Giáo án địa lý 6 chân trời sáng tạo

Phát triển năng lực địa lí - Hiểu được tẩm quan trọng của việc nắm các khái niệm cơ bản, các kĩ năng địa lí trong học tập và sinh hoạt.. B4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ Sau khi H

BÀI MỞ ĐẦU : TẠI SAO CẦN HỌC ĐỊA LÝ ( 1 tiết)

I MỤC TIÊU

HỌC SINH HỌC ĐỂ:

1 Phát triển năng lực địa lí

- Hiểu được tẩm quan trọng của việc nắm các khái niệm cơ bản, các kĩ năng địa

lí trong học tập và sinh hoạt

- Hiểu được ý nghĩa và sự lí thú của việc học môn Địa lí

- Nêu được vai trò của Địa lí trong cuộc sống

2 Phát triển năng lực chung

Vận dụng được kiến thức và kĩ năng địa lí để giải quyết các vấn để xảy ra trongcuộc sống hằng ngày

a Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài

học cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới

b Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi

c Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức

d Tổ chức thực hiện:

- GV yêu cẩu HS sưu tẩm một số câu ca dao, tục ngữ, sự kiện, câu chuyện,

ví dụ, liên quan đến hiện tượng địa lí

- Trong tiết học, chia lớp thành các nhóm, yêu cẩu các nhóm liệt kê nhữngcâu ca dao, tục ngữ, sự kiện, câu chuyện, ví dụ, đã sưu tầm được Xếp hạngcác nhóm theo số lượng và chất lượng thu thập, sưu tầm GV chọn và giải thíchmột câu tục ngữ hoặc ca dao, câu chuyện, để dẫn nhập vào bài

B: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Sự lý thú của việc học môn Địa lý

a Mục tiêu: Thấy được sự lí thú của việc học Địa lí.

b Nội dung: thảo luận để giải thích hiện tượng địa lí được nhắc đến trong câu

Bước 1

Các nhóm chọn lựa các câu tục ngữ, ca dao,

đã liệt kê trong hoạt động khởi động, thảo luận

để giải thích hiện tượng địa lí được nhắc đến

trong câu tục ngữ, ca dao, đó

GV đặt câu hỏi: Các em thấy được những điểu

lí thú gì thông qua việc học môn Địa lí

Nếu có kiến thức về địa lí,

em sẽ giải thích được cáchiện tượng trong những câu

ca dao, tục ngữ , các hiệntượng trong tự nhiên

Nếu có kiến thửc về Địa, em

sè giải thích được các hiệntượng trong nhửng cáucadao, tục ngừ trên

Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò của địa lý trong cuộc sống

a Mục tiêu: Trình bày vai trò của Địa lí trong cuộc sống.

b Nội dung: GV cho HS đọc đoạn thông tin vể câu chuyện của Tiu-li trong

mục Em có biết, sau đó đặt câu hỏi

c Sản phẩm học tập: Kết quả thảo luận của HS.

d Tổ chức thực hiện:

B1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV cho HS đọc đoạn thông tin vể câu

chuyện của Tiu-li trong mục Em có biết,

sau đó đặt câu hỏi:

Làm sao Tiu-li có thể tránh được sóng

thân và cứu thêm nhiều người khác?

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao

- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu

cầu Đánh giá thái độ và khả năng thực

hiện nhiệm vụ học tập của HS

B3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo

luận

- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV

có thể gọi HS trình bày sản phẩm của

mình

- HS khác lắng nghe, thảo luận thêm, bổ

sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và

sản phẩm của cá nhân

B4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ

Sau khi HS đưa ra câu trả lời, GV nhấn

mạnh sự cẩn thiết và vai trò của việc học

Địa lí để vận dụng vào trong cuộc sống

sinh hoạt Những bài học tiếp theo trong

cuốn sách này, các em sẽ biết được vai

trò của việc học Địa lí trong sản xuất

(nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ) và

phát triển kinh tế đất nước

- Giúp cho học sinh có cơ hội hiểuthêm về thế giới, những tháchthUc mà thế giới phải đối mặt

- Nội dung từng bài học sẽ hướnghọc sinh tìm hiểu về các quá trìnhthay đổi của các sự vật, hiệntượng địa lí, làm sáng tỏ nhữngtác động và sựthay đổi trong mốiquan hệ giữa con người và môitrường,

- Việc học Địa lí còn giúp họcsinh phát triển nhiều kĩ năng như

sử dụng bản đồ, xác định phươnghướng, - - Đặc biệt, Địa lí còngiúp học sinh trở thành nhữngcông dân toàn cầu, có hiểu biết vàquan tâm đến môi trường sốngxung quanh

Hoạt động 3: TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC NẮM CÁC KHÁI NIỆM

VÀ KĨ NĂNG ĐỊA LÍ

a Mục tiêu: tầm quan trọng của việc nắm các khái niệm và kĩ năng địa lí.

b Nội dung: : Áp dụng kĩ thuật mảnh ghép, yêu cầu HS cho ví dụ vế việc vận

dụng kiến thức địa lí vào cuộc sống Sau đó các nhóm chia sẻ với nhau

B1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Nhiệm vụ 1: Áp dụng kĩ thuật mảnh

ghép, yêu cầu HS cho ví dụ về việc vận

dụng kiến thức địa lí vào cuộc sống Sau

đó các nhóm chia sẻ với nhau

- Nhiệm vụ 2: Hoạt động nhóm: các

nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ: Lập

bảng thống kê ý nghĩa của việc hiểu, giải

thích được tất cả các hiện tượng địa lí

được nhắc đến trong các câu ca dao, tục

ngữ, đã kể Sau đó, HS trả lời câu hỏi:

Để vẽ được biểu đổ, các em cần có kĩ

năng gì?

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao

- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu

cầu Đánh giá thái độ và khả năng thực

hiện nhiệm vụ học tập của HS

B3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo

luận

- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV

có thể gọi HS trình bày sản phẩm của

mình

- HS khác lắng nghe, thảo luận thêm, bổ

sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và

sản phẩm của cá nhân

B4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ

- GV chuẩn xác kiến thức, nêu rõ tầm

quan trọng của việc nắm các khái niệm

Cuốn sách giúp tìm hiểu, khámphá nhiều kiến thức và rèn luyệnnhiều kĩ năng địa lí khác Sử dụngcác tư liệu và công cụ địa lí nhưbản đồ, biểu đồ, số liệu, sơ đổ,tranh ảnh, mô hình, Rèn luyện kĩnăng tự sưu tầm và lưu trữ tư liệuđịa lí theo chủ đề học tập, theomục đích của riêng mình

Khi học Địa lí, việc đặt ra và tìmcách trả lời những câu hỏi: cái gì?

ở đâu? khi nào? nhưthế nào? vìsao? giúp có được nền tảng kiếnthức nhất định để vận dụng vàothực tiễn

Việc hiểu và biết cách vận dụngcác kiến thức, kĩ năng địa lí vàocuộc sống là rất cần thiết và hữuích

và kĩ năng địa lí.

C: LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học

b Nội dung: HS hoàn thành theo yêu cầu của GV

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

Công cụ đánh giá

Ghi chú

- Hấp dẫn, sinh động

- Thu hút được sự thamgia tích cực của ngườihọc

- Phù hợp với mục tiêu,

nội dung

- Báo cáo thựchiện công việc

- Phiếu học tập

- Hệ thống câuhỏi và bài tập

- Trao đổi, thảo

luận

BÀI 1: HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYÊN VÀ TOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ

I MỤC TIÊU

HỌC SINH HỌC ĐỂ:

1 Phát triển năng lực địa lí

- Xác định được trên bản đồ và quả Địa Cẩu: kinh tuyến gốc, Xích đạo, các báncẩu

- Xác định được toạ độ địa lí của một địa điểm trên bản đổ

- Nhận biết được một số lưới kinh, vĩ tuyến của bản đổ thế giới

2.Phát triển năng lực chung

Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề trong tình huống mới

a Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài

học cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế chohọc sinh đi vào tìm hiểu bài mới

b Nội dung: HS dưới sự hướng dẫn của GV trả lời các câu hỏi theo yêu cầu

của giáo viên

c Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức

d Tổ chức thực hiện:

B1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV có thể chọn một trong hai cách sau để khởi động bài học này:

+ Cách thứ nhất: Kể vể các cuộc hành trình của các tàu biển ngày xưa và cáchcon người xây dựng hệ thống kinh, vĩ tuyến như tình huống được mô tả trongđoạn văn mở đẩu

+ Cách thứ hai: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi "Đi tìm kho báu" với 5-7 câuhỏi ngắn liên quan đến tình huống mở đẩu, một vài nội dung của bài học.

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao

- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu Đánh giá thái độ và khả năng thựchiện nhiệm vụ học tập của HS

B3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV giới thiệu cho HS vể các mục tiêu bài học, tức là những yêu cẩu cần

đạt được nêu trong mục: "Học xong bài này, em sẽ".

B: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động khám phá 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu hệ thống kinh, vĩ tuyến ( 15 phút)

a Mục tiêu: HS tìm hiểu hệ thống kinh, vĩ tuyến

b Nội dung: GV sử dụng đàm thoại, sử dụng phương tiện trực quan (quả Địa

cầu/ tranh ảnh), sửdụng bài tập

c Sản phẩm học tập: trả lời được các câu hỏi của giáo viên

d Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1

GV yêu cẩu 2 HS ngồi cạnh nhau thực

hiện nhiệm vụ học tập trong SGK: Dựa

vào hình 1.1 và thông tin trong bài, em

hãy xác định các đối tượng sau: kinh

tuyến gốc, các kinh tuyến Đông, kinh

tuyến Tây, vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam,

Xích đạo, bán cầu Bắc, bán cẩu Nam

GV hướng dẫn HS dựa vào kênh chữ

trong mục I SGK trao đổi với bạn học

để hoàn thành bài tập dạng trắc nghiệm

tìm kiếm sự phù hợp (ghép đôi) - ghép

các khái niệm: kinh tuyến gốc, các kinh

tuyến Đông, kinh tuyến Tây, vĩ tuyến

Bắc, vĩ tuyến Nam, Xích đạo, bán cẩu

Bắc, bán cẩu Nam với các mô tả/định

nghĩa vể các khái niệm đó (GV có thể

lấy bài tập này trong SBT của HS)

B4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ

GV đánh giá tinh thần thái độ học tập

của HS, đánh giá kết quả hoạt động của

HS và chốt lại nội dung

- Kinh tuyến là các đường nốicực Bắc với cực Nam - Vĩtuyến là các vòng tròn baoquanh quả Địa Cầu, song songvới đường Xích đạo Xích đạohay vĩ tuyến gốc (0°), chia quảĐịa Cầu thành hai phần bằngnhau, phần phía bắc là bán cầuBắc và phẩn phía nam là bán

cầu Nam

Hoạt động khám phá 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu toạ độ địa lí

a Mục tiêu: HS tìm hiểu toạ độ địa lí

b Nội dung: GV mời đại diện 1 đến 2 HS trả lời đáp án cho các câu hỏi và

giảng giải thêm vể cách xác định toạ độ địa lí

c Sản phẩm học tập: trả lời được các câu hỏi của giáo viên

d Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1.

GV yêu cẩu 2 HS đọc nội dung kênh

chữ trong mục II SGK để trả lời 2 câu

hỏi:

1 Toạ độ địa lí của một điểm trên quả

Địa câu/bản đổ được xác định như thế

nào?

2 Khi xác định toạ độ địa lí của một

điểm cẩn lưu ý điều gì?

Bước 2

GV mời đại diện 1 đến 2 HS trả lời đáp

án cho các câu hỏi và giảng giải thêm vể

cách xác định toạ độ địa lí

Bước 3

GV hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ

học tập trong SGK: Quan sát hình 1.2,

hãy xác định toạ độ địa lí của các điểm

A, B, c, D và ghi ra toạ độ địa lí các

điểm đó trong vở/tài liệu HS/giấy

nháp,

GV yêu cầu 2 HS ngổi cạnh nhau sẽ

kiểm tra kết quả bài tập cho nhau dựa

vào đáp án GV cung cấp

B4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ

GV đánh giá tinh thần thái độ học tập

của HS, đánh giá kết quả hoạt động của

HS và chốt lại nội dung

Toạ độ địa lí của một địa điểmđược xác định là số kinh độ và

vĩ độ của điểm đó trên bản đổhay quả Địa Cầu

Hoạt động khám phá 3: Hướng dẫn HS tìm hiểu lưới kinh, vĩ tuyến của bản đổ thê' giới

a Mục tiêu: HS tìm hiểu toạ độ địa lí

b Nội dung: GV mời đại diện 1 đến 2 HS trả lời đáp án cho các câu hỏi và

giảng giải thêm vể cách xác định toạ độ địa lí

c Sản phẩm học tập: trả lời được các câu hỏi của giáo viên

Dựa vào nội dung mô tả lưới kinh, vĩ

tuyến của bản đó thế giới (hình 1.3.a),

hãy mô tả đặc điểm lưới kinh, vĩ tuyến

GV kiểm tra mức độ hoàn thành nhiệm

vụ và chất lượng bài tập qua phiếu thảo

luận nhóm

"Kinh tuyến là những đường thẳng song song cách đều nhau Vĩ tuyến cũng là những đường thẳng song song và cách đều nhau Các kinh, vĩ tuyến vuông góc với nhau

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a.Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã

được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về

b Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để

hoàn thành bài tập Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặcthầy, cô giáo

c Sản phẩm: hoàn thành phiếu học tập thể hiện đầy đủ nội dung bài học;

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1 GV tổ chức cho các nhóm HS đã chia trong hoạt động khám phá 3 vàyêu cẩu các em hoàn thành nhiệm vụ học tập trong SGK:

Dựa vào hình 1.4, em hãy hoàn thành các nhiệm vụ sau:

1. Mô tả đặc điểm lưới kinh, vĩ tuyến của bản đó trên (2 điểm)

2. Tìm trên bản đổ các vĩ tuyến và ghi vĩ độ của các vĩ tuyến đó (4 điểm)

- Vòng cực Bắc, Vòng cực Nam

- Chí tuyến Bắc, Chí tuyến Nam

3. Xác định toạ độ địa lí của các điểm A, B, c, D (4 điểm)

Bước2 HS thảo luận và hoàn thành nhiệm vụ học tập trong phiếu thảo luận nhóm

Đánh giá: GV cho điểm bài tập dựa vào kết quả thảo luận sau khi đã cung cấp

đáp án, hoặc cho các nhóm HS đánh giá lẫn nhau

Bước 2

GV yêu cẩu các em tìm kiếm bản đổ hành chính Việt Nam dựa trên những nguồn do GV cung cấp, tìm kiếm thông tin vể toạ độ các điểm cực HS ghi chú toạ độ địa lí các điểm cực lên bản đổ (toạ độ và địa danh)

Đánh giá: GV kiểm tra mức độ chính xác của việc hoàn thành nhiệm vụ học tập

1.Phát triển năng lực địa lí

- Hiểu được ý nghĩa của kí hiệu bản đổ

- Phân biệt được các loại kí hiệu bản đồ

- Sử dụng được chú giải và hệ thống kí hiệu để đọc một số bản đồ thông dụng

2.Phát triển năng lực chung

Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn để trong tình huống mới

a Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học

cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho họcsinh đi vào tìm hiểu bài mới

b Nội dung: HS dưới sự hướng dẫn của GV trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của

giáo viên

c Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức

d Tổ chức thực hiện:

B1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV có thể chọn một trong hai cách sau để khởi động bài học này:

+ Cách thứ nhất: GV sử dụng đoạn văn mở đầu để đặt vấn để cho bài học

+ Cách thứ hai: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi ngắn bằng việc yêu cẩu cácnhóm quan sát một tờ bản đổ trong tập bản đồ/màn chiếu hoặc một bản đổ bất kìtrong SGK và cung cấp nhiều nhất, nhanh nhất các thông tin do GV yêu cẩu

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao

- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu Đánh giá thái độ và khả năng thựchiện nhiệm vụ học tập của HS

B3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV giới thiệu cho HS vể các mục tiêu bài học, tức là những yêu cẩu cẩn

đạt được nêu trong mục: "Học xong bài học này, em sẽ:"

B: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động khám phá 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu kí hiệu bản đồ

a Mục tiêu: HS tìm hiểu kí hiệu bản đồ

b Nội dung: GV yêu cẩu HS thực hiện nhiệm vụ học tập trong SGK

c Sản phẩm học tập: trả lời được các câu hỏi của giáo viên

d Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1

GV yêu cẩu HS thực hiện nhiệm vụ họctập trong SGK: Dựa vào hình 2.1, em hãycho biết các kí hiệu a, b, c, d tương ứngvới nội dung các hình nào (1,2,3,4)?Bước 2

GV mời đại diện một vài HS cung cấpđáp án cho bài tập

Bước 3

GV hướng dẫn HS dựa vào bài tập vừa hoàn thành và kiến thức trong SGK để trảlời câu hỏi của GV: Kí hiệu

B4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của

HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS vàchốt lại nội dung nếu thấy cần thiết

Hoạt động khám phá 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu ý nghĩa kí hiệu bản đồ và bảng chú giải

a Mục tiêu: HS rút ra được ý nghĩa kí hiệu bản đồ và bảng chú giải

b Nội dung: GV yêu cầu các nhóm HS thảo luận để hoàn thành nhiệm vụ trong

Bước 1.

GV yêu cầu các nhóm HS thảo luận để

hoàn thành nhiệm vụ trong SGK

Quan sát hình 2.2 và 2.3 em hãy:

- Xác định các yếu tố sau: bảng chú giải,

kí hiệu

- Cho biết kí hiệu nào thể hiện các mỏ

sắt, mỏ than ? Kí hiệu nào được dùng để

thể hiện ranh giới của thành phố Hà Nội

và các tỉnh lân cận?

Bước 2

GV mời đại diện một vài nhóm HS đưa

ra đáp án cho các câu hỏi

Bước 3

GV yêu cẩu HS dựa vào đáp án bài tập

vừa hoàn thành kết hợp với kiến thức

SGK để trả lời hai câu hỏi:

1. Kí hiệu bản đổ có ý nghĩa nhưthế

GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của

HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS và

chốt lại nội dung nếu thấy cần thiết

Kí hiệu bản đổ là phươngtiện dùng để thể hiện toàn bộhay một phần của các sự vật vàhiện tượng địa lí

Kí hiệu bản đổ giúp ngườiđọc phân biệt được sự khác nhaucủa các thông tin thể hiện trênbản đồ Ý nghĩa của các kí hiệuđược giải thích rõ ràng trong chúgiải của bản đồ