Để làm rõ vấn đề này em chọn đề số 05 trong danh mục bài tập học kì: “Bình luận cơ hội và thách thức đối với Việt Nam với vai trò chủ tịch Asean 2020 trong bối cảnh đại dịch Covid 19”..
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 1
I Khái quát về tổ chức ASEAN 1
II Cơ hội và thách thức đối với Việt Nam với vai trò chủ tịch Asean 2020 trong bối cảnh đại dịch Covid 19 2
1 Cơ hội của Việt Nam 2
2 Thách thức đối với Việt Nam 4
KẾT LUẬN 5
TÀI LIỆU THAM KHẢO 6
Trang 2MỞ ĐẦU
Được đánh giá là một trong những tổ chức khu vực thành công nhất, ASEAN đã
có những đóng góp tích cực cho việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương Trên nền tảng của thành công
đó, ASEAN đã xác định mục tiêu phát triển cao hơn trong giai đoạn mới là xây dựng một Cộng đồng ASEAN vững mạnh Để đạt mục tiêu này, ASEAN sẽ phải khắc phục triệt để những hạn chế còn tồn tại như thiếu một khung pháp lý chặt chẽ, chưa có tư cách pháp nhân, các hoạt động hợp tác còn lỏng lẻo, tổ chức bộ máy và phương thức hoạt động chưa hiệu quả Đóng vai trò quan trọng để dẫn đầu đó là chủ tịch Asean Năm 2020, Việt Nam
là nước đóng vai trò Chủ tịch Asean với nhiều biến động xảy ra đặc biệt đó là đại dịch toàn cầu Covid 19 Để làm rõ vấn đề này em chọn đề số 05 trong danh mục bài tập học
kì: “Bình luận cơ hội và thách thức đối với Việt Nam với vai trò chủ tịch Asean 2020 trong bối cảnh đại dịch Covid 19”.
NỘI DUNG
I Khái quát về tổ chức ASEAN
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập ngày 8 tháng 8 năm
1967 trên cơ sở Tuyên bố Băng-cốc, với 5 nước thành viên ban đầu là In-đô-nê-xi-a, Ma-lay-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po và Thái Lan Sau 40 năm tồn tại và phát triển với nhiều thăng trầm, ASEAN ngày nay đã trở thành một tổ chức hợp tác khu vực liên Chính phủ bao gồm cả 10 quốc gia Đông Nam Á (thêm 5 nước là Brunei, Cămpuchia, Lào, Mianma
và Việt Nam), là một thực thể chính trị-kinh tế quan trọng ở Châu Á - Thái Bình Dương
và là đối tác không thể thiếu trong chính sách khu vực của các nước lớn và các trung tâm quan trọng trên thế giới
Mục tiêu tổng quát của Cộng đồng ASEAN là xây dựng Hiệp hội thành một tổ chức hợp tác liên Chính phủ liên kết sâu rộng hơn và ràng buộc hơn trên cơ sở pháp lý là Hiến chương ASEAN; nhưng không phải là một tổ chức siêu quốc gia và không khép kín
mà vẫn mở rộng hợp tác với bên ngoài
Trang 3Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 35 tại Bangkok vào tháng 11/2019 là sự kiện cuối cùng của Thái Lan trong nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN năm 2019
Tối 4-11, lễ bế mạc hội nghị và lễ chuyển giao vai trò chủ tịch ASEAN 2020 đã diễn ra ở Trung tâm hội nghị Grand Diamond Ballroom, thủ đô Bangkok
Thủ tướng Thái Lan Chan-o-cha đã trao búa chủ tịch ASEAN cho Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, chính thức chuyển giao vai trò chủ tịch cho Việt Nam
Đây là một sự kiện quan trọng đánh dấu vai trò của Việt Nam trong ASEAN Việc đảm nhận vai trò là chủ tịch ASEAN năm 2020 đầy biến động vừa là cơ hội vừa là thách thức với Việt Nam
II Cơ hội và thách thức đối với Việt Nam với vai trò chủ tịch Asean 2020
trong bối cảnh đại dịch Covid 19
1 Cơ hội của Việt Nam
Với vai trò là Chủ tịch ASEAN đây là cơ hội với rnhững hoạt động ngoại giao quan trọng để Việt Nam thể hiện và nâng cao vị thế, uy tín, cũng như năng lực trên trường quốc tế Việt Nam sẽ đóng góp không chỉ tiếng nói của mình, mà còn đại diện cho
cả Cộng đồng ASEAN ở một diễn đàn quan trọng và tầm cỡ toàn cầu như Liên hợp quốc Với vai trò Chủ tịch luân phiên, Việt Nam cần thể hiện rõ vai trò ngoại giao tích cực để nâng cao vị thế của ASEAN Việt Nam cũng sẽ nỗ lực vận động tất cả các quốc gia thành viên cùng tham gia bảo vệ và duy trì lợi ích tại khu vực; đưa ra các ý tưởng, xây dựng kế hoạch và mang lại động lực cho các nước ASEAN trong việc đối phó với những thách thức và tình huống khó khăn mà họ gặp phải Đồng thời, Việt Nam sẽ có cơ hội thuận lợi
để thể hiện vai trò lãnh đạo của mình trên phạm vi toàn cầu, giúp mở rộng và khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trên trường quốc tế
Vị trí Chủ tịch ASEAN cũng là cơ hội để Việt Nam tăng cường quan hệ song
phương với nước lớn; huy động nguồn lực phát triển đất nước ASEAN đã thiết lập Quan
hệ Đối thoại với 9 nước, 1 tổ chức khu vực (EU) và 1 tổ chức quốc tế (LHQ) Ngoài ra,
Trang 4tác theo lĩnh vực với Pakistan, Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ, Thuỵ Điển; Đối tác phát triển với Đức; hợp tác với các tổ chức như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Hiệp hội Hợp tác khu vực Nam Á (SAARC), Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), MERCOSUR, Tổ chức Hợp tác Kinh tế (ECO) ; và đang xem xét gần 30 đề nghị thiết lập quan hệ của các nước
và tổ chức trong và ngoài khu vực Đến nay, ASEAN đã hình thành các khuôn khổ đối tác chiến lược với Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Úc, New Zealand và Nga; đối tác toàn diện với EU; đối tác tăng cường với Canada kèm theo các chương trình,
Kế hoạch hành động cụ thể Trong các cơ chế hợp tác do ASEAN chủ trì, ASEAN+1 là khuôn khổ chính để Hiệp hội tranh thủ sự ủng hộ chính trị, sự hỗ trợ về nguồn lực và kinh nghiệm của các đối tác cho mục tiêu an ninh và phát triển của ASEAN, trước hết là phát triển Cộng đồng và hội nhập khu vực Các nước ngày càng coi trọng, tranh thủ vai trò của ASEAN, đồng thời tích cực thúc đẩy quan hệ hợp tác ngày càng sâu rộng và thiết thực hơn với ASEAN trên nhiều lĩnh vực như chính trị - an ninh, kinh tế, văn hoá-xã hội,
và hợp tác phát triển
Với vai trò Chủ tịch, Việt Nam sẽ trực tiếp chủ trì, điều hành 3 tuần lễ lớn gồm Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tháng 4-2020, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và các Hội nghị liên quan tháng 7-2020 và Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 và các Cấp cao liên quan tháng 11-2020 Đây sẽ là dịp quan trọng để Việt Nam thể hiện vai trò Chủ tịch, điều phối quan hệ đối thoại của ASEAN, cũng như tranh thủ thúc đẩy tiếp xúc, hợp tác song phương với các đối tác cả trong và ngoài ASEAN, trong đó có tất cả các nước lớn Đây là cơ hội lớn để đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu, huy động nguồn lực phát triển và tăng cường hợp tác xây dựng năng lực, hỗ trợ kỹ thuật, khoa học - công nghệ phục vụ phát triển đất nước
Với tình hình năm 2020 đầy biến động và khó khăn, đặc biệt là đại dịch Covid 19,
đã ảnh hưởng đến toàn thế giới Với vai trò là chủ tịch, Việt Nam luôn đề ra những sáng
kiến, biện pháp để đẩy lùi dịch bệnh, nhất là chủ đề của năm 2020 là "Gắn kết và Chủ động thích ứng".“Gắn kết” tức là ASEAN đoàn kết thống nhất thông qua gắn bó về lợi ích trước tình hình thế giới đầy biến động, phức tạp; “Thích ứng” là sự chủ động trước các
Trang 5biến động, thách thức phi truyền thống, cạnh tranh chiến lược nước lớn và tận dụng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
Thực tế cho thấy, Việt Nam đã thực hiện tốt, chủ động, linh hoạt ứng phó với nhiều diễn biến trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, đặc biệt trước tác động của dịch Covid-19 Theo đó, trong giai đoạn dịch Covid-19 bùng phát nhưng chưa lan rộng, chúng
ta đã kịp thời tổ chức 1 loạt các hoạt động quan trọng: Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN, Hội nghị hẹp Bộ trưởng Quốc phòng, Hội nghị hẹp Bộ trưởng kinh tế ASEAN; Một số cuộc họp SOM của 3 trụ cột cộng đồng; Hội thảo thúc đẩy đầu tư và thương mại nội khối ASEAN đặt nền móng cơ bản cho cả năm
Trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19 lan rộng và diễn biến phức tạp, biên giới nhiều nước bị đóng cửa, đi lại hạn chế, các chuyến bay bị hủy bỏ Hội nghị cấp cao 36 dự kiến tổ chức trực tiếp trong tháng 4 phải lùi đến cuối tháng 6, chuyển sang tổ chức trực tuyến Ứng phó với tình hình trên, ngày 14/4, hội nghị cấp cao đại biểu ASEAN đã họp trực tuyến, ra tuyên bố chung; Kịp thời lập quỹ ASEAN về ứng phó dịch bệnh Covid-19, lập Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp của ASEAN, xây dựng Quy trình chuẩn về ứng phó dịch bệnh của ASEAN, xây dựng kế hoạch phục hồi sau dịch bệnh của ASEAN Trên cương vị Chủ tịch năm ASEAN, Việt Nam cũng thực hiện hỗ trợ khẩu trang, thiết bị
y tế, kít xét nghiệm cho tất cả các nước ASEAN
Như vậy Việt Nam đã làm tốt vai trò của mình đối với Asean, đầy là cơ hội lớn để Việt Nam ghi tên mình với các nước trong khu vực và cả các nước trên thế giới
2 Thách thức đối với Việt Nam
Đại dịch Covid-19 được coi là thách thức nghiêm trọng nhất đối với nhân loại kể
từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai và cũng là thử thách lớn nhất với ASEAN trong hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển Tất cả 10 nước thành viên ASEAN đều đã ghi nhận các trường hợp mắc Covid-19, với tổng cộng hơn 130.000 ca nhiễm bệnh
Không chỉ gây ảnh hưởng tới sức khỏe người dân, đại dịch còn tác động nghiêm
Trang 6nước thành viên cũng như giữa ASEAN và các đối tác bên ngoài Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo ASEAN chỉ tăng trưởng 1% trong năm nay trước khi hồi phục 4,7% trong năm tới Nhiều cuộc họp của ASEAN cũng đã phải hoãn hoặc hủy do tình hình dịch bệnh trên thế giới vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp
Tất cả những thách thức đó đòi hỏi vai trò của nước Chủ tịch ASEAN phải đủ sức bao quát, nắm bắt và điều hành trên cương vị quan trọng của mình, cùng với các thành viên khác tăng cường liên kết, bảo đảm khả năng thích ứng với môi trường đang biến đổi từng ngày
Sự tác động của đại dịch Covid đối với ASEAN nói riêng và thế giới nói chung đã làm cho cả thế giới chao đảo Thách thức về kinh tế của ASEAN đối với người dẫn đầu:
+ Thứ nhất, dịch bệnh đã hạ thấp kỳ vọng tăng trưởng kinh tế của các nước Trong
bối cảnh của cuộc chiến thương mại Trung-Mỹ, tình hình căng thẳng Mỹ-Iran, chiến tranh ở Trung Đông và tính bất ổn của thương mại toàn cầu, các tổ chức nghiên cứu quốc
tế đã hạ thấp dự báo phát triển kinh tế năm 2020 của các nước ASEAN
+ Thứ hai, ngành dịch vụ giữa lúc “ăn nên làm ra” tạm thời đón mùa ảm đạm ASEAN cũng như các nước trên thế giới đã đóng cửa các đường bay cũng như nghiêm ngặt trong việc đi lại của mọi người trên thế giới để tránh lây lan Những biện pháp này
đã khiến lượng du khách vào các nước ASEAN giảm mạnh, doanh thu của các dịch vụ tiêu dùng như vận tải hàng không, du lịch, lưu trú, ăn uống, bán lẻ sụt giảm nghiêm trọng
+ Thứ ba, chuỗi cung ứng tạm thời bị gián đoạn, dẫn đến năng lực sản xuất gia công sụt giảm Hàng loạt các nhà máy bị đóng cửa để đảm bảo cho dịch không bùng phát thêm
Trước thách thức của dịch bệnh Covid 19, Việt Nam cần phải có những biện pháp
để kiểm soát và ngăn chặn lây lan của dịch bệnh, về lâu dài, việc thúc đẩy hợp tác giữa các nước ASEAN cũng rất quan trọng để hỗ trợ phục hồi kinh tế khu vực hậu Covid-19, đặc biệt là trong việc cải thiện các sự cố đối với chuỗi cung ứng
Trang 7Việt Nam phải đối mặt với sự chia rẽ nội bộ nếu không có chính sách thống nhất
từ đó dịch bệnh không được đẩy lùi còn làm cho dịch bệnh bùng phát vì không có sự gắn kết và thống nhất giữa các thành viên
Như vậy trước những thách thức của Đại dịch Việt Nam cần phát huy rõ vai trò của mình, cần linh hoạt chủ động ứng phó với tình hình để đẩy lùi dịch bệnh, phục hồi lại nền kinh tế
KẾT LUẬN
Qua phân tích trên, ta có thể thấy Việt Nam đã thể hiện và phát huy vai trò tích cực, chủ động của nước Chủ tịch ASEAN 2020 đầy trách nhiệm trong việc dẫn dắt ASEAN đối phó với thách thức chưa từng có tiền lệ, góp phần thúc đẩy đoàn kết, thống nhất ASEAN Với đường lối đúng đắn và kinh nghiệm đa phương dày dặn của Đảng và Nhà nước ta, chắc chắn, Việt Nam sẽ đảm đương thành công trọng trách Chủ tịch ASEAN 2020, qua đó tiếp tục nâng cao vị thế đất nước, tăng cường niềm tin, niềm tự hào dân tộc cũng như niềm tin của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam Đây sẽ là thành tựu
to lớn để toàn Đảng, toàn dân ta khởi đầu chặng đường 10 năm hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII (2021)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình Pháp luật Cộng đồng ASEAN- Trường Đại học Luật Hà Nội Chủ biên: Nguyễn Thị Thuận, Lê Minh Tiến, NXB.Công an nhân dân
2 Cổng thông tin ASEAN: https://aseanvietnam.vn/
3 https://thanhuytphcm.vn/tin-tuc/viet-nam-khang-dinh-vai-tro-chu-tich-asean-chu-dong-va-day-trach-nhiem-1491866853
4 https://baoquocte.vn/viet-nam-phat-huy-tot-vai-tro-chu-tich-asean-2020-mac-cho-nhung-thach-thuc-tu-covid-19-116938.html
Trang 85 http://tuyengiao.vn/dua-nghi-quyet-cua-dang-vao-cuoc-song/vai-tro-chu-tich-asean-2020-co-hoi-thach-thuc-va-dinh-huong-cong-tac-thong-tin-doi-ngoai-126357
6 https://vov.vn/the-gioi/nam-chu-tich-asean-2020-thach-thuc-cung-la-co-hoi-cua-viet-nam-887985.vov
7 http://baophunuthudo.vn/article/86349/214/viet-nam-phat-huy-vai-tro-chu-tich-asean-2020-trong-boi-canh-dich-benh-covid-19
8 http://vov1.vn/cac-van-de-quoc-te/viet-nam-dan-dat-asean-doi-mat-voi-thach-thuc-do-dai-dich-covid-19-2662020-c72-60983.aspx
9 https://baoquocte.vn/chu-tich-asean-2020-thoi-co-thach-thuc-moi-trong-boi-canh-moi-107312.html