Bài giảng Thương mại điện tử (E-Commerce): Chương 4 - Đàm Thị Thủy

Bài giảng Thương mại điện tử (E-Commerce): Chương 4 trình bày các nội dung chính sau: Sàn giao dịch thương mại điện tử, khái niệm và vai trò của sàn giao dịch thương mại điện tử, các đặc trưng cơ bản của sàn giao dịch thương mại điện tử, phân loại sàn giao dịch thương mại điện tử, lợi ích kinh doanh qua sàn giao dịch thương mại điện tử, các phương thức giao dịch tại sàn giao dịch thương mại điện tử.

CH ƯƠ NG 4: Sa n giao dich Th ̀ ̣ ươ ng mai điên t ̣ ̣ ử

4.1.  Kha i niêm va  vai tro  cua sa n giao dich  ́ ̣ ̀ ̀ ̉ ̀ ̣

Th ươ ng mai điên t ̣ ̣ ử

4.2. Ca c đăc tr ng c  ban cua san giao dich TMĐT ́ ̣ ư ơ ̉ ̉ ̉ ̣

4.3. Phân loai sa n giao dich TMĐT ̣ ̀ ̣

4.4. L i i ch kinh doanh qua sa n giao dich TMĐT ợ ́ ̀ ̣

4.5. Ca c ph ́ ươ ng th c giao dich tai san giao dich TMĐT ư ́ ̣ ̣ ̉ ̣

4.1.  Kha i niêm va  vai tro  cua sa n giao dich Th ́ ̣ ̀ ̀ ̉ ̀ ̣ ươ ng mai điên t ̣ ̣ ử

Sàn  GDTMĐT  là  m t  th   tr ộ ị ườ ng  tr c  tuy n ự ế ,  m t  “đ a  đi m  h p  ch ”  đ ộ ị ể ọ ợ ượ c 

th c hi n trên m ng Internet mà   đó nh ng ng ự ệ ạ ở ữ ườ i tham gia có th  tìm ki m thông  ể ế tin v  th  tr ề ị ườ ng và s n ph m, thi t l p các quan h  cũng nh  ti n hành đàm phán  ả ẩ ế ậ ệ ư ế

ti n giao d ch ề ị

Các giao d ch tr c tuy n: ị ự ế  chuy n ti n,  ể ề

ti p th , mua bán hàng hóa, chăm sóc  ế ị

khách hàng

Sàn  GDTMĐT  là  m t  ộ Website  mua  bán  hàng  hóa  và  d ch  v ị ụ,  nó  t o  ra  ạ không gian chung nh m k t n i nhi u ng ằ ế ố ề ườ i mua và nhi u ng ề ườ i bán, không 

b  gi i h n b i không gian và th i gian ị ớ ạ ở ờ

Đ n v  qu n lý Website ch u trách nhi m duy trì môi tr ơ ị ả ị ệ ườ ng k  thu t cho  ỹ ậ

ng ườ i mua và ng ườ i bán và đi u ph i các ho t đ ng di n ra trong môi  ề ố ạ ộ ễ

tr ườ ng đó.

4.1.2. Vai tro  cua san giao dich TMĐT ̀ ̉ ̉ ̣

• Sàn GDTMĐT đóng vai trò là công c  r t m nh đ  bán và qu ng  ụ ấ ạ ể ả cáo hàng hóa.

• Giúp DN ti t ki m đ ế ệ ượ c nhi u chi phí, kho hàng, c a hàng, đ n  ề ử ơ

gi n hóa quá trình sao sánh và l a ch n s n ph m ả ự ọ ả ẩ

• T o c  h i đ  doanh nghi p l a ch n đ u vào và qu n lý vi c  ạ ơ ộ ể ệ ự ọ ầ ả ệ cung  tiêu  hàng  hóa  t t  h n,  thay  đ i  m u  mã  và  đ a  hàng  ra  th   ố ơ ổ ẫ ư ị

tr ườ ng nhanh h n ơ

4.2. Ca c đăc tr ng c  ban cua san giao dich TMĐT́ ̣ ư ơ ̉ ̉ ̉ ̣Các đ c tr ng chung:ặ ư

•Sàn GDTMĐT là m t t  ch c kinh doanh d ch v  đóng vai trò là m t môi gi i.ộ ổ ứ ị ụ ộ ớ

•Các phương th c giao d ch t i các sàn GDTMĐT r t phong phú, bao g m c  mua bán th c ứ ị ạ ấ ồ ả ự

và giao d ch kh ng.ị ố

•Sàn  GDTMĐT  thi t  l p  các  quy  t c  cho  thành  viên  c a  mình  và  áp  d ng  các  hình  th c ế ậ ắ ủ ụ ứ

thưởng ph t đ i v i các thành viên vi ph m.ạ ố ớ ạ

•S  lố ượng người mua, người bán, nhà cung c p tham gia r t l n.ấ ấ ớ

•Người tham gia có th  là ngể ười mua, có th  là ngể ười bán ho c c  hai và có quy n t  do ặ ả ề ựkhai thác các c  h i mua bán hàng hóa, d ch v ơ ộ ị ụ

•Th  hi n quan h  cung c u và giá c  trên th  trể ệ ệ ầ ả ị ường

•Các thành viên c a sàn gd đủ ược quy n khai thác thông tin v  s n ph m, chính sách, pháp ề ề ả ẩ

lu t trong nậ ước và th  gi i.ế ớ

Tất cả các sàn giao dịch TMĐT phải được đăng ký với Bộ Công Thương

• Cung  c p  thông  tin  v   pháp  lu t,  chính  sách,  t p  quán  ấ ề ậ ậ

th ươ ng m i c a các qu c gia và k t n i khách hàng ạ ủ ố ế ố

4.3. Phân loai sa n giao dich TMĐṬ ̀ ̣Phân theo ch  th  tham gia:ủ ể

­  Sàn  GDTMĐT  chung  (Public  Emarketplace):  m   chung  cho  m i  doanh  nghi p,  cá ở ọ ệnhân đ u tham gia giao d ch   sàn này, VD: ề ị ở http://xunhasaba.com.vn/xnsb_shop_online/

­ Sàn GDTMĐT riêng (Private Emarketplace): b  h n ch  s  lị ạ ế ố ượng thành viên, người 

s  h u sàn có quy n quy t đ nh các đi u ki n, tiêu chu n đ  l a ch n thành viên, VD: ở ữ ề ế ị ề ệ ẩ ể ự ọAlibaba

Phân theo đ i t ố ượ ng ngành hàng kinh doanh trên sàn giao d ch ị

­ Sàn GDTMĐT chuyên môn hóa (Vertical Emarketplace). VD: sàn  chuyên ph  ki n du l ch Hopsop ụ ệ ị

­  Sàn  GDTMĐT  t ng  h p  (Horizontal  Emarketplace):  Alibaba,  ổ ợ Golmart

4.4. L i i ch kinh doanh qua sa n giao dich TMĐT ợ ́ ̀ ̣

4.5. Ca c ph ́ ươ ng th c giao dich tai san giao dich  ư ́ ̣ ̣ ̉ ̣ TMĐT

4.5.1. Giao d ch giao ngayị

Hàng hóa được giao ngay và tr  ti n ngayả ề  sau 

khi ký h p đ ngợ ồ

4.5.2. Giao d ch tị ương lai

Được th a thu n t i th i đi m giao d ch, nh ng ỏ ậ ạ ờ ể ị ư

th i gian giao hàng là t i ờ ạ m t th i đi m xác ộ ờ ể

đ nh trong tị ương lai thông qua h p đ ng ợ ồ

tương lai (Future Contract)

4.5.3. Giao d ch quy n ch n: ch n mua, ch n bánị ề ọ ọ ọ

Ng ườ i tham gia đ ượ c mua (n u là quy n ch n mua) ho c đ ế ề ọ ặ ượ c bán (n u là quy n ch n bán) m t kh i  ế ề ọ ộ ố

l ượ ng hàng hoá c  s  nh t đ nh t i m t m c giá xác đ nh và trong m t th i gian nh t đ nh ơ ở ấ ị ạ ộ ứ ị ộ ờ ấ ị

VD: 1 ng ườ i mu n nhâp m t lô hàng linh ki n Nh t theo t  giá đúng t i th i đi m giao d ch. Qua th i  ố ộ ệ ậ ỷ ạ ờ ể ị ờ gian, n u t  giá tăng cao, ng ế ỷ ườ i đó th c hi n quy n ch n mua hay không mua, n u quy n ch n không  ự ệ ề ọ ế ề ọ mua, ng ườ i đó ch u m t m t kho n chi phí không đáng k  so  i r i ro có th  x y ra do t  giá tăng, gây  ị ấ ộ ả ể ớ ủ ể ả ỷ phát sinh chi phí.

H p đ ng quy n ch n b t kì đ u bao g m 4 đ c đi m c  b n sau: ợ ồ ề ọ ấ ề ồ ặ ể ơ ả

­ Lo i quy n (quy n ch n bán ho c ch n mua) ạ ề ề ọ ặ ọ

­ Tên hàng hoá c  s  và kh i l ơ ở ố ượ ng đ ượ c mua ho c bán theo quy n ặ ề

­ Ngày đáo h n ạ

­ Giá th c thi ự

4.5.4. Nghi p v  t  b o hi mệ ụ ự ả ể

Bi n pháp k  thu t nhà buôn bán và s n xu t dùng đ  t  b o v  tr ệ ỹ ậ ả ấ ể ự ả ệ ướ c bi n đ ng t  th  tr ế ộ ừ ị ườ ng, xã 

h i,  gây thi t h i cho ho t đ ng kinh doanh ộ ệ ạ ạ ộ

4.5.5. Đ u giá đi n t ấ ệ ử

a. Khái ni m ệ : Là ph ươ ng th c bán hàng đ c bi t  đ ứ ặ ệ ượ c di n ra tr c  ễ ự tuy n  trên  m ng  internet  c a  m t  trang  m ng  (website)  c a  sàn  giao  ế ạ ủ ộ ạ ủ

d ch đi n t , t i đó sau khi xem tr ị ệ ử ạ ướ c hàng hóa, d ch v , ng ị ụ ườ i mua t   ự

do c nh tranh tr  giá và hàng hóa s  đ ạ ả ẽ ượ c bán cho ng ườ i nào tr  giá  ả cao nh t ấ

b. Đ c đi m c a đ u giá đi n t : ặ ể ủ ấ ệ ử

­ Đ i t ố ượ ng đ u giá là lo i hàng hóa, d ch v  khan hi m ấ ạ ị ụ ế

­ C nh tranh gi a ng ạ ữ ườ i mua giá c  hàng hóa có xu h ả ướ ng tăng d n ầ

­ Giao d ch và t ị ươ ng tác gi a ng ữ ườ i mua và ng ườ i bán thông qua s   ở

giao d ch  o ị ả

­ Th  tr ị ườ ng  o v i hàng hóa, d ch v  và ng ả ớ ị ụ ườ i giao d ch  o ị ả

Ví d : Quy trình đ u giá trên ebay ụ ấ

B ướ c 1: Tìm ki m s n ph m c n đ u giá trên ebay: ế ả ẩ ầ ấ

T i trang ch  c a ebay.com, b n có th  nh p tên s n  ạ ủ ủ ạ ể ậ ả

ph m mà b n c n tìm vào ph n tìm ki m (nh  trong  nh) ẩ ạ ầ ầ ế ư ả

Bước 2: Đ c k  nh ng thông tin v  s n ph m c n đ u giá trên ebay:ọ ỹ ữ ề ả ẩ ầ ấ

Item condition t c là đi u ki n c a s n ph m,ứ ề ệ ủ ả ẩ

New: t c là s n ph m m i,ứ ả ẩ ớ

Used: t c là s n ph m đã s  d ng,ứ ả ẩ ử ụ

For parts or not wordking: t c là s n ph m đã b  h  h ng, mua v  đ  l y linh ki n trong đó.ứ ả ẩ ị ư ỏ ề ể ấ ệItem location: t c là n i bán hàng nh  : Vi t nam, Taiwan,…ứ ơ ư ệ

Ship to: t c là chuy n đ n. Các s n ph m rao bán đ c v n chuy n t i khu v c nào. Nh  ứ ể ế ả ẩ ượ ậ ể ớ ự ư

nh đã đ a ra   trên thì chi c đ ng h  đ c rao bán   trên toàn qu c. Nh ng n u nh  có m t 

s   ngố ười  bán  mà  không  ship  hàng  đ n  Vi t  Nam  thì  b n  c n  s   d ng  đ n  ch c  năng  h i ế ệ ạ ầ ử ụ ế ứ ỏ

người bán đ  có th  trao đ i thêm v  thông tin. Còn v i nh ng lo i m t hàng để ể ổ ề ớ ữ ạ ặ ược ship v  ề

Vi t Nam thì b n l a ch n vào ph n có ch  : “See exclusions” t i đây b n s  bi t đệ ạ ự ọ ầ ữ ạ ạ ẽ ế ược thông tin v  phí giao hàng, th i gian đ  nh n hàng,…ề ờ ể ậ

Payments: t c là ph ng th c thanh toán hàng hóa:   đây b n c n ki m tra k  l ng xem ứ ươ ứ Ở ạ ầ ể ỹ ưỡ

người bán c n hình th c tr  ti n nh  th  nào, nh ng ph  bi n nh t hi n nay trên ebay v n là ầ ứ ả ề ư ế ư ổ ế ấ ệ ẫPaypal

B ướ c 3: Tìm hi u k  v  đ  tin c y c a ng ể ỹ ề ộ ậ ủ ườ i bán trên ebay mà 

b n đang đ u giá trên ebay: ạ ấ

Ng ườ i bán trên các trang  th ươ ng m i đi n t ạ ệ ử l n là vô cùng đa d ng, vì th   ớ ạ ế

đ  có th  xác đ nh đ ể ể ị ượ c ng ườ i bán có  uy tín hay không thì b n c n  ạ ầ l a ch n  ự ọ

ph n feedback ầ  c a khách hàng ủ

N u ng ế ườ i bán mà có l ượ ng  Positive feedback (Ph n h i tích c c) ả ồ ự  cao thì đó 

ch ng t   ứ ỏ s n ph m có uy tín ả ẩ  l n, h  đã đ ớ ọ ượ c nhi u khách hàng đánh giá v i  ề ớ

m c đ  cao. Theo các kinh nghi m c a ch  shop hay  ứ ộ ệ ủ ủ đ u giá hàng t  Ebay ấ ừ   cho bi t l ế ượ ng  Positive feedback th ng ph i đ t t  95% tr  lên thì m i đ   ườ ả ạ ừ ở ớ ủ

đ  tin c y. Chính vì th  b n c n ph i xem k  ng ộ ậ ế ạ ầ ả ỹ ườ i nào bán nhi u, n u m t  ề ế ộ

ng ườ i  mà  bán  t   vài  ch c  s n  ph m  cho  t i  hàng  ch c  ngàn  s n  ph m  thì  ừ ụ ả ẩ ớ ụ ả ẩ

ch c ch n h  ph i c c k  tin c y và ph i có uy tín thì m i có đi m ắ ắ ọ ả ự ỳ ậ ả ớ ể  feedback  cao đ c ượ

B ướ c 4: B n có th  đ u giá trên ebay ho c ch n mua ngay ạ ể ấ ặ ọ

Buy it now: t c là mua ngay. Ví d  nh  trong hình v  trên thì đ ng h  b n có th   ứ ụ ư ẽ ồ ồ ạ ể mua luôn

Bid: t c là đ u giá. Th ng ng i bán s  đ a ra m t item nào đó luôn   d ng đ u  ứ ấ ườ ườ ẽ ư ộ ở ạ ấ giá. Nh ng vi c đ u giá thì s  m t khá nhi u th i gian và c  khi b n nh p hàng v   ư ệ ấ ẽ ấ ề ờ ả ạ ậ ề bán  l   nên  tôi  khuy n  t t  nh t  thì  b n  nên  mua  luôn  s n  ph m  mà  mình  c n  l a  ẻ ế ố ấ ạ ả ẩ ầ ự

ch n ọ

B ướ c 5: Ph n thanh toán và nh n hàng sau khi đ u giá trên ebay ầ ậ ấ

Sau khi mà b n đã  ạ đ u giá thành công trên ebay ấ  ho c mua hàng tr c  ặ ự

ti p thì b n c n ph i thanh toán ti n cho ng ế ạ ầ ả ề ườ i bán đ  h  có th  v n  ể ọ ể ậ chuy n hàng v  t n n i b n yêu c u ể ề ậ ơ ạ ầ

Sau khi đã  đ u giá thành công trên ebay ấ  và b n mu n  ạ ố chuy n v   ể ề

Vi t Nam ệ  thì hãy liên h  v i các nhà chuyên ch ệ ớ ở

4.5.6.  Đ u  ấ th u  ầ đi n  ệ t ử

a. Khái ni m:  ệ Đ u th u tr c tuy n là m t ph ấ ầ ự ế ộ ươ ng th c giao d ch đ c bi t  ứ ị ặ ệ

đ ượ c  th c  hi n  trên  m ng  internet,  trong  đó  ng ự ệ ạ ườ i mua công  b   tr ố ướ c  các 

đi u ki n mua hàng đ  ng ề ệ ể ườ i bán báo giá và các đi u ki n tr  ti n, sau đó  ề ệ ả ề

ng ườ i mua s  l a ch n ng ẽ ự ọ ườ i bán phù h p ợ

b. Vai trò, tác d ng c a đ u th u đi n t : ụ ủ ấ ầ ệ ử

­ T o th  tr ạ ị ườ ng và tăng c nh tranh gi a ng ạ ữ ườ i cung c p; ấ

­ M  r ng thành ph n tham gia có th  v ở ộ ầ ể ượ t không gian;

­ Ti t ki m chi phí, th i gian và công s c; ế ệ ờ ứ

­ Công c  trong qu n lý ho t đ ng mua s m… ụ ả ạ ộ ắ

­ Công c  t t l a ch n mua s m hàng hóa và d ch v ; ụ ố ự ọ ắ ị ụ

Câu hỏi ôn tập chương 4

1 Khái niệm và vai trò của sàn giao dịch TMĐT?

2 Các đặc trưng cơ bản của sàn giao dịch

TMĐT?

3 Phân loại sàn GDTMĐT?

4 Lợi ích kinh doanh qua sàn GDTMĐT?

5 Các phương thức giao dịch tại sàn GDTMĐT?