đóng góp quan trọng vào việc thúc đẩy sự nghiệp giáo dục tỉnh nhà phát triển.Tuy nhiên, chất lợng dạy học ở một số trờng tiểu học vẫn còn cha cao, cha đápứng đầy đủ những yêu cầu của sự
Trang 1Bộ giáo dục và đào tạo
Trờng đại học vinh
Lê đại hành
Một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở
các trờng tiểu học thành phố Thanh Hoá
luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục
Trang 2GDTH Giáo dục tiểu học
7 Phơng pháp nghiên cứu
8 Cấu trúc luận văn
67
1.2 Một số vấn đề lý luận về QL, QLGD, QL nhà trờng tiểu học 121.3 Quản lý tổ chuyên môn của HT trờng tiểu học 24
Kết luận chơng 1 33
Chơng 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trờng tiểu học thành phố Thanh Hóa 342.1 Khái quát chung về tình hình GDTH thành phố Thanh Hóa 342.1.1 Khái quát chung về thành phố Thanh Hóa 342.1.2 Khái quát chung về tình hình GDTH thành phố Thanh Hóa 35
Trang 32.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ CM ở các trờng TH
2.2.1 Thực trạng hoạt động của tổ CM ở các trờng TH tại TP Thanh
2.2.2 Đánh giá chung về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện các biện
pháp QL hoạt động của tổ CM ở các trờng TH TP Thanh Hóa 482.2.3 Thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động của tổ CM ở các tr-
2.3 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động của tổ CM ở các
Kết luận chơng 2 74
Chơng 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên
môn ở các trờng tiểu học thành phố Thanh Hóa 75
3.1.1 Từ cơ sở lý luận mà chúng tôi đã phân tích ở chơng 1 753.1.2 Từ thực trạng về công tác quản lý hoạt động của tổ CM ở các tr-
3.2 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động của tổ CM ở các trờng tiểu
3.2.1 Tăng cờng bồi dỡng nâng cao trình độ lý luận và năng lực quản lý
3.2.2 Chỉ đạo việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ CM 793.2.3 Tăng cờng kiểm tra, giám sát nội dung sinh hoạt ở các tổ CM 843.2.4 Tăng cờng kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chế CM ở các tổ 863.2.5 Tăng cờng chỉ đạo và kiểm tra công tác tự học, tự bồi dỡng của tổ
Đảng IX đã khẳng định: nguồn nhân lực là nhân tố quyết định sự phát triển
đất nớc trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá nên cần tạo chuyển biến
Trang 4cơ bản, toàn diện về giáo dục và đào tạo Đại hội Đảng X tiếp tục chỉ rõ:
"Giáo dục phải nhằm đào tạo những con ngời Việt Nam có lý tởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có phẩm chất tốt đẹp, có năng lực, bản lĩnh để thích ứng với những biến đổi của xã hội trong nền kinh tế thị trờng, với những yêu cầu mới của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"[39].
Nh vậy, giáo dục nói chung, dạy học nói riêng có vai trò đặc biệt quantrọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho đất nớc Đó là những ngời lao
động có kỹ thuật, có tay nghề thành thạo, có khả năng thích ứng, khả nănggiao tiếp - đợc đào tạo và bồi dỡng bởi nền giáo dục tiên tiến gắn với khoa họccông nghệ hiện đại
Để phát triển sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo thì cần phải bắt đầu từnhững bậc học đầu tiên, trong đó giáo dục tiểu học giữ vị trí vô cùng quantrọng Nâng cao chất lợng giáo dục tiểu học là tạo ra nền tảng vững chắc choviệc nâng cao chất lợng giáo dục phổ thông Vì vậy, Nghị quyết TW II đã chỉ
rõ: Từ nay đến năm 2020 “cần nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện bậc tiểu
học”, xây dựng một nền giáo dục theo định hớng “chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã
hội hoá”[39] Muốn thực hiện đợc mục tiêu này phải giải quyết nhiều vấn đề,trong đó đổi mới công tác quản lý giáo dục là một giải pháp quan trọng
- Hoạt động chủ yếu trong nhà trờng là hoạt động chuyên môn Các tổchuyên môn là tổ chức quan trọng và nòng cốt trong nhà trờng tiểu học Tổchuyên môn là nơi ngời giáo viên có thể chia sẻ mọi tâm t, nguyện vọng cũng
nh những vấn đề có liên quan đến nghề nghiệp, đời sống vật chất và tinh thần
của mình Hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trờng có vai trò quyết“
định cho sự phát triển của nhà trờng nói riêng và sự phát triển giáo dục nói chung” "[4] Có thể nói, hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trờng là nhân
tố quyết định trực tiếp đến chất lợng dạy học của các trờng tiểu học hiện nay
Do đó, quản lí hoạt động chuyên môn là nhiệm vụ hàng đầu trong quá trìnhquản lí của ngời hiệu trởng Sự quản lý có hiệu quả của hiệu trởng đối với tổchuyên môn là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lợng dạy học trong nhàtrờng tiểu học
- Thành phố Thanh Hoá là đô thị tỉnh lỵ, trung tâm chính trị, văn hoá,xã hội của tỉnh Thanh Hoá Trên địa bàn thành phố hiện có 25 trờng Tiểu học,trong đó 17 trờng đã đạt chuẩn Quốc gia Trong những năm qua, giáo dục tiểuhọc thành phố luôn đi đầu trong việc thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn,
Trang 5đóng góp quan trọng vào việc thúc đẩy sự nghiệp giáo dục tỉnh nhà phát triển.Tuy nhiên, chất lợng dạy học ở một số trờng tiểu học vẫn còn cha cao, cha đápứng đầy đủ những yêu cầu của sự phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ mới.Thực tế cho thấy công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn còn nhiều v -ớng mắc, bất cập, cha thống nhất và có sự không đồng đều giữa các nhà trờngtiểu học và giữa các hiệu trởng trờng tiểu học trong địa bàn thành phố ThanhHóa.
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn vấn đề: “Một số biện
pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trờng tiểu học thành phố Thanh Hoá” làm đề tài nghiên cứu.
2- Mục đích nghiên cứu
Nhằm nâng cao chất lợng hoạt động tổ chuyên môn của các trờng Tiểuhọc thành phố Thanh Hóa
3- khách thể và đối tợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trờng Tiểu học
3.2 Đối tợng nghiên cứu
Một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trờngTiểu học thành phố Thanh Hóa
4- Giả thuyết khoa học
Công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trờng Tiểu họcthành phố Thanh Hoá còn có những điều cha phù hợp và bất cập Nếu đề xuất
đợc các biện pháp quản lý phù hợp sẽ nâng cao đợc chất lợng hoạt động tổchuyên môn
5- Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Xây dựng cơ sở lí luận của đề tài.
5.2 Đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở
một số trờng Tiểu học thành phố Thanh Hoá
5.3 Đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các
trờng Tiểu học và khảo sát tính khả thi của các biện pháp đó
6- phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môncủa Hiệu trởng một số trờng Tiểu học thành phố Thanh Hoá
7- Phơng pháp nghiên cứu
Trang 67.1 Phơng pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp,
hệ thống hóa tài liệu để xác định lịch sử vấn đề nghiên cứu v xây dà xây d ựng cơ sở
lý luận của đề t i.à xây d
7.2 Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn:
- PP điều tra bằng ankét: Xây dựng mẫu phiếu điều tra v tià xây d ến h nhà xây dđiều tra nhằm tìm hiểu thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môncủa hiệu trởng một số trờng tiểu học thành phố Thanh Hoá
- PP tổng kết kinh nghiệm giáo dục: Phân tích những kinh nghiệm thu
nhận đợc từ lý luận và thực tiễn công tác quản lý trờng tiểu học, nhằm đánhgiá u điểm và hạn chế của các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn
đang đợc áp dụng hiện nay
- PP lấy ý kiến chuyên gia: Xin ý kiến chuyên gia nhằm đánh giá tính
khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trởng cáctiểu học tại thành phố Thanh Hoá
7.3 Phơng pháp thống kê toán học: Sử dụng toán thống kê để xử lý
những thông tin thu nhận được trong quá trình nghiên cứu nhằm rút ra kếtluận khoa học
8- Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, luận văn gồm 3 chơng:
- Chơng 1: Cơ sở lý luận của đề tài
- Chơng 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ởcác trờng tiểu học thành phố Thanh Hóa
- Chơng 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở cáctrờng tiểu học thành phố Thanh Hóa
Trang 7CHƯƠNG 1CƠ Sở Lý LuậN Của Đề TàI
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Quản lý là một khái niệm rộng bao gồm nhiều nội dung, gắn liền vớinhiều hoạt động của con ngời và nó phát triển cùng với sự phát triển của xãhội loài ngời Quản lý gắn liền với các hoạt động xã hội nên nó mang tính phổ
biến, đó là: " Tất cả mọi lao động trực tiếp và tiến hành trên quy mô tơng đối
lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung, phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất, khác với sự vận động của các cơ quan độc lập của nó Một ngời độc tấu vĩ cầm riêng lẻ tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trởng" [12]
Giáo dục là một hiện tợng xã hội đặc biệt, đợc nảy sinh, tồn tại và pháttriển cùng với sự phát triển của xã hội loài ngời Trong giai đoạn hiện nay, với
sự phát triển nh vũ bão của khoa học kĩ thuật và sự bùng nổ của công nghệthông tin, loài ngời bớc vào thế kỷ của nền kinh tế tri thức thì giáo dục cànggiữ một vị trí quan trọng và cần thiết hơn bao giờ hết trong chiến lợc phát triển
đất nớc của mọi quốc gia
Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ơng Đảng khoá VIII đã chỉ rõ:
"Để thực hiện đợc mục tiêu chiến lợc mà Đại hội VIII đã đề ra cần phải khai thác và sử dụng nhiều nguồn nhân lực khác nhau, trong đó nguồn lực con ng-
ời là quý báu nhất, có vai trò quyết định, đặc biệt là đối với nớc ta khi nguồn lực tài chính còn hạn hẹp Nguồn lực đó là ngời lao động có trí tuệ cao, tay nghề thành thạo, có phẩm chất đẹp, đợc đào tạo, bồi dỡng và đợc phát huy bởi một nền giáo dục tiên tiến gắn liền với khoa học, công nghệ hiện đại Giáo dục phải làm tốt nhiệm vụ đào tạo nguồn lực cho đất nớc, đội ngũ lao động cho khoa học và công nghệ".[39]
Nh vậy, mục đích của giáo dục ngày nay không đơn thuần là truyền thụcho học sinh những tri thức mà loài ngời đã tích lũy đợc qua nhiều thế hệ màcòn phải bồi dỡng cho họ năng lực làm chủ bản thân, độc lập trong suy nghĩ,tích cực tìm tòi, phát hiện ra cái mới trong học tập và nghiên cứu, biết tự giảiquyết những vấn đề mới nảy sinh trong các hoạt động hàng ngày của bản thân
Trang 8Để làm đợc việc này, công tác QLGD phải không ngừng đợc cải tiến, nângcao chất lợng điều hành và quản lý của mình để qua đó tác động một cáchhiệu quả vào quá trình cải tiến chất lợng ở các khâu, các bộ phận của hệ thống
giáo dục Trong đó, việc quản lý hoạt động dạy và học (hay nói cách khác là
hoạt động chuyên môn của đội ngũ giáo viên) có vai trò quyết định đến chất ợng giáo dục của nhà trờng Các nhà nghiên cứu về QLGD Xô viết đã khẳng
l-định: "Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trờng phụ thuộc rất nhiều vào việc
tổ chức đúng đắn và hợp lý các hoạt động của đội ngũ giáo viên".
Trong nhà trờng phổ thông, đội ngũ giáo viên đợc sắp xếp theo từng tổchuyên môn, vì vậy việc quản lý hoạt động của họ cũng chính là quản lý hoạt
động của tổ chuyên môn nói chung nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ nâng cao
chất lợng dạy và học Luật Giáo dục năm 2005 nhấn mạnh: "Tuy không trực
tiếp tham gia vào hoạt động dạy và học, nhng cán bộ QL GD bằng những hoạt
động quản lý của mình tác động vào quá trình giáo dục nhằm hớng cho hoạt
động dạy và học đạt đợc những mục tiêu yêu cầu của giáo dục và bảo đảm chất lợng giáo dục" [30]
Những năm gần đây, công tác quản lý trờng học nói chung đã đợc nhiềunhà nghiên cứu đề cập đến, trong đó có nhận định rất quan trọng của tác giảThái Duy Tuyên về nội dung quản lý phơng pháp dạy học của Hiệu trởng
( Ph“ ơng pháp dạy học truyền thống và hiện đại”-2008) Theo ông, trọng tâm
của quản lý phơng pháp dạy học là quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên,quản lý hoạt động học tập của học sinh, và phải đợc bắt đầu từ quản lý hoạt
động của tổ chuyên môn. [34]
Tác giả Thái Duy Tuyên khẳng định: tổ chuyên môn là tế bào cơ bảngiữ vị trí quan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản lý đổi mới phơngpháp dạy học, là đầu mối để thực hiện các quyết định, các chủ trơng của Hiệutrởng, là nơi tổ chức học tập, ứng dụng, thể nghiệm những lý luận về phơngpháp dạy học mới…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, trĐể quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, trớc hết cần cụthể hóa các chủ trơng về đổi mới phơng pháp dạy học của các cấp quản lýthành quy định nội bộ để tổ chức thực hiện Hiệu trởng cần giao trách nhiệmcho hiệu phó hoặc trực tiếp hớng dẫn tổ trởng chuyên môn xây dựng kế hoạch
đổi mới phơng pháp dạy học cho từng năm học Đặc biệt, cần đổi mới nộidung sinh hoạt tổ chuyên môn, phải chú trọng bồi dỡng cho giáo viên nhữngvấn đề cụ thể của từng môn học Đồng thời, Hiệu trởng phải kiểm tra tất cả
Trang 9các khâu, từ xây dựng kế hoạch đến tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch
và tự kiểm tra, đánh giá của tổ…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, tr[34]
Trên cơ sở những nhận định đó, tác giả Thái Duy Tuyên đã đa ra một
số biện pháp tăng cờng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trờngnói chung, đó là: Lập kế hoạch, xây dựng quy định nội bộ về hoạt động của tổchuyên môn nhằm đổi mới phơng pháp dạy học; Tổ chức, chỉ đạo đổi mớihoạt động của các tổ; Đổi mới các cách kiểm tra, đánh giá; và Tạo động lựccho hoạt động của các tổ. [34]
Ngoài ra, việc quản lý hoạt động dạy học trong nhà trờng còn đợc đề
cập đến trong các luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục, nh: Tác giả Nguyễn Văn
Hai (2005) nghiên cứu các giải pháp tăng cờng quản lý hoạt động dạy học ở
các trờng THPT huyện Hóc môn, thành phố Hồ Chí Minh; tác giả Lê Thanh
Tuấn (2008) nghiên cứu một số biện pháp tăng cờng quản lý hoạt động dạy
học của hiệu trởng ở các trờng THPT huyện Khoái Châu - Hng Yên…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, trCácnghiên cứu này chủ yếu nhằm làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của việcquản lý hoạt động dạy học, đề xuất những biện pháp khả thi cho từng huyệnnằhm nâng cao chất lợng dạy học ở các trờng THPT trong bối cảnh hiện nay
Về công tác quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trờng nói chung
và trờng tiểu học nói riêng có thể kể đến một số công trình nghiên cứu sau:
Tác giả Nguyễn Thị Hồng Ngọc (2004) đã đánh giá thực trạng về công
tác quản lý hoạt động chuyên môn của hiệu trởng các trờng THCS tại quận 8thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt độngchuyên môn của hiệu trởng các trờng THCS trên địa bàn này trong việc thựchiện đổi mới chơng trình THCS
Tác giả Võ Tâm Đan (2008) nghiên cứu một số giải pháp quản lý nhằm
nâng cao chất lợng hoạt động dạy học ở các trờng tiểu học huyện Nh Thanh tỉnh Thanh Hóa
-Tác giả Nguyễn Thị Thắng (2008) nghiên cứu một số giải pháp nâng cao
hiệu quả quản lý hoạt động chuyên môn các trờng tiểu học trên địa bàn thànhphố Thanh Hoá - tỉnh Thanh Hoá
Trên đây là những công trình nghiên cứu có tính chuyên sâu, gắn vớinhững vấn đề về công tác quản lý hoạt động chuyên môn nảy sinh trong cácnhà trờng ở từng địa phơng Các nghiên cứu này đã giải quyết đợc một số v-ớng mắc trong công tác quản lý trờng học nói chung và quản lý hoạt độngchuyên môn nói riêng Tuy nhiên, những biện pháp mà các tác giả đa ra không
Trang 10phải lúc nào cũng phù hợp và giúp giải quyết đợc triệt để những bất cập trongcông tác quản lý của các nhà trờng ở những địa phơng khác Hiện nay cha cócông trình nào đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệutrởng các trờng tiểu học tại thành phố Thanh Hóa Vì vậy, nghiên cứu đề tài
“Một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trờng tiểu học thành phố Thanh Hoá” là thực sự cần thiết, vừa có ý nghĩa lý luận, vừa
có ý nghĩa thực tiễn
1.2 Một số vấn đề lý luận về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trờng tiểu học
1.2.1 Quản lý
Trong xã hội loài ngời, quản lý là một hoạt động bao trùm mọi mặt của
đời sống xã hội Nó ra đời khi xã hội cần có sự chỉ huy, điều hành, phân công,hợp tác, kiểm tra, chỉnh lý trong lao động tập thể trên một quy mô nào đó để
đạt năng suất cao hơn, hiệu quả tốt hơn Nh vậy, quản lý là một phạm trù tồntại khách quan và là một tất yếu lịch sử Loài ngời đã trải qua nhiều thời kỳphát triển với nhiều hình thái xã hội khác nhau, nên cũng đã trải qua nhiềuhình thức quản lý khác nhau Trong quá trình tồn tại và phát triển của quản lý,
đặc biệt trong quá trình xây dựng lý luận về quản lý, khái niệm quản lý đợcnhiều nhà lý luận đa ra, nó thờng phụ thuộc vào lĩnh vực hoạt động, nghiêncứu của mỗi ngời Chẳng hạn:
Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lê nin đã khẳng định: "Bất cứ
lao động xã hội hay cộng đồng trực tiếp nào đợc thực hiện ở quy mô tơng đối lớn đều cần đến sự quản lý".[12]
Theo Harold Koontz trong tác phẩm "Những vấn đề cốt yếu của quản
lý" (1994) thì:"Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp
những nỗ lực cá nhân nhằm đạt đợc mục đích của nhóm".[19]
Khi nói về vai trò của quản lý trong xã hội, ý kiến của Paul Hersey và
Ken Blanc Heard trong cuốn "Quản lý nguồn nhân lực" cho rằng: "Quản lý là
một quá trình cùng làm việc giữa nhà quản lý với ngời bị quản lý, nhằm thông qua hoạt động của cá nhân, của nhóm, huy động các nguồn lực khác để đạt mục tiêu của tổ chức".[27]
Và theo các nhà xã hội học Kozlova O.V và Kuznetsov I.N thì: "Quản
lý là sự tác động có mục đích đến từng tập thể con ngời để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình sản xuất".
Trang 11- Quan niệm của các nhà khoa học Việt Nam về quản lý nh sau:
Theo từ điển tiếng Việt: "Quản lý là hoạt động của con ngời tác động
vào tập thể ngời khác để phối hợp điều chỉnh phân công thực hiện mục tiêu chung".
Giáo trình "Quản lý Giáo dục và Đào tạo" của trờng Cán bộ quản lýTrung ơng nêu rằng:
+ Quản lý là tác động vừa có tính khoa học, vừa có tính nghệ thuậtvào hệ thống con ngời, nhằm đạt các mục tiêu kinh tế - xã hội
+ Quản lý là một quá trình tác động có định hớng, có tổ chức dựa trêncác thông tin về tình trạng của đối tợng, và môi trờng nhằm giữ cho sự vậnhành của đối tợng đợc ổn định và phát triển tới mục tiêu đã định
+ Quản lý là sự tác động có ý thức, hợp quy luật giữa chủ thể quản lý
đến khách thể quản lý nhằm đạt tới mục tiêu đề ra
+ Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hớng đích của chủ thể quản lýlên đối tợng quản lý và khách thể quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả nhất cáctiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt đợc mục tiêu đặt ra trong điều kiệnbiến động của môi trờng.[16]
Giáo s Hà Thế Ngữ và giáo s Đặng Vũ Hoạt cho rằng: "Quản lý là một
quá trình định hớng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt
đ-ợc những mục tiêu nhất định".[25]
Theo tác giả Nguyễn Bá Sơn (2000): "Quản lý là sự tác động có hớng
đích của của chủ thể quản lý đến đối tợng quản lý bằng một hệ thống các giải pháp nhằm thay đổi trạng thái của đối tợng quản lý, đa hệ thống tiếp cận mục tiêu cuối cùng, phục vụ lợi ích của con ngời".
Theo tác giả Hà Sỹ Hồ: "Quản lý là một quá trình hoạt động có định
h-ớng, có tổ chức, lựa chọn trong các tác động có thể dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tợng đợc ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã
định" [19]
Từ các định nghĩa nêu trên, dới các góc độ khác nhau, chúng ta có thểhiểu một cách khái quát là: Quản lý một đơn vị (cơ sở sản xuất, cơ quan, trờnghọc, địa phơng…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, tr) với t cách là một hệ thống xã hội, là khoa học và nghệ thuậttác động vào hệ thống, vào từng thành tố của hệ thống bằng phơng pháp thíchhợp nhằm đạt đợc các mục tiêu đề ra
Trang 12Hiện nay, quản lý thờng đợc định nghĩa rõ hơn: Quản lý là quá trình đạt
đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động: kế hoạch hóa, tổchức, chỉ đạo và kiểm tra
Các hoạt động kể trên cũng chính là các chức năng của quản lý Nộidung cụ thể của từng chức năng có thể hiểu nh sau:
- Chức năng lập kế hoạch:
Là chức năng hạt nhân của quá trình quản lý Bởi vì kế hoạch là tập hợpnhững mục tiêu cơ bản đợc sắp xếp theo một trình tự nhất định cùng với mộtchơng trình hành động cụ thể để đạt đợc mục tiêu đã đề ra Kế hoạch đợc xâydựng xuất phát từ đặc điểm tình hình cụ thể của tổ chức và những mục tiêu đã
định sẵn mà tổ chức có thể hớng tới và đạt đợc, dới sự tác động có định hớngcủa ngời quản lý
- Chức năng tổ chức:
Là chức năng quan trọng của quá trình quản lý, đảm bảo tạo thành sứcmạnh của tổ chức để thực hiện thành công kế hoạch đã đề ra Tầm quan trọngnày đã đợc Lênin khẳng định: "Tổ chức là nhân tố sinh ra hệ toàn vẹn, biếnmột tập hợp các thành tố rời rạc thành một thể thống nhất, ngời ta gọi là hiệuứng tổ chức"
Nhờ có chức năng này, những nguồn lực của hệ thống đợc tiến hành sắpxếp, bố trí một cách khoa học và phù hợp thành một hệ toàn vẹn nhằm đảmbảo cho chúng hỗ trợ nhau để đạt đợc mục tiêu của hệ thống một cách hiệuquả nhất
- Chức năng chỉ đạo:
Đây là chức năng đặc thù của ngời quản lý, nó biểu hiện rất rõ nét nănglực của ngời quản lý Đó là sự điều hành, điều chỉnh hoạt động của hệ thốngnhằm thực hiện đúng kế hoạch đã đề ra để đạt đợc mục tiêu đã định Nó đòihỏi ngời quản lý phải luôn theo sát các hoạt động, các trạng thái vận hành của
hệ thống để kịp thời phát hiện ra những sai lỗi trong quá trình vận hành của hệthống và đa ra đợc những biện pháp điều chỉnh, uốn nắn kịp thời sao cho hệthống vận hành không làm thay đổi mục tiêu đã định của hệ thống
- Chức năng kiểm tra đánh giá:
Ngời quản lý muốn hoàn thành đợc trọng trách của mình một cách cóhiệu quả nhất thì không bao giờ đợc coi nhẹ chức năng này Bởi vì chính chứcnăng này giúp cho ngời quản lý thu thập đợc những thông tin ngợc từ đối tợngquản lý trong quá trình vận hành của hệ thống, nhờ đó mà đánh giá đợc trạng
Trang 13thái vận hành của hệ thống ra sao so với kế hoạch đã đề ra và nh vậy sẽ đánhgiá đợc kế hoạch khả thi đến mức độ nào, nguyên nhân của sự thành công-thất bại, cần điều chỉnh, bổ sung những gì vào nội dung kế hoạch để đạt đợcmục tiêu Và cũng nhờ có chức năng này mà ngời quản lý rút ra cho mìnhnhững bài học kinh nghiệm để thực hiện các quá trình quản lý tiếp theo đợchiệu quả hơn nữa
Điều cần chú ý đối với ngời quản lý là thực hiện mỗi một chức năng làhoàn thành một giai đoạn trong chu kỳ quản lý Tuy nhiên sự phân chia chu
kỳ quản lý thành các giai đoạn chỉ có tính chất tơng đối để giúp ngời quản lý
định hớng cho hoạt động quản lý của mình Còn trong thực tế, các giai đoạnnày gối đầu lên nhau, bổ sung cho nhau, xâm nhập vào nhau Và một yếu tốkhông thể thiếu đợc để ngời quản lý thực hiện đợc những chức năng trên làthông tin Vì vậy thông tin đợc coi nh một công cụ hoặc một chức năng đặcbiệt trong chu trình quản lý
1.2.2 Quản lý giáo dục
Theo chuyên gia giáo dục Liên xô M.I.Kônđacôp thì: "QL GD là tập
hợp những biện pháp: tổ chức, phơng pháp cán bộ, kế hoạch hoá …nhằm đảm nhằm đảm bảo sự vận hành bình thờng của các cơ quan trong hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt chất lợng cũng nh số lợng" [20]
Theo quan niệm của giáo s Nguyễn Ngọc Quang: "QLGD là hệ thống
những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đờng lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện đợc các tính chất của nhà trờng Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu
điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đa giáo dục tới mục tiêu
dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất".[28]
Theo quan niệm của giáo s Phạm Minh Hạc: "Quản lý nhà trờng là
thực hiện đờng lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là nhà trờng vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh …nhằm đảm "
[17]
Tác giả Phạm Viết Vợng quan niệm rằng: "Mục đích cuối cùng của
QLGD là tổ chức quá trình giáo dục có hiệu quả để đào tạo lớp thanh niên thông minh, sáng tạo, năng động, tự chủ, biết sống và biết phấn đấu vì hạnh phúc của bản thân và của xã hội".[36]
Trang 14Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: "QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt
động điều hành phối hợp của các lực lợng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội".[10]
Từ những quan điểm trên chúng ta có thể khái quát rằng: QLGD là hệthống tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lýnhằm làm cho hệ vận hành theo đờng lối và nguyên lý giáo dục của Đảng,thực hiện đợc các tính chất của nhà trờng Xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu
điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đa hệ thống giáo dục đếnmục tiêu dự kiến- đạt đến trạng thái mới về chất
Trong hệ thống giáo dục, con ngời giữ vai trò trung tâm của mọi hoạt
động Con ngời vừa là chủ thể, vừa là khách thể quản lý Mọi hoạt động giáodục và QLGD đều hớng vào việc đào tạo và phát triển nhân cách thế hệ trẻ,bởi vậy con ngời là nhân tố quan trọng nhất trong QLGD
1.2.3 Quản lý nhà trờng tiểu học
1.2.3.1 Quản lý nhà trờng
Trong bối cảnh hiện đại, nhà trờng đợc thừa nhận rộng rãi nh một thiếtchế chuyên biệt của xã hội để giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ trở thành nhữngcông dân hữu ích cho tơng lai Thiết chế đó có mục đích rõ ràng, có tổ chứcchặt chẽ, đợc cung ứng các nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện chức năngcủa mình mà không một thiết chế nào có thể thay thế đợc Những nhiệm vụcủa nhà trờng cũng đợc đề cập đến từ nhiều khía cạnh khác nhau Việc quản
lý nhà trờng cũng có nhiều cách để tiếp cận Bản chất giai cấp của nhà trờng
đợc khẳng định bởi tính mục đích cũng nh cách thức vận hành của nó và một
điều đợc khẳng định là: Khi nhà trờng thực hiện chức năng giáo dục trong mộtxã hội cụ thể, bản sắc văn hóa dân tộc in dấu sâu đậm trong toàn bộ hoạt độngcủa nhà trờng
ở nớc ta, hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm nhiều bậc học đã đợcphân cấp quản lý về chuyên môn, nghiệp vụ Trong mỗi bậc học bao gồm cácnhà trờng của bậc học đó Nhà trờng là đơn vị cơ sở cơ bản của hệ thống, cóvai trò quan trọng, có ý nghĩa quyết định việc thực hiện mục đích, mục tiêugiáo dục đào tạo thế hệ trẻ mà kết quả cuối cùng là "dạy tốt, học tốt"
Do vậy quản lý nhà trờng là QLGD trong phạm vi xác định của một đơn
vị giáo dục đó là trờng học
Trờng học là cơ quan chuyên trách xây dựng con ngời mới, với nộidung giáo dục đợc chọn lọc cơ bản và sắp xếp có hệ thống, với phơng pháp
Trang 15giáo dục khoa học và đã đợc kiểm nghiệm thực tiễn, với những phơng tiện và
điều kiện giáo dục đem lại hiệu quả giáo dục cao, với những nhà s phạm cónhân cách mẫu mực và đợc trang bị đầy đủ tri thức khoa học giáo dục, với quátrình giáo dục đợc tổ chức liên tục, trờng học có trách nhiệm to lớn và vị tríquan trọng hơn cả các cơ sở, tổ chức khác có chức năng xây dựng ngời lao
động mới
Hoạt động trung tâm của nhà trờng là dạy học và giáo dục (theo nghĩahẹp) Vì vậy quản lý nhà trờng thực chất là quản lý quá trình dạy học, baogồm: quá trình lao động s phạm của ngời thầy, hoạt động học tập của họcsinh
Vậy quản lý nhà trờng là quản lý tập thể giáo viên và học sinh để chính
họ lại quản lý (với giáo viên) và tự quản lý (với học sinh) quá trình dạy họcnhằm đào tạo ra sản phẩm là nhân cách ngời lao động mới Về cơ bản quản lýnhà trờng khác với quản lý các lĩnh vực khác của đời sống xã hội ở đâykhông đơn giản là thực hiện sự phân công, phối hợp các lực lợng, các mốiquan hệ mà là quá trình tác động có tổ chức s phạm, có tính hớng đích đếntoàn bộ các mặt của quá trình giáo dục Vì vậy có thể xem trờng học vừa cóbản chất xã hội, vừa có bản chất s phạm Do đó khi quản lý nhà trờng, các nhàquản lý phải kết hợp hài hoà các khoa học nh: Giáo dục học, xã hội học, tâm
lý học, điều khiển học, kinh tế học…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, tr
Quản lý nhà trờng thực chất là quản lý quá trình hình thành và tự hìnhthành nhân cách học sinh Nếu ngời hiệu trởng nắm vững tính chất đặc trng rấtcơ bản này của việc quản lý nhà trờng thì sẽ có những biện pháp quản lý nhàtrờng hiệu quả nhất
Theo giáo s Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý nhà trờng là tập hợp
những tác động tối u (cộng tác, tham gia, hỗ trợ, phối hợp, huy động, can thiệp …nhằm đảm ) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các cán bộ khác nhằm tận dụng các nguồn dự trữ do Nhà nớc đầu t, lực lợng xã hội đóng góp, do lao động xây dựng và vốn lao động tự có hớng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trờng mà điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ Thực hiện có chất lợng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đa nhà trờng tiến lên trạng thái mới" [29]
Theo tác giả Phạm Viết Vợng: "Quản lý nhà trờng là hoạt động của
các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của giáo viên,
Trang 16học sinh và các lực lợng giáo dục khác, huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao giáo dục và đào tạo trong nhà trờng" [36]
Theo giáo s Phạm Minh Hạc:"Quản lý nhà trờng là thực hiện đờng lối
giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đa nhà trờng vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh …nhằm đảm Việc quản lý tr- ờng học phổ thông là quản lý hoạt động dạy học, tức là làm sao đa hoạt động
đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần dần tiến tới mục tiêu giáo dục".[17]
Theo tác giả Trần Kiệm: "Quản lý trờng học là thực hiện đờng lối giáo
dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đa nhà trờng vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo
đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh" [21]
Và giáo trình “Quản lý giáo dục và đào tạo” dùng để bồi dỡng cán bộquản lý trờng tiểu học thì nêu rằng: Quản lý nhà trờng bao gồm hai loại tác
động sau:
- Tác động của những chủ thể quản lý bên trên và bên ngoài nhà ờng (đó là những tác động quản lý của các cơ quan QLGD cấp trên nhằm h-ớng dẫn và tạo điều kiện cho hoạt động giảng dạy, học tập, giáo dục của nhàtrờng; hoặc những chỉ dẫn, những quyết định của các thực thể bên ngoài nhàtrờng nhng có liên quan trực tiếp đến nhà trờng nh cộng đồng đợc đại diện dớihình thức Hội khuyến học nhằm định hớng sự phát triển của nhà trờng và hỗtrợ, tạo điều kiện cho việc thực hiện phơng hớng phát triển đó
tr Tác động của những chủ thể quản lý bên trong nhà trờng (bao gồmcác hoạt động: quản lý giáo viên, quản lý học sinh, quản lý quá trình dạy học
và giáo dục, quản lý cơ sở vật chất trang thiết bị trờng học, quản lý tài chínhtrờng học, quản lý quan hệ giữa nhà trờng và cộng đồng)
Nh vậy, quản lý nhà trờng là một hoạt động đợc thực hiện trên cơ sởnhững quy luật chung của quản lý, đồng thời có những nét riêng mang tính
đặc thù của giáo dục Do đó quản lý nhà trờng cần vận dụng tất cả các nguyên
lý chung của QLGD để đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trờng theo mục tiêu
đào tạo
Mục đích của quản lý nhà trờng là đa nhà trờng từ trạng thái đang cótiến lên một trạng thái phát triển mới bằng phơng thức xây dựng và phát triểnmạnh mẽ các nguồn lực phục vụ cho việc tăng cờng chất lợng giáo dục Mục
Trang 17đích cuối cùng của QLGD là tổ chức quá trình giáo dục có hiệu quả để đào tạolớp trẻ thông minh, sáng tạo, năng động, tự chủ, biết sống và phấn đấu vì hạnhphúc của bản thân và của xã hội.
Tóm lại: Nhà trờng là một thành tố cơ bản của hệ thống giáo dục nênquản lý nhà trờng cũng đợc hiểu nh là một bộ phận của QLGD Thực chất củaquản lý nhà trờng, suy cho cùng là tạo điều kiện cho các hoạt động trong nhàtrờng vận hành theo đúng mục tiêu, tính chất của nhà trờng XHCN ở ViệtNam
1.2.3.2 Quản lý trờng tiểu học
Hệ thống giáo dục quốc dân của các nớc trên thế giới đều có phân chiathành các bậc học Mỗi bậc học có đặc điểm riêng, một phơng thức riêng; mỗibậc học có mục tiêu giáo dục, có nội dung và phơng pháp tổ chức giáo dục
đặc thù phù hợp với đặc điểm tâm - sinh lý học sinh và yêu cầu của xã hội.Trong đó, giáo dục tiểu học đợc mọi quốc gia đặc biệt quan tâm
Theo tiến sĩ Nguyễn Kế Hào, các em học sinh ở lứa tuổi tiểu học cónhững đặc điểm sau:
- Mỗi học sinh là một chỉnh thể, một thực thể hồn nhiên
- Mỗi học sinh tiềm tàng một khả năng phát triển
- Mỗi học sinh là một nhân cách đang hình thành
Trẻ em ở độ tuổi học sinh tiểu học là một thực thể, chỉnh thể trọn vẹnnhng cha định hình, cha hoàn thiện mà là thực thể đang lớn lên, đang pháttriển ở mỗi trẻ em, các bộ phận, các cơ quan của cơ thể với chức năng riêngcũng phát triển không đều, không tạo đợc sự hài hoà cân đối ngay Về mặttâm lý cũng vậy, các quá trình, các thuộc tính tâm lý cũng phát triển không
đồng đều, cha hoàn thiện, cha hài hoà Có thể nói rằng, những gì con ngời cóthể có đợc, về cơ bản, còn đang ở phía trớc các em, đang hứa hẹn trong quátrình phát triển của các em
Ba đặc điểm cơ bản trên tạo cho học sinh tiểu học có tính chất dễ tiếpthu sự nuôi dỡng, giáo dục, dễ thích nghi với điều kiện sống và học tập Họcsinh tiểu học phát triển theo hớng hình thành nhân cách, định hình và hoànthiện dần con ngời mình theo mục tiêu giáo dục Chính vì vậy mà những gì ta
đa đến cho trẻ phải đợc chọn lọc, bảo đảm sự đúng đắn và lành mạnh Phơngpháp giáo dục trẻ cũng phải đúng, phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý củacác em
Trang 18Qua các tài liệu nghiên cứu, qua thực tiễn cho thấy, trẻ em tiểu họcngày nay không phải chỉ có nhu cầu học 9 môn (theo chơng trình quy định)
mà các em còn có mong muốn đợc tìm hiểu thêm về môi trờng xung quanh,
đ-ợc tham gia các hoạt động tập thể, đđ-ợc làm quen với các phơng tiện thôngtin…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, trNgoài những môn học chính khoá các em còn thích đợc học thêm cácmôn năng khiếu nh: nghệ thuật, ngoại ngữ, tin học …Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, trCũng có nhiều học sinhmuốn đợc học hoặc tham gia đồng thời nhiều môn, nhiều hoạt động Điều đóchứng tỏ học sinh tiểu học có nhu cầu đợc phát triển toàn diện
Điều 27 của Luật Giáo dục đã chỉ rõ mục tiêu của của GDTH là: "Giáo
dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở".[30]
Nh vậy có thể thấy: "Bậc tiểu học tạo những cơ sở ban đầu rất cơ bản
và bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học trên, hình thành những cơ sở ban đầu, đờng nét ban đầu của nhân cách những gì thuộc về tri thức và kỹ năng, về hành vi và tính ngời đợc hình thành và định hình ở học sinh tiểu học
sẽ theo suốt cuộc đời mỗi ngời (nh chữ viết, nh kỹ năng thực hiện phép tính, kỹ năng ứng xử trong cuộc sống hàng ngày ) Những gì đã đợc hình thành và
định hình ở trẻ em rất khó thay đổi, khó cải tạo lại Đặc điểm này đòi hỏi sự chuẩn xác với tính khoa học và tính nhân văn cao ở một nền giáo dục, ở nhà trờng, ở mỗi giáo viên và mỗi cán bộ QL GD" [5]
Bởi thế, trờng tiểu học có vị trí và nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong sựnghiệp "trồng ngời" Trờng tiểu học là nơi đầu tiên tổ chức một cách tự giáchoạt động học với t cách là hoạt động chủ đạo cho trẻ em cũng nh tổ chức mộtcách tự giác các hoạt động khác cho học sinh Trờng tiểu học cũng là đơn vịcơ sở, là công trình văn hoá - giáo dục bền vững hấp dẫn các lớp trẻ em, là nơitạo cho trẻ em hạnh phúc đợc đi học
Điều 3 trong Điều lệ trờng tiểu học đã chỉ rõ nhiệm vụ cơ bản của trờngtiểu học là:
- Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lợng theomục tiêu, chơng trình giáo dục tiểu học do Bộ trởng Bộ giáo dục và đào tạoban hành
- Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em tàn tật, khuyếttật, trẻ em đã bỏ học đến trờng, thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục và chống
mù chữ trong cộng đồng Nhận bảo trợ và quản lý các hoạt động giáo dục của
Trang 19các cơ sở giáo dục khác thực hiện chơng trình giáo dục tiểu học theo sự phâncông của cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành ch-
ơng trình tiểu học của học sinh trong nhà trờng và trẻ em trong địa bàn quản
lý của trờng
- Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh
- Quản lý, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theoquy định của pháp luật
- Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thựchiện hoạt động giáo dục
- Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh tham giacác hoạt động xã hội trong cộng đồng
- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của phápluật
Do đó, nghề dạy học ở bậc tiểu học có những điểm giống với nghề dạyhọc ở các bậc học khác nhng lại có những đặc thù riêng về mặt s phạm mà ng-
ời giáo viên ở các bậc học khác không đợc đào tạo hoặc không có đợc Các emhọc sinh ở độ tuổi này có quy luật phát triển tâm, sinh lý riêng Đây là lứa tuổi
đang tiềm ẩn những khả năng phát triển rất lớn Do vậy thầy giáo phải có tìnhthơng yêu, lòng tin và sự tôn trọng đối với trẻ em, đối xử công bằng, dân chủ,lạc quan và tế nhị trong cách ứng xử, mềm dẻo nhng lại kiên quyết
Nh vậy, hoạt động s phạm của ngời giáo viên tiểu học gồm có: hoạt
động dạy, hoạt động giáo dục, hoạt động tự hoàn thiện chuyên môn, nghiệp vụ
và hoạt động xã hội
Do các đặc thù riêng của nhà trờng tiểu học nh trên nên ngoài những trithức về kinh tế học, xã hội học, giáo dục học, quản lý hành chính một cơ sở…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, trthì ngời quản lý trờng tiểu học đòi hỏi phải có những tri thức về: đặc điểm củanhà trờng tiểu học, tâm lý học bậc tiểu học, đặc điểm lao động của ngời giáoviên tiểu học ; đồng thời phải có kỹ năng giao tiếp và ứng xử với đa dạng cáclớp ngời nh: giáo viên, học sinh, phụ huynh, các nhân vật trong cộng đồng cóquan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với nhà trờng
Quản lý trờng tiểu học là quá trình s phạm diễn ra trong nhà trờng tiểuhọc bằng cách sử dụng có hiệu quả nhất các đầu vào (cơ sở vật chất, tài chính,nguồn nhân lực, khoa học công nghệ) để đạt kết quả giáo dục có chất lợng caonhất khi sử dụng các phơng pháp, phơng tiện hiện đại phù hợp với các quy luật
Trang 20tâm lý, quy luật giáo dục để tiến hành việc biến đổi đối tợng giáo dục từ chabiết đến biết.
Nh vậy, việc quản lý nhà trờng nói chung, quản lý trờng tiểu học nóiriêng phải đợc giao vào tay các nhà quản lý có tầm nhìn xa và đặc biệt có khảnăng tạo giá trị Họ là những ngời có t duy s phạm sâu sắc, biết khuyến khíchcác giáo phát huy tiềm năng sáng tạo trong hoạt động s phạm, biết tạo lập vànuôi dỡng, duy trì, phát triển hệ thống các giá trị giáo dục phù hợp với các giátrị xã hội và ở một mặt nào đó chuẩn bị cho những giá trị xã hội mới
1.3 Quản lý tổ chuyên môn của Hiệu trởng trờng tiểu học
1.3.1 Tổ chuyên môn
Theo quyết định 21/2007/QĐ-BGDĐT của Bộ trởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo ra ngày 31/8/2007 "về việc ban hành Điều lệ trờng tiểu học", Điều 15
nêu rõ: Tổ chuyên môn bao gồm giáo viên, viên chức làm công tác th“ viện, thiết bị giáo dục Mỗi tổ có ít nhất 5 thành viên Tổ chuyên môn có tổ trởng,
tổ phó ” [4]
* Nhiệm vụ của tổ chuyên môn
Theo Điều 16 (Điều lệ trờng tiểu học 2007), tổ chuyên môn có nhữngnhiệm vụ sau:
- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm họcnhằm thực hiện chơng trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động giáo dụckhác;
- Thực hiện bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ; kiểm tra, đánh giá chất ợng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục và quản lý sử dụng sách, thiết bị của cácthành viên trong tổ theo kế haọch của nhà trờng;
l Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghềnghiệp giáo viên tiểu học và giới thiệu tổ trởng, tổ phó
Tổ chuyên môn sinh hoạt định kỳ hai tuần một lần
Nh vậy, có thể nói tổ chuyên môn trong nhà trờng tiểu học là đơn vị cơ
sở cơ bản để thực hiện mọi chủ trơng, đờng lối, chính sách của Đảng, Nhà nớccũng nh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở, Phòng Giáo dục, địa phơng và củanhà trờng Hoạt động của tổ chuyên môn có vai trò quyết định đến chất lợnggiáo dục của nhà trờng Chính vì vậy, nếu Hiệu trởng quản lý tốt hoạt độngcủa tổ chuyên môn thì sẽ nâng cao chất lợng giáo dục của trờng
* Các hoạt động của tổ chuyên môn
Trang 21Từ nhiệm vụ của tổ chuyên môn ta có thể thấy các hoạt động của tổchuyên môn bao gồm:
- Hoạt động giảng dạy của giáo viên trên cơ sở kế hoạch và phân phốichơng trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo đợc nhà trờng cụ thể hoá bằng thờikhoá biểu và sổ đầu bài của các tổ chuyên môn
- Hoạt động chủ nhiệm lớp
- Hoạt động bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém
- Hoạt động tự học, tự bồi dỡng dới hình thức lên lớp mẫu theo chuyên
đề hoặc đăng ký dạy tốt để không ngừng đổi mới phơng pháp giảng dạy nângcao chất lợng giáo dục trong nhà trờng
- Hoạt động bồi dỡng thờng xuyên về chuyên môn, nghiệp vụ theo quy
định của Bộ, Sở Giáo dục hoặc theo chuyên đề do Phòng Giáo dục tổ chức
- Hoạt động nghiên cứu khoa học, viết chuyên đề sáng kiến kinhnghiệm, làm đồ dùng dạy học
- Hoạt động ngoại khoá do nhà trờng, đoàn thể hoặc tổ chuyên môn tự
tổ chức
Trực tiếp điều hành, theo dõi các hoạt động trên của tổ chuyên môn làngời tổ trởng chuyên môn Tổ trởng chuyên môn chịu trách nhiệm trớc Hiệutrởng về kết quả hoạt động chuyên môn của tổ mình phụ trách Do vậy, tổ tr-ởng chuyên môn bao giờ cũng phải là ngời có năng lực chuyên môn, nghiệp
vụ vững nhất trong tổ và cũng là ngời có phẩm chất đạo đức tốt, có khả năngquản lý tốt, đặc biệt là ngời có uy tín cao trong tập thể nhà trờng và tập thể tổ.Vì thế công việc của ngời tổ trởng chuyên môn phải thực hiện là:
- Xây dựng tập thể tổ thành một khối đoàn kết nhất trí cao, cùng giúpnhau tiến bộ
- Tổ chức họp tổ để xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn mà nhàtrờng giao cho tổ, đồng thời hớng dẫn tổ viên xây dựng kế hoạch hoạt độngchuyên môn của cá nhân
- Lên chơng trình giảng dạy trong tuần cho tổ cũng nh chơng trình bồidỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém của tổ
- Thờng xuyên chỉ đạo và giám sát các khâu: soạn, giảng, chấm, chữabài và đánh giá xếp loại học sinh của từng thành viên trong tổ theo đúng cácvăn bản chỉ đạo của ngành
Trang 22- Tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn một cách có hiệu quả, góp phần tíchcực vào việc đổi mới phơng pháp giảng dạy cũng nh phơng pháp chủ nhiệm,giáo dục đạo đức học sinh.
- Chỉ đạo tốt việc làm và sử dụng đồ dùng dạy học, viết sáng kiến kinhnghiệm của các thành viên trong tổ
- Tham gia đoàn thanh-kiểm tra toàn diện giáo viên cũng nh kiểm trachuyên đề theo quyết định của Hiệu trởng nhà trờng
- Giải đáp những ý kiến, thắc mắc của tổ viên trong khả năng có thể và
đề đạt những ý kiến của tổ viên trong tổ khi cần Hiệu trởng giải quyết
Tóm lại: Tổ trởng chuyên môn chính là cầu nối giữa giáo viên với Hiệutrởng, giúp Hiệu trởng quản lý tốt hoạt động chuyên môn, nâng cao chất lợnggiáo dục của trờng
1.3.2 Hiệu trởng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn
1.3.2.1 Hiệu trởng trờng tiểu học
"Hiệu trởng là ngời chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà ờng, do cơ quan nhà nớc có thẩm quyền bổ nhiệm công nhận" [4]
tr-Nh vậy, ngời Hiệu trởng là ngời đại diện nhà trờng thực hiện chức trách
về hành chính trớc cơ quan quản lý trực tiếp - với trờng tiểu học đó là Uỷ bannhân dân quận (huyện), thành phố Để thực hiện chức trách đợc giao, ngờiHiêụ trởng phải là ngời có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; có trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ s phạm vững vàng; có năng lực quản lý nhà trờng tốt; đảm bảo
về sức khoẻ, và đặc biệt là ngời đợc tập thể s phạm nhà trờng tín nhiệm
Cùng với xu thế phát triển của xã hội hiện đại, đòi hỏi ngời Hiệu trởngphải năng động, nhanh nhạy để nắm bắt những cơ hội (bên trong cũng nh bênngoài nhà trờng), tạo điều kiện cho nhà trờng xây dựng môi trờng s phạmngày một tốt hơn, góp phần đa chất lợng giáo dục của nhà trờng tiến tới mụctiêu giáo dục toàn diện nhanh hơn
Để có đợc điều đó, ngời Hiệu trởng phải không ngừng học hỏi, suynghĩ, đầu t nghiên cứu để tìm ra đợc những biện pháp tối u giúp cho việc quản
lý nhà trờng đạt hiệu quả nhất, phù hợp với yêu cầu của xã hội là đào tạo ngờilao động mới - lao động có trí tuệ cao
Điều 18 của Điều lệ của trờng tiểu học quy định rõ:
- Hiệu trởng trờng tiểu học là ngời chịu trách nhiệm quản lý các hoạt
động của nhà trờng, do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện (quận) bổ nhiệm
Trang 23đối với trờng công lập, bán công; công nhận đối với trờng dân lập, theo đềnghị của Trởng phòng Giáo dục và Đào tạo.
Hiêụ trởng trờng tiểu học đợc bổ nhiệm theo nhiệm kỳ 5 năm và khôngquá 2 nhiệm kỳ liên tục tại cùng một trờng
- Hiêụ trởng trờng tiểu học phải có thời gian dạy ít nhất 5 năm (không
kể thời gian tập sự) ở bậc tiểu học hoặc ở bậc học cao hơn và đợc tín nhiệm vềchính trị, đạo đức và chuyên môn, có năng lực quản lý trờng học, có sức khoẻ
- Hiệu trởng trờng tiểu học có nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
+ Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch năm học
+ Tổ chức bộ máy của trờng; thành lập và cử tổ trởng các tổ chuyênmôn, tổ hành chính - quản trị; thành lập và cử chủ tịch các hội đồng trong nhàtrờng
+ Phân công, quản lý, kiểm tra công tác của giáo viên, nhân viên; đềnghị với Trởng Phòng Giáo dục và Đào tạo về quyết định tuyển dụng, thuyênchuyển, đề bạt giáo viên, nhân viên của trờng; khen thởng, thi hành kỷ luật đốivới giáo viên, nhân viên theo quy định của Nhà nớc
+ Quản lý hành chính, tài chính, tài sản của nhà trờng
+ Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trờng
+ Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trờng tổ chức;nhận học sinh vào học, giới thiệu học sinh chuyển trờng; quyết định khen th-ởng, kỷ luật học sinh; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, danh sáchhọc sinh lên lớp, ở lại lớp
+ Đợc dự các lớp bồi dỡng về chính trị, chuyên môn và nghiệp vụ quản
lý trờng học; đợc hởng các quyền lợi của hiệu trởng theo quy định
Từ nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trởng trờng tiểu học, ta có thể thấy
đợc nội dung quản lý nhà trờng của ngời Hiêụ trởng trờng tiểu học bao gồm:
* Quản lý hoạt động dạy học:
Trong trờng học, hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm Quản lýhoạt động dạy học chính là quản lý quá trình dạy học Tác giả Nguyễn Ngọc
Quang trong "Những khái niệm cơ bản về lý luận QLGD" đã viết: "Về thực
chất, quản lý trờng học là quản lý quá trình dạy học"
Quá trình dạy học là tập hợp những hành động của hai chủ thể: giáoviên và học sinh, trong đó giáo viên giữ vai trò chủ đạo để tổ chức, hớng dẫn
và điều khiển, còn học sinh giữ vai trò chủ động lĩnh hội tri thức, rèn luyện kỹnăng kỹ xảo và những thái độ hành vi tốt đẹp Bản chất của quá trình dạy học
Trang 24là sự thống nhất biện chứng của dạy và học, nó đợc thực hiện trong và bằng sựtơng tác có tính cộng đồng, hợp tác giữa dạy và học, tuân theo lô gíc kháchquan của nội dung dạy học Một trong những nhiệm vụ quản lý trung tâm củaHiệu trởng là quản lý quá trình dạy học, ngời Hiệu trởng phải quản lý tốt việcdạy và học thì mới nâng cao đợc chất lợng giáo dục của nhà trờng.
* Quản lý các điều kiện dạy học:
- Quản lý nhân lực: Là việc bố trí sắp xếp đội ngũ cán bộ giáo viênnhân viên trong trờng một cách hợp lý, sao cho mỗi ngời đều có điều kiệnphát huy hết khả năng của mình Hiệu trởng muốn thực hiện tốt các chức năngquản lý thì cần xây dựng bộ máy tham mu giúp việc có hiệu quả từ các phóHiệu trởng đến các tổ trởng chuyên môn; đồng thời thực hiện biện pháp uỷquyền, giao việc hợp lý để những ngời dới quyền có cơ hội phát huy đợc nănglực cá nhân của mình nh tính độc lập, tự chủ, sáng tạo mà vẫn đảm bảo hiệuquả công việc chung
- Quản lý nguồn lực: Bao gồm tài lực và vật lực, đây là điều kiện rấtquan trọng trong mọi hoạt động của nhà trờng Ngời Hiệu trởng phải biết khaithác, huy động và sử dụng hợp lý, đúng nguyên tắc tài chính các nguồn kinhphí của nhà trờng phục vụ cho các hoạt động giáo dục Có kế hoạch đầu t,mua sắm trang thiết bị phục vụ dạy và học, xây dựng cơ sở vật chất nhà trờng
để có môi trờng s phạm lành mạnh, đảm bảo "trờng ra trờng, lớp ra lớp" tiếntới đạt "trờng Chuẩn quốc gia"
Quản lý công tác hành chính quản trị: Chỉ đạo công tác hành chính quản trị trong nhà trờng là một hoạt động không thể thiếu của ngời Hiệu tr-ởng Làm tốt công tác này là ngời Hiệu trởng đã xây dựng tốt kỷ cơng, nềnnếp làm việc của mọi bộ phận, mọi thành viên trong nhà trờng Muốn vậy ng-
-ời Hiệu trởng cần tổ chức thực hiện tốt "quy chế dân chủ trong trờng học" Đó
là xây dựng đợc một quy chế làm việc của nhà trờng trên cơ sở các văn bảnpháp quy của Nhà nớc cũng nh của ngành, trong đó chỉ rõ nhiệm vụ và quyềnhạn của từng thành viên trong trờng, có tiêu chuẩn thi đua, quy định thởngphạt rõ ràng Có nh vậy mới tạo đợc điều kiện thuận lợi cho mọi thành viêntrong trờng hoàn thành nhiệm vụ của mình
- Quản lý công tác xã hội hoá giáo dục: Xã hội hoá giáo dục là một chủtrơng lớn của Đảng, góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lợng giáo dục và
đào tạo của nhà trờng Vì vậy đòi hỏi Hiệu trởng phải có tầm nhìn xa để làmtốt công tác tham mu kịp thời với lãnh đạo các cấp về những vấn đề có liên
Trang 25quan đến giáo dục của trờng trong từng năm và nhiều năm tiếp theo nh: côngtác phổ cập giáo dục, công tác xây dựng trờng Chuẩn quốc gia Đặc biệt phảixây dựng và tạo điều kiện cho Hội cha mẹ học sinh nhà trờng hoạt động, thamgia vào việc quản lý, giáo dục học sinh Thờng xuyên chỉ đạo đội ngũ giáoviên làm tốt công tác tuyên truyền trong Hội cha mẹ học sinh, giúp mọi ngờithấy rõ hơn nghĩa vụ và quyền lợi của mình trong việc tham gia cùng với nhàtrờng giáo dục con em mình nói riêng và công tác giáo dục ở địa phơng nóichung.
* Quản lý môi trờng giáo dục: Mục tiêu cơ bản của giáo dục phổ thông
nói chung và của giáo dục tiểu học nói riêng là hình thành và phát triển nhâncách toàn diện cho học sinh Vì vậy cần tạo mọi điều kiện để học sinh đợc họctập và rèn luyện trong môi trờng giáo dục tốt nhất Điều này đòi hỏi Hiệu tr-ởng phải thờng xuyên quan tâm chỉ đạo việc tổ chức các hoạt động giáo dụckhác trong nhà trờng, có sự phối hợp của các đoàn thể, các tổ chức trong vàngoài nhà trờng để tạo cho nhà trờng luôn có một bầu không khí vui tơi, thoảimái, lôi cuốn học sinh đến với nhà trờng Đó là các hoạt động ngoài giờ lênlớp (ngoài hoạt động chủ đạo là dạy học) nh hoạt động Đoàn Đội, tham quanhọc tập, tham gia các cuộc thi do các ban ngành tổ chức theo chủ điểm nămhọc hoặc theo các chuyên đề, các phong trào có liên quan đến giáo dục nhâncách cho học sinh tiểu học Bởi vì thông qua các hoạt động đó học sinh đợccủng cố thêm về các chuẩn mực đạo đức đã đợc học trong chơng trình; đồngthời góp phần bồi dỡng cho các em tính chủ động, sáng tạo và tình cảm thẩm
mỹ, thêm yêu trờng lớp cũng nh bạn bè và ngời thân Đó chính là những phẩmchất đạo đức của ngời lao động mới mà xã hội đặt ra cho ngành giáo dục phảithực hiện đợc trong nhà trờng
* Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá: Kiểm tra đánh giá là một chức
năng không thể thiếu của quản lý Sở dĩ hoạt động quản lý của ngời Hiệu ởng cần có nội dung kiểm tra đánh giá là vì: kiểm tra, đánh giá nhằm pháthiện ra các mối liên hệ ngợc, phản ánh hiệu quả của các quy định, các kếhoạch, nội dung, phơng pháp giáo dục đã đợc triển khai có khả năng thực thihay không hoặc thực thi đợc ở mức độ nào? Đồng thời cũng phát hiện ranguyên nhân của việc thực hiện tốt hay thực hiện cha tốt để Hiệu trởng tìm ra
tr-đợc biện pháp phát huy (cái tốt) hoặc khắc phục kịp thời (cái cha tốt)
Kiểm tra, đánh giá nhằm tác động đến hành vi của con ngời, nâng caotinh thần trách nhiệm của mọi thành viên trong nhà trờng với nhiệm vụ đợc
Trang 26giao Qua việc kiểm tra, đánh giá, Hiệu trởng sẽ phát huy đợc vai trò của việc
động viên khen thởng, khích lệ tính tích cực của con ngời, nhằm làm cho bộmáy nhà trờng vận hành tốt hơn, hiệu quả hơn Nh vậy, muốn kiểm tra, đánhgiá chính xác Hiệu trởng phải chú ý thu thập, nắm bắt các thông tin một cách
có hệ thống, khách quan, bộc lộ dấu hiệu bản chất của sự việc, có độ tin cậycao
Tóm lại: Bốn nội dung quản lý nhà trờng nêu trên của ngời Hiệu trởng
có mối quan hệ mật thiết, hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau, trong đó nội dung quản
lý hoạt động dạy học là nội dung trọng tâm, các nội dung khác đều là tạo điềukiện cho nội dung này thực hiện có hiệu quả
1.3.2.2 Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trởng ờng tiểu học
tr-a Biện pháp
Theo “Từ điển Tiếng Việt” (Nxb Đà Nẵng, 2006), Biện pháp đợc hiểu
là cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể Mỗi phơng pháp có thể baogồm nhiều biện pháp khác nhau Biện pháp càng đa dạng bao nhiêu thì phơngpháp chứa đựng các biện pháp đó càng hữu hiệu bấy nhiêu Trong một vài tr-ờng hợp, biện pháp cũng có thể giải quyết đợc các nhiệm vụ khác nhau nh mộtphơng pháp
b Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trởng trờng tiểu học
Dựa trên các khái niệm chung về phơng pháp và biện pháp quản lý, kết
hợp với đặc trng của quá trình quản lý trờng tiểu học, chúng tôi cho rằng: Biện
pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trởng trờng tiểu học là tổ hợp các cách thức chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn nhằm thực hiện có hiệu quả chơng trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động giáo dục khác ở tr- ờng tiểu học.
Biện pháp quản lý nói chung và biện pháp quản lý hoạt động chuyênmôn của Hiệu trởng trởng tiểu học là một phạm trù mang tính biện chứng,không phải là bất biến mà luôn thay đổi để đáp ứng và thỏa mãn những đòihỏi của thực tiễn giáo dục Việc xác định đúng biện pháp sẽ góp phần nângcao hiệu quả giải quyết công việc, nhanh chóng đạt đợc mục đích đã đề ra.Các biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trởng trởng tiểu họcchỉ thiết thực và mang lại hiệu quả đối với việc thực hiện chơng trình, kếhoạch dạy học và các hoạt động giáo dục khác ở trờng tiểu học nếu đợc xây
Trang 27dựng trên cơ sở đánh giá đúng đắn, khách quan thực trạng các biện pháp quản
lý hoạt động của tổ chuyên môn đang đợc áp dụng hiện nay, xác định rõ ràngmục tiêu cần đạt của nhà trờng trong thời gian tới và những điều kiện cụ thể
để triển khai các biện pháp quản lý mới nhằm thực hiện đợc những mục tiêu
đó
Theo Luật Giáo dục, có thể hiểu quản lý nhà trờng chủ yếu là quản lýhoạt động dạy học và các hoạt động giáo dục khác Công tác này đòi hỏi ngờiHiệu trởng phải nắm vững kế hoạch, chơng trình và phơng pháp giảng dạy các
bộ môn ở các khối lớp, đồng thời có biện pháp chỉ đạo một cách hiệu quả mọihoạt động trong nhà trờng, đặc biệt là chỉ đạo đội ngũ tổ trởng thực hiện tốtnhiệm vụ quản lý chuyên môn của tổ để nâng cao chất lợng giảng dạy nóiriêng và công tác giáo dục học sinh trong nhà trờng nói chung
Để lựa chọn đợc những biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyênmôn phù hợp với đặc điểm, điều kiện của nhà trờng tiểu học do mình quản lý,ngời Hiệu trởng phải không ngừng trau dồi những kiến thức cơ bản về QLGD,thờng xuyên cập nhật cho mình những thông tin mới nhất về thành tựu giáodục của các nớc trên thế giới, trong khu vực và ở những trờng điển hình tiêntiến trong nớc cũng nh ở địa phơng để có thể vận dụng linh hoạt vào công tácquản lý nhà trờng của bản thân
Kết luận chơng I
Quản lý đã và đang khẳng định vai trò của nó trong mọi mặt của đờisống xã hội Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trờng mộtcách hiệu quả, từ đó nâng cao chất lợng dạy và học, ngời Hiệu trởng trờng tiểuhọc phải nắm thật vững những vấn đề cơ bản về khoa học quản lý nói chung
và quản lý nhà trờng tiểu học nói riêng, trên cơ sở đó vận dụng một cách linhhoạt, sáng tạo trong quá trình quản lý hoạt động tổ chuyên môn của trờngmình nhằm thực hiện đợc mục tiêu giáo dục đã đề ra
Trang 28CHƯƠNG 2THựC TRạNG CÔNG TáC QUảN Lý HOạT ĐộNG của Tổ chuyên môn ở CáC TRƯờNG TIểU HọC
thành phố thanh hóa
2.1 Khái quát chung về tình hình giáo dục tiểu học thành phố Thanh Hóa
2.1.1 Khái quát chung về thành phố Thanh Hóa
Thành phố Thanh Hoá là đô thị tỉnh lỵ, trung tâm chính trị, văn hoá, xãhội của tỉnh Thanh Hoá, có quy mô dân số gần 20 vạn ngời, có địa giới: phíaTây và Tây Bắc giáp huyện Đông Sơn, phía Đông Bắc ngăn cách với huyệnHoằng Hoá bởi sông Mã, phía Đông và phía Nam giáp với huyện Quảng X-
ơng; cách thủ đô Hà Nội 160 km về phía Bắc, cách thành phố Hồ Chí Minh1.600 km về phía Nam, cách bờ biển Sầm Sơn 16 km về phía Đông và cáchbiên giới Việt Lào (thuộc địa phận Quan Hoá) 135 km về phía Tây
Thanh Hoá là thành phố có vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên thuận lợi,
có truyền thống văn hoá lâu đời, là cái nôi của truyền thống yêu nớc và cáchmạng từ lịch sử xa xa cho đến ngày nay, có nguồn nhân lực dồi dào, ngời dâncần cù chịu khó, luôn có ý thức phát huy truyền thống văn hoá, truyền thốnghiếu học của quê hơng, của dân tộc
Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, kinh tế thành phố Thanh Hoá chủ yếu
đi lên bằng các ngành nghề chính là tiểu thủ công nghiệp và nông nghiệp.Trong những năm gần đây, cơ cấu kinh tế đang đợc chuyến đổi theo hớng tíchcực, nhiều mô hình phát triển kinh tế đợc củng cố, nhân rộng và ngày càng cóhiệu quả Cơ sở hạ tầng đợc đầu t xây dựng và phát triển Đời sống vật chấttinh thần của ngời dân ngày càng đợc nâng cao Tuy nhiên, so với tình hìnhchung của cả nớc thì thành phố Thanh Hoá vẫn còn là một thành phố trẻ, kinh
tế cha phát triển mạnh bằng các thành phố lớn Thu nhập bình quân đầu ngờichỉ bằng 70 - 75% mức bình quân chung của cả nớc
Hiện nay thành phố Thanh Hoá đang đợc mở rộng về phía Bắc, phía
Đông và phía Nam, vì thế số lợng ngời dân sống bằng nghề nông còn nhiều,
điều kiện ăn ở, sinh hoạt của nhân dân gặp không ít khó khăn Để có đủ nguồnvốn và tạo những điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng các trờng học đạtchuẩn Quốc gia, các trờng trọng điểm, từ đó nâng cao chất lợng dạy và học,ngành Giáo dục - Đào tạo thành phố phải thực hiện tốt công tác xã hội hoá
Trang 29giáo dục, huy động sự tham gia đóng góp tích cực của mọi ngời dân, đồng thời
sử dụng tốt sự hỗ trợ từ các nguồn dự án của Tỉnh và Trung ơng
2.1.2 Khái quát chung về tình hình giáo dục tiểu học thành phố Thanh Hóa
Từ năm học 1991-1992, thực hiện đờng lối đổi mới của Đảng, dới ánhsáng của Nghị quyết TW khoá VII, sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo nói chung vàGiáo dục - Đào tạo thành phố Thanh Hoá nói riêng đã có nhiều khởi sắc, pháttriển mạnh mẽ về số lợng, chất lợng ngày càng đợc nâng cao Số học sinh tiểuhọc tơng đối ổn định từ năm học 1987-1988 đến năm 1997-1998, dao độngtrong khoảng từ 10.000 đến trên 12.000 học sinh Học sinh tiểu học nhữngnăm đầu còn tăng, sau giảm dần và đi vào ổn định
Bảng 1: Số lợng trờng, lớp, học sinh tiểu học thành phố Thanh hoá
2.1.2.1 Cơ cấu, trình độ, số lợng giáo viên tiểu học và cán bộ quản lý
a Giáo viên
Đội ngũ giáo viên trong những năm qua cơ bản đủ về số lợng, số giáoviên đạt chuẩn về trình độ đào tạo ngày càng cao Trong đó, số giáo viên cótrình độ chuẩn và trên chuẩn chiếm tỷ lệ 98,7%, đợc phân bổ đều ở khắp cáctrờng và nhiều ngời đã trở thành nòng cốt chuyên môn của phòng Giáo dục -
Đào tạo Việc thực hiện chơng trình, quy chế chuyên môn nhìn chung đợcthực hiện tốt Các chuyên đề đổi mới dạy học đã đợc triển khai đến tận từnggiáo viên, sinh hoạt chuyên đề đã trở thành nội dung chính trong các hoạt
động của tổ, khối chuyên môn Phòng Giáo dục - Đào tạo thành phố còn tổchức tốt việc sinh hoạt chuyên môn liên trờng, tạo điều kiện cho giáo viên cáctrờng giao lu học tập nâng cao trình độ
Năm học Số lợng giáo viên Tỷ lệ giáo viên /lớp
Trang 302006-2007 491 1,14
Bảng 2: Số lợng giáo viên tiểu học thành phố Thanh Hoá
Cuộc vận động: “Kỷ cơng, tình thơng, trách nhiệm” đã thực sự đi vàochiều sâu trong mỗi nhà trờng, mỗi cán bộ giáo viên ý thức tự học, tự nghiêncứu, tích luỹ sáng kiến kinh nghiệm đợc cán bộ giáo viên quan tâm Nhiềusáng kiến kinh nghiệm đã đợc áp dụng rộng rãi trong thành phố và mang lạihiệu quả thiết thực Hằng năm có nhiều chiến sĩ thi đua và giáo viên giỏi cấpthành phố và cấp tỉnh
Tuy vậy, xét về thực chất đội ngũ giáo viên vẫn còn bất cập ở một số
ph-ơng diện Một bộ phận giáo viên kiến thức cha vững vàng, phph-ơng pháp giảngdạy chậm đổi mới, tình trạng dạy chay đây đó vẫn còn, cha quan tâm đến sửdụng các thiết bị dạy học, một số giáo viên tinh thần trách nhiệm cha cao,hiệu quả giáo dục đạt thấp Tỷ lệ giáo viên đứng lớp cha đủ 1,5 giáo viên/lớptheo thông t 35 (đối với những lớp dạy 2 buổi/ ngày) Đặc biệt còn bất cập về
số giáo viên các môn học đặc thù cũng nh thiếu trầm trọng về cán bộ th việnthiết bị trờng học Điều này rất cần các nhà lãnh đạo có kế hoạch điều chỉnhkịp thời cho phù hợp để đáp ứng nhu cầu dạy và học trong giai đoạn tới
Trình độ của giáo viên tiểu học Số lợng %
đạo các trờng học thực hiện chủ trơng chính sách của Đảng, pháp luật của nhànớc, thực hiện nhiệm vụ chính trị của ngành Giáo dục - Đào tạo là dạy và học
Trang 31Độ tuổi và trình độ đào tạo
Đội ngũ cán bộ quản lý các trờng tiểu học thành phố Thanh Hoá
đủ về số lợng theo Thông t liên bộ Giáo dục - Đào tạo và Bộ Nội vụ số 34ngày 5/10/2004 Nhìn chung, cán bộ quản lý giáo dục thành phố đã có rấtnhiều cố gắng trong việc tự học để không ngừng nâng cao trình độ chuyênmôn nghiệp vụ
Trong những năm qua, với chủ trơng khi bổ nhiệm cán bộ quản lý chocác trờng thì tiêu chuẩn đầu tiên xem xét là giáo viên giỏi các cấp, do đó sốcán bộ quản lý đợc đề bạt thực sự là những ngời năng động, sáng tạo, đáp ứngvới những yêu cầu đổi mới của sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo thành phố nóiriêng và tỉnh Thanh Hóa nói chung
Bên cạnh đó, trong đội ngũ cán bộ quản lý trờng tiểu học thành phốThanh Hoá vẫn còn những cán bộ quản lý thiếu nhiệt huyết, trì trệ, bảo thủ,không xây dựng đợc tập thể s phạm lớn mạnh Bài học rút ra từ công tác quản
lý giáo dục là: ở đâu có cán bộ quản lý tận tuỵ, năng động và tâm huyết thì ở
đó phong trào và chất lợng giáo dục đợc nâng cao Vì vậy, bồi dỡng nâng caovai trò, trách nhiệm và năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý cần đợc tiến hànhthờng xuyên, liên tục, phù hợp với điều kiện thực tế của ngành Giáo dục - Đàotạo thành phố
2.1.2.2 Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
Thực hiện chủ trơng giáo dục toàn diện, xây dựng trờng chuẩn Quốcgia, thực hiện đề án kiên cố hoá trờng học cũng nh việc đảm bảo cơ sở vậtchất, trang thiết bị dạy học phục vụ cho việc đổi mới sách giáo khoa, chơng
Trang 32trình giảng dạy các lớp 1,2,3,4,5, cơ sở vật chất các trờng đã đợc tăng cờng
khá nhiều, 100% số phờng, xã đã có trờng học cao tầng, hầu hết các trờng tiểu
học đã thực hiện bê tông hoá sân trờng, tạo khuôn viên cảnh quan nhà trờng
đạt tiêu chuẩn “Xanh - Sạch - Đẹp” Các trờng đều đợc trang bị điện thoại, có
phòng th viện, thiết bị thực hành, phòng chức năng, đóng bàn ghế mới đúng
quy định cho học sinh; 100% số trờng đều sử dụng bảng chống loá, có các
thiết bị dạy học phù hợp; nhiều trờng đợc cấp và mua máy vi tính để phục vụ
cho công tác giảng dạy
Mặc dù rất tích cực trong việc xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm sách và
thiết bị dạy học, song hiện nay phòng học, phòng chức năng và thiết bị dạy
học vẫn đang là vấn đề rất bức thiết ở các trờng học trên địa bàn thành phố
Thanh Hóa Một số trờng cha có đủ phòng để bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo
học sinh kém Ngoài ra, các phòng chức năng, phòng thực hành thí nghiệm
còn thiếu Đây là một yếu tố quan trọng, ảnh hởng không nhỏ đến hiệu quả
quản lý các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ tại các trờng tiểu học
CQG
Phòng học kiên cố
Phòng học cấp 4
Số phòng khu hiệu bộ
Phòng chức năng
Bàn ghế HS
Ghi chú
Trang 33Bảng 5: Thống kê cơ sở vật chất các trờng tiểu học th nh phố Thanh Hoá ành phố Thanh Hoá
2.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các
tr-ờng tiểu học thành phố Thanh Hóa
2.2.1 Thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn ở các trờng tiểu học
tại thành phố Thanh Hóa
Theo số liệu ở bảng 6 ta thấy trong 3 năm học gần đây chất lợng học
sinh ở các trờng tiểu học thành phố Thanh Hóa tăng nhanh Chất lợng đó
chứng minh sự nỗ lực vơn lên không ngừng của khối các trờng tiểu học Sự nỗ
lực đó của từng trờng chính là kết quả tác động của nhiều yếu tố nh: Việc
quản lý chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trờng, tinh thần quyết tâm hoàn thành
nhiệm vụ của thầy và trò, cùng việc hỗ trợ của các lực lợng xã hội Nhng cốt
lõi vẫn là quá trình quản lý chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn trong mỗi nhà
tr-ờng Hoạt động chuyên môn đợc thể hiện chủ yếu ở 3 mặt sau đây:
- Hoạt động dạy học (trọng tâm là đổi mới phơng pháp dạy học);
- Hoạt động bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu;
- Hoạt động tự học tự bồi dỡng, nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến
kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy học
Điện Biên2
Đông Thọ
Minh Khai 1
Quảng Thắng
Đông Cơng
Trang 34Bảng 6: Chất lợng học sinh các trờng tiểu học thành phố Thanh Hóa
2.2.1.1 Thực trạng hoạt động đổi mới phơng pháp dạy học ở các tổ
chuyên môn của các trờng tiểu học thành phố Thanh Hóa
Trong sự nghiệp đổi mới của đất nớc, với yêu cầu xã hội đặt ra cho giáo
dục thì đổi mới phơng pháp dạy học đã trở thành một “cuộc cách mạng” trong
giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng trong nhiều năm qua, trong
đó tổ chuyên môn của các trờng tiểu học là đơn vị cơ bản diễn ra “cuộc cách
mạng” này trong từng giờ lên lớp Và trong quá trình chỉ đạo thực hiện nhiệm
vụ năm học của mình thì ngời Hiệu trởng bao giờ cũng quan tâm đặc biệt đến
hoạt động này, vì đây là hoạt động chính của một nhà trờng tiểu học
Trong 5 năm qua, ngành giáo dục thành phố Thanh Hóa đã đặc biệt
quan tâm đến việc chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học trong các nhà trờng,
trong đó có khối các trờng tiểu học Vì vậy hoạt động của tổ chuyên môn
Trang 35trong các trờng tiểu học đã trở thành hoạt động nòng cốt Phong trào dự giờthăm lớp, lên lớp mẫu để rút kinh nghiệm trong tổ hàng tuần, hàng tháng, việcthi giáo viên dạy giỏi các cấp, viết sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạyhọc đã trở thành hoạt động thờng xuyên, diễn ra sôi nổi, đều khắp trong cácnhà trờng tiểu học Chính nhờ hoạt động chuyên môn đó mà số giáo viên dạygiỏi các cấp trong các trờng tiểu học tăng lên đáng kể Nhiều trờng tiểu học đãvơn lên trở thành trờng tiên tiến xuất sắc nh: Trờng tiểu học Điện Biện 2, tr-ờng tiểu học Ba Đình…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, tr
Nhìn vào bảng 7 ta thấy số giáo viên dạy giỏi các cấp cũng tăng Đó làbằng chứng khẳng định phong trào hoạt động chuyên môn của các trờng tiểuhọc thành phố Thanh Hóa đã đi đúng hớng để đạt đợc mục tiêu mà Quốc hộikhoá X đã đề ra cho việc thay sách của tiểu học mà trong đó cốt lõi là đổi mớiphơng pháp giảng dạy
số GV
GV giỏi các cấp Cấp tr-
ờng
Cấp TP
Cấp tỉnh
Cấp QG
Trang 36Quảng Thành 2007-20082008-2009 2121 2020 33 00 00
Bảng 7: Số giáo viên giỏi các cấp của khối các trờng tiểu học
thành phố Thanh Hóa 2.2.1.2 Công tác bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu
Số học sinh
PC đúng
độ tuổi (%)
HS XL học lực yếu (%)
Lên lớp (%)
Số HS giỏi Th.
phố Tỉnh
Quốc gia
Bảng 8: Kết quả bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu của các trờng
tiểu học thành phố Thanh Hóa
Công tác bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu là một hoạt độngchuyên môn không thể thiếu, là thớc đo đánh giá chất lợng dạy và học củamột nhà trờng Công tác này đợc tiến hành thờng xuyên, liên tục trong hoạt
động chuyên môn của các nhà trờng cả trong năm học cũng nh trong dịp nghỉ
hè Các trờng tiểu học đã đa hoạt động này vào quy chế hoạt động chung vàquản lý nh hoạt động nội khoá Những ngời Hiệu trởng nhà trờng cũng nhgiáo viên trực tiếp giảng dạy đều nhận thức rõ công tác này đòi hỏi phải đổnhiều công sức hơn so với dạy đại trà, một cá nhân không thể làm tốt đợc.Muốn vậy chỉ có con đờng là tăng cờng giao lu học hỏi đồng nghiệp qua các
Trang 37cuộc sinh hoạt chuyên môn tổ, liên tổ, những buổi dự giờ rút kinh nghiệm Dovậy hàng năm các trờng tiểu học cũng nh phòng giáo dục thành phố đều tổchức hội nghị rút kinh nghiệm về công tác này Nhờ đó, trong 5 năm qua sốgiải học sinh giỏi của bậc tiểu học thành phố luôn dẫn đầu khối các tr ờng tiểuhọc trong tỉnh Đặc biệt tập trung nhiều vào các trờng tiểu học: Điện Biên 2,
Ba Đình, Minh Khai 1…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, trSố học sinh xếp loại học lực yếu giảm dần đến khôngcòn, không có học sinh ở lại lớp, tỷ lệ phổ cập tiểu học đúng độ tuổi của thànhphố luôn ở tốp dẫn đầu trong tỉnh Số liệu thống kê ở bảng 8 đã chứng minh
điều đó
2.2.1.3 Thực trạng tự học tự bồi dỡng, nghiên cứu khoa học, sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy học trong các tổ chuyên môn ở các trờng tiểu học thành phố Thanh Hóa
Cán bộ quản lí cũng nh giáo viên trong các trờng tiểu học thành phốThanh Hóa đều xác định rõ: Công tác tự học tự bồi dỡng, nghiên cứu khoahọc, viết sáng kiến kinh nghiệm và làm đồ dùng dạy học là giải pháp chủ yếu
để nâng cao hiểu biết cho ngời giáo viên về vốn tri thức cũng nh chuyên mônnghiệp vụ s phạm, giúp ngời giáo viên đổi mới phơng pháp dạy học, nâng caochất lợng dạy và học trong các nhà trờng Đồng thời đây cũng là một giải pháphữu hiệu nhất để tạo nên một môi trờng học tập với nhận thức là: "học tập suốt
đời" cho ngời giáo viên trong các nhà trờng
Chính vì vậy công tác tự học tự bồi dỡng, nghiên cứu khoa học, viếtsáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy học đã trở thành một nhiệm vụ nămhọc của tất cả các nhà trờng và tổ chuyên môn Nó đã trở thành tiêu chí quantrọng để đánh giá, xếp loại cán bộ, giáo viên, tổ chuyên môn và nhà trờnghàng năm Do đó ngay từ đầu năm học Hiệu trởng các nhà trờng đã chỉ đạocác tổ chuyên môn đăng kí đề tài sáng kiến kinh nghiệm sẽ nghiên cứu và viếttrong năm học của các cá nhân trong tổ mình Đồng thời các nhà trờng đềuthành lập ngay hội đồng khoa học để thẩm định và xét duyệt các đề tài sángkiến kinh nghiệm, đồ dùng dạy học mà Hiệu trởng là Chủ tịch và các thànhviên là các phó Hiệu trởng, tổ trởng chuyên môn Việc thẩm định sẽ diễn ratrong cả năm học- khi giáo viên đề xuất và yêu cầu Hội đồng dự giờ để đánhgiá Và việc xét duyệt sẽ đợc Hội đồng tiến hành vào tháng 4 hàng năm trớckhi gửi về Phòng giáo dục để Hội đồng khoa học các cấp xét duyệt, xếp loại.Kết quả xếp loại đề tài cũng nh đồ dùng dạy học của các cấp sẽ là một điềukiện quan trọng để xếp loại danh hiệu giáo viên giỏi, chiến sĩ thi đua cấp cơ sở
Trang 38hay cấp thành phố hàng năm của mỗi cá nhân cán bộ giáo viên Vì thế việc tựhọc tự bồi dỡng, nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm, làm đồdùng dạy học đã trở thành phong trào thi đua của các trờng trong toàn thànhphố và là động lực thúc đẩy các cán bộ giáo viên trong các nhà tr ờng tiểu họcthành phố phấn đấu vơn lên khẳng định mình trong những năm qua.
Nhờ có phong trào này mà việc đổi mới phơng pháp dạy học trong cácnhà trờng đạt hiệu quả cao hơn, nhiều tiết dạy đạt loại tốt hơn do áp dụng kếtquả nghiên cứu của các đề tài đợc Hội đồng khoa học các cấp đánh giá cao.Nhiều trờng tiểu học đã trở thành điểm sáng về công tác này nh: Điện Biên 2,
Ba Đình, Minh Khai 1, Đông Cơng…Để quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, trCũng nhờ có phong trào này mà bậc tiểuhọc đã có nhiều đồ dùng dạy học đợc ngành giáo dục thành phố đánh giá caovì có giá trị sử dụng tốt, thiết thực, hiện đại do chính các giáo viên trực tiếpgiảng dạy làm ra để phục vụ việc đổi mới phơng pháp dạy học
Trong 3 năm qua, bậc tiểu học thành phố Thanh Hóa đã có đợc 934 đềtài sáng kiến kinh nghiệm cấp cơ sở và thành phố Kết quả cụ thể ở 10 trờng
mà chúng tôi tiến hành điều tra nh sau:
Bảng 9: Kết quả xếp loại đề tài sáng kiến kinh nghiệm của các trờng
tiểu học thành phố Thanh Hóa
2.2.2 Đánh giá chung về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trờng tiểu học thành phố Thanh Hóa
Qua điều tra thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở 10 trờngtiểu học thành phố Thanh Hóa cho thấy: Tất cả các Hiệu trởng đều nhận thứcrất rõ vị trí cũng nh tầm quan trọng của tổ chuyên môn, xác định hoạt độngcủa tổ chuyên môn là khâu then chốt, quyết định đến chất lợng dạy và học
Trang 39trong nhà trờng, quản lý hoạt động của tổ chuyên môn chính là công tác trọngtâm của ngời Hiệu trởng
Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trờng tiểu học thànhphố Thanh Hóa đã thể hiện rất rõ khả năng của các Hiệu trởng trong việc phốihợp kinh nghiệm quản lý với khoa học quản lý để tiến hành có hiệu quả côngtác quản lý hoạt động tổ chuyên môn
Tuy nhiên, không phải tất cả các Hiệu trởng đều quản lý hoạt động tổchuyên môn nh nhau Tuỳ theo đặc điểm tình hình cụ thể của từng trờng màquan điểm của Hiệu trởng về tầm quan trọng của các biện pháp quản lý hoạt
động tổ chuyên môn có khác nhau, và thậm chí biện pháp quản lý hoạt động
tổ chuyên môn của họ cũng khác nhau
Điều tra thực trạng về 8 biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môncủa Hiệu trởng đang đợc sử dụng phổ biến trong các trờng tiểu học thành phốThanh Hóa hiện nay, chúng tôi nhận thấy quan điểm quản lý cha thực sựthống nhất và đồng bộ Nhiều nhà quản lý có quan điểm chỉ đạo quá sâu đếntừng giáo viên, dẫn tới làm cho vai trò của ngời tổ trởng chuyên môn trở nên
mờ nhạt, Hiệu trởng không phát huy đợc khả năng tự chủ, độc lập sáng tạo,linh hoạt trong phơng pháp chỉ đạo hoạt động chuyên môn của họ Vì vậy, cần
có biện pháp thống nhất trong quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trờngtiểu học, làm cho tổ trởng chuyên môn thực sự trở thành một ngời lãnh đạo, có
điều kiện phát huy hết khả năng của mình trong công tác chuyên môn cũng
nh điều hành hoạt động chuyên môn tổ
Để có cơ sở đề xuất các biện pháp đúng đắn cho công tác quản lý hoạt
động tổ chuyên môn của Hiệu trởng, chúng tôi điều tra 125 cán bộ quản lý vàgiáo viên của 10 trờng tiểu học trong thành phố (trong đó có: 30 ngời là Hiệutrởng, phó Hiệu trởng, tổ trởng chuyên môn; 95 giáo viên) về 8 biện phápquản lý hoạt động của tổ chuyên môn đang đợc áp dụng trong các trờng tiểuhọc thành phố Thanh Hóa hiện nay, đó là:
- Hiệu trởng trực tiếp quản lý kế hoạch của tổ chuyên môn
- Hiệu trởng quản lý nội dung sinh hoạt của tổ chuyên môn
- Hiệu trởng quản lý công tác soạn giáo án của giáo viên
- Hiệu trởng thờng xuyên kiểm tra việc thực hiện chơng trình thông qua
sổ đầu bài
- Hiệu trởng quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn
- Hiệu trởng trực tiếp quản lý hoạt động bồi dỡng giáo viên của các tổ
Trang 40- Hiệu trởng quản lý công tác kiểm tra đánh giá chất lợng dạy học của
các giáo viên trong tổ chuyên môn
- Hiệu trởng quản lý công tác thi đua của tổ chuyên môn
Kết quả thu đợc nh sau:
2.2.2.1 Nhận thức về mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý hoạt
T.số
điểm TB
Thứ bậc
T.số
điểm TB
Thứ bậc
1
Hiệu trởng trực tiếp quản lý
kế hoạch của tổ chuyên
môn.
2
Hiệu trởng quản lý nội dung
sinh hoạt của tổ chuyên
Hiệu trởng thờng xuyên
kiểm tra việc thực hiện
ch-ơng trình thông qua sổ đầu
bài.
5 Hiệu trởng quản lý việc thực
6
Hiệu trởng trực tiếp quản lý
hoạt động bồi dỡng GV của
các tổ chuyên môn.
7
Hiệu trởng quản lý công tác
kiểm tra đánh giá chất lợng
dạy học của các GV trong tổ
chuyên môn.
8 Hiệu trởng quản lý công tác
Điểm trung bình của tất cả
Bảng 10: Nhận thức về mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý
hoạt động tổ chuyên môn
Từ kết quả của bảng 10 cho thấy:
- Các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn đợc cán bộ quản lý
và giáo viên các trờng tiểu học trong thành phố đánh giá có mức độ cần thiết
khá cao, với điểm trung bình chung là 2,61 so với điểm trung bình cao nhất là
3 và điểm trung bình chung dao động từ 2,4 đến 2,86 Trong đó, các biện pháp