Tiết 118: Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ LÀ I.Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ là : 1.. VÝ dô: a Phú ông mừng lắm.[r]
Trang 2Bài tập:
Trong hai câu sau câu nào là câu trần
thuật đơn có từ là?
a Trên bầu trời, mây đen kéo đến mù mịt.
b Sức khỏe là vốn quý của con ng ời.
CN
VN
Trang 3Tiết 118:
Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT
ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ “LÀ”
Trang 4Tiết 118: Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ LÀ
I.Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ là :
1 VÝ dô:
a) Phú ông mừng lắm.
b) Chúng tôi đi lao động.
CN VN
CN VN
c) Cả làng thơm.
d) Gió thổi.
CN VN
CN VN
(tính từ) (động từ) (cụm tính từ ) (cụm động từ)
Trang 5Tiết 118: Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ LÀ
I.Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ là :
1 VÝ dô:
a) Phú ông mừng lắm.
b) Chúng tôi đi lao động.
CN VN
CN VN
c) Cả làng thơm.
d) Gió thổi.
CN VN
CN VN
(tính từ) (động từ)
(cụm tính từ ) (cụm động từ)
-> Phó «ng kh«ng ( ch a) mõng l¾m.
-> Chóng t«i kh«ng đi lao động.
-> C¶ lµng kh«ng (ch a) th¬m.
-> Giã kh«ng (ch a) thæi
• Chọn những từ hoặc cụm từ phủ định thích hợp cho sau đây, điền vào trước vị ngữ của các câu trên :
không, không phải, chưa,
chưa phải
2 Ghi nhí: SGK/ 119
Trang 6Tiết 118: Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHễNG Cể TỪ LÀ
I.Đặc điểm của cõu trần thuật đơn khụng cú từ là :
II Cỏc kiểu cõu trần thuật đơn khụng cú từ là :
1 Ví dụ:
a) Đằng cuối bói, hai cậu bộ con tiến lại.
b) Phỳ ụng mừng lắm.
c) Em thấy cơn mưa rào.
d) Đằng cuối bói, tiến lại hai cậu bộ con.
e) Trờn bầu trời, vụt tắt một vỡ sao
f) Trờn sõn trường, nở rực hai hàng hoa mười giờ.
VN Miêu tả hành động của hai cậu bé
Chỉ trạng thái của phú ông.
CN CN CN
VN VN VN
TN
TN
TN
-> Thông báo sự xuất hiện của hai cậu bé ->Thụng bỏo về sự biến mất của vỡ sao
->Thụng bỏo về sự tồn tại của hai hàng hoa
Cấu tạo ngữ
phỏp
í nghĩa
CN ủửựng trửụực VN VN ủửựng trửụực CN.
Dùng để miêu tả hành động, trạng thái, đặc điểm … của sự vật nêu ở chủ ng ữ
Dựng để thông báo về sự xuất hiện, tồn tại hoặc tiêu biến của sự vật.
=> Cõu miờu tả => Cõu tồn tại
Trang 7Hãy chuyển những câu miêu tả sau sang câu tồn tại:
TN CN VN =>Xa xa, nổi lên một hồi trống.
TN VN CN
a,Cuối vườn, những chiếc lá khô rơi lác đác.
=>Cuối vườn, rơi lác đác những chiếc lá khô b,Trước nhà, những hàng cây xanh mát.
=>Trước nhà, xanh mát những hàng cây.
Trang 8Chọn trong hai câu đã dẫn một câu thích hợp để điền vào chổ trống trong đoạn dưới đây Giải thích vì sao em chọn câu này mà khơng chọn câu kia.
Ấy là vào đầu mùa hè năm kia Buổi sáng, tơi đang đứng ngồi cửa gặm mấy nhánh cỏ non ăn điểm tâm Bỗng tay cầm que, tay xách cái ống bơ nước Thấy bĩng người, tơi vội lẩn xuống cỏ, chui nhanh về hang.
( Theo Tơ Hồi )
………
a/ Đằng cuối bãi, hai cậu bé con tiến lại => Câu miêu tả
Đằng cuối bãi, tiến lại hai cậu bé con
b/. => Câu tồn tại
Trang 9Tiết 118: Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHễNG Cể TỪ LÀ
I.Đặc điểm của cõu trần thuật đơn khụng cú từ là :
II Cỏc kiểu cõu trần thuật đơn khụng cú từ là :
1 Ví dụ:
a) Đằng cuối bói, hai cậu bộ con tiến lại.
b) Phỳ ụng mừng lắm.
c) Em thấy cơn mưa rào.
d) Đằng cuối bói, tiến lại hai cậu bộ con.
e) Trờn bầu trời, vụt tắt một vỡ sao
f) Trờn sõn trường nở rực hai hàng hoa mười giờ.
VN Miêu tả hành động của hai cậu bé
Chỉ trạng thái của phú ông.
CN CN CN
VN VN VN
TN
TN
TN
-> Thông báo sự xuất hiện của hai cậu bé ->Thụng bỏo về sự biến mất của vỡ sao
->Thụng bỏo về sự tồn tại của hai hàng hoa
Cấu tạo ngữ
phỏp
í nghĩa
CN ủửựng trửụực VN VN ủửựng trửụực CN.
Dùng để miêu tả hành động, trạng thái, đặc điểm … của sự vật nêu ở chủ ng ữ
Dựng để thông báo về sự xuất hiện, tồn tại hoặc tiêu biến của sự vật.
=> Cõu miờu tả => Cõu tồn tại
2 Ghi nhớ: SGK/ 119
Trang 10Tiết 118: Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ LÀ
I Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ là :
II Các kiểu câu trần thuật đơn không có từ là :
III Luyện tập:
Bài tập 1: Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau Cho biết những câu nào là câu miêu tả, những câu nào là câu tồn tại.
a.Bóng tre trùm lên âu yếm làng, bản, xóm, thôn.Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính.Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hóa lâu đời ( Thép Mới )
b.Bên hàng xóm tôi có cái hang của Dế Choắt Dế Choắt là tên tôi đặt cho
nó một cách chế giễu và trịch thượng thế ( Tô Hoài )
c.Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai khổng lồ xuyên qua đất lũy mà trỗi dậy ( Ngô Văn Phú )
Trang 11Bài tập 1:
Câu a.
1.Bóng tre trùm lên âu yếm làng, bản, xóm, thôn.
2.Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính.
3.Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hóa lâu đời.
VN
CN
CN
VN
=>Câu miêu tả
=>Câu tồn tại
=>Câu miêu tả
Trang 12Bài tập 1:
Câu c:
1.Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng.
2.Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai khổng lồ xuyên qua đất
lũy mà trỗi dậy.
VN
CN
CN
VN
=>Câu tồn tại
=>Câu miêu tả
Trang 13Tiết 118: Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ LÀ
I Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ là :
II Các kiểu câu trần thuật đơn không có từ là :
III Luyện tập:
Bài tập 1:
Câu a
1.Bóng tre trùm lên âu yếm làng, bản, xóm, thôn =>Câu miêu tả
CN VN
2.Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính =>Câu tồn tại
VN CN
3.Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hóa lâu đời =>Câu miêu tả
CN VN
Câu c:
1.Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng =>Câu tồn tại
VN CN
2.Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai khổng lồ xuyên qua đất lũy mà trỗi dậy
CN VN =>Câu miêu tả
Bài tập 2: Viết đoạn văn từ năm đến bảy câu tả cảnh trường em, trong đó có sử dụng ít
nhất là một câu tồn tại.
Trường em nằm ở xã Vạn Thắng Ngôi trường 2 tầng rất khang trang đẹp đẽ Các
phòng học được quét vôi vàng trông rất nổi bật Trong các lớp học, vang lên tiếng giảng bài
trồng rất nhiều, bên cạnh đó là những bồn hoa nhiều màu sắc Trường em đẹp thế đấy! Em rất yêu ngôi trường này
Trang 15VÒ nhµ
Dặn dò:
_ Hoàn thành bài tập phần luyện tập
_ Học ghi nhớ 1,2/SGK/118,119 _ Chuẩn bị bài: Ôn tập văn miêu
tả + Trả lời câu hỏi SGK/ 121 + Hãy viết đoạn văn miêu tả về người bạn của mình.