Giáo án lịch sử 6 chân trời sáng tạo

Bài tập 5, HS vận dụng kiến thức đã học để lí giải về một vấn để của thực tiễn hiện nay - việc làm với các di tích lịch sử qua ví Tôn trọng kỉ vật của gia đình.. Lịch sử là những gì đã q

Trang 1

CHƯƠNG I: TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ

Hiểu được lịch sử là những gì diễn ra trong quá khứ

Nêu được khái niệm "lịch sử'và "môn Lịch sử'

Giải thích được vì sao cẩn thiết phải học lịch sử

Nhận diện và phân biệt được các nguổn sử liệu cơ bản

Giải thích được ý nghĩa và giá trị của các nguồn sử liệu

Bài tập 5, HS vận dụng kiến thức đã học để lí giải về một vấn

để của thực tiễn hiện nay - việc làm với các di tích lịch sử qua ví

Tôn trọng kỉ vật của gia đình

Có thái độ đúng đắn khi tham quan di tích lịch sử, bảo tàng

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên

Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho HS

Trang 2

Một số tranh ảnh được phóng to, một số mẩu chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với nộidung bài học.

Máy tính, máy chiếu (nếu có)

a Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học

cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh

đi vào tìm hiểu bài mới

b Nội dung: HS dưới sự hướng dẫn của GV xem tranh ảnh để trả lời các câu hỏi

theo yêu cầu của giáo viên

c Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức

d Tổ chức thực hiện:

- GV có thể chia lớp thành từng nhóm hoặc hoạt động cá nhân Tuỳ theo sự hứngthú của HS, yêu cẩu các em mô tả lớp học của mình ở thời điểm hiện tại Có em vêbiếm hoạ, có em vẽ tranh, nhiều nhất là viết một đoạn văn Sau đó, GV kể một câuchuyện mang tính giả định xảy ra khoảng 100 năm

- Sau, năm 2121 Các nhà sử học tìm thấy những miêu tả của HS trong thư viện mộttrường học Họ gọi những văn bản đó là tư liệu lịch sử và nội dung miêu tả củanhững văn bản là: Lịch sử giáo dục Việt Nam đẩu thế kỉ XXL

- GV hỏi tiếp: Những miêu tả của các em có giống nhau không?

- Những miêu tả đó có những điểm chung - phản ánh quá khứ

- Nhưng những miêu tả cũng có những điểm không giống nhau - vì nó mangdấu ấn chủ quan của người làm ra nó

- GV nêu vấn đề: Vậy lịch sử có phải là những gì diễn ra trong quá khứ? Làmthế nào để viết ra một câu chuyện lịch sử gẩn đúng với sự thật nhất? Vì sao phải họclịch sử?

- Phương pháp K - w - L cũng có thể là sự lựa chọn (xem trước hoạt động họctập trước khi trình bày nội dung mới)

- Tiết 1: chủ để: Lịch sử là gì?

Trang 3

- Tiết 2: chủ để: Làm thế nào để biết và dựng lại lịch sử.

I LỊCH SỬ VÀ MÔN LỊCH SỬ

a Mục tiêu: HS rút ra được khái niệm

b Nội dung: GV sử dụng phương pháp vấn đáp hướng dẫn các nhóm HS thực hiện

c Sản phẩm học tập: trả lời được các câu hỏi của giáo viên

Trang 4

Hoạt động 1:

B1: Giao nhiệm vụ

Khái niệm lịch sử được hiểu như thế nào?

Em hãy nêu một ví dụ cụ thể

Theo em, những câu hỏi nào có thể được

đặt ra để tìm hiểu về quá khứ khi quan sát

hình 1.1

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao

GV mở rộng khái niệm môn Lịch sử: là

một môn khoa học với chức năng phục

dựng lại cuộc sống của con người trong

quá khứ (lịch sử được con người nhận

thức)

Từ việc hiểu lịch sử là những gì diễn ra

trong quá khứ, GV yêu cầu HS vấn để 2:

nêu được một vài ví dụ về lịch sử Ví dụ:

ngày 2-9- 1945 là một sự kiện đã xảy ra

trong quá khứ (là lịch sử)

B3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo

luận

- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV có

thể gọi HS trình bày sản phẩm của mình

B4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ

GV chính xác hóa các kiến thức đã hình

thành cho học sinh

Lịch sử là những gì đã qua, đã xảy ra

trong quá khứ, bao gồm mọi hoạt động

và kinh nghiệm của con người từ khicon người xuất hiện đến nay (lịch sửhiện thực)

B1:

GV lưu ý để hướng dẫn hoạt động này, HS

phải đọc - hiểu mục "Em có biết" quan sát

hình 1.1 để bắt đầu phát triển kĩ năng phân

tích hình ảnh

Môn Lịch sử là môn học tìm hiểu vềlịch sử loài người, bao gồm toàn bộnhững hoạt động của con người và xãhội loài người trong quá khứ

Trang 5

Trước khi trả lời câu hỏi, GV để I nghị HS

tự tìm hiểu Điện Kính Thiên là gì? Hoặc

GV có thể cung cấp thông tin Lưu ý chỉ

cẩn tập cho HS đặt câu hỏi, không cẩn các

em trả lời những câu hỏi đó Câu hỏi bắt

đẩu bằng những từ: Khi nào? Ở đâu? Ai

liên quan đến? (HS chỉ cần trả lời tổ tiên

chúng ta đã làm ra tác phẩm nghệ thuật

đó), Rồng đá trước thềm Điện Kính Thiên

có ý nghĩa gì với hiện tại?

luận

vụ

GV chính xác hóa các kiến thức đã hình

thành cho học sinh

Trang 6

II VÌ SAO PHẢI HỌC LỊCH SỬ

a Mục tiêu: HS biết được vì sao phải học lịch sử.

b Nội dung: GV sử dụng phương pháp vấn đáp.

Trang 7

B1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

Có ý kiến cho rằng: Lịch sử là những gì đã

qua, không thể thay đổi được nên không

cần thiết phải học môn Lịch sử Em có

đồng ỷ với ỷ kiến đó không? Tại sao?

Em hiểu thế nào về từ “gốc tích ” trong

câu thơ bên dưới của Chủ tịch Hồ Chỉ

Minh? Nêu ý nghĩa câu thơ đó

Tại sao ngày Gio Tổ Hùng Vương được

xem là một ngày lễ lớn của dân tộc Việt

Nam?

- GV chỉ chú ý câu trả lời của HS hợp lí

theo hai hướng: Lịch sử đã qua, không thể

thay đổi được nên không có giá trị gì; Lịch

sử đã qua, không thể thay đổi được nên

cẩn biết để rút ra những bài học kinh

nghiệm cho hiện tại và tương lai

luận

- HS khác lắng nghe, thảo luận thêm, bổ

sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản

phẩm của cá nhân

vụ

GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của

HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS

Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành

cho học sinh

Học lịch sử để hiểu biết về cội nguồncủa bản thân, gia đình, dòng họ, dântộc, và rộng hơn là của cả loài người;biết trong quá khứ con người đãsống, đã lao động để cải tạo tự nhiên,

xã hội ra sao,

Học lịch sử giúp đúc kết những bàihọc kinh nghiêm vế sự thành công vàthất bại của quá khứ để phục vụ hiệntại và xây dựng cuộc sống trongtương lai

Trang 8

GV rút ra kết luận: Tại sao cần học lịch

sử?

- Dự kiến:

Sử ta: lịch sử của đất nước Việt Nam ta;

Gốc tích: lịch sử hình thành buổi đẩu của

đất nước Việt Nam, là một phẩn của lịch

sử đất nước ta -"sử ta"

Ý nghĩa: người Việt Nam phải biết lịch sử

của đất nước Việt Nam như vậy mới biết

được nguổn gốc, cội nguổn của dân tộc

luận

vụ

cho học sinh

Học lịch sử để biết được cộinguồn của tổ tiên, quê hương, đấtnước; hiểu được ông cha ta đã phảilao động, sáng tạo, đấu tranh như thếnào để có được đất nước ngày nay.Học lịch sử còn để đúc kết những bàihọc kinh nghiệm của quá khứ nhằmphục vụ cho hiện tại và tương lai

Trang 9

-

III KHÁM PHÁ QUÁ KHỨ TỪ CÁC NGUỒN SỬ LIỆU

a Mục tiêu: Nhằm giúp HS phân biệt được tư liệu truyền miệng, chữ viết, hiện vật.

b Nội dung: GV sử dụng phương pháp vấn đáp.

Trang 10

Tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư

liệu chừ viết có ỷ nghĩa và giá trị gì?

GV mở rộng câu trả lời cho HS: Ý nghĩa

chung của tư liệu: Quá khứ đã qua và

không thể quay lại, chỉ còn nguổn sử liệu

chứa đựng những dấu vết của người xưa là

ở lại với chúng ta Bởi thế ngay từ thế kỉ

XIX, nhà sử học Pháp Langlois Sh

Seniobos đã khẳng định: "Không có cái gì

có thể thay thế tư liệu - không có chúng thì

không có lịch sử' Có thể hình dung tư liệu

vụ

cho học sinh

Quá khứ đã qua và không thểquay lại, chỉ còn dấu tích của ngườixưa là ở lại với chúng ta và được lưugiữ dưới nhiều dạng khác nhau Đóđược gọi là nguồn sử liệu hay tư liệulịch sử

Có nhiều nguồn tư liệu khác nhaunhư tư liệu truyền miệng, tư liệu hiệnvật, tư liệu chữ viết, Trong cácnguồn tư liệu đó, có những tư liệuđược gọi là tư liệu gốc

Tại sao tư liệu gốc lại có giá trị lịch sử xác

Tư liệu gốc là tư liệu liên quantrực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đờivào thời điểm diễn ra sự kiện, phản

Trang 11

thực nhất? Hãy lấy một vi dụ chứng minh

cho ý kiến của em từ một nguồn sử liệu cụ

thể có trong bài

GV gợi ý: Tại sao bản thảo Lời kêu gọi

Toàn quốc kháng chiến là tư liệu gốc? Tư

liệu 1.3 con tem và tranh cổ động không

phải là tư liệu gốc? Các tư liệu hiện vật

được giữ nguyên hiện trạng như Bia Tiến

sĩ, Rìu đồng gót vuông có phải là tư liệu

gốc không?

luận

vụ

cho học sinh

ánh sự kiện lịch sử đó Đây là nguồn

tư liệu đáng tin cậy nhất khi tìm hiểulịch sử

Trang 12

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a.Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được

lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về

b Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để hoàn

thành bài tập Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, côgiáo

c Sản phẩm: hoàn thành bài tập;

Câu 1: Tại sao cần thiết phải học môn Lịch sử?

- HS dựa vào câu thơ của Chủ tịch Hổ Chí Minh và hình 1.2 Giỗ Tổ Hùng Vươngtrả lời cho ý 1: Học lịch sử để biết nguổn gốc của tổ tiên và dân tộc

- GV gợi ý cho HS câu danh ngôn trong phẩn dẫn nhập "Lịch sử là thầy dạy củacuộc sống" để các em rút ra ý 2: Lịch sử dạy cho chúng ta những bài học từ quákhứ, đúc kết kinh nghiệm của quá khứ cho cuộc sống hiện tại

Câu 2: Căn cứ vào đâu để biết và dựng lại Lịch sử?

Để trả lời, HS phải nắm vững các câu hỏi trong phẩn III vể tư liệu lịch sử: Căn cứvào những dấu tích của người xưa còn để lại Đó là những chứng cứ lịch sử, hay tưliệu lịch sử

Câu 3: Em biết những di tích lịch sử nào ở địa phương em đang Sống? Hãy kể cho

cả lớp nghe về sự kiện lịch sử liên quan đến một trong những di tích đó

Đây là hoạt động kết hợp giữa quan sát tư liệu - di tích lịch sử (Năng lựcnhận thứclịch sử) với việc vận dụng kiến thức đã học để kể lại một sự kiện lịch sử gắn với ditích đó (Di tích đó ở đâu? Có từ khi nào? Nó liên quan đến ai? Di tích đó có ý nghĩanhưthế nào đối với hiện tại?)

Câu 4: Hãy viết một đoạn văn ngắn về lịch sử ngôi trường em đang học (trườngđược thành lập khi nào? Nó thay đổi như thế nào theo thời gian? )

Trang 13

Tập làm công việc của một nhà sử học - viết một đoạn văn ngắn vể lịch sử Viết vềngôi trường ở thì quá khứ và hiện tại.

Nhằm làm rõ nội dung kiến thức: Lịch sử là những gì đã xảy ra trong quá khứ; giáodục HS ý thức tôn trọng quá khứ, yêu quý ngôi trường là thể hiện trách nhiệm gìngiữ, tôn trọng quá khứ

Câu 5: Cửa Bắc, một kiến trúc cổ, nằm trên phố Phan Đình Phùng, Hà Nội ngàynay Trên tường vẫn còn nguyên dấu vết đạn pháo của thực dân Pháp khi đảnhchiếm thành Hà Nội năm 1882 Có ý kiến cho rằng nên trùng tu lại mặt thành, xoá

đi những vết đạn pháo đó Em có đồng ỷ với ỷ kiến đó không? Tại sao?

Để HS đưa ra được ý kiến của mình về một vấn đề xã hội quan tâm - làm đẹp lại cửaBắc, GV phải hướng dẫn các em tìm hiểu thông tin qua Internet hay hỏi người lớn:tại sao trên cổng thành lại có những vết đạn pháo?

Rút ra kết luận những vết đạn đó là một phần của lịch sử, là nguổn sử liệu nên phảiđược giữ gìn và tôn trọng

- Nêu được một số khái niệm vể thời gian trong lịch sử như thập

kỉ, thế kỉ, thiên niên kỉ, trước Công nguyên,Công nguyên, âm lịch,dương lịch

- Hiểu cách tính thời gian theo quy ước chung của thế giới

Năng lực vận

dụng

- Biết đọc, ghi, và tính thời gian theo quy ước chung của thế giới

- Sắp xếp các sự kiện lịch sử theo trình tự thời gian

PHẨM

CHẤT

- Tính chính xác, khoa học trong học tập và trong cuộc sống

Biết quý trọng thời gian, biết sắp xếp thời gian một cách hợp lí,khoa học cho cuộc sống, sinh hoạt của bản thân

Trang 14

II CHUẨN BỊ:

1 Chuẩn bị của GV

Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho HS.Một số tranh ảnh được phóng to, một số mẩu chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với nộidung bài học

Máy tính, máy chiếu (nếu có)

2 Chuẩn bị của HS

- Sách giáo khoa, sách tập ghi bài

III TỔ CHỨC DẠY HỌC

A: KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học

cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh

đi vào tìm hiểu bài mới

b Nội dung: HS dưới sự hướng dẫn của GV xem tranh ảnh để trả lời các câu hỏi

theo yêu cầu của giáo viên

c Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức

GV có thể đặt câu hỏi: Em hãy cho biết hôm nay là thứ mấy, ngày, tháng năm nào?

Vì sao em biết điều này?

GV có thể để nghị HS mở trang 36 của SGK và trang 89 Một nửa lớp tính tuổi củaxác ướp vua Tutankhamun đến thời điểm hiện tại Một nửa lớp tính năm Hai BàTrưng khởi nghĩa tới thời điểm hiện tại là bao nhiêu năm

Lưu ý: HS có thể tính sai tuổi của xác ướp vua Tutankhamun do chưa hiểu trước

Công nguyên và Công nguyên Một số em phân vân vì năm 40 chưa biết TCN hay

CN GV lưu ý các em giữ lại kết quả và tính lại sau giờ học Sau đó yêu cẩu các emchỉ ra phép toán các em thực hiện sai ở chỗ nào? Chương trình toán lớp 6 hoàn toànphù hợp với trình độ của các em

Từ đó GV dẫn vào bài học theo phẩn dẫn nhập trong SGK

I ÂM LỊCH, DƯƠNG LỊCH

a Mục tiêu:

- Biết được cách tính thời gian của người xưa

- HS bước đầu giải thích mối quan hệ giữa Mặt Trăng và cách tính thời gian âm lịchcủa người xưa

Trang 15

b Nội dung: GV sử dụng phương pháp bàn tay nặn bột, hướng dẫn các nhóm HS

thực hiện các thí nghiệm 1,2,4 và quan sát hình ảnh thí nghiệm 3

Trang 16

B1:

Người xưa sáng tạo ra lịch dựa trên cơ sở

nào?

Câu đồng dao trong tư liệu 2.1 thế hiện

cách tỉnh thời gian của người xưa theo âm

lịch hay dương lịch?

B2:

Biết được cách tính thời gian của người

xưa bắt đẩu từ sự phân biệt sáng - tối

(ngày - đêm) trên cơ sở quan sát Mặt

Trăng, Mặt Trời từ Trái Đất, từ đó rút ra

kết luận: Người xưa sáng tạo ra lịch dựa

trên cơ sở quan sát và tính toán quỵ luật di

chuyển của Mặt Trăng, Mặt Trời nhìn

từTrái Đất

B3:

GV cần chủ động mở rộng và nâng cao

yêu cẩu của hoạt động này theo hướng tích

hợp với kiến thức Địa lí, Vật lí và Văn học

ở hai nội dung sau:

- Hai câu đổng dao mô tả Mặt Trăng vào

những ngày nào trong tháng?

Mười sáu trăng treo có nghĩa là trăng tròn

Để giúp HS trả lời câu hỏi, GV nên giới

thiệu toàn văn bài đổng dao "Trăng đâu"

mà các em đã được học từ các bậc học

trước đây Bài đồng dao đúc kết kinh

nghiệm của người xưa vể tính thời gian

dựa vào hình dáng của trăng, theo chu kì

một tháng Gợi ý cho các em vể nghĩa của

hai câu đổng dao: từ ngày 10 trở đi, tính

theo lịch âm, trăng bắt đẩu tỏ (trăng náu,

Dựa vào quan sát và tính toán,người xưa đã phát hiện quy luật dichuyển của Mặt Trăng, Trái Đất, MặtTrời để tính thời gian và làm ra lịch

Âm lịch là cách tính thời gian theochu kì Mặt Trăng quay xung quanhTrái Đất Thời gian Mặt Trăng chuyểnđộng hết một vòng quanh Trái Đất làmột tháng

Dưong lịch là cách tính thời giantheo chu kì Trái Đất quay xung quanhMặt Trời Thời gian Trái Đất chuyểnđộng hết một vòng quanh MặtTrời làmột năm

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	637,07 KB