Thực trạng pháp luật về trách nhiệm bảo hành của tổ chức, cá nhân kinh doanh với người tiêu dùng tại việt nam

Song các quy định này còn mang tính khái quát, chung chung, trong khi đó... Làm cho người tiêu dùng loay hoay không biết chuyển đơn khiếu nại cho bên nào xử lý.

MỞ ĐẦU

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay, đã tạo ra nhiều thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội, và cũng chính nền kinh tế thị trường đã và đnag làm phát sinh nhiều vấn đề tiêu cực, đặc biệt là hành vi xâm phạm đến quyền lợi người tiêu dùng làm ảnh hưởng xấu đến xã hội Theo quy định của pháp luật về việc bảo về quyền lợi người tiêu dùng thì có rất nhiều trách nhiệm được đặt ra cho các tổ chức, cá nhân kinh doanh như: trách nhiệm trong việc cung cấp thông tin, hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng, trách nhiệm cung cấp bằng chứng giao dịch,… Có thể thấy trong các trách nhiệm đó thì trách nhiệm bảo hành hàng hóa là một trong các trách nhiệm thường xuyên bị vi phạm Vì vậy vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng luôn được đặt lên hàng đầu Với những vấn đề trên em lựa chọn đề số 05 trong danh mục bài tập học kì:

“Thực trạng pháp luật về trách nhiệm bảo hành của tổ chức, cá nhân kinh doanh với người tiêu dùng tại Việt Nam.”

NỘI DUNG

1 Trách nhiệm bảo hành của tổ chức, cá nhân kinh doanh với người tiêu dùng tại Việt Nam.

1.1 Khái niệm người tiêu dùng; tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa.

 Khái niệm người tiêu dùng

Khái niệm người tiêu dùng đưỡ ghi nhận tại Khoản 1 Điều 3 Luật bảo vệ quyền lợi

người tiêu dùng năm 2010 quy định:“Người tiêu dùng là người mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cá nhân, tổ chức”.

Như vậy theo quy định của pháp luật thì người tiêu dùng không chỉ bao gồm chủ thể là cá nhân mà còn là các tổ chức, tiến hành mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt các nhân, gia đình hay sinh hoạt của tổ chức đó

 Khái niệm tổ chức, các nhân kinh doanh.

Theo khoản 2 Điều 3 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng quy định: “ Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ là tổ chức, cá nhân thực hiên một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời, bao gồm: a) Thương nhân theo quy định của Luật Thương mại; b) Cá nhân hoạt động thương mại độc lập, thường xuyên không phải đăng kí kinh doanh”

 Khái niệm trách nhiệm bảo hành hàng hóa của tổ chức, các nhân kinh doanh

Theo quy định của Điều 21 Luật bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng quy định trách

nhiệm bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện như sau: “Hàng hóa, linh kiện, phụ kiện được bảo hành theo thỏa thuận của các bên hoặc bắt buộc bảo hành theo quy định của pháp luật Trường hợp hàng hóa, linh kiện,phụ kiện được bảo hành, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện do mình cung cấp”

Như vậy, trách nhiệm bảo hành của tổ chức, các nhân kinh doanh đối với hàng hóa nguời tiêu dùng là: “trách nhiệm bảo hành hàng hóa là trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh trong việc sửa chữa, thay thế hoặc hoàn trả hành hóa đối với người tiêu dùng trong trường hợp hàng hóa đó được các bên thỏa thuận bảo hành hoặc bắt buộc bảo hành theo quy định của pháp luật”

Từ định nghĩa này, có thể thấy trách nhiệm bảo hành của các tổ chức, cá nhân kinh doanh đối với hàng hóa, linh kiện, phụ kiện đối với người tiêu dùng có các đặc điểm sau: Thứ nhất, cơ sở phát sinh trách nhiệm bảo hành là do thỏa thuận của các bên hoặc do pháp luật quy định bắt buộc bảo hành trong những trường hợp nhất định

Thứ hai, trách nhiệm bảo hành thông thường chỉ áp dụng đối với hàng hóa, linh kiện, phụ kiện

Thứ ba, trách nhiệm bảo hành xác được xác lâp trong một thời gian nhất định

1.2 Pháp luật về trách nhiệm bảo hành hàng hóa của tổ chức, cá nhân kinh

doanh hàng hóa.

Bảo hành đối với sản phẩm, hàng hóa được xem như một chiến lược marketting tự do của các tổ chức, cá nhân kinh doanh

Bảo hành được các doanh nghiệp áp dụng với rất nhiều mặt hàng Mặc dù các tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa đã và đang đưa các chương trình bảo hành vào nhiệm vụ của mình Tuy nhiên,vẫn cò một số tổ chức, cá nhân kinh doanh đưa trách nhiệm bảo hành hàng hóa khi thực hiện mua bán chủ là nghĩa vụ cho có để tạo niềm tin với khách hàng, nhưng khi hàng hóa xảy ra vấn đề hoặc bị lỗi, hỏng hóc thì doanh nghiệp lại trốn tránh trách nhiệm hoặc đổ lỗi cho người tiêu dùng

Vì vậy pháp luật đã đưa vào quy định trong nhiều văn bản pháp luật Cùng với sự phát triển của xã hội, pháp luật bảo hành sản phẩm ngày càng hoàn thiện, góp phần quan trọng vào bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ràng buộc trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh, Luật bảo vệ người tiêu dùng đac quy định: Trong trường hợp hàng hóa, linh kiện có bảo hành tổ chức, cá nhân có những trách nhiệm sau:

1 Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện do mình cung cấp

2 Cung cấp cho người tiêu dùng giấy tiếp nhận bảo hành, trong đó ghi nhận rõ thời gian bảo hành Thời gian thực hiện bảo hành không tính vào thời hạn bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện Trường hợp tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa thay thế lịn kiện, phụ kiện hoặc đổi hàng hóa mới thì thời hạn bảo hành linh kiện, phụ kiện hoặc hàng hóa đó được tính từ thời điểm thay thế linh kiện,phụ kiện hoặc đổi mới hàng hóa

3 Cung cấp cho người tiêu dùng hàng hóa, linh kiện,phụ kiện tương tự để sử dụng tạm thời hoặc có hình thức giải quyết khác được người tiêu dùng chấp nhận trong thời hạn bảo hành

4 Đổi hàng hóa, linh kiện, phụ kiện mới tương tự hoặc thu hồi hàng hóa, linh kiện, phụ kiện và trả lại tieend cho người tiêu dùng trong trường hợp hết thời gian thực hiện bảo hành mà không sửa chữa được hoặc không khắc phục được lỗi

5 Đổi hàng hóa, linh kiện, phụ kiện mới tương tự hoặc thu hồi hàng hóa và trả lại tiền cho người tiêu dùng trong trường hợp đã thực hiện bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện từ ba lần trở lên trong thời hạn bảo hành mà vẫn không khắc phục được lỗi

6 Chịu chi phí sửa chữa, vận chuyển hàng hóa, linh kiện, phụ kiện đến nơi bảo hành và từ nơi bảo hành đến nơi cu trú của người tiêu dùng

7 Chịu trách nhiệm về việc bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện cho người tiêu dùng cả trong trường hợp ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác thực hiện việc bảo hành Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã đưa ra các tình huống, trường hợp để bảo vệ người yếu thế trong mối quan hệ này Người yếu thế chính là người tiêu dùng vì mọi thỏa

thuận trong mối quan hệ phát sinh này đều do bên bán quy định người tiêu dùng chỉ có thể chọn hoặc không chọn chứ không có quyền thay đổi các điều khoản thỏa thuận

2 Thực trạng pháp luật về trách nhiệm bảo hành của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa đối với người tiêu dùng.

2.1 Quy định về trách nhiệm bảo hành hàng hóa nói chung.

Để đảm bảo quyền lợi chính đáng của số đông người tiêu dùng , chế định về bảo hành hàng hóa được các nhà làm luật đưa vào trong nhiều văn bản pháp luật, đặc biệt được quy định rõ tại Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

- Trách nhiệm cung cấp giấy bảo hành

Giấy bảo hành là một sự đảm bải bằng văn bản, được phát hành cho người mua bởi nhà sản xuất, cam kết sẽ sửa chữa hoặc thay thế sản phẩm nếu cần thiết trong khoảng thời gian nhất định

Về mặt thời hạn là một lá thư bảo hành sẽ nêu rõ khoảng thời gian bảo hành có hiệu lực đối với sản phẩm Khoảng thời gian bảo hành có thể từ vài tuần đến hơn 12 năm Về mặt thanh toán thì bảo hành trong một khoảng thời gian cụ thể thường là miễn phí khi bạn mua sắm lần đầu Tuy nhiên, bảo hành đôi khi sẽ mất phí dưới hình thức chính sách bảo hiểm

Về mặt pháp lý thì giấy bảo hành là một văn bản pháp lý có thể được sử dụng hợp pháp để kiện người bán/nhà sản xuất nếu các dịch vụ đã cam kết không được thực hiện đầy đủ nghĩa vụ

Theo khoản 2 Điều 8 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng về “Quyền của người tiêu dùng”quy định: “Được cung cấp thông tin chính xác,đầy đủ về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; nội dung giao hành hóa, dịch vụ; nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa; được cung cấp hóa đơn, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch và thông tin cần thiết khác về hàng hóa, dịch vụ mà người tiêu dùng đã mua, sử dụng”

Theo khoản 5 Điều 12 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng về : “ Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ trong việc cung cấp thông tin về hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng ” quy định cung cấp hướng dẫn sử dụng, điều kiện, thời hạn, địa điểm, thủ tục bảo hành trong trường hợp hàng hóa, dịch vụ có bảo hành

- Trách nhiệm cung cấp cho người tiêu dùng hàng hóa, linh kiện, phụ kiện tương tự để sử dụng tạm thời hoặc có hình thức giải quyết khác được người tiêu dùng chấp nhận trong thời gian bảo hành.

Việc cung cấp cho người tiêu dùng hàng hóa, linh kiện, phụ kiện tương tự để sử dụng tạm thời là một trong những điều vô cùng cần thiết đối với họ Khi khách hàng là người tiêu dùng bỏ ra một số tiền để mua những sản phẩm, hàng hóa là họ đang có nhu cầu sử dụng Trong trường hợp hàng hóa, sản phẩm cần được bảo hành thì tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa cần phải báo với nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp sản phẩm để kịp thời cung cấp hàng hóa, linh kiện,phụ kiện tương tự cho người tiêu dùng sử dụng đáp ứng nhu cầu của họ

- Trách nhiệm đổi hàng hóa tương tự hoặc trả lại tiền cho người tiêu dùng khi khắc phục được lỗi.

Việc đổi hàng hóa tuownh tự hoặc trả lại tiền cho người tiêu dùng khi không khắc phục được lỗi là một trong những ddeeieuf khoản bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng là

vô cùng quan trọng

Theo khoản 4 Điều 21 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng về “Trách nhiệm bảo

hành hàng hóa, linh kiện,phụ kiện” quy định: “Đổi hàng hóa, linh kiện, phụ kiện mới tương tự hoặc thu hồi hàng hóa, linh kiện, phụ kiện và trả lại tiền cho người tiêu dùng trong trường hợp hết thời gian thực hiện bảo hành mà không sửa chữa được hoặc không khắc phục được lỗi”

Theo khoản 5 Điều 21 Luât bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng về “Trách nhiệm bảo

hành hàng hóa, linh phụ kiện” quy định: “Đổi hàng hóa, linh kiện, phụ kiện mới tương tự hoặc thu hồi hàng hóa và trả lại tiền cho người tiêu dùng trong trường hợp đã thực hiện

bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện từ ba lần trở lên trong thời hạn bảo hành mà vẫn không khắc phục được lỗi”

- Trách nhiệm sủa chữa, vận chuyển hàng hóa đến nơi bảo hành và từ nơi bảo hành đến nơi cư trú của người tiêu dùng.

Trách nhiệm sửa chữa, vận chuyển hàng hóa đến nơi bảo hành và từ nơi bảo hành đến nơi cư trú của người tiêu dùng là việc tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa phải có trách nhiệm đối với người tiêu dùng trong việc giúp người tiêu dùng nhanh chóng đươc bảo hành và việc bảo hành thuận lợi nhất Việc áp dụng phương thức bảo hành này cũng góp phần mang lại uy tín cho tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa đối với người tiêu dùng Theo khoản 6 Điều 21 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng về Trách nhiệm bảo

hành hàng hóa,linh phụ kiện quy định: “Chịu chi phí sửa chữa, vận chuyển hàng hóa, linh kiện, phụ kiện đến nơi bảo hành và từ nơi bảo hành đến nơi cư trú của người tiêu dùng”

- Trách nhiệm bảo hành hàng hóa cho người tiêu dùng trong trường hợp ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác thực hiện bảo hành

Giấy ủy quyên là một văn bản pháp lý trong đóghi nhận việc người ủy quyền chỉ định người được ủy quyền đại diện mình thực hiện một hoặc nhiều công việc trong phạm vi quy định của giấy ủy quyền Việc lập giấy ủy quyeend có 02 trường hợp xảy ra:

Một là, ủy quyền đơn phương, tức là Giấy ủy quyền không có sự tham gia của bên nhận ủy quyền Việc lập giấy ủy quyền không đòi hỏi bên nhận ủy quyền phải đồng ý và không có giá trị bắt buộc bên nhận ủy quyền phải thực hiện các công việc ghi trong giấy

Do vậy,nếu sau khi Giấy ủy quyên được lập mà bên nhận ủy quyền không thực hiện công việc theo cam kết thì bên ủy quyền cũng khong có quyền yêu cầu bên nhận ủy quyền phải thực hiện, kể cả việc bồi thường thiệt hại nếu có

Hai là, ủy quyền có sự tham gia của các bên ủy quyền Trường hợp này về hình thức là giấy ủy quyền nhưng về bản chất là hợp đồng ủy quyền Nếu có tránh chấp được áp dụng theo hợp đồng ủy quyền để giải quyết

Theo khoản 7 Điều 21 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng về “Trách nhiệm bảo

hành hàng hóa, linh phụ kiện” quy định : “Chịu trách nhiệm về việc bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện cho người tiêu dùng cả trong trường hợp ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác thực hiện việc bảo hành”

Nhìn chung các quy định của pháp luật Việt Nam về trahs nhiệm của các tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa của người tiêu dùng có thể thấy:

Đã hình thành hệ thống văn bản pháp luật và cơ quan quản lý từ Trung ương đến địa phương, hệ thống các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, việc tiếp nhận, giải quyết,khiếu nại, thu hồi sản phẩm khuyết tật để bải hành, thực thi trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh đã được thực hiện

Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là Luật trực tiếp điều chỉnh về trách nhiệm bảo hành cho thấy ý thức của các tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa đã được nâng cao lên rõ rệt

2.2 Những kết quả đạt đượ và những hạn chế của pháp luật vê trách nhiệm bảo

hành của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa đối với người tiêu dùng

2.2.1 Những thành tựu đạt được của pháp luật

Vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được pháp luật ghi nhận và bảo vệ Nhìn chung có thể đánh giá các quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nói chung và quy định của pháp luật về trách nhiệm bảo hành của cá nhân, tổ chức kinh doanh hàng hóa đối với người tiêu dùng nói riêng đã có những ưu điểm sau:

Thứ nhất, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa về việc cung cấp thông tin hàng hóa cho người tiêu dùng đầy đủ và chính xác cao

Thứ hai, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa đã năm rõ nghĩa vụ bảo hành hàng hóa

do mình cung cấp cho người tiêu dùng

Thứ ba, việc cung cấp giấy chứng nhận bảo hành hàng ngày càng được người tiêu dùng yêu cầu nhiều hơn nhằm mục đích tự bảo vệ cũng như tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa tự nhận thức được tầm quan trọng đẻ tạo uy tín với khách hàng

Thứ tư, các tổ chức, các nhân kinh doanh hàng hóa đã yêu cầu nhà sản xuất cung cấp những hàng hóa tương tự để giúp cho người tiêu dùng đáp ứng được nhu cầu trong thời gian bảo hành

Thứ năm, việc đổi trả hàng hóa tương tự hoặc trả lại tiền trong trường hợp hàng hóa được bảo hành 03 lần mà chưa khắc phục được lỗi đã và đang được tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa giúp khách hàng phản hồi tới nhà sản xuất nhiều hơn

Thứ sau, việc ủy quyền cho bên thức ba để bảo hành sản phẩm đã được nhà sản xuất và tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa thống nhất cụ thể, hiện tượng đùn đẩy trách nhiệm giữa các bên được hạn chế

Thứ bảy, các tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa có nghĩa vụ giải quyết khiếu nại cho người tiêu dùng Về cơ bản việc giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng đã phần nào được các tổ chức, cá nhân kinh doanh chú trọng

Thứ tám, trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong trường hợp hàng hóa

do mình cung cấp gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng được các tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa ý thức hơn

2.2.2 Những hạn chế của pháp luật.

Về cơ bản luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được quy định đầy đủ các trách

nhiệm bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng nói chung và trách nhiệm bảo hành hàng hóa nói riêng Song các quy định này còn mang tính khái quát, chung chung, trong khi đó

các văn bản hướng dẫn thi hành về vấn đề này không hướng dẫn cụ thể nên việc thực hiện trên thực tế còn gặp nhiều bất cập, vướng mắc Điều đó thể hiện ở các nội dung sau: Thứ nhất, những quy định của pháp luật và văn bản hướng dẫn thực thi hiện hành chưa có chế tài đặc thù để đủ sức răn đe, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật của tổ chức, cá nhân kinh doanh Vì vậy vẫn còn hiện tượng tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa vẫn coi thường pháp luật và không bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

Ví dụ: Điều 75 Nghị định số 185/2013 NĐ-CP năm 2013 mức phạt áp dụng tối đa cho các hành vi vi phạm về trách nhiệm bảo hành của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa đối với người tiêu dùng ở mức 5-500 triệu đồng

Thứ hai, hệ thống quản lý cơ quan Nhà nước chưa hoàn thiện khiến cho việc phối hợp và triển khai công tác bảo vệ quyền lợi bảo hành của người tiêu dùng gặp nhiều khó khăn

Ví dụ: khi tổ công tác quản lý thị trường phát hiện tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa có hành vi bán hàng giải, hàng nhái, hàng kém chất lượng chỉ tịch thu và xử phạt chứ không thông báo cho tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để cùng với những người tieu dùng đó đồ lại quyền lợi cho người tiêu dùng

Thứ ba, việc giải quyết tranh chấp giữa các tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa và người tiêu dùng chưa thực sự hiệu quả

Ví dụ: khi các vụ việc tranh chấp xảy ra trong mối quan hệ mua bán giữa tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa với người tiêu dùng xảy ra thì Tòa án lại đề nghị chuyển sang cho Hội bảo về quyền lợi người tiêu dùng và Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng lại trả lời đây là thỏa thuận dân sự nên không giải quyết được Làm cho người tiêu dùng loay hoay không biết chuyển đơn khiếu nại cho bên nào xử lý

Thứ tư, các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chưa có cơ chế hữu hiệu để hoạt động một cách hiệu quả