hút, cảm hóa kỳ diệu và có giá trị to lớn đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Việt Nam và phong trào cách mạng thế giới.
2.1.3 Chính trị viên trong Quân đội
* Khái niệm chính trị viên trong Quân đội
Sự hình thành, phát triển của đội ngũ CTV trong Quân đội nhân dân Việt Nambắt nguồn từ sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội Ngay từ những ngày đầu thànhlập các đội tự vệ công nông, Đảng ta đã khẳng định: Phải giữ quyền chỉ huy nghiêmngặt đội tự vệ trong biên chế tổ chức, bên cạnh người chánh, phó đội trưởng có đại biểucủa Đảng Cộng sản chỉ huy Sự hình thành, phát triển đội ngũ CTV còn bắt nguồn từyêu cầu nhiệm vụ CTĐ, CTCT trong các đội tự vệ, đội du kích trong các đơn vị vũtrang, là yêu cầu có tính nguyên tắc trong xây dựng quân đội kiểu mới của giai
Trang 36cấp công nhân Thực tiễn đã chứng minh, sự ra đời, trưởng thành và phát triển củađội ngũ CTV, luôn gắn liền với quá trình xây dựng, trưởng thành, chiến đấu vàchiến thắng vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Hiện nay, chức danh CTV được chính thức ghi trong Luật Sĩ quan Quân độinhân dân Việt Nam; là chức danh cán bộ nhà nước được cấp có thẩm quyền bổ nhiệmtheo đúng quy định của Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Theo quy định củaLuật Sĩ quan, Hướng dẫn của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng: CTV được bố trí
ở cấp đại đội, tiểu đoàn và tương đương Những người được bố trí vào cương vị CTVphải là những sĩ quan, sĩ quan chính trị được đào tạo, bồi dưỡng có đủ phẩm chất, nănglực và đáp ứng các điều kiện cần thiết Sau hơn 20 năm thực hiện chế độ một người chỉhuy theo Nghị quyết số 07/NQ-TW và số 27/NQ-TW của Bộ Chính trị (khóa V), ngày
20 tháng 7 năm 2005, Bộ Chính trị (khóa IX) đã ban hành Nghị quyết số 51/NQ-TW
“Về tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy
gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam”.
Nghị quyết đã nêu rõ: “Ở mỗi cấp có chính ủy hoặc chính trị viên là người chủ trì vềchính trị và cơ quan chính trị đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị của đơn vị,hoạt động dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của cấp ủy, cơ quan chính trị, chính ủy(chính trị viên) cấp trên và sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy cùng cấp” [130, tr 11].Theo đó, có thể hiểu khái niệm CTV trong Quân đội như sau:
Chính trị viên trong Quân đội là sĩ quan chính trị có đủ tiêu chuẩn, điều kiện được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm giữ cương vị CTV các đơn vị cấp đại đội, tiểu đoàn và tương đương; là người chủ trì về chính trị ở đơn vị, đảm nhiệm toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT, cùng với người chỉ huy tổ chức thực hiện kế hoạch công tác của đơn vị Chính trị viên là một trong hai người có trách nhiệm và quyền hạn cao nhất trong đơn vị, hoạt động dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của cấp ủy, cơ quan chính trị, chính ủy, CTV, người chỉ huy cấp trên và sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy cùng cấp.
Như vậy, CTV là cán bộ của Đảng, Nhà nước, được cấp có thẩm quyền bổnhiệm chức vụ CTV ở các đơn vị cơ sở trong Quân đội theo cơ chế lãnh đạo của
Trang 37Đảng đối với Quân đội nhân dân Việt Nam và tổ chức biên chế của từng loại hìnhđơn vị Chính trị viên là người chủ trì về chính trị, chủ trì toàn bộ hoạt động CTĐ,CTCT ở đơn vị cơ sở, chịu trách nhiệm định hướng chính trị đối với mọi hoạt độngcủa đơn vị và mọi cá nhân trong đơn vị theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết của cấp ủy, tổ chức đảng, mệnhlệnh, chỉ thị của người chỉ huy cùng cấp và cấp trên Đây là sự khác biệt về chứcnăng, nhiệm vụ của CTV với người cán bộ chính trị và các loại cán bộ khác trongQuân đội.
* Vị trí, vai trò của chính trị viên trong Quân đội
Chính trị viên là cán bộ của Đảng trong Quân đội, giữ cương vị và trọngtrách cao trong cấp ủy, tổ chức đảng ở đơn vị cơ sở; người chủ trì toàn bộ hoạt độngxây dựng đơn vị về chính trị, chủ trì CTĐ, CTCT, chịu trách nhiệm định hướngchính trị trong mọi hoạt động của các tổ chức và cá nhân trong đơn vị theo đườnglối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết của cấp
ủy, tổ chức đảng, mệnh lệnh, chỉ thị của người chỉ huy cùng cấp và cấp trên, đảmbảo cho mọi hoạt động của đơn vị luôn theo đúng quan điểm, đường lối của Đảng,Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước, kỷ luật của Quân đội, góp phần củng cố vàtăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội
Với cương vị, trọng trách của người chủ trì về chính trị, trực tiếp chỉ đạo tiếnhành CTĐ, CTCT ở đơn vị, CTV có vai trò quan trọng trong xây dựng tổ chức đảng
ở đơn vị trong sạch vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp
ủy, tổ chức đảng; trong tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện đường lối, chủ trươngcủa Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, các Nghị quyết, chỉ thị của cấp ủycấp trên và cấp mình Với cương vị là bí thư cấp ủy (chi bộ), CTV trực tiếp đề xuấtvới cấp ủy, tổ chức đảng chủ trương, giải pháp xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng trongsạch, vững mạnh; trực tiếp tiến hành các nội dung CTĐ, CTCT theo cương vị, chứctrách được giao Chất lượng, hiệu lực CTĐ, CTCT ở đơn vị cơ sở phụ thuộc rất lớnvào đội ngũ CTV Ở đâu, đơn vị nào mà chính ủy, chính trị viên có phẩm chất vànăng lực tốt, được rèn luyện, thử thách trong thực tiễn chiến đấu và
Trang 38công tác, có đạo đức và lối sống trong sáng, mẫu mực thì ở đó chất lượng, hiệu quả,hiệu lực CTĐ, CTCT sẽ được bảo đảm tốt, góp phần quan trọng vào thực hiện thắnglợi nhiệm vụ của đơn vị.
Chính trị viên có vai trò quan trọng trong xây dựng các tổ chức trong đơn vịvững mạnh toàn diện, góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, nângcao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của đơn vị Đồng thời là hạt nhânđoàn kết trong tổ chức đảng và là trung tâm đoàn kết, điểm tựa tinh thần của đơn vị,nhất là trong những tình huống khó khăn, ác liệt, bảo đảm cho mọi CB, CS luôntuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, tuyệt đối phục tùng mệnhlệnh cấp trên, gương mẫu chấp hành và động viên, tổ chức cho mọi quân nhân trongđơn vị chấp hành nghiêm túc mọi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước, điều lệnh, điều lệ quân đội
Với cương vị, trọng trách được giao, mọi hoạt động của CTV đều hướng vàothực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ của đơn vị, trong đó nhiệm vụ trung tâm là sẵnsàng chiến đấu, chiến đấu thắng lợi trong bất kỳ tình huống nào Chính trị viên vìthế mà có vai trò quan trọng góp phần tăng cường hiệu lực của người chỉ huy, phốihợp và tạo điều kiện thuận lợi để người chỉ huy hoàn thành tốt nhiệm vụ chỉ huy,quản lý, điều hành đơn vị Vai trò đó còn được thể hiện thông qua việc tuyên truyền,giáo dục cho mọi CB, CS tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh, chỉ thị của người chỉ huy;thường xuyên trao đổi, bàn bạc cùng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của đơn vị; trongđiều hành hội nghị đảng ủy (chi ủy) thông qua kế hoạch công tác, quyết tâm chiếnđấu của người chỉ huy; tham gia ý kiến vào các quyết định của người chỉ huy, ủng
hộ, động viên người chỉ huy ra các quyết định, nhất là ở những thời điểm khó khăn,
ác liệt và cùng chịu trách nhiệm với người chỉ huy về những quyết định đó; thườngxuyên chỉ đạo, hướng dẫn CB, CS trong đơn vị thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chínhtrị trung tâm và các nhiệm vụ khác của đơn vị, thông qua đó bảo đảm cho người chỉhuy hoàn thành tốt nhiệm vụ, chức trách được giao
* Chức trách, nhiệm vụ của chính trị viên trong Quân đội
Chức trách, nhiệm vụ cụ thể của CTV được quy định tại Điều 27 - Điều lệcông tác đảng, công tác chính trị Quân đội nhân nhân dân Việt Nam, cụ thể như sau:
Trang 39- Về chức trách:
Chính trị viên là một trong hai người có trách nhiệm và quyền hạn cao nhấttrong đơn vị Chính trị viên là người chủ trì về chính trị, chịu trách nhiệm về toàn bộhoạt động CTĐ, CTCT trong đơn vị Trực tiếp chỉ đạo, tiến hành CTĐ, CTCT trongđơn vị Cùng với người chỉ huy trưởng đề xuất chủ trương, biện pháp lãnh đạo đểcấp ủy đơn vị quyết định; xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện các mặt công tác vàcùng chịu trách nhiệm trước cấp ủy, chính ủy, CTV, người chỉ huy cấp trên trực tiếp
và cấp ủy cấp mình về toàn bộ hoạt động của đơn vị, xây dựng đơn vị vững mạnhtoàn diện, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao
- Về nhiệm vụ:
Một là, nghiên cứu, đề xuất để cấp ủy (chi bộ) cấp mình quyết định chủ trương,
biện pháp lãnh đạo mọi hoạt động, các mặt công tác của đơn vị theo đúng đường lối,chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị, mệnhlệnh của cấp trên Chỉ đạo, hướng dẫn, xây dựng kế hoạch CTĐ, CTCT trong đơn vị, đềxuất với chính ủy, CTV cấp trên nội dung, biện pháp tiến hành CTĐ, CTCT
Hai là, chỉ đạo tiến hành công tác chính trị tư tưởng, xây dựng cho CB, CS
trong đơn vị tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, có bản lĩnh chínhtrị vững vàng, ý chí chiến đấu cao, kỷ luật tự giác nghiêm minh, sẵn sàng nhận vàhoàn thành mọi nhiệm vụ được giao
Ba là, chỉ đạo và trực tiếp tiến hành xây dựng cấp ủy và tổ chức cơ sở đảng
trong sạch, vững mạnh, có năng lực lãnh đạo toàn diện và sức chiến đấu cao, đoànkết, thống nhất, giữ nghiêm kỷ luật Đảng, lãnh đạo cơ quan, đơn vị thực hiện thắnglợi mọi nhiệm vụ trong mọi tình huống
Bốn là, chỉ đạo và trực tiếp tiến hành xây dựng đội ngũ cán bộ trong đơn vị
có đủ số lượng, cơ cấu hợp lý, chất lượng cao, hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụđược giao, đáp ứng cả yêu cầu trước mắt và lâu dài
Năm là, chỉ đạo và trực tiếp tiến hành công tác bảo vệ chính trị nội bộ; xây
dựng cơ quan, đơn vị trong sạch về chính trị, an toàn về mọi mặt, xây dựng đơn vị
an toàn gắn với xây dựng địa bàn an toàn Chỉ đạo công tác đối ngoại quân sự
Trang 40Sáu là, chỉ đạo và tiến hành công tác dân vận, tham gia thực hiện các cuộc vận
động chính trị cách mạng, góp phần xây dựng cơ sở chính trị, phát triển kinh tế - xã hội
ở địa phương nơi đơn vị đóng quân vững mạnh, củng cố vững chắc mối quan hệ đoànkết máu thịt quân đội với nhân dân Chỉ đạo công tác tuyên truyền đặc biệt
Bảy là, chỉ đạo cơ quan, đơn vị thuộc quyền chấp hành nghiêm các chính
sách của Đảng, Nhà nước; thực hiện đúng chế độ, chính sách đối CB, CS trong đơn
vị và chính sách hậu phương quân đội; nghiên cứu đề xuất với cấp trên hoàn thiệnchế độ, chính sách đối với CB, CS trong đơn vị và chính sách hậu phương quân đội
Tám là, chỉ đạo, hướng dẫn và trực tiếp tiến hành công tác quần chúng, hội
đồng quân nhân và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở
Chín là, chỉ đạo tiến hành CTĐ, CTCT trong các nhiệm vụ, trọng tâm là nhiệm vụ
sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu, huấn luyện, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật,
phòng chống “diễn biến hòa bình”, phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn,… Mười
là, chỉ đạo và trực tiếp tham gia nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn quân sự;
tham gia chỉ đạo nghiên cứu khoa học nghệ thuật quân sự, khoa học kỹthuật công nghệ quân sự, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả CTĐ, CTCTtrong cơ quan, đơn vị
Mười một là, phê duyệt kế hoạch phân phối kinh phí, trang bị, vật tư CTĐ,
CTCT; tham gia chỉ đạo, kiểm tra cơ quan, đơn vị sử dụng đúng các nguồn kinh phí,tài chính bảo đảm đúng quy chế, đúng pháp luật
* Mối quan hệ công tác của chính trị viên trong Quân đội
Các mối quan hệ công tác của CTV được quy định tại Điều 28 - Điều lệ côngtác đảng, công tác chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Cụ thể như sau:
Một là, quan hệ của cấp ủy, chính ủy, CTV, người chỉ huy và chủ nhiệm
chính trị cấp trên với CTV cấp dưới là quan hệ giữa lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn vàphục tùng Chính trị viên chấp hành nghiên các nghị quyết, chỉ thị, quy định của cấpủy; các chỉ thị, kế hoạch CTĐ, CTCT của chính ủy, CTV; các chỉ thị, mệnh lệnh vềquân sự quốc phòng của người chỉ huy và hướng dẫn, kiểm tra của chủ nhiệm chínhtrị cấp trên về CTĐ, CTCT