NHỮNG BÀI HỌC ĐẠO ĐỨC TRONG TRUYỆN NGỤ NGÔN CỦA LEV TOLSTOY

Truyện ngụ ngôn của Tolstoy là một tượng đài đài của văn học Nga và là một trong những bản chuyển thể hay nhất của truyện ngụ ngôn Aesop. Được tạo ra cách đây hơn hai thập kỷ, nhưng các tác phẩm truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy vẫn giữ một tầm quan trọng cho đến ngày nay, vẫn mang tính giáo dục, chứa đựng những chuẩn mực đạo đức sâu sắc.

TIỂU LUẬN

NHỮNG BÀI HỌC ĐẠO ĐỨC TRONG TRUYỆN NGỤ NGÔN CỦA LEV TOLSTOY

Học phần: PRIM140506 - Văn học thiếu nhi

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 6 năm 2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

TIỂU LUẬN

NHỮNG BÀI HỌC ĐẠO ĐỨC TRONG TRUYỆN NGỤ NGÔN CỦA LEV TOLSTOY

Học phần: PRIM140506 - Văn học thiếu nhi

Họ và tên: Phan Thị Minh Thư

Mã số sinh viên: 4501901453

Lớp Học phần: 2021PRIM140506

Giảng viên hướng dẫn: TS GVCC Nguyễn Tiến Dũng

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 6 năm 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài: 1

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài: 1

3 Đối tượng nghiên cứu: 1

4 Phạm vi nghiên cứu: 1

5 Phương pháp nghiên cứu: 2

6 Kết cấu đề tài: 2

NỘI DUNG 4

Chương 1: Cơ sở lí luận 4

1 Đôi nét về tác giả Lev Tolstoy 4

2 Giáo dục đạo đức qua truyện ngụ ngôn 4

Chương 2: Đặc điểm truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy 6

1 Lịch sử hình thành truyện ngụ ngôn của L.N Tolstoy 6

2 Đặc điểm truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy 7

2.1 Cách Lev Tolstoy xây dựng câu chuyện 7

2.2 Nhân vật trong truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy 8

2.3 Đoạn kết trong truyện ngụ ngôn 8

2.4 Tính ngắn gọn, súc tích 9

2.5 Định hướng sư phạm trong truyện ngụ ngôn 10

3 Kết luận 10

Chương 3: Phân tích bài học đạo đức trong truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy 12

1 Phân tích bài học đạo đức trong truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy 12

2 Kết luận 14

Chương 4: Phân tích một số truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy để thuyết minh cho ý nghĩa giáo dục 15

1 Phân tích ý nghĩa giáo dục truyện ngụ ngôn “Kiến và chim bồ câu” 15

2 Phân tích ý nghĩa giáo dục một số truyên ngụ ngôn Lev Tolstoy chương

chương trình sách giáo khoa Tiếng Việt Tiểu học 16

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 18

1 Kết luận: 18

2 Kiến nghị: 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Nước Nga đã giới thiệu cho toàn thế giới nhiều nhà văn lỗi lạc Khiến ta không khỏi ngưỡng mộ tài năng của họ Trong số đó, chiếm một vị trí đặc biệt đó là những nhà văn sáng tạo ra những tác phẩm dành cho trẻ em Phải là người có kĩ năng phi thường mới có thể truyền tải ý nghĩa sâu sắc trong tác phẩm của mình một cách thú vị đến với những độc giả nhỏ tuổi Truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy

là một trong những tác phẩm dành cho thiếu nhi có ý nghĩa nhất M Gorky đã từng viết về Lev Tolstoy: “Tolstoy là cả thế giới Không biết Tolstoy thì không thể tự nhận mình là người am hiểu đất nước, không thể coi mình là người có văn hóa” Truyện ngụ ngôn của Tolstoy là một tượng đài đài của văn học Nga và là một trong những bản chuyển thể hay nhất của truyện ngụ ngôn Aesop Được tạo

ra cách đây hơn hai thập kỷ, nhưng các tác phẩm truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy vẫn giữ một tầm quan trọng cho đến ngày nay, vẫn mang tính giáo dục, chứa đựng những chuẩn mực đạo đức sâu sắc Những câu chuyện ngắn nhưng hay về nội dung và giàu giá trị của Tolstoy rất đáng để giáo dục hình thành đạo đức tốt đẹp ở trẻ Chính vì vậy, tôi muốn tìm hiểu đặc điểm truyện ngụ ngôn và phân tích một số câu chuyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy Để tìm hiểu lí do tại sao truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy lại có giá trị giáo dục lớn đối với trẻ

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài:

Tìm hiểu tác giả Lev Tolstoy và đặc điểm cách viết truyện ngụ ngôn của ông Phân tích những bài học đạo đức được thể hiện trong truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy

3 Đối tượng nghiên cứu:

Những bài học đạo đức trong truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy

4 Phạm vi nghiên cứu:

Một vài tác phẩm trong tập truyện “Kiến và chim bồ câu” và các tác phẩm truyện ngụ ngôn của của Lev Tolstoy có trong sách giáo khoa Tiếng Việt từ lớp 1 đến lớp 5

5 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp tra cứu tài liệu: Tham khảo các bài viết về nhà văn Lev Tolstoy và đọc các tác phẩm truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy Cũng như những bài viết liên quan về tính đạo đức có trong truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy để có được những hiểu biết ban đầu về nhà văn, phong cách viết và những bài học đạo đức được tác giả đưa vào truyện ngụ ngôn

Phương pháp phân tích và tổng hợp: Phân tích đặc điểm, bài học giáo dục trong truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy Phân tích một vài câu chuyện trong truyện ngụ ngôn của Lev Tolsoy Và tổng hợp rút ra kết luận bài học đạo đức trong truyện ngụ ngôn

6 Kết cấu đề tài:

Chương 1: Cơ sở lí luận:

1 Đôi nét về tác giả Lev Tolstoy

2 Giáo dục đạo đức qua truyện ngụ ngôn

Chương 2: Đặc điểm truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy

1 Lịch sử hình thành truyện ngụ ngôn của L.N Tolstoy

2 Đặc điểm truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy

2.1 Cách Lev Tolstoy xây dựng câu chuyện

2.2 Nhân vật trong truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy

2.3 Đoạn kết trong truyện ngụ ngôn

2.4 Tính ngắn gọn, súc tích

2.5 Định hướng sư phạm trong truyện ngụ ngôn

3 Kết luận

Chương 3: Phân tích bài học đạo đức trong truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy

1 Phân tích tính giáo dục trong truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy

2 Kết luận

Chương 4: Phân tích một số truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy để thuyết minh cho ý nghĩa giáo dục

1 Phân tích ý nghĩa giáo dục truyện ngụ ngôn “Kiến và chim bồ câu”

2 Phân tích ý nghĩa giáo dục một số truyên ngụ ngôn Lev Tolstoy chương chương trình sách giáo khoa Tiếng Việt Tiểu học

NỘI DUNG Chương 1: Cơ sở lí luận

1 Đôi nét về tác giả Lev Tolstoy

- Lev Tolstoy sinh ngày 28 tháng 8 năm 1828 và mất ngày 07 tháng 11 năm 1910

- Ông là nhà văn Nga vĩ đại không chỉ nổi tiếng với những tác phẩm dành cho người lớn như Chiến tranh và hòa bình; Anna Karenina mà còn lưu nổi tiếng cả với những truyện ngụ ngôn, truyện cổ tích và truyện ngắn cho thiếu nhi

- Viết cho thiếu nhi là một việc làm đầy trách nhiệm trong hoạt động xã hội của Tolstoy Ông mơ ước về một cuộc sống no ấm, có học vấn cho con em những người lao động Ông đã bỏ ra nhiều công sức để soạn sách và mở trường dạy chữ cho con em nông dân

ở trang trại của mình

- Những quyển sách như “Sách học vần”, “Sách tập đọc tiếng Nga” là kết quả của nhiều năm lao động của Tolstoy dành cho thiếu nhi, Tolstoy đã đưa vào những quyển sách ấy nhiều truyện ngụ ngôn, truyện cổ tích, truyện đồng thoại và truyền thuyết lấy từ văn học

cổ và từ cuộc sống các dân tộc khác nhau trên thế giới

- Song những truyện ngụ ngôn, cổ tích hay truyện đồng thoại ấy là là dịch, sáng tác hay viết lại, dưới ngòi bút của Tolstoy đều mang đậm phong vị của Nga và dấu ấn của riêng ông viết cho trẻ nhỏ: giản dị, trong sáng và nhân hậu, không triết lý hoặc giáo huấn nặng

nề

- Sự nghiệp văn chương của Tolstoy, trong đó có văn chương cho thiếu nhi tràn đầy tư tưởng nhân văn Và đúng như Lê Nin “Một bước tiến trong quá trình phát triển nghệ thuật của nhân loại”

2 Giáo dục đạo đức qua truyện ngụ ngôn

Truyện ngụ ngôn, một thể loại truyện ngắn có sức thuyết phục hoặc trào phúng, thường miêu tả phóng đại các nhân vật hoặc hiện thân hóa các loài động, thực vật Là những những câu chuyện đơn giản và dễ hiểu nhằm phản ánh những triết lý sống và bài học

đạo đức sâu sắc Truyện ngụ ngôn rất quan trọng đối với sự phát triển nhân cách của trẻ

vì chúng cho phép trẻ dễ dàng ghi nhớ đạo đức ẩn trong các tác phẩm Chúng thường được viết bằng văn xuôi, như trong truyện ngụ ngôn của Aesop Đây là tác phẩm làm

cơ sở cho truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy

Đối với nguyên tắc sống và ứng xử rất khó để giáo dục, dạy cho trẻ hiểu Việc giảng dạy lặp đi lặp lại với trẻ không những không mang lại hiệu quả giáo dục tích cực mà còn khiến trẻ cảm thấy nhàm chán Vì vậy, cách nói rõ ràng, ngắn gọn để gây ấn tượng sâu sắc cho trẻ, khiến trẻ tự cảm thấy nên làm sẽ đem lại hiệu quả bất ngờ Kể chuyện ngụ ngôn cho trẻ em là một lựa chọn tốt cho trẻ em Một mặt, truyện ngụ ngôn thường sử dụng những câu chuyện giản dị, ngôn ngữ hài hước, những tình tiết khéo léo có tác dụng giáo dục trẻ rất lớn; mặt khác trẻ nghe những câu chuyện có cốt truyện đơn giản như thế này sẽ dễ dàng hơn

Chương 2: Đặc điểm truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy

1 Lịch sử hình thành truyện ngụ ngôn của L.N Tolstoy

Aesop huyền thoại đã để lại cho chúng ta một loạt truyện ngụ ngôn cổ điển Trải qua hai thiên niên kỷ rưỡi, đã đi vào kho tàng văn học thế giới Trở thành cơ sở cho truyện ngụ ngôn của Krylov và La Fontaine, và nhiều lần được đan xen vào các cốt truyện của các tác phẩm nghệ thuật khác nhau Và khi Tolstoy đọc truyện ngụ ngôn của nhà hiền triết

Hy Lạp, ông nhận ra rằng trẻ em cần biết đến chúng

Truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy có một lịch sử thú vị Ông đã dịch chúng từ bản gốc- truyện ngụ ngôn Aesop, cố gắng bám sát ý nghĩa của bản gốc nhất có thể, nhưng đồng thời làm lại chúng để phù hợp với thực tế văn hóa Nga và thời đại của ông

Lev Tolstoy viết lại truyện ngụ ngôn bởi vì một lý do Năm 1859, ông bắt đầu thành lập một trường công lập ở Yasnaya Polyana Để phục vụ cho việc học tập trẻ cần một cuốn sách giáo khoa - và đó là cuốn "ABC", do chính Lev Tolstoy viết Ông quyết định đưa truyện ngụ ngôn của Aesop vào ABC Lev Tolstoy tin rằng đó là truyện ngụ ngôn rất cần thiết để trẻ học hỏi và phát triển toàn diện Năm 1874, một cuốn sách dành cho trẻ nhỏ được xuất bản, trong đó tất cả những câu chuyện ngụ ngôn được ghi lại Lev Tolstoy

đã mượn truyện ngụ ngôn từ Aesop Điều này tác giả nhận định không phải mình tự sáng tạo ra nhưng ông coi truyện ngụ ngôn Aesop là mẫu mực- Lev Tolstoy đánh giá cao các tác phẩm của tác giả cổ Trong quá trình dịch truyện ngụ ngôn của Aesop từ tiếng Hy Lạp, Tolstoy đặc biệt chú ý đến chính ngôn ngữ Hy Lạp Ông đọc đi đọc lại các tác phẩm văn học cổ trong nguyên tác, nâng cao kiến thức ngôn ngữ của mình

Truyện ngụ ngôn của Tolstoy là những câu chuyện ngắn về động vật và con người Thông thường chúng chứa đựng một vấn đề và đằng sau đó là bài học đạo đức Truyện ngụ ngôn của Tolstoy là một tượng đài độc lập của văn học Nga và là một trong những bản chuyển thể hay nhất của truyện ngụ ngôn Aesop Ông sáng tác truyện ngụ ngôn với chủ đích, nói đúng hơn ông có một nhiệm vụ cụ thể: gieo “điều thiện và ánh sáng” vào tâm hồn trẻ thơ Hay nói cách khác sự khác thường trong truyện ngụ ngôn của Tolstoy: chúng đặc biệt, chúng theo đuổi một mục tiêu cụ thể - dạy một đứa trẻ làm điều đúng đắn Và truyện ngụ ngôn rất đặc biệt, vì chúng tập trung vào một nhóm tuổi cụ thể

- trẻ em

Lev Tolstoy, người có truyện ngụ ngôn rất khác với bản dịch của các tác giả lỗi lạc khác Ông cố gắng không làm quá tải tác phẩm với những chi tiết không cần thiết sáng tạo truyện ngắn gọn, đơn giản và dễ học Mục tiêu của ông là biến những câu chuyện ngụ ngôn như những bộ phim hài nhỏ, mang tính hướng dẫn cho trẻ và với một kết luận rõ ràng

Những câu chuyện ngụ ngôn nhỏ nhưng giàu trị nội dung và ý nghĩa của Tolstoy rất đáng đọc để khiến ta và trẻ cảm nhận được tinh thần của những tác phẩm thiên tài Trong truyện ngụ ngôn "Con quạ và con cáo", Tolstoy đã thay thế phiên bản gốc bằng một miếng thịt thay vì miếng phô mai Điều này được giải thích bởi thực tế là không có con quạ hay con cáo nào ăn phô mai cả

2 Đặc điểm truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy

2.1 Cách Lev Tolstoy xây dựng câu chuyện

Lev Tolstoy truyền tải một cách tài tình ý nghĩa của những câu chuyện ngụ ngôn Aesop vào trong bản dịch của mình Ông giữ lại chính xác nội dung bài học, bảo tồn tính hình tượng của ngôn ngữ trong truyện ngụ ngôn cổ Lev Tolstoy viết cho trẻ em vì vậy ông

đã đưa yếu tố nghệ thuật dân gian truyền miệng của Nga vào truyện ngụ ngôn Đôi khi truyện ngụ ngôn Aesop được Tolstoy kể lại nguyên văn một cách đơn giản Hình ảnh trong truyện gần gũi và thực tế Trong cách thể hiện truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy không tập trung nhiều tạo dựng nhân vật hay miêu tả ngoại cảnh mà tập trung vào thuyết minh quá trình hành động, lời nói của nhân vật, nhằm tạo lên câu chuyện súc tích, có mục đích

Khi sáng tác thể loại này ông luôn cố gắng khiến nó đơn giản và dễ tiếp cận với trẻ, ông luôn đảm bảo rằng càng làm cho chúng gần với nhận thức của trẻ càng tốt Lev Tolstoy tạo nên những nhân vật sinh động, đa dạng trong những hoàn cảnh rất làng quê, gần giũ Các câu chuyện ngụ ngôn hầu hết là hư cấu tạo nên từ những quan sát tinh tế và sự hiểu biết mối quan hệ giữa các loài động vật, cũng như phẩm chất của con người Chúng được Lev Tolstoy hình thành một cách thông minh và khiến trẻ đọc nó cảm thấy sống động như thật Truyện ngụ ngôn của Lev Tolstoy xuất phát từ truyện cổ Aesop xuất phát

từ dân gian nên cuộc sống, suy nghĩ và tình cảm của những người thuộc tầng lớp thấp trong xã hội được phản ánh rõ nét hơn cả Như vạch trần lòng tham, ích kỷ của kẻ giàu có; bản chất độc ác; khẳng định của cải do sức lao động tạo ra; mỉa mai sự hèn nhát,

lười biếng… Các câu chuyện ngụ ngôn còn dạy con người cách đối nhân xử thế, cách trở thành người tốt, cách phân biệt đúng sai, cách trở nên khôn ngoan, sáng suốt Truyện ngụ ngôn bộc lộ những ý nghĩa sâu sắc và phong phú với ngôn ngữ tinh tế và giản dị Trong mỗi câu chuyện ngụ ngôn, nó có thể khơi dậy một số nhận thức khác nhau ở trẻ giống như một chiếc kính vạn hoa, xoay một góc đó là một thế giới đầy màu sắc khác

2.2 Nhân vật trong truyện ngụ ngôn Lev Tolstoy

Lev Tolstoy cố gắng đưa những chi tiết của cốt truyện Aesop đến gần hơn nhận thức hiện đại Đôi khi ông thay đổi tiêu đề và nhân vật, nhưng cốt truyện vẫn mang ý nghĩa vốn có Thế giới nhân vật trong truyện ngụ ngôn hầu hết là các con vật quen thuộc, gần gũi trong cuộc sống hàng ngày của trẻ như con gà, chó, chuột, gà, cáo, sóc, kiến… Các con vật mang trong mình một nét tính cách riêng với cách hành xử, giao tiếp như con người Mặc dù được nhân hóa nhưng tính cách của chúng vẫn dựa trên bản chất động vật của chúng như sự xảo quyệt, xu nịnh, lừa đối của loài cáo; lòng trung thành và sự dũng cảm của con chó; sư tử- chúa tể sơn lâm biểu tượng cho quyền lực, sức mạnh to lớn; kiến đại diện cho sự nhỏ bé, yếu đuối, chăm chỉ… Nhân vật trong truyện ngụ ngôn được xây dựng qua sự đối lập giữa thông minh và ngu ngốc, to lớn và nhỏ bé, tốt bụng

và xấu xa, chăm chỉ và lười biếng: Sư tử- Chuột, Kiến- Chim bồ câu, Chuồn chuồn- Kiến, Gà rừng- Cáo… Truyện ngụ ngôn không nhằm kể chuyện về loài vật mà chỉ mượn chuyện về loài vật để nói về con người và xã hội loài người Các con vật trong truyện ngụ ngôn không được miêu tả kĩ về đặc điểm và nhiều về hành động Ví dụ: truyện Con công không đi kể chi tiết vì sao công có bộ lông đẹp hay tác dụng của bộ lông công mà chỉ quan tâm đến việc công sẽ che chở thế nào cho các loài chim nếu nó được làm vua Không chỉ các con vật mà cả những vật vô tri vô giác hay con người cũng được mượn vào truyện ngụ ngôn Đôi khi đó là cây cỏ hoa quả (Cây sậy và cây ô liu) …Có khi nhân vật chính là con người “Bác mu-gích và Thủy thần”,” Người làm vườn và các con trai”,

“Người cha và các con”, “Hai người bạn” … Có thể nói truyện ngụ ngôn với cách xây dựng nhân vật độc đáo nó vừa tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn lại vừa giả lập môi trường giúp trẻ dễ hiểu những bài học ý nghĩa đằng câu mỗi câu chuyện đó

2.3 Đoạn kết trong truyện ngụ ngôn

Ý nghĩa là điều cốt lõi của câu chuyện, nó có thể được xem là linh hồn của câu chuyện, sau khi khép lại mỗi câu chuyện, độc giả sẽ nhận gì từ đấy, hay nói cách khác bài học đạo dức mà mỗi câu chuyện truyền tải là điều mà người đọc quan tâm nhất Chính vì thế