Hệ quả của định lí TaLet : Nếu một đường thăng cắt hai cạnh của một tam giác và song song với cạnh còn lại thì nó tạo thành một tam giác mới có ba cạnh tương ứng tỉ lệ với ba cạnh của ta[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN TOÁN LỚP 8 HỌC KÌ II
I./ LÝ THUYẾT:
Câu 1: So sánh phương trình và bất phương trình
Câu 2: Nêu cách giải phương trình tích :A(x).B(x)C(x).D(x) = 0
( ) 0 ( ) 0 ( ) 0 ( ) 0
A x
B x
C x
D x
Câu 3: Nêu cách giải phương trình chứa ẩn ở mẫu:
Bước 1: Tìm ĐKXĐ của phương trình
Bước 2: Quy đồng mẫu hai vế rồi khử mẫu
Bước 3: Giải phương trình vừa tìm được
Bước 4: Đối chiếu ĐKXĐ để nhận nghiệm
Câu 4: Nêu các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình :
Chọn ẩn , đặt điều kiện thích hợp cho ẩn
Biểu diễn các đại lượng chưa biết theo ẩn và các đại lượng đã biết
Lập phương trình (dựa vào đề toán )
Giải phương trình , chọn nghiệm và kết luận
Câu 5: Nêu cách giải phương trình chứa dấu giá trị tuyệt đối:
Cần nhớ : khi a 0 thì a a
a a
1/Hai phương trình tương đương :
Hai phương trình tương đương là hai
phương trình có cùng một tập nghiệm
2/ Định nghĩa phương trình bậc nhất một
ẩn :
Phương trình dạng ax + b = 0 , với a và
b là hai số đã cho và a 0 , được gọi là
phương trình bậc nhất một ẩn
Ví dụ : 2x – 1 = 0
3/ Cách giải phương trình bậc nhất một
ẩn :
Chuyển các hạng tử chứa ẩn về vế trái ,
các hạng tử chứa số về vế phải
Chú ý :
Khi chuyển vế số hạng thì phải đổi
dấu số hạng đó
1/ Hai bất phương trình tương đương : Hai bất phương trình tương đương là hai bất phương trình có cùng một tập nghiệm
2/ Định nghĩa bất phương trình bậc nhất một ẩn :
Bất phương trình dạng ax + b < 0( hoặc
ax + b > 0, ax + b 0, ax + b 0 )với a
và b là hai số đã cho và a 0 , được gọi làbất phương trình bậc nhất một ẩn
Ví dụ : 2x – 3> 0, 5x – 8 0 3/ Cách giải bất phương trình bậc nhất một ẩn :
Chuyển các hạng tử chứa ẩn về vế trái , các hạng tử chứa số về vế phải
Chú ý :
Khi chuyển vế số hạng thì phải đổi dấu số hạng đó
Khi chia cả hai về của bất phương trình cho số âm phải đổi chiều bất phương trình
Trang 2Câu 6:
* Nêu định nghĩa tỷ số của 2 đoạn thẳng:
Tỉ số của hai đoạn thẳng là tỉ số độ dài của chúng theo cùng một đơn vị đo
* Nêu định nghĩa đoạn thẳng tỷ lệ :
Hai đoạn thẳng AB và CD gọi là tỉ lệ của hai đoạn thẳng A’B’ và C’D’ nếu có tỉ lệ thức :
AB
CD=
' ' ' '
A B
C D hay ' ' ' '
AB CD
A B C D
Câu 7: Nêu định lí TaLet trong tam giác :
Nếu một đường thẳng cắt hai cạnh của một tam giác và song song với cạnh còn lại thì
nó định ra trên hai cạnh đó những đoạn thẳng tương ứng tỉ lệ
C' B'
A
Câu 8: Nêu định lí đảo của định lí TaLet: Nếu một đường thăng cắt hai cạnh của một
tam giác và định ra trên hai cạnh này những đạon thẳng tương ứng tỉ lệ thì đường thăng
đó song song với cạnh còn lại
C' B'
C B
A
Hệ quả của định lí TaLet : Nếu một đường thăng cắt hai cạnh của một tam giác và song song với cạnh còn lại thì nó tạo thành một tam giác mới có ba cạnh tương ứng tỉ lệ với
ba cạnh của tam giác đã cho
GT ABC : B’C’ BC;
(B’ AB ; C’ AC)
K
L
AB AC B C
AB AC BC
Định lí :
Nếu một đường thăng cắt hai cạnh của một tam giác và song song với cạnh còn lại thì
nó tạo thành một tam giác mới đồng dạng với tam giác đã cho
Câu 9: Nêu tính chất đường phân giác trong tam giác :Trong tam giác , đường phân
giác của một góc chia cạnh đối diện thành hai đoạn thẳng tỉ lệ với 2 cạnh kề hai đoạn ấy
GT ABC ,ADlàphân giác
củaBAC
KL DB DC ABAC
, B’C’ BC
GT B’ AB
KL ;;
ABC ; B’ AB;C’ AC
GT
KL B’C’ BC
A
D
Trang 3Câu 10: Nêu định nghĩa hai tam giác đồng dạng :Tam giác A’B’C’ gọi là đồng dạng
với tam giác ABC nếu :
' ; ' ; ' ;
A A B B C C
A B B C C A
AB BC CA
Câu 11: Nêu các cách chứng minh hai tam giác đồng dạng :
Nếu ba cạnh của tam giác này tỉ lệ với ba cạnh của tam giác kia thì hai tam giác
đó đồng dạng
Nếu hai cạnh của tam giác này tỉ lệ với 2 cạnh của tam giác kia và hai góc tạo bởi các cặp cạnh đó bằng nhau , thì hai tam giác đó đồng dạng
Nếu hai góc của tam giác này lần lượt bằng hai góc của tam giác kia thì hai tam giác đó đồng dạng với nhau
Câu 12: Nêu các cách chứng minh hai tam giác vuông đồng dạng :
Tam giác vuông này có một góc nhọn bằng góc nhọn của tam giác vuông kia
Tam giác vuông này có hai cạnh góc vuông tỉ lệ với hai cạnh góc vuông của tam giác vuông kia
Câu 13: Nêu công thức tính thể tích , diện tích xung quanh , diện tích toàn phần của
hình hộp chữ nhật , hình lập phương , hình lăng trụ đứng
quanh
Diện tích toàn phần
Thể tích
Lăng trụ đứng
D C
A
H G
E
F
Sxq = 2p.h P:nửa chu vi đáy h:chiều cao
Stp = Sxq + 2Sđ V = S.h
S: diện tích đáy
h : chiều cao
Hình hộp chữ nhật
Đỉnh
Hình lập phương
Cạnh
Mặt
V = a.b.c
V= a3 B
Trang 4Hình chóp đều Sxq = p.d
p : nửa chu vi đáy
d: chiều cao của mặt bên
Stp = Sxq + Sđ
V =
1
3S.h
S: diện tích đáy
h : chiều cao
II./ BÀI TẬP :
Giải các phương trình sau:
*Bài 1
8 1 3x 2 2 3x 140 15 2x 1
8 24x 4 6x 140 30x 15
30x 24x 6x 140 15 8 4
0x 121
Phương trình đã cho vô nghiệm
b) 3 4x 25 2x 8x x 300
3 100x 8x 8x x 300
3 300 100x 8x 8x x
*Bài 2:
Giải phương trình:
x x
- ĐKXĐ: x -3 và x 1
- MTC: (x+3)(x-1
Ta có:
x x
Suy ra: 5(x-1) = 3(x+3) (*)
(*) 5x – 5 = 3x + 9
5x – 3x = 9 + 5
2x = 14
x = 7 (TMĐKXĐ)
Vậy tập nghiệm của phương trình trên là: S = {7}
*Bài 3::
Trang 5 2 2
2 x 2
x 1 x 1
a)
ĐKXĐ: x2
x x 2
x 1 x 2 x 1 x 2
0x 0
Nghiệm đúng với mọi x khác 2
ĐKXĐ:
2 x
7
Ta có:
3x 8
2 7x
3x 8
2 7x
3x 8
2 7x
5
3
Æc
Cả hai giá trị trên của x đều thoả mãn ĐKXĐ Do đó
5
2
Giải các bất phương trình sau:
*Bài tập 4:
a) x – 1 < 3 x < 3 + 1 x < 4
Vậy nghiệm của BPT là x < 4
)
0 4
b) x + 2 > 1 x > 1 – 2 x > - 1
Vậy nghiệm của BPT là x > - 1
(
- 1 0
*Bài tập 5
2x 3
5
Trang 6 6 x x 6
Vậy nghiệm của bất phương trình là x 6
5 4x 5 3 7 x 0
20x 25 21 3x 0 23x 46
x 2
Vậy nghiệm của BPT là x >2
*Bài tập 6: Tìm x để biểu thức 5 2x là số dương:
5
2
Vậy để giá trị của biểu thức 5 – 2x là số dương thì
5 x 2
* Bài tập 7: Tìm x để giá trị của biểu thức x + 3 nhỏ hơn giá trị của 4x – 5
8
3
Vậy để giá trị của biểu thức x + 3 nhỏ hơn giá trị của 4x – 5 thì x >
8
3.
Bài 8: Tìm điều kiện xác định của các phương trình sau:
a/
ĐKXĐ:
1 1;
3
x x
b/ 2
1
x
x x
ĐKXĐ: x0
Bài 8: Giải các phương trình sau :
Trang 7
8 4(Chọn )
2
8 2(Chọn )
4
a x x
x x
x x
x
x
x x
x x
x
x
Vậy tập ngiệm của phương trình là
S = x x/ 4;x2
12 12 chọn 1
8 8 loại
3 3
x x x x
x x x x
Vậy tập nghiệm của phương trình là S =
x x / 12
Bài 9 : Hai thư viện cĩ cả thảy 20000 cuốn sách Nếu chuyển từ thư viện thứ nhất sang
thư viện thứ hai 2000 cuốn sách thì số sách của hai thư viện bằng nhau Tính số sách lúc đầu ở mỗi thư viện
Giải : Gọi số sách lúc đầu ở thư viện thứ nhất là x ( x nguyên , sách )
Thì số sách lúc đầu ở thư viện thứ hai là 20000 – x
Nếu chuyển từ thư viện thứ nhất sang thư viện thứ hai 2000 cuốn sách thì
số sách của thư việnthứ nhất là x – 2000
số sách của thư việnthứ hai là 20000- x+ 2000
lúc đĩ số sách của hai thư viện bằng nhau nên ta cĩ phương trình :
x- 2000 =20000 – x + 2000
<=> 2x = 20000+2000+2000
<=> 2x= 24000
<=> x= 2400: 2
<=> x=1200
vậy số số sách lúc đầu ở thư viện thứ nhất 12000 ( sách )
số sách lúc đầu ở thư viện thứ hai là8000 ( sách )
Bài 10 : Số lúa ở kho thứ nhất gấp đơi số lúa ở kho thứ hai Nếu bớt ở kho thứ nhất
đi 750 tạ và thêm vào kho thứ hai 350 tạ thì số lúa ở trong hai kho sẽ bằng nhau Tính xem lúc đầu mỗi kho cĩ bao nhiêu lúa
Giải :
Gọi số luá ở kho thứ hai là x (tạ , x >0 )
Thì số lúa ở kho thứ nhất là 2x
Nếu bớt ở kho thứ nhất đi 750 tạ thì số lúa ở kho thứ nhất là :2x -750
Trang 8và thêm vào kho thứ hai 350 tạ thì số lúa ở kho thứ hai là x + 350
theo bài ra ta có phương trình hương trình : 2x – 750 = x + 350
<=> 2x – x = 350 +750 <=> x= 1100
Lúc đầu kho I có 2200 tạ
Kho II có : 1100tạ
Bài 11 :Mẫu số của một phân số lớn hơn tử số của nó là 5 Nếu tăng cả tử mà mẫu của
nó thêm 5 đơn vị thì được phân số mới bằng phân số
2
3.Tìm phân số ban đầu
Phương trình :
10 3
x x
Bài 12 :Năm nay , tuổi bố gấp 4 lần tuổi Hoàng Nếu 5 năm nữa thì tuổi bố gấp 3 lần tuổi Hoàng ,Hỏi
năm nay Hoàng bao nhiêu tuổi ?
Phương trình :4x+5 = 3(x+5)
Bài 13 : Lúc 6 giờ sáng , một xe máy khởi hành từ A để đến B Sau đó 1 giờ , một ôtô cũng xuất phát
từ A đến B với vận tốc trung bình lớn hớn vận tốc trung bình của xe máy 20km/h Cả hai xe đến B đồng thời vào lúc 9h30’ sáng cùng nàgy Tính độ dài quảng đường AB và vận tốc trung bình của xe máy
Giải :
Thời gian xe máy đi từ A đến B là : 9h30’ – 6h = 3h30’ = 3,5 h
Thời gian ô tô đi từ A đến B là : 9h30’ – 7h= 3h30’ = 2,5h
Gọi vận tốc của xe máy là x ( x > 0 , km/h)
Vận tốc của ôtô là x + 20 (km/h)
Quảng đường xe máy đi là 3,5x
Quảng đường ôtô đi là 2,5(x+20)
Vì xe máy và ô tô đi cùng một đoạn đường nên ta có phương trình :
3,5x = 2,5(x+20)
3,5x = 2,5x +50
3,5x -2,5x = 50
x=50 (nhận )
Vậy vận tốc của xe máy là 50(km/h)
Vận tốc của ôtô là 50 + 20 = 70 (km/h)
Bài 14: Một người đi xe đạp từ A đến B với vận tốc 15 km / h.Luc về người đó đi với vận tốc 12km /
HS nên thời gian về lâu hơn thời gian đi là 45 phút Tính quảng đường AB ?
15
x
12
x
Trang 9Giải :
45 phút =
3
4 ( giờ )
Gọi x là quảng đường AB ( x> 0, km )
thời gian đi 15
x
(giờ ) , thời gian về 12
x
( giờ )
Vì thời gian về lâu hơn thời gian đi là 45 phút nên ta có phương trình :
3
x x
5x – 4x = 3.15 x = 45 (thoả mãn )
Vậy quảng đường AB dài 45 km
Bài 15 :Một ca nô xuôi dòng từ bến A đến bến B mất 6 giờ và ngược dòng từ bến B về bến A mất 7
giờ Tính khoảng cách giữa hai bến A và B , biết rằng vận tốc của dòng nước là 2km / h
Phương trình :6(x+2) = 7(x-2)
Bài 16:Một số tự nhiên có hai chữ số Chữ số hàng đơn vị gấp hai lần chữ số hàng
chục Nếu thêm chữ số 1 xen vào giữa hai chữ số ấy thì được một số mới lớn hơn số ban đầu là 370 Tìm số ban đầu
Giải :
Gọi chữ số hàng chục là x ( x nguyên dương) thì chữ số hàng đơn vị là 2x
Số đã cho là x x2 = 10x + 2x = 12x
Nếu thêm chữ số 1 xen giữa hai chữ số ấy thì số mới là :x1 2 x = 100x + 10 + 2x = 102x + 10
Vì số mới lớn hơn số ban đầu là 370 nên ta có phương trình : 102x +10 – 12x = 370
102x -12x = 370 -10
90x = 360
x= 360:90 = 4 (nhận ) Vậy số ban đầu là 48
Bài 17 :Một tổ sản xuất theo kế hoạch mỗi ngày phải sản suất 50 sản phẩm Khi thực
hiện , mỗi ngày tổ đã sản xuất được 57 sản phẩm Do đó tổ đã hoàn thành trước kế hoạch 1 ngày và còn vượt mức 13 sản phẩm Hỏi theo kế hoạch , tổ phải sản xuất bao nhiêu sản phẩm ?
Năng suất 1 ngày ( sản phẩm /ngày )
Số ngày (ngày) Số sản phẩm (sản
phẩm )
50
57
Phương trình : 50
x
-13 57
x
= 1
Trang 10* Bài tập 18:
C/M:
a) Xét hai tam giác vuông BKC, CHB ta có: B C , BC là cạnh huyền chung
b) Từ giả thiết AB = AC và BK = CH
AK AH
Ta có:
KH // BC
AB AC
c) Vẽ thêm đường cao AI, ta có:
IAC ~ HBC (g – g)
Nên
1a
hay
Từ KH // BC suy ra:
AC BC
KH
3 2
a a 2b
*Bài tập 19:
Cho tam giác ABC vuông tại A có AB = 6cm, AC = 8cm Đường cao AH (HBC); Tia phân giác góc A cắt BC tại D
a/ Chứng minh tam giác ABC đồng dạng tam giác HAC
b/ Chứng minh AC2 BC HC.
c/Tính độ dài các đọan thẳng BC, DB, DC
Giải:
Vẽ hình
a) Xét HAC và ABC có:
Trang 11H A = 90 0
C là góc chung
Do đó: HAC ABC (g-g)
b) Từ kết quả câu a) lập tỉ lệ thức:
HA AC HC
AB BC AC
Suy ra được: AC2 BC HC.
c) Tính được BC = 10 cm
Áp dụng tính chất tia phân giác :
AB BD
CD DC
Theo T/C tỉ lệ thức suy ra được
10 5
DB DC BD DC BC
4, 29
5,71
BD
DC
*Bài tập 20:
Cho hình hộp chữ nhật ABCD.A’B’C’D’ Hãy cho biết:
a) Hình hộp này có mấy mặt, các mặt là hình gì? Kể tên vài
mặt đó?
b) Hình hộp chữ nhật có mấy đỉnh? Và có mấy cạnh?
c) AB và AA’ có nằm trong cùng 1 mặt phẳng hay không? Có điểm chung hay không ?
d) AA’ và BB’ có nằm trong cùng 1 mặt phẳng hay không?
Có điểm nào chung hay không?
Giải:
a) Hình này gồm 6 mặt là: ABCD ; A’B’C’D’; …
b) Hình có 8 đỉnh là: A; B; C; D; A’; B’; C’; D’.
Và có 12 cạnh: AB; AA’; …
c) AB và AA’ nằm trong mặt phẳng (ABB’A’), có điểm chung là A.
d) AA’ và BB’ cùng nằm trong mặt phẳng (ABB’A’), nhưng không có điểm chung.
* Bài tập 21:
Tính diện tích toàn phần của lăng trụ đứng theo các kích thước như hình vẽ sau ?
Giải:
Diện tích đáy ABC là:
S 1 =2
1
.4.6 = 12m 2 Diện tích mặt BCC 1 B 1 là:
S 2 = 6.10 = 60m 2
Diện tích mặt AA 1 B 1 B là:
B' A'
B A
10m 4m
5m 6m
C 1
B 1
A 1
C B
A
Trang 12S 3 = 10.5 = 50m 2
S tp của hình lăng trụ là:
S tp = 2S 1 + S 2 + 2S 3 = 184m 2
* Bài tập 22:
Cho hình vẽ sau:
Tính thể tích của thùng chứa?
Giải:
Vì thùng chứa cĩ dạng lăng trụ đứng:
V = 1,6.3,1.7 = 34,72m3
CÂU HỎI ƠN TẬP TRẮC NGHIỆM Câu 1: Trong các phương trình sau, phương trình nào là phương trình bậc nhất một ẩn
số ?
A x2 - 1 = x + 2 B ( x - 1 )( x - 2 ) = 0 C 3x + 2 = 0 D x
1
+ 1 = 3x + 5
Câu 2 : x = - 2 là nghiệm của phương trình :
A 5x – 2 = 4x B x + 5 = 2( x - 1 ) C 3( x+1 )= x -1 D x +4 = 2x +2
Câu 3 : Một phương trình bậc nhất một ẩn có mấy nghiệm:
a) Vô nghiệm b) Có vô số nghiệm c) Luôn có một nghiệm duy nhất d) Có thể vô nghiệm , có thể có một nghiệm duy nhất và cũng có thể có vô số
nghiệm
Câu 4:Tích các nghiệm của phương trình (4x – 10 )(5x + 24) = 0 là:
Câu 5: Bất phương trình nào dưới đây là bất phương trình bậc nhất 1 ẩn
A
3x 2 B 0.x + 2 > 0 C 2x2 + 1 > 0 D 4x+1 > 0
Câu 6: Bất phương trình nào dưới đây là bất phương trình bậc nhất một ẩn ?
A
2
x - 5 > 0 B
1 2
-x+1 < 0 C 3x + 3y³ > 0 D 0.x + 5 < 0
Câu 7: Điều kiện xác định của phương trình x −3 x = 5 x
(x +2)(x − 3) là
A x -2 ; x 3 B x 2 ; x - 3 C x 3 ; x - 2 D x
0 ; x 3
Câu 8 : Số nguyên x lớn nhất thỏa mãn bất phương trình 2,5 + 0,3x < – 0,5 là:
a) – 11 b) – 10 c) 11 d) một số khác
Câu 9:Cho x < y , các bất đẳng thức nào sau đây đúng :
a) x – 5 < y – 5 b) – 3x > – 3y c) 2x – 5 < 2y – 5 d) cả a,b,c đều đúng
Câu 10: Nếu -2a > - 2b thì
A a = b B a < b C a > b D a b
Câu 11: Cho | a | =3 thì
7m
1,6m 3,1m
Trang 13A a= 3 B a = -3 C a = 3 D Một đáp án khác
Câu 12: Cho đoạn thẳng AB = 2 dm và CD = 3m, tỉ số của hai đoạn thẳng này là :
A ABCD= 2
3 B ABCD= 3
2 C ABCD= 1
15 D
AB
CD=
15
1
Câu 13: Cho AB = 39dm ; CD = 130cm tỉ số hai đoạn thẳng AB và CD là:
a)
39
130
1
Câu 14: Cho tam giác ABC cĩ AD là phân giác cĩ AB = 4 cm ; AC = 5 cm; DB = 2cm.
Độ dài DC là:
A 1,6 cm B 2,5 cm C 3 cm D cả 3 câu đều sai
Câu 15 : Hình hộp chữ nhật cĩ:
A 6 đỉnh , 8 mặt, 12 cạnh B 8 đỉnh, 6 mặt, 12 cạnh
C 12 đỉnh 6 mặt, 8 cạnh D 6 đỉnh, 12 mặt, 8 cạnh
Câu 16: Cho hình lăng trụ đứng đáy tam giác có kích thước 3 cm, 4 cm, 5cm và
chiều cao 6 cm Thể tích của nó là:
a) 60 cm3 b) 360 cm3 c) 36 cm3 d) một đáp số khác
Câu 17:Cho hình hộp chữ nhật cĩ kích thước (hình 4) thể tích của hình hộp chữ nhật đĩ
là
A 480 cm3 6cm
B 480 cm2
C 240 cm3 8cm
D 120 cm3 10cm (hình4)
Câu 18:Thể tích hình lăng trụ đứng cĩ kích thước như trong (hình 5) cĩ đáy là tam giác
vuơng và cĩ hai cạnh gĩc vuơng bằng 4cm và 6cm là:
A 24 cm3
B 40 cm3
C 120 cm3 10cm
D 240 cm3 6cm 4cm
Câu 19: Điền vào chỗ trống ( ….)
a) Hình lập phương có cạnh bằng a Diện tích toàn phần của nó bằng: …
b) Hình hộp chữ nhật có ba kích thước lần lượt là3dm, 4dm, 50cm Thể tích của nó bằng:
Câu 20: Cho bất phương trrình -
3x <2 Phép biến đổi nào dưới đây đúng ?
A
9
2
x
>-B
9 2
x
<-C
1 2
x >
D
2 9
x
>-Câu 21 : Tập nghiệm của bất phương trình 5 – 2x 0 là:
A
5
x / x
2
B
5
x / x 2
C
5
x / x 2
D
5
x / x 2