Tài liệu ôn thi giáo dục học Tiểu học trường đại học Sư phạm

Tính kết nối và tính tương tác: nghĩa là học tập theo quan điểm của ông phải có sự tương tác giao tiếp xã hội giữa các HS với nhau, giữa hs với môi trường, tính kết nối thể hiện ở chỗ là

GIÁO DỤC TIỂU HỌC 1) CÁC QUAN ĐIỂM

- Quan điểm của Montessteri: quan điểm chính là dạy học thông qua các giác quan

để giáo dục trí tuệ và những thứ khác HS sẽ học tự do, học theo nhu cầu và theo hứng thú Trong cái lớp học của Montesteri theo quan điểm này rất khác biệt với những lớp học bình thường Nó sẽ có những góc này góc kia, ví dụ như góc toan, góc tiếng việt, góc tự nhiên xã hội, góc trò chơi, ngày hôm đó hs đến lớp, thích góc nào thì vô học góc đó Xong Chứ k phải xếp theo môn, thời khóa biểu Môi trường học tập rất đặc biệt, chủ yếu học thông qua dụng cụ học tập bởi vì nó học thông qua các giác quan nên nó cần có dụng cụ học tập Và cái này nó rất mắc tiền trong quan điểm học tập này Những trường học theo quan điểm này, học cụ của

nó rất mắc (Ví dụ: học sinh học 1 bài về hình học nó có 1 khối vuông như này : tròn, vuông, tam giác thì nhà trường cũng phải chuẩn bị những dụng cụ đó.)

- Quan điểm của (dewey or jonny way: k nhớ rõ) là nhắc tới kinh nghiệm, chú trọng giáo dục dựa vào kinh nghiệm cho HS, phải biết HS của mình, kinh nghiệm của nó đang có những gì, trình độ nó tới đâu, kinh nghiệm cuộc sống về vấn đề chuẩn bị dạy.k Dạy học đặc biệt là cho HSTH thì phải tổ chức được các hoạt động trò chơi

và hoạt động lao động Lao động ở đây có nghĩa là thực hành Tính kết nối và tính tương tác: nghĩa là học tập theo quan điểm của ông phải có sự tương tác giao tiếp

xã hội giữa các HS với nhau, giữa hs với môi trường, tính kết nối thể hiện ở chỗ

là thể hiện kinh nghiệm của người học, biết hs có cái gì rồi và phát triển tiếp cái

đó

- Quan điểm của Montessteri: chủ yếu là quan điểm giáo dục trí tuệ, nghĩa là để hình thành trí tuệ cho người học thì giáo dục bằng con đường: caccs giác quan Đầu tiên chú trọng tới tính tự do, tính nhu cầu và hứng thú Hôm đó trẻ muốn học cái gì nó vô lớp nó học, muốn học cái gì lại góc đó lấy đồ dùng ra học Thích học

đồ dung gì trong góc đó thì lấy đồ dung đó K ép buộc nó phải học cái mảng nội dung gì hết, thích cái gì thì chọn cái đó Học theo nhu cầu theo hứng thú Môi trường học tập và học cụ: đối vớiquan điểm này, môi trường học tập phải được thiết kế 1 cách có ý đồ Ví dụ bởi vì nó thích cái gì nó lấy cái đó cho nên đồ dung học tập ở trong lớp học phải được bố trí theo 1 trật tự nhất định: ví dụ: từ thấp đến cao, từ dễ đến khó Học cụ ở đây rất đắt bởi vì học cụ này nó còn kiểm tra lỗi sai của người học khi họ làm nữa, bởi vì học thông qua trải nghiệm, thông qua lỗi Trải nghiệm ở đây được hiểu là nó phải cầm cái đồ đó lên, nó chơi, nó hoạt động

cái món đồ đó thì nó mới nhận ra được cái giá trị trí tuệ đằng sau Có nghĩa là nó biết cái đó là hình vuông, nó biết sắp xếp chiều dài tư thấp đến dài Học thông qua lỗi: ví dụ: sắp xếp theo trạt tụe từ tháp đén cao, tự nhiên đang 1 hàng đó có 1 cái bị sập xuống thì tự nó biết là không đúng rồi, sửa lại Có nghĩa là tự học, tự nhận thấy lỗi, tự chơi với học cụ xong rồi phát hiện ra chơi vậy là sai, chơi vậy là đúng, thì nó mới nhận ra cái tri thức đằng sau đó Nó không có hệ thống thi đua khen thưởng, cứ học thôi, cần thì giáo viên lại khích lệ, động viên khi nó giành được chiến thắng, nó làm sai thì k có mắng , xử phạt, sai rồi thì bảo con làm lại đi Còn

nó làm đúng rồi thì con tiếp tục đi Như vậy thì giáo viên trong Montesteri họ sẽ là người sắp xếp cái môi trường giáo dục, sắp xếp học cụ, là người đứng quan sát hs trải nghiệm Khi nào nó k làm đc gì, đến bước đường cùng thì lại hướng dẫn cho

nó tí xíu mà thôi, chủ yếu là thông qua quan sát, động viên nó Như vậy thì quan điểm này đối với hsth ở nước ta nó k khớp, vì k thể học như cầu, học theo tụe do, học hứng thú được nó phải học theo chương trình nhất đinhk, nó có thời kháo biểu nhất định Cái quan điểm này xuất phát dành cho lứa tuổi mầm non, nà trẻ mẫu giáo , lúc này nó k đặt nặng vấn đề giáo dục trí tuệ mà giai đoạn mầm non là giai đoạn vui chơi, qua giai đoạn tiểu học mới đến giai đoạn học tập, phát triển nhận thức và trí tuệ Cho nên quan điểm này k phù hợp hoàn toàn với tiểu học Nhưng mà hiện nay người ta có thể vận dụng nó là học qua trải nghiệm, học qua lỗi bằng cách tổ chức thông qua các học cụ Bằng chứng là ở tiểu học nó cũng có những học cụ vui chơi xong thì nhận ra lỗi: ví dụ ghép các mảnh ghép lại với nhau, nếu mà ghép sai thì nó sẽ k ra đc bức tranh hoàn chỉnh

- Vygosky: Thuyết nhận thức, ông là 1 trong những người tiên phong cho cái thuyết nhận thức Thuyết nhận thức không chỉ là kích thích phản ứng nữa mà là xử lí và đánh giá Bên trong não của đứa trẻ bắt đầu có quá trình xử lí đánh giá, suy nghĩ

về kích thích đó Thuyết này khác thuyết hành vi ở chỗ là nó quan tâm tới người học nhận thức ra sao Nếu cái kia chỉ cần biết là tôi đưa ra cho anh nhiệm vụ, anh phải giải quyết thì thuyết này quan tâm đến chuyện là anh nghĩ cái gì và anh giải quyết ra sao Nếu giống thuyết hành vi thì dạy học thầy sẽ chỉ quan tâm là đưa ra nhiệm vụ sơ đồ tư duy thì tụi nó sẽ vẽ thành sơ đồ tư duy Nhưng mà thuyết nhận thức phải nhìn thấy được rằng nó nghĩ cái gì mà nó vẽ cái sơ đồ như vậy Dạy học theo hướng này là phải cho người học nói lên suy nghĩ của mình, bởi vì giáo viên của chúng ta có thể suy luận được người học đang nghĩ như thế nào nhưng k thể nào suy nghĩ đúng được Cái quá trình xử lí và đánh giá thông tin nó bao gồm những cái việc là xác định, phân tích , hệ thống hóa các sự kiện trong đó, nhớ lại những kiến thức đã học để giải quyết vấn đề, phát triển hình thành tri thức mới.Thuyết về vùng phát triển gần(*), hay gọi là vùng phát triển gần nhất Vùng

ZPD: ( ví dụ: có 1 đứa trẻ nó muốn chạm được cây cờ, nó đang rất buồn, có 1 người lớn hơn lại động viên nó, cố lên con mình đi k đc đg này mình đi đg khác Với cây thang này thì nó lên đc, vừa Cố lên cố lên, leo lên đc, cuối cùng lên ăn mừng với nó.) , đó là vùng phát triển gần Nếu như vẽ ra 3 vòng tròn, 1 vùng là biết hết, cái gì cũng biết, 1 vùng là cái gì cũng k biết, vậy vòng lớn nhất là chưa biết, không biết cái giữa là zpd, vùng phát triển gần Vùng phát triển gần là cái vùng mà ở đó học sinh có thể biết được, có thể phát triển được tri thức với điều kiện là được tổ chức hướng dẫn Kiến thức của giáo dục học tiểu họcn nó nằm trong vùng có thể biết được nhưng nếu bảo đi sâu hơn nữa thì nó nằm ở vùng k thể biết được Theo thuyết nhận thức, người học hiểu thế giới thực, giống với jonnyway: học tập là thực tế cuộc sống Chú trọng tới quá trình học tập và quá trình tư duy Ở đây bắt đầu nhắc tới quá trình học tập chứ k phải là sự kiện học tập, nghĩa là học tập của người học nó phải diễn ra trong 1 giai đoạn, 1 quá trình: tiếp nhận thông tin phải xử lí rồi mới phản hồi lại, cái tư duy ở đây là kiểu giải quyết vấn đề Nội dung dạy học phức hợp: trong cuộc sống của chúng ta, một chuyện gì đó nó tồn tại phức hợp: ví dụ đi chợ mua cá, để mua được cá tười phải vận dụng kiến thức của lĩnh vực tự nhiên xã hôi, sinh học, toán, đạo đức, tiếng việt, kĩ năng mềm, kĩ năng giao tiếp Vì chú trọng vào qua trình tư duy nên phải trú trọng vào phương pháp dạy học Học nhóm có vai trò quan trọng: nhấn mạnh học nhóm, văn hóa và xã hội là 1 trong những lĩnh vực mà Vygotsky nghiên cứu trong đó thuyết quan trọng là thuyết kiến tạo xã hội Nếu như cách dạy học của thuyết hành vi là giáo viên truyền cho học sinh thì theo thuyết nhận thức này thì giáo viên cuãng dạy, cũng giảng nhưng mà bây giờ có sự kết hợp của tự chiếm lĩnh

và vận dụng Học tập là 1 quá trình xung đột nhận thức: nghãi là nó phải xử lí cái thông tin trong đó, tiếp nhận rồi thì phải xử lí với những gì nó có Kiến tạo : tự chiếm lĩnh tri thức đó là tạo dựng tri thức Cộng tác bạn bè, dạy học là 1 quá trình, chú trọng cộng tác xã hội cho nên là mới yêu cầu dạy học theo nhóm Dạy học theo phương pháp này thì phải sử dụng quan sát tổng quát Tổng quát nghĩa là: dạy học phải hỏi học sinh: em nghĩ gì, em hiểu sao, phải quan sát coi trong quá trình

nó làm: tại sao nó làm vậy, cách hs làm làm sao, cho nên nó mới quy ước ra cái chuyện dạy học bằng pp dạy học nào

- Brunner: thuyết kiến tạo 1 trong những người nổi tiếng của lý thuyết kiến tạo Thuyết kiến tạo định hướng theo mô hình dạy học khám phá Kiến tạo là tạo ra tri thức Tri thức thì mang tính chủ quan Tri thức là của nhân loại, nằm ben ngoài nên nó chủ quan Nhưng tiếp thu nó như thế nào là vai trò của chủ thể Tri thức nằm bên ngoài k liên quan nhưng cách tiếp thu tri thức nó mang tính chủ quan Bởi vì nó tính đến yếu tố cá nhân: mỗi người sẽ có 1 cách tiếp thu khác nhau Họ

sẽ tự chọn lọc thông tin khác nhau để đưa vào Nội dung học tập phải tác động vào hứng thú của người học Vấn đề dạy học là 1 vấn đề phức hợp Để học được thì người học và nội dung học tập phải có sự tương tác với nhau Học có nghĩa là khám phá, đi tìm cái gì đó, sau dó giải thích nó, cuối cùng rút ra kết luận Học nhóm: học qua sai lầm là điều có ý nghĩa Vì học qua sai lầm sẽ rút kinh nghiệm cho những lần khác, trở nên tiến bộ hơn Ví dụ cho hs làm máy lọc nước: nó có thể sắp xếp sai thứ tự sỏi đá, ra nước bận, sau khi nhìn lọc nước của ngta về làm lại lại sai, phát hiện ra chỗ sai và làm lại, đúng HS nhận ra đc thứ tự của các lớp vật liệu

để làm ra cái máy lọc nước Thuyết kiến tạo hình thành cái mới trên cái đã và đang

có, quá trình tích cực Qua trình tích cực vì nó phải là quá trình kiến tạo, nó phải tự

đi tìm Đàm phán và điều ứng Theo lý thuyết kiến tạo thì việc học của bạn là việc

bạ phản ánh với những kiến thức cũ Bạn sẽ làm 2 quá trình sau: đàm phán hoặc điều ứng để bạn tạo nên những kiến thức mới

2) CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG ( TR5)

- hoạt động giáo dục theo nghĩa rộng bao gôm 2 phần: dạy học và giáo dục theo nghĩa hẹp Dạy học thì thông qua các môn học, hđ giáo dục theo nghĩa hẹp thông qua hoạt động trải nghiệm Trong hđ trải nghiệm nó bao gồm rất nhiều loại: sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ, hoạt động giáo dục theo chủ đề, hđ câu lạc bộ Chương trình tổng thể quy định những thứ rất chung: về quan điểm xây dựng, về mục tiêu chương trình và mục tiêu từng cấp, yêu cầu cần đạt của mỗi cấp, hệ thống môn học và hđgiáo dục, thời lượng dạy học, định hướng nội dung bắt buộc

ở từng cấp, pp giáo dục, đanhs giá kết quả giáo dục và điều kiện thực hiện chương trình Mục tiêu của từng cấp nghĩa là nó nói chung thôi, nó k nói gì về mục tiêu của từng lớp Chương trình chi tiết và chương trình của các môn trong hoạt động giáo dục nó sẽ nói đc vai trò vị trí của môn học trong việc thực hiện mục tiêu chung này Nó đi cụ thể của thằng này ra, nó có từng lớp và nó có định hướng xây dựng kế hoạch dạy học hay là pp dạy học, hình thức tổ chức dạy học đánh giá của mỗi lớp

- Chương trình tổng thể định hướng phát triển năng lực, quan điểm phát triển năng lực được thể hiện rất rõ trong chương trình Chương trình được xây dựng theo định hướng phát triển năng lực Tìm hiểu về chương trình sẽ tìm hiểu về quan điểm xây dựng ct: ngta xây dựng nó từ đâu, tại sao ngta xây dựng nó Định hướng gì: định hướng phát triển năng lực, 2 là những điểm mới của chương trình: so với thời mình học bây giờ cái ctr này nó có gì khác biẹt, nếu nó khác biệt, vậy thì dạy học mình phải dạy làm sao và cuối cùng là cấu trúc của chương trình tổng thể( tự đọc: là cái mục lục):

+Khái niệm chương trình( tr 5)

+ Chương trình này được thống nhất trong cả nước, cả nước chỉ có 1 chương trình nhưng mà nó được thực hiện linh hoạt, phù hợp với từng địa phương Vì sao?

+ Lấy ý kiến rộng rãi và thực nghiệm trước khi ban hành, được công bố công khai sau khi ban hành Nó là 1 bản cam kết của nhà nước với nhân dân

+ Chương trình học ngày xưa: là sách giáo khao có trước: 1 nhóm tác giả viết sách sau đó ngta thẩm dịnh cuốn sach này được chưa, được rồi thì 1 nhóm tác giả khác dựa vào cuốn sgk viết ra những chuẩn kiến thức kĩ năng, những yêu cầu cần đạt về kiến thức, về kĩ năng mà học sinh cần có đc sau khi học xong bài, sau đó mới đưa ra những pp dạy học, đánh giá Với cách làm này những cái này không có tình kết nối với nhau Cuốn sgk cũ ra đời bằng cách ngta dựa vào ví dụ như toán:

có những lĩnh vực nào, ví dụ như có hình học, đại số, trong hinh học này có những mảng nào, ngta thấy mảng nào dễ nhất, nhỏ nhất ngta bốc vô lớp 1, ngat thấy cái nào tiếp theo thì bốc vô lớp 2, lớp 3 Có nghĩa là nó đucợ viết dựa vào cái chuyên ngành Cái ngành đó có cái gì, ngta bắt đầu chia nhỏ nó ra để đem vô sgk Chương trình mới ra đời theo 1 sơ đồ ngược: để xác định chương trình này, ngat phải dựa vào bối cảnh của thời đại: these giới hiện nay đang ntn, xu hướng phát triển của tg ra làm sao: xu hướng cách mạng công nghiệp 4.0, như vậy là vn phải

đi theo cái định hướng đó Nếu mà đi theo thì cần con người rành về công nghệ, rành về tin học, ngoại ngữ, ít nhất chương trình giáo dục, nhu cầu đất nước là cần những con người có tin học, có công nghê, có tiếng anh Sau khi ngta thấy nhu cầu đát nước cần những cái ngành mũi nhọn đó: ngành công nghệ, ngành tin học, ngoại giao thì ngta mới đưa ra: như vậy con người cần có ở đây là người như thế nào: làm hiệu quả, sử dụng được công nghệ, sử dụng đc tiếng anh ngoại ngữ Để

có con người làm được cái này thì phải đào tạo, giáo dục làm nhiệm vụ đào tạo, nó đưa vô chương trình giáo dục Mục tiêu giáo dục phổ thông gồm 3 cấp: tiểu học, thcs, thpt Nó sẽ định hướng chung là con người trong thời đại hiện nay và cái định hướng sắp tới phải là con người làm chủ được tri thức Con người đó có cá tính, từ cá tính bắt đầu xuất hiện con người có đc kĩ năng, vận dụng hiệu quả vào đời sống Con người có cá tính là người như thế nào, người làm chủ được tri thức

là người ntn Cho nên ngta mới xác định cái yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực Người ta thấy rằng 1 người muốn thành công trong cái thời đại tiếp theo phải

có 2 lĩnh vực: phẩm chat và năng lực 5 phẩm chất: yếu nước, nhân ái, trung thực, trách nhiệm, chăm chỉ Năng lực ngta chia thành 2 nhóm: năng lực chung và năng lực đặc thù Sau khi xác định yêu cầu cần đạt, họ mới đưa nó vô nội dung giáo dục.( Với yêu cầu này tôi muốn con người sử dụng được công nghệ, muốn con người có năng lực công nghệ thì tôi sẽ chọn cái gì tôi dạy Chọn sử dụng đồ công nghệ, chọn giới thiệu về đồ công nghệ, chọn bài tập thực hành về công nghệ, sáng

tạo những sản phẩm công nghệ Và lúc này, có nội dung rồi và để đạt được những yêu cầu cần đạt thì ngta dạy bằng cách nào) Hiện nay, chương trình ra 1 khoảng thời gian rất lâu rồi năm 2018, thì sgk năm vừa rồi mới ra Như vậy thì việc dạy cái gì, chi tiết nữa nó được xuất hiện sau cùng Nó sẽ có tính thống nhất, kết nối ( vì nội dung trong sgk của 1 bài là cái chi tiết nhất gắn liền với bài đó Như vậy,

mà nó lại có trc) Cho nên bài này với bài kia đâu nhất thiết phải thống nhất, môn này với môn kia đâu nhất thiết phải thống nhất Như vậy nó sẽ rời rạc với nhau Sách hiện nay , chúng thống nhất với nhau về yêu cầu, mục tiêu, về nhu cầu, có nghĩa là học xong cuốn sách đó nó nhằm đạt được cái gì.Rồi cái chi tiết nhất nó mới ra Nó thống nhất với nhau bởi chương trình Ví dụ: viết sgk môn toán phải dựa vào chương trình của toán ( Nó giống nhau về quan điểm, kết cấu chung, khác nhau ở nội dung chi tiết: cuốn sách này bảo kể truyện, sách kia bảo hs đóng vai, có thể là yêu cầu giáo dục kĩ năng sống: sách này 3 kĩ năng, sách kia 5 kĩ năng) Cho nên là ngta cho giáo viên tự do linh hoạt trong việc sử dụng sgk bằng cách là bạn có chọn: ví dụ giờ bạn k dạy 5 bạn có thể chọn dạy 3 cái, tôi cảm thấy

3 cái này phù hợp với hs của tôi HS vùng nông thôn : kĩ năng phòng tránh đuối nước, cần thiết nhưng HS thành phố, k có sông nước thì so với những kĩ nắng khác, kĩ nắng đó k cần thiết bằng thì chọn hỏa hoạn hoặc tai nạn giao thông thì nó phù hợp hơn Đối tượng hs ra sao thì chọn và dạy cái nội dung khác nhau Cho nên khi sử dụng sgk ngta cho linh hoạt nhưng rốt cục, hs học xong đều có đc kĩ năng

tự bảo vệ Để chọn được cái này, vai trò của giáo viên: giáo viên phải biết được hs mình có cái gì, hs mình là ai ( chính là cái vùng zpd, dựa vào nó để chọn cái nào cần cho hs, hs mình biết cái gì, bắt đầu chọn và dạy)

- Hiện nay khi xác định nhu cầu phát triển nguồn nhân lực, con người k thể chỉ có IQ: chỉ số thông minh, người ta chú trọng có chỉ số cảm xúc: EQ, AQ: chỉ số 1 con người vượt khó, SQ: chỉ số giao tiếp xã hội, PQ: chỉ số đam mê, yêu thích, CQ: chỉ số phản biện

- CHƯƠNG TRÌNH NÀY LÀ CHƯƠNG TRÌNH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Quan điểm là phát triển năng lực người học, quan điểm này được cụ thể bằng chương trình thì nó sẽ phát triển 2 phần: phẩm chất và năng lực

- Như vậy, 1 người có năng lực thì người đó phải có kiến thức, kĩ năng và thái độ

Và người đó phải vận dụng hiệu quả trong 1 tình huống nào đó Dạy học theo định hướng phát triển năng lực khác với định hướng phát triển nội dung .Định hương sphats triển nội dung là chỉ cần hs học xong biết kĩ năng là đủ nhưng học xong theo định hướng phát triển năng lực là phải làm ra hiệu quả Nếu ngày trc dạy 1 bài đạo đức, học xong hs nêu đc là phải biết nói lời cảm ơn xin lỗi thì bây giờ học xong hs biết cái đó, biết nói ntn, biết lợi ích của việc nói và hs nói ra đc lời nói đó trong lời nói hàng ngày thì mới trở thành người có năng lực Chương trình cũ dạy

theo kiểu biết thì trong kiểm tra đa số kêu cta nhắc lại nhắc lại kể lại, còn ctrinh mới theo kiểu làm nên trong ktra sẽ yêu cầu hs vận dụng những cái này trong 1 tình huống khác nâng cao hơn, hoặc là hs làm ra 1 sản phẩm gì đó Khi mà quan điểm khác nhau thì dạy học khác nhau Nó phải làm đucợ thì khi dạy xong phải tạo môi trường cho nó làm: ví dụ bạn muốn cho hs nói lời cảm ơn xin lỗi thì bạn phải cho hs thảo luận nhóm, thử nói lời cảm ơn và xin lỗi trong nhóm, và quan sát xem trg lúc bạn nói lời cảm ơn và xin lỗi thái độ của bạn đã phù hợp chưa

3)MỘT SỐ ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CTGDPT(**CT2018)

- Chương trình này là chương trình theo định hướng phát triển năng lực người học Quan điểm phát triển năng lực người học cụ thể về chương trình: 1 là hình thành

và phát triển phẩm chất, 2 là hình thành và phát triển năng lực

- 1 số điểm cơ bản của CT:

+ CT này hình thành và phát triển: 5 phẩm chất chủ yêu: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm Năng lực bao gồm năng lực chung và năng lực đặc thù Đây là mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông

+ Mục tiêu của CT GD phổ thông mới

làm chủ kiến thức phổ thông: những cái gì cơ bản nhất về kiến thức học sinh phải

đc học từ lớp 1- lớp12 Vận dụng hiệu quả vào cuộc sống và tự học suốt đời Vận dụng hiệu quả chứ k phải vận dụng không Nếu như trước đây đến lớp 12 hoang mang k biết chọn cái gì hoặc là có những định hướng nghề người học theo nhưng đến lớp 10,11,12 k còn cơ hội để phát triển nữa ví dụ như muốn phát triển năng khiếu về âm nhạc hay mĩ thuật thì lên đến lớp 10,11,12 những môn đó k còn nữa cho nên k phát triển được Như vậy CT này bắt đầu định hướng nghề nghiệp cho người học ở cấp tiểu học đã xuất hiện rồi Xây dựng và phát triển hài hòa các mối quan hệ xã hội Có cá tính, cá tính bắt đầu được nhấn mạnh, chúng ta k sử dụng từ

cá biệt để nói các em học sinh đặc biệt bở vì từ cá biệt bản thân nó mang ý nghĩa tiêu cực chứ k phải tích cực Mình có thể gọi là đặc biẹt hoặc khác biệt chứ k gọi

cá biệt Nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú: người học có nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú, vậy thì CT khi dạy học không chỉ có dạy kiến thức không mà còn tạo cơ hội cho học sinh phát triển đời sống tâm hồn Đơn giản mình

có thể thấy như CT của hoạt động trải nghiệm; cho người học đi khám phá bản thân nó Người học phải khám phá được điểm mạnh điểm yếu của mình, khám phá được biểu cảm, cảm xúc của nó từ cấp tiểu học Nó cũng nhấn mạnh 1 chỗ là đóng góp cho sự phát triển của đất nước và nhân loại Đây là những ý về mục tiêu của

CT Mục tiêu là hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực, mục tiêu cụ thể hơn

là làm những cái này Những cái này gom ra thì nó sẽ là phẩm chất và năng lực (ví dụ: tự học nó thuộc về năng lực tụe chủ và tự học) Như vậy phẩm chất là gì?

(tr37) Phẩm chất là đạo đức con người Đạo đức là những thứ tốt đẹp, nó là lý thuyết định hướng cho hành vi, học xong phải có những hành vi tốt, ứng xử tốt Như vậy khi mình hiểu đièu đó, mình dạy cho hs phẩm chất này không chỉ là nói miệng mà dạy cho tới khi nó có hành vi cụ thể thể hiện nó yêu thiên nhiên Trong đầu nó có ý thức yêu thiên nhiên và nó biểu hiện ra bằng hành vi cụ thể Dạy cho

hs yêu thương gia đình không chỉ nói miệng mà nó phải có những việc làm và cảm xúc cụ thể đối với những thành viên trong gia đình của nó thì khi đó mới đạt đc hiệu quả CT trước đo dạy hs biết là đủ rồi, CT bây giờ là phải làm ra được hành

vi

- Phẩm chất chủ yếu: nhân ái, yêu nước, trung thực trách nhiệm, chăm chỉ CT xác định phẩm chất chủ yếu điều đó có nghĩa là còn nhiều phẩm chất nữa chứ k phải tồn tại 5 phẩm chất này Nhưng đây là 5 phẩm chất bao hàm nhiều thứ trong đây Yêu nước, nhân ái: k thể nói yêu nước lớn hơn nhân ái vì nhân ái được hiểu là yêu thương con người, không yêu đc những người xung quanh thì làm sao yêu đc đất nước Bản thân nó có những cái lồng ghép rất nhiều nhưng tại sao CT lại để đầu tiên thì cũng có những căn cứ Để xác định những cái này, ngta dựa vào rất nhiều những tài liệu trong đó có những cái nghị quyết của Đảng từ những năm trc đó người ta gôm ra hoặc là 5 điều Bac Hồ dạy: yêu tổ quốc, yêu đồng bào Hay ngta xếp như thế này còn dựa vào truyền thống yêu nước của dân tộc ta Họ xếp như vậy cũng có lí do nhưng điều đó k có nghĩa là nó lớn hớn những phẩm chất kia, chúng bằng nhau

- Năng lực trong CT có 2 loại năng lực Năng lực là sự kết hợp giữa tố chất sẵn

có với quá trình học tập, rèn luyện, 1 ngươi thuyết trình hay hoặc là mình khen

người đó có năng lực thì tố chất sẵn có của người đó là giọng nói và rèn luyện ở chỗ chất của cái giọng, giọng vang hay k, tạo điểm nhấn trong câu nói là việc có thể học tập, rèn luyện Khi nói 1 người có năng lực thuyết trình thì người đó phải

có kiến thức, phải có kĩ năng, có được thái độ Ví dụ: người đó phải biết thể hiện giọng nói ntn là phù hợp, sử dụng ngữ điệu ở những chỗ nào, kĩ năng: người đó phải biết cách vận dung ntn để nói ra được, ngắt hơi ntn Như vậy thì người có kiến thức, cái gì cũng biết nhưng k có kĩ năng, k bit làm ntn thì người đó k có năng

lực Cuối cùng, hình thành phát triển qua hoạt động thể hiện ở hiệu quả của hoạt động: điều này nói lên: 1 người có năng lực thuyết trình thì phải đc hình

thành và phát triển qua thuyết trình Qua việc người đó lên thuyết trình 1 bài gì đó trước lớp hoặc thuyết trình trong nhóm hoặc thuyết trình cho người khác nghe Như vậy nếu người đó k thuyết trình thì k có năng lực Muốn hình thành và phát triên năng lực cho ngta thì phải đặt ngta trong 1 hoạt động Vậy thì khi dạy học theo định hướng phát triển năng lực thì phải có đủ 3 cái này chứ không phải có 1

trg 3 Phải tạo điều kiện cho học sinh kết hợp cái sẵn có với cái nó có thể học tập rèn luyện Ví dụ như trong mĩ thuật: cái sẵn có là thi giác, độ nhạy của thị

giác phải có quá trình học tập rèn luyện: độ nhạy về màu sắc của 1 người bình thường với 1 người thợ nhuộm màu thì người thợ dệt sẽ hơn hẳn vì họ thường

xuyên làm việc với chỉ màu Huy động tổng hợp các nguồn lực: kiến thức kĩ năng thái đồ, cuối cùng phải thể hiẹn qua hoạt động và hiệu quả hoạt động.

- Cuối cùng trong ct năng lực có 2 nhóm: 1 là năng lực cốt lõi, 2 là năng lực đặc biêt Cốt lõi là cái mà ai cũng cần phải có, đặc biệt là có người có, có người không Năng lực đặc biệt k cần thiết cho cuộc sống bình thường 1 người mà k có năng lực đặc biệt thì họ vẫn sống bình thường Năng lực cốt lõi gồm 2 mảng: năng lực chung và năng lực đặc thù Cái chung là môn nào cũng làm được, hoạt động giáo dục nào cũng phát triển được, còn 7 cái đặc thù có môn làm đc có môn không, nó

k phải là mũi nhọn, nó vẫn có thể tồn tại được trong môn đó Ví dụ năng lực tính toán trong môn tiếng việt không phát triển được, năng lực tính toán phát triển được trong môn toán Tổng cộng 10 năng lực cốt lõi và 1 nhóm năng lực đặc biêt Không có năng lực ngôn ngữ thì nói k ai hiểu, k có năng lực tính toán thì trong cuộc sống gặp nhiều khó khăn  PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNH

THÀNH THÔNG QUA: 1 LÀ THÔNG QUA NỘI DUNG DẠY HỌC (ví dụ như bài Quan tâm chăm sóc người thân trong gia đình, bài đó chính là nội dung dạy học, nội dung đó phát triển phẩm chất quan tâm chăm sóc người thân trong gia đình Thông qua nội dung dạy học, nó phát triển cái phẩm chất

đó lun Bản thân nội dung dạy học cũng chính là phẩm chất đó lun Hoặc là

hs học về bài cây xanh, hs bài đó hs yêu thiên nhiên, phẩm chất là yêu nước, biểu hiện của yêu nc là yêu thiên nhiên, đó người ta gọi là thông qua nội dung dạy học.) 2 LÀ: KHÔNG CÓ KIẾN THỨC THÌ K CÓ NĂNG LỰC NHƯNG KIẾN THỨC CẦN CHỌN LỌC VÀ KHAI THÁC HỢP LÍ (muốn phát triển năng lực nào thì chọn kiến thức ấy chứ k phải là chọn hết.) Người ta thường nói thông qua pp dạy học và môi trường gduc có thể hình thành phẩm chất và năng lực cho hs Bây giờ có những khi nội dung dạy học k liên quan đến phẩm

chất nào hết nhưng có phát triển phẩm chất đc k? Nội dung dạy học: cộng 2 số có

2 chữ số, nội dung k có phẩm chất nhưng có thể dạy cho hs phẩm chất trung thực hay k? Vẫn có thể phát triển đc phẩm chất trung thực nhưng so với phẩm chất chăm chỉ: thường xuyên hoàn thành nhiệm vụ học tập thì đối với cái bài cộng 2 số

có 2 chữ số, phát triển phẩm chất chăm chỉ dễ hơn Mình chỉ cần ở đầu bài nhắc nhở hs; chúng ta cần thường xuyên hoàn thành nhiệm vụ học tập vì…nhiệm vụ của cta ngày hôm nay có mấy nhiệm vụ, bao nhiêu bạn đã hoàn thanh, xong tuyên dương học sinh Còn trung thực thì chúng ta phải tạo tình huống, tạo đủ thứ,

ngừng lại giáo dục vì nó k phù hợp với bài này cho nên phải đi đg vòng, nhưng chăm chỉ phù hợp với bài này Hoặc là bài lọc nước đơn giản trong môn khoa học lớp 4: nội dung của bài này chính là dạy cái trách nhiệm với môi trường sống, vậy giờ muốn làm , xong có trách nhiệm với bản thân đc hay k: được vì phát triển chỗ sinh hoạt nề nếp: làm xong dọn dẹp cho gọn gàng, đó là giáo dục ý thức sinh hoạt

nề nếp, rõ ràng trách nhiệm của bản thân nó k liên quan gì tới bài lọc nước hết mà

nó đc tổ chức thông qua pp dạy học thực hành làm thí nghiệm, Cái kết làm thí nghiệm luôn luôn là dọn dẹp đồ dung thí nghiệm Vậy thì tôi dùng pp dạy học thực hành, tôi yêu cầu hs làm thí nghiệm, báo cáo thí nghiệm, dọn dẹp đồ dùng, cuối cùng có đánh giá cái phần đó: nhóm nào đã dọn dẹp đồ dùng 1 cách gọn gàng ngăn nắp Pp dạy học luôn luôn đi kèm với pp đánh giá Thông qua pp dạy học tôi

có thể phát triển trách nhiệm với bản thân Môi trường giáo dục có thể phát triển phẩm chất: ví dụ nhóm này quên dẹp, thấy nhóm kia dẹp rồi cũng sẽ dẹp theo Môi trường giáo dục sẽ tự động giáo dục hình thành cho cái phẩm chất đó, nếu đó là môi trường giáo dục tốt, hoặc là cô vào lớp, các bạn đứng lên chào có mình nằm

dài quên chào thì bạn kế bên sẽ nhắc Phẩm chất và năng lực có thể hình thành được thông qua nội dung hoặc là thông qua phương pháp Ví dụ: năng lực giao

tiếp và hợp tác: trong bài lọc nc, nội dung của nó k liên quan đến giao tiếp và hợp tác nhưng nếu chúng ta tổ chức cho các em đó làm việc nhóm và yêu cầu các em

đó sử dụng hình ảnh cái mô hình nhóm mình làm ra để thuyết trình thì khi đó nhóm đó có sử dụng ngôn ngữ kết hợp với hình ảnh thực tế để trình bày thông tin

và ý tưởng Nội dung k có nhưng thông qua pp làm việc nhóm kết hợp với pp thuyết trình, ta đã giáo dục cho hs đc năng lực chung: năng lực giao tiếp và hợp tác  Phẩm chất là cái đích đạo đức, mà cái đạo đức hướng tới theo cái định

hướng này là làm ra hành vi cho nên ct mình mới ghi là những đức tính tốt đẹp thể hiện ngoài hành vi Năng lực cũng được thể hiện bằng việc làm mà làm hiệu quả Đây là điểm khác biệt lớn nhất của CT so với trước đó (Nếu

trc đó chúng ta học xong nhắc lại thuộc lòng là đc, còn bây giờ sẽ vận dụng 1 tình huống nào đó, lên trả bài cho tình huống để giải quyết, giải quyết xong k cần nhắc lại lý thuyết, rõ ràng để giải quyết đc tình huống đó người đó phải vận dụng lí

thuyết.) Có thể phát triển phẩm chất và năng lực thông qua nội dung dạy học hoặc pp dạy học và môi trường giáo dục.

- Dạy học theo định hướng phát triển năng lực có 3 phương hướng chính: 1 là

phân hóa, 2 là dạy học tích hợp 3 là dạy học thông qua hoạt động Dạy học

phân hóa là (tr36) Dạy học tích hợp(tr36) Nói chung dạy học phân hóa trong

lớp: có bạn giỏi mảng này, có bạn giỏi mảng kia, có bạn có năng khiếu lĩnh vực này, năng khiếu lĩnh vực kia CT này yêu cầu là phát triển luôn năng khiếu cho hs nên là tối đa tiềm năng của hs là ở chỗ đó: bạn có năng khiếu về mảng nào bạn sẽ