Bài giảng Thương mại điện tử (E-Commerce): Chương 1 - Đàm Thị Thủy

Bài giảng Thương mại điện tử (E-Commerce): Chương 1 cung cấp cho người học những kiến thức tổng quan về thương mại điện tử. Chương này trình bày những nội dung chính: Khái niệm và đặc trưng của sàn giao dịch thương mại điện tử, phân loại sàn giao dịch thương mại điện tử, các phương thức giao dịch tại sàn giao dịch thương mại điện tử.

Th ươ ng m i đi n t ạ ệ ử E­Commerce

Đàm Th  Thu   ị ỷ

B  môn Qu n tr  kinh doanh ộ ả ị Email: thuydt@tlu.edu.vn

Tài lieu môn h c TMĐT ọ

 Giáo trình:

­ PGS.TS Tr n Văn Hoè,  ầ Th ươ ng m i đi n t  căn b n ạ ệ ử ả , 

NXB Đ i h c Kinh t  qu c dân 2015 ạ ọ ế ố

Tài li u môn h c TMĐT ệ ọ

Đánh giá môn h c ọ

Bài t p l n môn Th ậ ớ ươ ng m i đi n t ạ ệ ử

 Ch  đ  1: Hãy ch n 1 ngành hang t i Vi t Nam và phân  ủ ề ọ ạ ệ tích tác đ ng c a TMĐT đ i v i ngành hang đó ộ ủ ố ớ

 Ch  đ  2: Hãy mô t , phân tích 1  ng dung marketing  ủ ề ả ứ

đi n t  mà b n bi t (ví d  t o kênh qu ng cáo trên  ệ ử ạ ế ụ ạ ả

youtobe, dung Google sites đ  t o website gi i thi u s n  ể ạ ớ ệ ả

ph m, dung gmail v i tên mien c a doanh nghi p …) ẩ ớ ủ ệ

 Ch  đ  3: Hãy nêu 1 ví d  v  r i ro trong TMĐT t i  ủ ề ụ ề ủ ạ

Vi t Nam. Phân tích nguyên nhân và gi i pháp ệ ả

 Ch  đ  4: Ch n 1 website TMĐT và phân tích các y u t   ủ ề ọ ế ố

v  h  th ng: ph n c ng, ph n m m máy ch  và ph n  ề ệ ố ầ ứ ầ ề ủ ầ

m m gi i pháp TMĐT.  ề ả

Bài t p l n môn Th ậ ớ ươ ng m i đi n t ạ ệ ử

 Ch  đ  5: Phân tích ho t đ ng marketing đi n t  trong  ủ ề ạ ộ ệ ử các doanh nghi p nh  (ch n 1 doanh nghi p c  th ) ệ ỏ ọ ệ ụ ể

 Ch  đ  6: Phân tích 1 mô hình kinh doanh đi n t  đi n  ủ ề ệ ử ể hình (B2B, B2C, C2C)

 Ch  đ  7: Th c tr ng bán l  tr c tuy n t i Vi t Nam và  ủ ề ự ạ ẻ ự ế ạ ệ

ng dung TMĐT.

ứ

 Ch  đ  8: Hãy đ  xu t ho c phân tích 1 ý t ủ ề ề ấ ặ ưở ng kinh 

doanh đi n t , ho c 1 mô hình, công ty TMĐT mà b n  ệ ử ặ ạ

bi t theo các n i dung sau: ế ộ

- L i ích, giá tr  đem l i cho KH ợ ị ạ

- Ngu n thu đ  duy trì và phát tri n ho t đ ng kinh doanh  ồ ể ể ạ ộ

đi n t  đó ệ ử

- C  h i th  tr ơ ộ ị ườ ng

- Môi tr ườ ng và đ i th  c nh tranh hi n t i và ti m năng ố ủ ạ ệ ạ ề

- Các ngu n l c t  ch c, c  s  v t ch t, con ng ồ ự ổ ứ ơ ở ậ ấ ườ i. 

Bài t p l n môn Th ậ ớ ươ ng m i đi n t ạ ệ ử

 Đ  dài ti u lu n kho ng 15 trang gi y ộ ể ậ ả ấ

 Th i gian n p bài vào ngày th  5 tu n th  7 ờ ộ ứ ầ ứ

 Ph i trích d n rõ ngu n tài lieu tham kh o ả ẫ ồ ả

 S  lieu c p nh t ố ậ ậ

 Không đ ượ ắ c c t dán, sao chép. 

Th ươ ng m i đi n t ạ ệ ử

E ­ Commerce

 Ch ươ ng 1: T ng quan v  th ổ ề ươ ng m i đi n t  (TMĐT) ạ ệ ử

 Ch ươ ng 2: C  s  h  t ng kinh t ­ xã h i­ pháp lý, h   ơ ở ạ ầ ế ộ ạ tang k  thu t – công ngh  c a TMĐT ỹ ậ ệ ủ

 Ch ươ ng 3: An ninh m ng và r i ro trong TMĐT ạ ủ

Ch ươ ng 1: T ng quan v  TMĐT ổ ề

Câu h i ôn t p ch ỏ ậ ươ ng 1

1 Quá trình phát tri n c a TMĐT v i quá trình phát  ể ủ ớ

tri n c a Internet? ể ủ

2 Khái ni m v  TMĐT: nghĩa h p và r ng? ệ ề ẹ ộ

3 S  khác bi t c  b n c a TM truy n th ng v i  ự ệ ơ ả ủ ề ố ớ

TMĐT?

4 Phân bi t gi a E­commerce và E­business? ệ ữ

5 Nh ng lĩnh v c và ho t đ ng ch  y u c a TMĐT  ữ ự ạ ộ ủ ế ủ

1.1 Khái ni m chung v  TMĐT ệ ề

1.1.1 S  ra đ i và phát tri n c a TMĐT ự ờ ể ủ

1.1 Khái ni m chung v  TMĐT ệ ề

1.1.1 S  ra đ i và phát tri n c a TMĐT ự ờ ể ủ

Anh Nhi u Websites TMĐT hi n di n v i nhi u 

ngôn ngữ Ti ng Anh không còn làn ngôn ng  ch  y u 

trên Websites toàn c uầTài trợ Nhi u công ty m i kh i đ u v i ti n ề ớ ở ầ ớ ề

t  nhà đ u t  bên ngoàiừ ầ ư Các công ty đã ho t đ ng tài tr  cho ho t ạ ộ ợ ạ

đ ng TMĐT v i v n n i t i công tyộ ớ ố ộ ạ Hi n di n nhi u ngu n tài tr  khác nhau, ệ ệ ề ồ ợ

k  c  crowdsourcingể ảCông ngh  ệ

k t n iế ố Nhi u ch  th  tham gia TMĐT s  ề ủ ể ử

d ng k t n i Internet ch mụ ế ố ậ S  gia tăng nhanh chóng s  d ng công ngh  ự ử ụ ệ

băng thông r ng cho k t n i Internetộ ế ố M ng đi n tho i di đ ng băng thông r ng ạ ệ ạ ộ ộ

tr  thành công ngh  k t n i quan tr ngở ệ ế ố ọ

Liên h  v i ệ ớ

khách hàng Giao ti p email v i khách hàng không 

ế ớmang tính c u trúcấ Chi n lế ược email được thi t k  là tr ng tâm ế ế ọ

c a vi c liên h  v i khách hàngủ ệ ệ ớ Các công c  m ng xã h i thì quan tr ng cho ụ ạ ộ ọ

vi c liên h  qua emailệ ệ

Qu ng cáo ả

và s  áp ự

d ng TMĐTụ

Ph  thu c vào các hình th c đ n gi n ụ ộ ứ ơ ả

c a qu ng cáo tr c tuy n nh  là ủ ả ự ế ưngu n l i nhu n chínhồ ợ ậ

S  d ng các cách ti p c n qu ng cáo ph c ử ụ ế ậ ả ứ

D a vào l i ích c a ngự ợ ủ ười đi đ u đ  ầ ể

b o đ m thành công   t t c  lo i th  ả ả ở ấ ả ạ ị

trường và n n công nghi pề ệ

Nh n ra r ng l i ích c a ngậ ằ ợ ủ ười đi đ u d n ầ ẫ

đ n thành công ch  có   m t vài công ty   vài ế ỉ ở ộ ở

th  trị ường và n n công nghi p c  thề ệ ụ ể

L i ích c a ngợ ủ ười đi đ u không còn đu c ầ ọxem là nhân t  chính y u trong các sáng ố ế

ki n c a TMĐTế ủ

1.1 Khái ni m chung v  TMĐT ệ ề

1.1.2 Khái ni m TMĐT ệ

 Theo nghĩa r ng: ộ

­  Theo  UNCITAD  (UB  LHQ  v   Th ề ươ ng  m i  và  Phát  tri n):  ạ ể

“TMĐT là vi c th c hi n toàn b  ho t  đ ng kinh doanh bao  ệ ự ệ ộ ạ ộ

g m  marketing,  bán  hàng,  phân  ph i  và  thanh  toán  thông  qua  ồ ố

ph ươ ng ti n đi n t ”.  ệ ệ ử

Nh  v y, đ i v i công ty, khi s  d ng ph ư ậ ố ớ ử ụ ươ ng ti n đi n t  và  ệ ệ ử

m ng  th c  hi n  các  ho t  đ ng  kinh  doanh  c   b n  nh   ạ ự ệ ạ ộ ơ ả ư marketing,  bán  hàng,  phân  ph i  và  thanh  toán  coi  là  tham  gia  ố vào TMĐT

­  Theo  EU  (LM  Châu  Âu):  TMĐT  bao  g m  các  giao  d ch  ồ ị

th ươ ng  m i  thông  qua  các  m ng  vi n  thông  và  s   d ng  các  ạ ạ ễ ử ụ

ph ươ ng ti n  đi n t  Nó bao g m TMĐT gián ti p (trao  đ i  ệ ệ ử ồ ế ổ hàng hóa h u hình) và TMĐT tr c ti p (trao đ i hàng hóa vô  ữ ự ế ổ hình). 

­>  Các  giao  d ch  tài  chính  và  th ị ươ ng  m i  b ng  ph ạ ằ ươ ng  ti n  ệ

đi n t  nh : trao đ i d  li u đi n t ; chuy n ti n đi n t  và  ệ ử ư ổ ữ ệ ệ ử ể ề ệ ử các ho t đ ng g i rút ti n b ng th  tín d ng ạ ộ ử ề ằ ẻ ụ

1.1.2 Khái ni m TMĐT ệ

 Theo nghĩa h p: ẹ

­Theo WTO:  Th ươ ng m i đi n t  bao g m vi c s n xu t, qu ng  ạ ệ ử ồ ệ ả ấ ả cáo, bán hàng và phân ph i s n ph m đ ố ả ẩ ượ c mua bán và thanh toán  trên  m ng  Internet,  nh ng  đ ạ ư ượ c  giao  nh n  m t  cách  h u  hình  c   ậ ộ ữ ả các  s n  ph m  đ ả ẩ ượ c  giao  nh n  cũng  nh   nh ng  thông  tin  s   hóa  ậ ư ữ ố thông qua m ng Internet ạ

­ Theo OECD: Th ươ ng m i đi n t  đ ạ ệ ử ượ c đ nh nghĩa s  b  là các  ị ơ ộ giao d ch th ị ươ ng m i d a trên truy n d  li u qua các m ng truy n  ạ ự ề ữ ệ ạ ề thông nh  Internet.  ư

­>  Th ươ ng m i đi n t  ch  bao g m nh ng ho t đ ng th ạ ệ ử ỉ ồ ữ ạ ộ ươ ng m i  ạ

đ ượ c  th c  hi n  thông  qua  m ng  Internet  mà  không  tính  đ n  các  ự ệ ạ ế

ph ươ ng ti n đi n t  khác nh  đi n tho i, fax, telex ệ ệ ử ư ệ ạ

 TMĐT t i Vi t Nam đ ạ ệ ượ c hi u theo nghĩa r ng: ể ộ

 Theo Ngh  đ nh s  52/2013/NĐ­CP ban hành ngày 16/5/2013 c a  ị ị ố ủ

 Tóm l i, TMĐT theo nghĩa r ng là: ạ ộ

• Các ho t đ ng Mua bán hàng hóa và d ch v  qua ph ạ ộ ị ụ ươ ng ti n  ệ

đi n t ; ệ ử

• Giao nhân các n i dung k  thu t s  trên m ng; ộ ỹ ậ ố ạ

• Chuy n ti n đi n t ; ể ề ệ ử

1.1.2 Khái ni m TMĐT ệ

1.1.2 Khái ni m TMĐT: Các giai đo n phát tri n  ệ ạ ể

1.2 Đ c tr ng, phân lo i TMĐT ặ ư ạ

a TMĐT là ph ươ ng th c giao d ch s  d ng các ph ứ ị ử ụ ươ ng ti n đi n t  đ  ti n  ệ ệ ử ể ế

hành giao d ch th ị ươ ng m i. Bao g m: Th  đi n t , thông đi p đi n t , các  ạ ồ ư ệ ử ệ ệ ử

t p tin văn b n, c  s  d  li u, các b ng tính, các b n thi t k , các hình đ   ậ ả ơ ở ữ ệ ả ả ế ế ồ

h a,  qu ng  cáo,  chào  hàng,  hóa  đ n,  h p  đ ng,  b ng  giá,  video  clip,  âm  ọ ả ơ ợ ộ ả thanh…

b TMĐT có liên quan m t thi t v i th ậ ế ớ ươ ng m i truy n th ng, ph  thu c vào  ạ ề ố ụ ộ

s  phát tri n c a công ngh  máy tính, m ng và Internet. Ph  thu c vào trình  ự ể ủ ệ ạ ụ ộ

đ  CNTT c a ng ộ ủ ườ ử ụ i s  d ng.

c TMĐT ph  thu c vào m c đ  s  hóa c a n n kinh t  c a m i và các qu c  ụ ộ ứ ộ ố ủ ề ế ủ ỗ ố

gia.

d TMĐT rút ng n th i gian, tăng t c đ , ti t ki m chi phí giao d ch, trao đ i  ắ ờ ố ộ ế ệ ị ổ

mua bán hàng hóa.

e TMĐT mang tính h n h p, pha tr n TM truy n th ng và TMĐT thu n túy ỗ ợ ộ ề ố ầ

f Thu t  ng   TMĐT  mang  tính  l ch  s   và  ngày  càng  đ ậ ữ ị ử ượ c  m   r ng  v   ng   ở ộ ề ữ

nghĩa.

1.2 Đ c tr ng, phân lo i TMĐT ặ ư ạ

Phân lo i ạ Mô tả Ví dụ

B2C Công ty bán s n ph m hay d ch v  cho khách  ả ẩ ị ụ

hàng cá nhân walmart.com bán hàng hoá cho khách  hàng qua Website công  ty

B2B Công ty bán s n ph m hay d ch v  cho công  ả ẩ ị ụ

ty khác grainger.com bán thi t b  công nghi p 

cho công ty l n và nh  qua Website  ớ ỏ công ty

D n d n, công ty chia s  các thông tin này  ầ ầ ẽ

m t cách c n th n có ki m soát v i khách  ộ ẩ ậ ể ớ hàng, nhà cung c p, nhân viên và đ i tác kinh  ấ ố doanh.

dell.com Computer s  d ng các k t  ử ụ ế

n i Internet b o m t đ  chia s  thông  ố ả ậ ể ẽ tin doanh thu hi n t i và d  đoán cho  ệ ạ ự nhà cung c p. Nhà cung c p có th  s   ấ ấ ể ử

d ng thông tin này đ  lên k  ho ch  ụ ể ế ạ cho s n ph m và giao hàng cho Dell  ả ẩ

v i ch t l ớ ấ ượ ng t t và đúng th i đi m ố ờ ể C2C Các ch  th  tham gia trên môi tr ủ ể ườ ng tr c  ự

tuy n có th  mua hay bán hàng hoá v i nhau.  ế ể ớ

CA.gov là trang web cho phép c  quan  ơ bán hàng tr c tuy n cho bang  ự ế

California

1.3 L i ích, h n ch  c a TMĐT ợ ạ ế ủ

chế

1.3 L i ích, h n ch  c a TMĐT ợ ạ ế ủ

L i ích ợ

1.3 L i ích, h n ch  c a TMĐT ợ ạ ế ủ

1.3 L i ích, h n ch  c a TMĐT ợ ạ ế ủ

 TMĐT cho phép khách hàng mua s m và th c hi n các  ắ ự ệ

giao d ch 24/24 gi  trong ngày ị ờ

 TMĐT cung c p cho khách hàng nhi u s  l a ch n  ấ ề ự ự ọ

1.3 L i ích, h n ch  c a TMĐT ợ ạ ế ủ

1.3 L i ích, h n ch  c a TMĐT ợ ạ ế ủ

1.4  nh h Ả ưở ng c a TMĐT ủ

1.5 Th c tr ng và xu h ự ạ ướ ng c a TMĐT ủ

1.5.1 Th c tr ng ự ạ

Th   ế

Nam

1.5 Th c tr ng và xu h ự ạ ướ ng c a TMĐT ủ

1.5.2 Xu h ướ ng