Một số biện pháp phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn cấp trung học phổ thông tỉnh thanh hóa giai đoạn 2011 2015 luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Trong thời gian tới, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá cầntăng cường lực lượng đội ngũ thanh tra, đặc biệt phát triển đội ngũ CTV thanhtra đủ mạnh về số lượng và chất lượng, đổi mới mạnh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN HUY KHOA

MỘT SỐ BIỆN PHÁPPHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CỘNG

TÁC VIÊN THANH TRA CHUYÊN MÔN CẤP TRUNG HỌC PHỔ

THÔNG TỈNH THANH HOÁ GIAI ĐOẠN 2011-2015

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Vinh, 2011

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước, tất yếu và cấpbách là phải kịp thời đổi mới sự nghiệp GD - ĐT theo đường lối mà Đảng đãchỉ ra Đổi mới sự nghiệp GD - ĐT, trước hết phải đổi mới công tác quản lý giáodục

Quản lý Nhà nước về GD - ĐT là vấn đề bao trùm, liên quan hầu hếtđến các vấn đề khác của Giáo dục Nhiều Văn kiện của Đảng và Nhà nước về

GD - ĐT đều coi đổi mới công tác quản lý là yêu cầu tiên quyết của đổi mớigiáo dục nói chung, trong đó công tác Thanh tra giáo dục là một khâu thiếtyếu của công tác quản lý nhà nước về GD - ĐT nói riêng

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: Thanh tra là tai mắt của Đảng và Chínhphủ, tai mắt sáng suốt thì người mới sáng suốt

Thanh tra là một khâu công tác quan trọng trong toàn bộ công tác quản

lý của Bộ máy quản lý Nhà nước Nó có mục đích giúp Cơ quan lãnh đạo vừakiểm tra sự đúng đắn của bản thân sự lãnh đạo của mình, vừa kiểm tra sự chấphành của các cơ quan thuộc quyền Nhằm tìm ra những biện pháp chỉ đạo vàquản lý tốt nhất, bảo đảm cho những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhànước, Pháp luật của Nhà nước được chấp hành một cách đầy đủ và có hiệu quả Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộngsản Việt Nam khoá VIII, phần nói về định hướng chiến lược phát triển

GD-ĐT trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã ghi:" Đổi mới cơ chế quản lý, bồi dưỡng cán bộ, sắp xếp chấn chỉnh và nâng cao năng lực của Bộ máy quản lý GD-ĐT Hoàn thiện hệ thống Thanh tra Giáo dục, tăng cường cán bộ thanh tra, tập trung vào thanh tra chuyên môn” [11tr10]

Thanh tra là một hoạt động chuyên môn, nên tất yếu phải có chuyênmôn của nghề, mỗi cán bộ trong hệ thống thanh tra, dù là ngưòi lãnh đạo hayngười dưới quyền đều phải tinh thông nghiệp vụ về công việc mình được

giao Nghiệp vụ thanh tra chủ yếu gồm: nghiệp vụ của người quản lý tổ chứcthanh tra và nghiệp vụ hoạt động của Thanh tra viên.

Năm 1990 Hội đồng Nhà nước (nay là Chủ tịch nước) ban hành Pháplệnh thanh tra qui định hệ thống Thanh tra Nhà nước gồm: Thanh tra Nhànước, Thanh tra Bộ, Thanh tra Tỉnh, Thanh tra Sở, Thanh tra Huyện

Năm 1992 Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Nghị định358/HĐBT, qui định hệ thống Thanh tra giáo dục gồm: Thanh tra Bộ, Thanhtra Sở, Thanh tra Phòng giáo dục

Năm 2004 Quốc hội khoá XI Nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việtnam ban hành Luật Thanh tra số: 22/2004/QH11 ngày 15/6/2004 thay thế choPháp lệnh thanh tra năm 1990, quy định hệ thống thanh tra gồm: Thanh traChính phủ, Thanh tra Bộ, Thanh tra Tỉnh, Thanh tra Sở, Thanh tra Huyện

Năm 2010 Quốc hội khoá XII Nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việtnam ban hành Luật Thanh tra số: 56/2010/QH12 ngày 15/01/2010 thay thếcho Luật thanh tra số 22/2004/QH11, quy định hệ thống thanh tra: Thanh traChính phủ; Thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ; Thanh tra tỉnh, thành phố trựcthuộc trung ương; Thanh tra sở; Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phốthuộc tỉnh và cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành

Hiệu quả công tác thanh tra bao gồm: các biện pháp quản lý của lãnhđạo tổ chức thanh tra, biện pháp tác nghiệp của Thanh tra viên nhằm đạt đượcnhững mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra từ trước với thời gian và chi phí vật chất ítnhất Hiệu quả thanh tra gắn bó mật thiết với hiệu quả quản lý Nhà nước Bởi

vì công tác thanh tra là một khâu thiết yếu của công tác quản lý Nhà nước.Đồng thời hiệu quả thanh tra còn phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ thanh traviên Đội ngũ Thanh tra viên đủ về số lượng, mạnh về chất lượng là một yếu

tố quan trọng đảm bảo hiệu quả công tác thanh tra Tuy nhiên do biên chế cóhạn, ngoài các Thanh tra viên cần có đội ngũ Cộng tác viên (CTV) hỗ trợ cho

công tác thanh tra Do đó bên cạnh tăng cường đội ngũ Thanh tra viên, việcphát triển đội ngũ CTV thanh tra cũng hết sức quan trọng và cấp thiết.

Trong những năm qua hoạt động thanh tra của Sở Giáo dục và Đào tạoThanh Hoá đã có nhiều chuyển biến tích cực, đã có nhiều đóng góp vào việcnâng cao hiệu quả quản lý của ngành GD - ĐT Thanh tra Giáo dục ThanhHoá đã xác định được mục tiêu và trách nhiệm nặng nề của mình, khôngngừng nâng cao hiệu quả hoạt động và quản lý trong công tác thanh tra, nhằmgóp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và nâng cao chấtlượng hoạt động thanh tra chuyên môn trong các trường THPT nói riêng Tuynhiên, hoạt động Thanh tra vẫn còn những điều bất cập Đội ngũ Thanh traviên và CTV thanh tra còn thiếu và có những hạn chế về chất lượng

Để khắc phục những tồn tại và hạn chế trên, một trong những giải pháp

ưu tiên là: cần thiết phải có biện pháp cụ thể để phát triển đội ngũ CTV thanhtra chuyên môn có chất lượng, đáp ứng kịp thời cho hoạt động thanh trachuyên môn Trong thời gian tới, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá cầntăng cường lực lượng đội ngũ thanh tra, đặc biệt phát triển đội ngũ CTV thanhtra đủ mạnh về số lượng và chất lượng, đổi mới mạnh mẽ về công tác quản lýtrong hoạt động thanh tra chuyên môn, để nâng cao hiệu quả của hoạt độngthanh tra, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo ở các trường THPTtỉnh Thanh Hoá

Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, chúng tôi chọn nghiên cứu

đề tài: “ Một số biện pháp phát triển đội ngũ Cộng tác viên thanh tra chuyên môn cấp THPT tỉnh Thanh Hoá giai đoạn 2011- 2015”.

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyên môntrong các trường THPT của tỉnh Thanh Hoá, nhằm góp phần nâng cao chấtlượng hoạt động thanh tra giáo dục trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn cấp THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyênmôn cấp THPT tỉnh Thanh Hoá

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu tìm ra các biện pháp có tính khoa học và khả thi, thì đội ngũ CTVthanh tra chuyên môn cấp THPT tỉnh Thanh Hoá sẽ phát triển mạnh mẽ hơn

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác phát triển đội ngũ CTV thanh trachuyên môn cấp THPT

- Nghiên cứu thực trạng công tác phát triển đội ngũ CTV thanh trachuyên môn các trường THPT của tỉnh Thanh Hoá

- Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyênmôn ở các trường THPT tỉnh Thanh Hoá giai đoạn 2011 – 2015 Khảonghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất

5.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu đội ngũ CTV thanh tra chuyên môn cấp THPT trong phạm

vi tỉnh Thanh Hoá Tập trung vào số lượng CTV thanh tra, trình độ chuyênmôn của CTV thanh tra và mạng lưới trường THPT trên địa bàn tỉnh ThanhHoá

Đánh giá công tác phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyên môn của

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thanh Hoá tập trung vào thời gian từ năm 2005đến 2010

Biện pháp phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyên môn cấp THPTdưới góc độ quản lý

Biện pháp được áp dụng từ năm 2011 đến 2015

6 CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, chúng tôi sử dụng cácnhóm phương pháp sau đây.

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu các Văn kiện của Đảng, Nhà nước, các Chỉ thị, Quy địnhcủa ngành giáo dục, các tài liệu lý luận về công tác cán bộ, thanh tra, thanh tragiáo dục và các văn bản có liên quan đến công tác thanh tra nhằm đưa ra những

cơ sở lý luận để phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyên môn cấp THPTngành Giáo dục

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu: điều tra bằng phiếu theo cáctiêu chí liên quan đến phạm vi của đề tài nghiên cứu

6.2.2 Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động: khảo sát các kết quảThanh tra chuyên môn và tổ chức thanh tra của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnhThanh Hoá

6.2.3 Phương pháp phỏng vấn: phỏng vấn lấy ý kiến của các chuyêngia, các thanh tra viên, các cán bộ quản lý trường học, cán bộ giáo viên vềcông tác và đội ngũ thanh tra

6.2.4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: tổng kết kinh nghiệmthanh tra chuyên môn và phát triển đội ngũ thanh tra của sở Giáo dục và Đào tạotỉnh Thanh Hoá

6.2.5 Phương pháp chuyên gia: tham khảo ý kiến các chuyên gia đánh giá

về kết quả thanh tra và đội ngũ CTV thanh tra

6.3 Phương pháp xử lý số liệu

Phương pháp thống kê toán học: sử dụng toán thống kê để tổng hợp kếtquả điều tra và xử lý số liệu thu được

7 CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Ngoài các phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lụcthì nội dung Luận văn được cấu trúc thành 3 chương :

Chương 1 Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyên môn cấp THPT.

Chương 2 Thực trạng công tác phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyên môn cấp THPT tỉnh Thanh Hoá

Chương 3 Một số biện pháp phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyên môn cấp THPT tỉnh Thanh Hoá giai đoạn 2011- 2015

CHƯƠNG 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CTV THANH TRA

CHUYÊN MÔN CẤP THPT

1.1 VÀI NÉT VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ

Ngày 29/10/1988 Bộ Giáo dục (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã cóQuyết định số 1019/QĐ, ban hành Văn bản quy định về tổ chức và hoạt độngcủa hệ thống Thanh tra giáo dục Ngày 28/9/1992 Hội đồng Bộ trưởng (nay làChính phủ) ra Nghị định 358/HĐBT về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáodục Sau đó Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Quyết định số 478/QĐ ngày11/3/1993, ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống Thanh tra Giáodục Tháng 12 năm 1998, Luật Giáo dục Nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa ViệtNam được ban hành, ở mục 4, chương VII từ điều 98 đến điều 103 đã quy định

rõ nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của Thanh tra Giáo dục và đối tượng thanhtra

Luật Giáo dục năm 2005 ở mục 4, chương VII từ điều 111 đến điều 113qui định về nhiệm vụ, Quyền hạn, trách nhiệm và tổ chức hoạt động của Thanhtra Giáo dục

Gần đây nhất, ngày 18/8/2006 Chính phủ ra Nghị định số 85/2006/NĐ-CPthay thế Nghị định số 101/2002/NĐ-CP ngày 10/12/2002 về tổ chức và hoạtđộng của Thanh tra Giáo dục

Từ trước đến nay, đã có nhiều tác giả bàn về vấn đề thanh tra, kiểm tragiáo dục nói chung và công tác phát triển đội ngũ Thanh tra Giáo dục nóiriêng Điển hình là:

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang trong "Những khái niệm cơ bản về lýluận quản lý giáo dục" - Trường Cán bộ quản lý Trung ương I - 1989 cho rằngchu trình quản lý gồm 4 giai đoạn: Chuẩn bị kế hoạch hoá, kế hoạch hoá, chỉđạo, kiểm tra Kiểm tra là giai đoạn cuối cùng của chu trình quản lý Kiểm tragiữ vai trò phản hồi trong quá trình quản lý Nó giúp cho Chủ thể quản lýđiều khiển một cách tối ưu hệ quản lý Không có kiểm tra thi không có quảnlý" [27 tr 73]

Tác giả Đặng Quốc Bảo trong "Những vấn đề cơ bản về quản lý giáodục" đăng trong tài liệu "Những vấn đề quản lý nhà nước và quản lý giáodục" - Trường CBQL Giáo dục - Đào tạo Trung ương I - 1998, xác định:Quản lý giáo dục có 4 chức năng cụ thể: Kế hoạch hoá, chỉ huy, điều hành,kiểm tra Trong đó "Kiểm tra là công việc gắn bó với sự đánh giá tổng kếtkinh nghiệm giáo dục, điều chỉnh mục tiêu".[5 tr125]

Về quản lý trường học, tác giả Trần Kiểm trong cuốn "Khoa học quản

lý nhà trường phổ thông" - Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội - 2002 đãviết: "Hiệu quả quản lý nhà trường phụ thuộc nhiều vào chừng mực ngườiHiệu trưởng sử dụng thông tin khách quan, đáng tin cậy, toàn diện, đầy đủ vàkịp thời của mỗi giáo viên về chất lượng kiến thức, về mức độ được giáo dục

và tính kỷ luật của học sinh" [20 tr123] Thông tin khách quan thu được chủyếu qua kết quả thanh tra

Với đề tài Thanh tra Giáo dục, đã có nhiều tác giả đề cập Các bài viếtđăng trên tạp chí thông tin quản lý giáo dục, các bài giảng trong các lớp tập huấnthanh tra trường Cán bộ quản lý GD-ĐT Trung ương I, của các tác giả LưuXuân Mới, Nguyễn Trọng Hậu, Dương Chí Trọng đã đề cập nhiều vấn đề liênquan đến công tác kiểm tra, thanh tra giáo dục Năm 2003, hai tác giả Quang Anh -

Hà Đăng đã xuất bản cuốn: "Những điều cần biết trong hoạt động thanh tra, kiểmtra GD-ĐT" có tính chất tổng hợp các vấn đề cơ bản về thanh tra GD-ĐT.[1 tr1]

Và gần đây nhất năm 2010, hai tác giả Tiến sỹ Phạm Văn Giáp - Đỗ Thanh Kế đãsưu tầm, tuyển chọn và biên tập cuốn “ Cẩm nang nghiệp vụ thanh tra chuyênngành giáo dục và đào tạo” tập hợp các văn bản pháp qui có tính chất cơ bản nhất

về thanh tra chuyên môn.[25 tr1]

Ngoài ra, một số Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành QLGD, các đề tài vềthanh tra giáo dục trong các lớp huấn luyện cán bộ thanh tra của một số tácgiả cũng đề cập đến vấn đề thanh tra, kiểm tra, bồi dưỡng đội ngũ thanh tra

Các đề tài và bài viết nêu trên đã đề cập đến các vấn đề chung của côngtác Thanh tra giáo dục, chủ yếu các khía cạnh thanh tra đánh giá giáo viên,thanh tra toàn diện nhà trường là những tài liệu có giá trị và bổ ích.

Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu một cách chi tiết, cụ thể pháttriển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn cấp THPT cho ngành giáodục nói chung và ngành giáo dục tỉnh Thanh Hoá nói riêng Việc phát triểnđội ngũ Thanh tra và CTV thanh tra chuyên môn cấp THPT ở Thanh Hoácũng chưa được chú trọng và còn nhiều bất cập Do vậy vấn đề phát triển độingũ Cộng tác viên thanh tra chuyên môn cấp THPT và các cấp học khác lúcnày là rất cần thiết

Thanh tra Giáo dục Thanh Hoá, cần được nghiên cứu làm sáng tỏ về cả

lý luận và thực tiễn Chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài này với mong muốn gópphần phát triển đội ngũ Cộng tác viên thanh tra chuyên môn cấp THPT tỉnhThanh Hoá giai đoạn 2011 – 2015, với mong muốn Thanh tra giáo dục ThanhHoá phát triển đủ về số lượng CTV thanh tra chuyên môn, đồng bộ về cơ cấu,mạnh về chất lượng Nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu công tác thanhtra chuyên môn trong các trường THPT, đóng góp tích cực vào công cuộc đổimới sự nghiệp GD-ĐT nói chung và GD-ĐT tỉnh Thanh Hoá nói riêng

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

1.2.1 Kiểm tra, thanh tra

1.2.1.1 Kiểm tra.

Theo Từ điển tiếng Việt - Nxb Khoa học xã hội - Hà Nội - 1992: "Kiểm

tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét"; theo đó, kiểm tra được

hiểu với nghĩa là một dạng hoạt động nào đó để rút ra nhận xét, đánh giá vàcuối cùng là nhằm tác động, điều chỉnh hoạt động của con người cho phù hợpvới mục đích đặt ra

Theo tác giả Hà Thế Ngữ (Bài viết trong tạp chí NCGD số 4 - 1984)

"Kiểm tra là xem xét thực tế để tìm ra những sai lệch so với quyết định, kế

hoạch và chuẩn mực đã quy định; phát hiện ra trạng thái thực tế; so sánh trạngthái đó với khuôn mẫu đã đặt ra, khi phát hiện ra những sai sót thì cần phảiđiều chỉnh, uốn nắn và sửa chữa kịp thời".

Hoạt động kiểm tra được thực hiện thường xuyên, rộng rãi trong thựctiễn Với đời sống xã hội, kiểm tra giúp cho mỗi người điều chỉnh được hành

vi phù hợp với mục đích của mình và đáp ứng yêu cầu của cộng đồng Bởithế, kiểm tra giúp cho con người có thể quản lý được hành vi của mình VớiNhà nước, kiểm tra là một nội dung không thể thiếu của công tác quản lý.Thông qua kiểm tra, các chủ thể quản lý tự điều chỉnh hành vi của mình theomục tiêu, nhiệm vụ quản lý nhà nước; cơ quan quản lý cấp trên có thể thườngxuyên xem xét tình hình triển khai thực hiện nhiệm vụ của cơ quan cấp dưới.Kiểm tra trong giáo dục nó có tầm quan trọng tác động mạnh mẽ tới chất vàlượng của sản phẩm giáo trong quản lý, qua kiểm tra nó có thể phản ánh thựctrạng, kết quả thực hiện nhiệm vụ của nhà trường và công tác quản lý củaHiệu trưởng đối chiếu thực trạng đó với quy định của Điều lệ nhà trường vàcác văn bản liên quan Kiểm tra hoạt động chuyên môn trong các trường học

là một khâu không thể thiếu trong quản lý giáo dục Vì nó có thể cho ta xemxét cụ thể việc thực hiện các nhiệm vụ và kết quả thực hiện của giáo viên vớinhững yêu cầu, tiêu chuẩn những quy định để xem giáo viên đạt hay chưa đạt,làm tốt hay chưa làm tốt các nhiệm vụ được giao Kết quả kiểm tra là cơ sởchủ yếu cho việc đánh giá, tư vấn và thúc đẩy

1.2.1.2 Thanh tra.

Theo Từ điển tiếng Việt (Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1992) vớinghĩa thứ nhất: Thanh tra là kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làm của địaphương, cơ quan, xí nghiệp; với nghĩa thứ hai: chỉ nghề nghiệp, tên gọi chứcdanh của những người làm nhiệm vụ thanh tra Trong Pháp lệnh thanh tra ghirõ: "Thanh tra là chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước, thực hiện

quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa" [37 tr 49 ]

Trong Luật Thanh tra năm 2004 có ghi rõ “ Thanh tra là chức năngthiết yếu của Cơ quan quản lý Nhà nước Tinh thần này được khẳng địnhtrong Pháp lệnh thanh tra và tiếp tục ghi nhận trong Luật Thanh tra Thanh tra

là một khâu trong chu trình quản lý Nhà nước, là yếu tố cấu thành trong hoạtđộng quản lý Nhà nước, là phương thức và nội dung quan trọng để nâng caohiệu quả quản lý Nhà nước; là phương tiện phòng ngừa vi phạm pháp luật vàtội phạm Hoạt động thanh tra góp phần bảo đảm việc tuân thủ Pháp luật.Hoạt động thanh tra và giải quyết khiếu nại tố cáo là phương thức phát huydân chủ, bảo vệ lợi ích Nhà nước, nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa,

đấu tranh chống tham nhũng” [ 4 tr 21]

Điều 5 Luật Thanh tra số 56/2010/QH12 năm 2010 ghi rõ: “Cơ quan thanhtra nhà nước trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện và giúp cơquan nhà nước có thẩm quyền thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra,giải quyết khiếu nại tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra, giảiquyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham những theo qui định của pháp luật

”

"Thanh tra có nghĩa là sự kiểm tra, xem xét từ bên ngoài và hoạt độngcủa một đối tượng nhất định" (Phạm Tuấn Khải - Những vấn đề pháp lý cơbản của việc đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra Nhà nước ở ViệtNam - Nxb CAND - Hà Nội - 1998)

Như vậy Thanh tra và Kiểm tra có tính chất Nhà nước của cơ quanquản lý cấp trên đối với cơ quan, tổ chức và cá nhân cấp dưới do tổ chứcThanh tra thực hiện; có trách nhiệm thanh tra việc thực hiện chính sách,pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch nhà nước của cơ quan, tổ chức và cá nhânnhằm phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa xử lý các vi phạm, góp phầnthúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường phápchế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, các quyền và lợi íchhợp pháp của cơ quan, tổ chức, công dân

1.2.1.3 Phân biệt giữa kiểm tra và thanh tra.

- Sự giống nhau của kiểm tra và thanh tra:

Kiểm tra, Thanh tra giống nhau ở tính mục đích Thông qua kiểm tra,thanh tra nhằm phát huy những nhân tố tích cực, phát hiện hoặc phòngngừa vi phạm, góp phần thúc đẩy và hoàn thành nhiệm vụ trong hoạt độngquản lý nhà nước

Thanh tra, kiểm tra đều phát hiện, phân tích đánh giá thực tiễn mộtcách chính xác, khách quan trung thực làm rõ đúng sai, nguyên nhân dẫn đếnsai phạm, từ đó đề xuất biện pháp khắc phục và xử lý sai phạm

- Sự khác nhau của kiểm tra và thanh tra:

+ Khác nhau về nội dung.

Nội dung kiểm tra thường dễ dàng nhận thấy, ngược lại nội dung thanhtra thường đa dạng, phức tạp hơn Tuy vậy, phân biệt này chỉ có tính tươngđối, vì thế trên thực tế có những vụ việc thuộc về kiểm tra, nhưng không phảihoàn toàn đơn giản Bởi vậy một vấn đề thuộc về kiểm tra hay thanh tra cầncăn cứ vào nội dung vụ việc cụ thể để xác định

+ Khác nhau về chủ thể.

Chủ thể của hoạt động thanh tra trước hết là tổ chức thanh tra chuyênnghiệp nhà nước Ngoài ra, khi cần thiết cơ quan nhà nước có thẩm quyền cũngthành lập Đoàn thanh tra để thanh tra theo thẩm quyền quản lý được pháp luậtquy định Còn chủ thể của kiểm tra đa dạng hơn Vì nội dung kiểm tra đa dạng

và hoạt động thường xuyên, rộng khắp nên chủ thể của kiểm tra rất rộng và đadạng Trong công tác quản lý, mọi cơ quan, đơn vị đều là chủ thể của kiểm tra;Các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức kinh tế, các đoàn thể, lực lượng vũtrang có trách nhiệm tự kiểm tra hoạt động của mình

+ Khác nhau về trình độ nghiệp vu.

Hoạt động thanh tra đòi hỏi thanh tra viên phải có nghiệp vụ giỏi, amhiểu về kinh tế - xã hội, có khả năng chuyên môn sâu vào lĩnh vực mà thanh

tra hướng đến Có như vậy mới có thể khám phá chiều sâu của vụ việc, thuthập được thông tin, chứng cứ, xác minh, đối chiếu, phân tích, đánh giá tìnhhình đi đến kết luận chính xác, khách quan Do nội dung của hoạt động kiểmtra ít phức tạp hơn thanh tra và chủ thể của kiểm tra bao gồm lực lượng rộnglớn có tính quần chúng, phổ biến nên nói chung, trình độ nghiệp vụ kiểm trakhông nhất thiết đòi hỏi như nghiệp vụ thanh tra Tuy nhiên sự phân biệt trình

độ kiểm tra, thanh tra chỉ là tương đối

+ Khác nhau về phạm vi hoạt động.

Phạm vi hoạt động kiểm tra thường theo bề rộng, diễn ra liên tục ởkhắp nơi với nhiều hình thức phong phú, mang tính quần chúng Phạm vi hoạtđộng thanh tra thường hạn hẹp hơn Hoạt động thanh tra thường có sự chọnlọc Nhìn chung ở từng cấp, số lượng đề tài thanh tra và địa điểm thanh tra íthơn số lượng đề tài kiểm tra và địa điểm kiểm tra

+ Khác nhau về thời gian tiến hành.

Trong hoạt động thanh tra, thường có nhiều vấn đề phải xác minh, đốichiếu rất công phu, nhiều mối quan hệ đều được làm rõ cho nên phải sử dụngthời gian dài hơn so với kiểm tra Tuy nhiên, nếu so sánh từng cuộc kiểm trađơn lẻ, đôi khi có cuộc kiểm tra kéo dài hơn thanh tra, song nhìn tổng quát thìthời gian thanh tra dài hơn thời gian kiểm tra

- Mối quan hệ qua lại giữa kiểm tra và thanh tra:

Sự phân biệt giữa kiểm tra và thanh tra chỉ là tương đối khi tiến hànhcuộc thanh tra, thường phải tiến hành nhiều hoạt động kiểm tra Ngược lại,đôi khi tiến hành kiểm tra là để làm rõ vụ, việc và từ đó lựa chọn nội dungthanh tra Kiểm tra và thanh tra là hai khái niệm khác nhau nhưng có liên hệqua lại với nhau Do vậy khi nói đến một khái niệm nào người ta thường nhắcđến cả cặp với tên gọi: kiểm tra, thanh tra hay thanh tra, kiểm tra

1.2.2 Thanh tra giáo dục.

Trong từ điển Giáo dục học, Thanh tra giáo dục được hiểu là công táckiểm soát, xem xét tại chỗ những việc làm của cơ quan, cơ sở giáo dục đểđánh giá:

- Việc chấp hành pháp luật về giáo dục

- Việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch, chương trình nội dung, phươngpháp giáo dục; qui chế chuyên môn, qui chế thi cử; cấp văn bằng chứng chỉ;việc thực hiện các qui định về điều kiện cần thiết bảo đảm chất lượng giáodục ở các cơ sở giáo dục

- Xác định, kết luận, kiến nghị việc giải quyết các kiếu nại, tố cáo vềhoạt động giáo dục; kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý viphạm pháp luật về giáo dục

- Kiến nghị các biện pháp bảo đảm thi hành Pháp luật về giáo dục; đềnghị sửa đổi, bổ sung các chính sách và qui định nhà nước về giáo dục

Tại Điều 1 Nghị định 85/2006/NĐ-CP ngày 18/8/2006 của Chính phủthay thế Nghị định số 101/2002/NĐ-CP ngày 10/12/2002 của Chính phủ về

tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục ghi rõ: "Thanh tra Giáo dụcđược tổ chức ở Trung ương thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo và ở địa phươngthuộc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Thanhtra Giáo dục thực hiện chức năng thanh tra hành chính và thanh tra chuyênngành trong phạm vi quản lý nhà nước về giáo dục theo qui định của phápluật"

Như vậy Thanh tra Giáo dục là thanh tra chuyên ngành, thực hiệnquyền Thanh tra nhà nước về GD - ĐT, vừa bộc lộ quyền lực Nhà nước, vừađảm bảo dân chủ, kỷ cương trong hoạt động GD - ĐT Thanh tra giáo dục cótính chất hành chính - pháp chế - nhà nước Tổ chức Thanh tra giáo dục dopháp luật quy định, cấp trên bổ nhiệm và hoạt động theo Luật định

Trong giai đoạn hiện nay, để đạt được mục đích "tiếp tục nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện", góp phần nâng cao trình độ dân trí, đào tạo nhânlực, bồi dưỡng nhân tài thì Nhà nước phải phát huy mọi tiềm lực sẵn có đồng

thời mở rộng hợp tác Quốc tế về GD - ĐT Chính vì vậy, Nhà nước ta đã thựchiện chính sách xã hội hoá hoạt động GD - ĐT, nhằm mở rộng phạm vi cácchủ thể tham gia vào lĩnh vực này Không chỉ có các tổ chức, cá nhân trongnước mà còn có các tổ chức, cá nhân nước ngoài; không chỉ có các cơ sở

GD - ĐT mà các cơ sở khác không phải là cơ sở GD - ĐT nhưng có hoạt động

GD - ĐT cũng được tham gia vào hoạt động GD - ĐT trong một phạm vi nhấtđịnh Tuy nhiên, khi các chủ thể hợp pháp tham gia các hoạt động GD - ĐTphải bảo đảm nguyên tắc không được xâm hại lợi ích Nhà nước, quyền và lợiích hợp pháp của các tổ chức và cá nhân Để thực hiện được điều này, cầnphải tăng cường vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực GD - ĐT, trong đó cóhoạt động thanh tra, kiểm tra Thông qua hoạt động thanh tra, kiểm tra Cơquan quản lý Nhà nước có thể đánh giá thực trạng hoạt động GD - ĐT; pháthiện, điều chỉnh, xử lý kịp thời các sai phạm trong lĩnh vực GD - ĐT Trên cơ

sở đó rút kinh nghiệm cải tiến cơ chế quản lý, hoàn thiện chu trình quản lýmới phù hợp và có hiệu quả hơn Ngoài ra, hoạt động Thanh tra Giáo dục còngiúp các tổ chức và cá nhân có hoạt động trong hoặc liên quan đến lĩnh vực

GD - ĐT hạn chế được các vi phạm, góp phần bảo vệ lợi ích của Nhà nước,quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân khác

Hiện nay, bên cạnh những cố gắng và thành tựu đã đạt được như ViệtNam đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học, tiến tới phổ cập trung học; hệthống giáo dục quốc dân dần trở nên hoàn chỉnh, đa dạng với nhiều loại hìnhđào tạo, đáp ứng tối đa cho nhu cầu của người học Song vì nhiều lý do kháchquan cũng như chủ quan, vẫn còn nhiều mặt hạn chế như hoạt động đưa người

đi đào tạo ở nước ngoài diễn ra ồ ạt; việc giảng dạy, giáo dục thực hiện ngoài

cơ sở giáo dục tràn lan, vượt ra ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan chứcnăng; thậm chí ngay tại các cơ sở giáo dục Thì chất lượng đào tạo còn nhiềubất cập, có nhiều điểm chưa đáp ứng các yêu cầu về chương trình cơ bản do

Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Giáo dục chưa gắn bó chặt chẽ với thựctiễn; đào tạo chưa gắn với sử dụng; đội ngũ giáo viên không được bồi dưỡng,

nâng cao chuyên môn thường xuyên, cơ sở vật chất còn thiếu; chương trình,giáo trình, phương pháp giáo dục và công tác quản lý chậm đổi mới Ngoài ra,một số hiện tượng tiêu cực, thiếu kỷ cương trong GD - ĐT hiện đang có chiềuhướng gia tăng Những phân tích trên đã phần nào khẳng định được sự cầnthiết của công tác thanh tra, kiểm tra GD - ĐT.

* Thứ nhất: Thanh tra, kiểm tra GD - ĐT góp phần tăng cường pháp

chế Xã hội Chủ nghĩa Thực chất thanh tra, kiểm tra GD - ĐT chính là việc cơquan nhà nước có thẩm quyền tiến hành kiểm tra việc thực hiện quy địnhpháp luật về GD - ĐT của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có hoạt động tronghoặc liên quan đến lĩnh vực GD - ĐT Hoạt động thanh tra, kiểm tra sẽ giúpcác đối tượng được thanh tra, kiểm tra nhận thức một cách đầy đủ quyền vànghĩa vụ của mình, nhận thức được vai trò quan trọng của chính sách pháttriển giáo dục trong giai đoạn hiện nay, từ đó sẽ hình thành ý thức tuân thủquy định của pháp luật nói chung và những quy định của pháp luật về

GD - ĐT nói riêng

* Thứ hai: Thanh tra, kiểm tra GD - ĐT góp phần nâng cao hiệu lực

quản lý nhà nước của các cơ quan có thẩm quyền Không chỉ về phía các tổchức và cá nhân có hoạt động trong hoặc liên quan đến lĩnh vực GD - ĐT, màngay cả về phía cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực GD - ĐT cũng cầnphải có sự chấp hành pháp luật một cách triệt để Công tác thanh tra, kiểm tragiúp các cơ quan chức năng nhận thức đúng và làm tròn vai trò, trách nhiệmđược giao Các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực GD - ĐT được đềcập tới ở đây, bao gồm tất cả các cơ quan có thẩm quyền quản lý về GD - ĐTnói chung và các cơ quan có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra GD - ĐT nóiriêng

* Thứ ba: Thanh tra, kiểm tra GD - ĐT nâng cao năng lực quản lý cho

người đứng đầu các cơ sở GD - ĐT (Hiệu trưởng) Để một cơ sở GD- ĐThoạt động có hiệu quả, thì yếu tố mang tính quyết định chính là công tác lãnhđạo của Hiệu trưởng Khi diễn ra hoạt động thanh tra, kiểm tra toàn diện một

cơ sở GD - ĐT thì công tác lãnh đạo của Hiệu trưởng là một nội dung thanhtra, kiểm tra quan trọng Theo đó, Hiệu trưởng có trách nhiệm giải trình vềhoạt động của mình trước cơ quan có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra Nhữngsai lầm, thiếu sót, nếu có, sẽ kịp thời được phát hiện và có biện pháp xử lýphù hợp Ngược lại, những ưu điểm, những mặt tích cực sẽ kịp thời được biểudương và phát huy một cách có hiệu quả Như vậy, thanh tra, kiểm tra giúpHiệu trưởng nhận rõ ưu, khuyết điểm của nhà trường cũng như của bản thântrong công tác quản lý, góp phần thực hiện tốt các yêu cầu GD - ĐT đượcgiao theo chương trình, kế hoạch của cơ quan quản lý Nhà nước cấp trên.Đồng thời có thể kiến nghị với cấp có thẩm quyền nhằm điều chỉnh, bổ sungchủ trương, biện pháp đã đưa ra hoặc đáp ứng yêu cầu cấp bách của cơ sở.

* Thứ tư: Thông qua công tác thanh tra, kiểm tra GD - ĐT, những vi

phạm, thiếu sót sẽ kịp thời được phát hiện, khắc phục và xử lý nghiêm minhtheo đúng quy định của pháp luật Đây là một trong những ý nghĩa quan trọngnhất của công tác thanh tra, kiểm tra vì trong quá trình hoạt động, các cơ sở

GD – ĐT khó tránh được những sai lầm, vi phạm Những tồn tại này có thể

do nguyên nhân khách quan (văn bản pháp luật quy định về lĩnh vực giáo dụccòn chưa đầy đủ, thiếu sự quan tâm chỉ đạo từ phía các cơ quan nhà nước cóthẩm quyền ); có thể xuất phát từ những nguyên nhân chủ quan (năng lực, trình

độ chuyên môn yếu kém của một số giáo viên, sự hiểu biết hạn chế về các quyđịnh của pháp luật trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo của một số cán bộ, giáoviên) Việc phát hiện, khắc phục và xử lý các vi phạm sẽ loại bỏ những nhân tốtiêu cực, góp phần thanh lọc, chấn chỉnh hoạt động của các cơ quan, tổ chức và

cá nhân có hoạt động trong hoặc liên quan đến lĩnh vực GD - ĐT, nâng caochất lượng GD - ĐT

Những phân tích trên cho phép chúng tôi đưa ra kết luận: Thanh tra,kiểm tra nói chung và thanh tra, kiểm tra GD - ĐT nói riêng luôn giữ vai trònhất định trong việc phát triển sự nghiệp giáo dục Đặc biệt trong giai đoạn hiệnnay, làm tốt mục tiêu đặt ra trong Chiến lược phát triển giáo dục 2010-2020

1.2.3 Thanh tra viên giáo dục và Cộng tác viên Thanh tra giáo dục 1.2.3.1 Thanh tra viên giáo dục

Theo Nghị định số 85/2006/NĐ- CP ngày 18/6/2006 của Chính phủ về

tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục thì:

- Thanh tra viên giáo dục là công chức nhà nước được bổ nhiệm vàongạch thanh tra để thực hiện nhiệm vụ thanh tra trong lĩnh vực giáo dục

- Thanh tra viên giáo dục phải đáp ứng tiêu chuẩn chung của Thanh traviên qui định tại Điều 31 của Luật Thanh tra năm 2004 và các qui định kháccủa pháp luật có liên quan

- Thanh tra viên giáo dục có nhiệm vụ, quyền hạn theo qui định tạikhoản 1 Điều 40, Điều 50 của Luật Thanh tra năm 2004 và các nhiệm vụ,quyền hạn khác theo qui định của pháp luật

- Thanh tra viên giáo dục được cấp trang phục, thẻ thanh tra viên vàhưởng phụ cấp theo qui định của pháp luật

1.2.3.2 Cộng tác viên Thanh tra giáo dục.

- Không thuộc biên chế của cơ quan thanh tra Giáo dục, được trưng tập

để làm nhiệm vụ theo yêu cầu cửa cơ quan thanh tra hoặc cấp có thẩm quyền;Cộng tác viên Thanh tra giáo dục chịu sự chỉ đạo của Thủ trưởng cơ quanthanh tra và Trưởng đoàn thanh tra

- Có chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với nhiệm vụ thanh tra, đượctrưng tập để làm nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra Việc trưng tập, tiêu chuẩn cụthể, chế độ, trách nhiệm của cộng tác viên Thanh tra giáo dục được thực hiệntheo qui định của pháp luật

1.2.3.3 Nhiệm vụ và quyền hạn Cộng tác viên Thanh tra chuyên môn

1) Cộng tác viên khi tham gia đoàn thanh tra có nhiệm vụ:

- Thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Thủ trưởng cơ quan thanhtra, và Trưởng đoàn thanh tra Kiến nghị và xử lý về những vấn đề khác liên quanđến nội dung thanh tra

- Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao với Trưởng đoàn thanhtra, Thủ trưởng cơ quan thanh tra và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tínhchính xác, trung thực khách quan của nội dung đã báo cáo

2) Quyền hạn của cộng tác viên khi được trưng tập vào đoàn thanh tra

có các quyền sau :

- Được tiến hành thanh tra, kiểm tra trong phạm vi được phân công phụtrách theo kế hoạch đã duyệt

- Yêu cầu các cơ quan, đơn vị được thanh tra cử người giúp việc thanh tra

- Yêu cầu các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan cung cấp thông tin,tài liệu cần thiết cho việc thanh tra

- Yêu cầu đối tượng cung cấp tài liệu, hồ sơ chuyên môn của cá nhân,báo cáo bằng văn bản hoặc lời nói về các nội dung thanh tra, ghi lại, sao chụplại các tài liệu, hiện trạng bằng các phương tiện kỹ thuật

- Dự các tiết dạy hay các hoạt động giáo dục khác Có quyền lập biênbản kết luận đánh giá đối tượng được thanh tra và kiến nghị các cấp có thẩmquyền giải quyết các vấn đề qua kết luận của thanh tra

- Có quyền kiến nghị với Hiệu trưởng đình chỉ các tiết dạy khi thấygiáo viên cố ý dạy trái với chương trình của Bộ hay không còn đủ tư cáchgiảng dạy, kiến nghị Hiệu trưởng đình chỉ sử dụng các phòng học, phươngtiện giảng dạy nếu xét thấy có thể gây nguy hiểm đến sức khoẻ, tính mạng củagiáo viên, học sinh

1.3 CÔNG TÁC THANH TRA CHUYÊN MÔN CẤP THPT

1.3.1 Hoạt động chuyên môn cấp THPT

Các trường THPT là đơn vị hoạt động theo chức năng chuyên môncủa Ngành giáo dục, thuộc hệ thống giáo dục Quốc dân nó có nhiệm vụ thực

hiện theo Luật, Điều lệ, Quy định tại các văn bản khác có liên quan của củaNgành giáo dục, các hoạt động chuyên môn trong các trường THPT đượchiểu như là:

Hoạt động quản lý của Hiệu trưởng gồm và ban Giám hiệu nhà trường

và các hoạt động chuyên môn khác, dưới sự chỉ đạo về chuyên môn củaNgành Giáo dục; hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh chịu sự quản

lý của Hiệu trưởng;

Hoạt động quản lý của Hiệu trưởng: là xây dựng kế hoạch; quản lý cán

bộ, giáo viên nhân viên; bố trí sử dụng đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên;quản lý cán bộ, giáo viên thực hiện chủ trương, đường lối của đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước; bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ,giáo viên, nhân viên) Kiểm tra thực hiện kế hoạch mục tiêu Giáo dục củanhà trường, hoạt động giảng dạy của giáo viên và các hoạt động khác để lấy

cơ sở khen thưởng và kỷ luật nhằm khuyến khích động viên những cá nhânhoàn thành xuất sắc, kịp thời ngăn ngừa và kỷ luật đối với những cá nhân tậpthể thực hiện sai chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước và những vi phạm quy chế chuyên môn của Ngành quản lý hànhchính; thực hiện chế độ chính sách của Nhà nước đối với cán bộ, giáo viên,nhân viên học sinh và thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhàtrường do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Tham mưu với cơ quan quản lýcấp trên, với chính quyền địa phương và công tác xã hội hoá giáo dục

Hoạt động sư phạm của giáo viên: là hoạt động chuyên môn nhằmtruyền thụ kiến thức và giáo dục cho các em học sinh qua quá trình dạy họccủa giáo viên Chính vì vậy những hoạt động sư phạm của giáo viên là rấtquan trọng trong hoạt động chuyên môn của nhà trường Vì chất lượng dạyhọc của giáo viên nếu đạt chất lượng, thì nó có thể giúp cho nhà trường cũngnhư cho xã hội một sản phẩm tốt Còn nếu chất lượng dạy học của giáo viênkém thì nó để lại cho nhà trường cũng như xã hội hậu quả xấu lâu dài, ảnh

hưởng tới lòng tin của nhân dân đối với giáo dục Nhìn thấy tầm quan trọngcủa hoạt động chuyên môn của giáo viên như vậy, Ngành Giáo dục đã tiêuchuẩn hoá về hoạt động chuyên môn theo các quy định về chuyên môn

Đối với giáo viên THPT được qui định chuẩn nghề nghiệp tại Thông tư30/2009/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo là: người giáoviên khi lên lớp phải có đủ trình độ tương đương với cấp học của mình giảngdạy; nắm vững chương trình, nội dung, giảng dạy, kiến thức, kỹ năng cần xâydựng cho học sinh, trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy, giáo dục;Chuẩn bị hồ sơ chuyên môn theo quy định của Ngành Giáo dục đề ra là: thựchiện đúng chương trình, kế hoạch giảng dạy, soạn bài chuẩn bị bài đầy đủ;Thường xuyên sinh hoạt tổ chuyên môn, nâng cao khả năng tự nghiên khoahọc, tìm tòi và học hỏi về chuyên môn nhằm bồi dưỡng và nâng cao nghiệp

vụ chuyên môn của mình

Như vậy hoạt động chuyên môn của nhà trường có hai lĩnh vực thuộchai đối tượng khác nhau đó là: hoạt động quản lý của người Hiệu trưởng vàhoạt động sư phạm của giáo viên Tuy hai mặt hoạt động đó khác nhau nhưng

nó đều chung một mục đích là tạo nên nhà trường có một môi trường sư phạmlành mạnh Hướng tới một mục đích là nâng cao chất lượng giáo dục của nhàtrường, giúp các em học sinh có điều kiện tốt về mọi mặt tinh thần, vật chất

để việc rèn luyện bản thân cũng như việc học tập đạt kết quả cao, đáp ứng sựmong mỏi của xã hội, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoácủa đất nước

1.3.2 Hoạt động Thanh tra chuyên môn cấp THPT

1.3.2.1 Mục đích:

Hoạt động thanh tra chuyên môn cấp THPT là đánh giá tác nghiệpgiảng dạy chuyên môn và các hoạt động khác của giáo viên trong suốt quá

trình công tác Nhằm đạt được các tiêu chí giáo dục chung, cơ quan có thẩmquyền tiến hành thanh tra, kiểm tra hoạt động chuyên môn của giáo viên trunghọc, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục, giảng dạy của giáo viên, giúp

đỡ giáo viên nâng cao chất lượng giáo dục và giảng dạy, giữ vững kỷ luật,khuyến khích sự cố giắng của giáo viên đồng thời tạo cơ sở để giúp Hiệutrưởng và các cấp quản lý sử dụng, bồi dưỡng đãi ngộ giáo viên một cách hợp

lý Yêu cầu đối với công tác thanh tra, kiểm tra phải xem xét đánh giá mộtcách chính xác, khách quan hoạt động sư phạm của giáo viên, chủ yếu là côngtác giảng dạy, trong năm học được thanh tra; kết hợp với đánh giá của Hiệutrưởng về mặt thực hiện các mặt công tác khác của giáo viên đó, đồng thờitham khảo từ lần kiểm tra trước

- Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống: Thực hiện nghiêm chỉnh quiđịnh về đạo đức nhà giáo ban hành theo Quyết định số 16/2008/QĐ- BGDĐTngày 16/4/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo:

+ nhận thức tư tưởng, chính trị; chấp hành chính sách pháp luật Nhànước; việc chấp hành Qui chế của ngành, qui định của cơ quan, đơn vị, đảmbảo số liượng, chất lượng ngày, giờ công lao động;

+ Đạo đức, nhân cách, lối sống, ý thức đấu tranh chống các biểu hiệntiêu cực; sự tiến nhiệm trong đồng nghiệp, học sinh và nhân dân; tinh thần

đoàn kết tính trung thực trong công tác; quan hệ đồng nghiệp; thái độ phục vụnhân dân và học sinh

- Kết quả công tác được giao:

+ Thực hiện qui chế chuyên môn: kiểm tra hồ sơ của nhà giáo và các hồ

sơ khác có liên quan;

+ Kiểm tra giờ lên lớp: CTV thanh tra chuyên môn dự 2 tiết và tiếnhành phân tích, đánh giá giờ dạy, nếu 2 tiết dự không được xếp cùng loại thì

dự tiết thứ 3, tối đa chỉ dự 3 tiết;

+ Kết quả giảng dạy: điểm kiểm tra hoặc kết quả đánh giá môn học củahọc sinh từ đầu năm học đến thời điểm thanh tra; kiểm tra khảo sát của cán

bộ thanh tra; so với kết quả của các lớp do nhà giáo giảng dạy với các lớpkhác trong cơ sở giáo dục tại thời điểm thanh tra (có tính đến đặc thù có đốitượng dạy học)

Thực hiện các mhiệm vụ khác được giao: thực hiện công tác chủnhiệm, công tác kiêm nhiệm khác

1.3.2.3 Nguyên tắc:

Hoạt động chuyên môn cấp THPT cũng phải thực hiện đúng thủ tụctrình tự thủ tục thanh tra, kiểm tra GD-ĐT chung theo qui định của LuậtThanh tra và Nghị định 85/2006/NĐ-CP ngày 18/8/2006 về tổ chức hoạt độngcủa Thanh tra Giáo dục qui định và cụ thể hoá: thanh tra việc thực hiện chínhsách, pháp luật chuyên ngành về giáo dục với cơ quan, tổ chức, cá nhân đượcqui định tại khoản 2 Điều 2 Nghị định này;

Thực hiện Thanh tra chuyên nghành về Giáo dục tại khoản 2 Điều 111 LuậtGiáo dục năm 2005; Hoạt động thanh tra chuyên ngành giáo dục còn được

thực hiện theo qui định từ Điều 51 đến Điều 56 của Luật Thanh tra năm 2010

và các Văn bản pháp luật khác có liên quan

Hoạt động Thanh tra chuyên môn cấp THPT phải tuân theo pháp luật,bảo đảm tính khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời; không làmcản trở đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượngthanh tra và cơ quan, tổ chức, các nhân có liên quan

Hoạt động Thanh tra chuyên môn là kiểm tra có tính chất Nhà nướccủa Cơ quan quản lý giáo dục cấp trên ( Bộ, Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo)đối với các hoạt dạy và học ở các đơn vị giáo dục cơ sở Thanh tra giáo dụcbao gồm: thanh tra chất lượng giảng dạy, trình độ giáo viên và chất lượnggiáo dục, học tập, rèn luyện của học sinh; thanh tra những hoạt động chuyênmôn của nhà trường

1.4.CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CTVTT CHUYÊN MÔN

1.4.1 Yêu cầu đối với đội ngũ CTV TT chuyên môn cấp THPT.

1.4.1.1 Số lượng và cơ cấu:

- Phải đảm bảo tỷ lệ 1CTV/50 giáo viên;

- Cơ cấu cho từng môn học;

- Phù hợp với mạng lưới các trường THPT vùng miền

1.4.1.2 Chất lượng:

- CTV thanh tra cần có trình độ lý luận sơ cấp trở lên; có trình độchuyên môn đào tạo đạt chuẩn trở lên ( Đại học sư phạm hoặc Thạc sỹ) Đượcbồi dưỡng về nghiệp vụ thanh tra, chủ yếu ở nội dung cơ bản là: lý luận vànghiệp vụ chung về công tác thanh tra, nắm vững các văn bản chỉ đạo vềthanh tra giáo dục; nghiệp vụ thanh tra trường học, thanh tra giáo viên quytrình thanh tra; sử dụng hồ sơ thanh, kiểm tra; thu thập thông tin và xử lýthông tin; có ít nhất 5 năm trực tiếp giảng dạy; 2 năm làm công tác thanh tra

hoặc đã tiếp cận với công tác thanh tra; đạt danh hiệu giáo viên giỏi, chiến sĩthi đua những năm gần nhất.

- Gương mẫu trong việc chấp hành pháp luật, không ngừng phấn đấurèn luyện, giữ vững tiêu chuẩn thanh tra viên, cộng tác viên; có lối sống lànhmạnh và tôn trọng các qui tắc sinh hoạt công cộng; có trách nhiệm học tậpnghiên cứu để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thanh tra

- Trung thành với lý tưởng cách mạng, có tinh thần tận tuỵ phục vụ sựnghiệp cách mạng; nắm vững đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước vềphát triển GD-ĐT; hiểu biết về các lĩnh vực xã hội, tình hình đất nước và địaphương, có kinh nghiệm thực tiễn; có ý thức sống và làm việc theo pháp luật

Có ý thức chống tiêu cực

- Sống và hoạt động có nguyên tắc: là một đức tính quan trọng đốivới người cán bộ thanh tra Người có tính nguyên tắc thường tự tin, có bảnlĩnh và vững vàng trước mọi thử thách; trung thực được xem là một phẩmchất hàng đầu của cán bộ thanh tra Tính trung thực đòi hỏi người cán bộthanh tra phải tôn trọng sự thật, nói đúng sự thật, phải vượt lên trên nhữngcám dỗ đời thường, không có những định kiến cá nhân trong công việc

- Tính dũng cảm và kiên quyết: cộng tác viên thanh tra cần có nhữngphẩm chất ý chí phát triển ở mức độ cao như tính dũng cảm và kiên quyết.Trong chức năng của mình, thanh tra có nhiệm vụ đánh giá kết quả làm việccủa giáo viên (thanh tra chuyên môn), cán bộ hành chính và cán bộ quản lý(thanh tra quản lý), thanh tra việc triển khai tất cả các hoạt động ở các trường,

cơ sở giáo dục Để thực hiện chức năng này đòi hỏi cộng tác viên thanh traphải dũng cảm nói lên cái đúng, cái chưa đúng và kiên quyết bảo vệ chân lýbất chấp những khó khăn, va chạm có lúc rất mãnh liệt, gay gắt

- Toàn tâm, toàn ý cho công việc; say sưa với công việc là một phẩmchất không thể thiếu của người làm thanh tra Với người thanh tra, bản thân

công việc đòi hỏi phải có một cường độ lao động rất cao; để đi đến một kếtluận dù nhỏ cũng phải làm rất nhiều việc.

- Tính khiêm tốn: là một trong những đức tính được đánh giá cao củangười làm công tác thanh tra và có ý nghĩa rất lớn trong đời sống Tính khiêmtốn giúp người cán bộ thanh tra sống thanh thản, trong sáng, lành mạnh vàloại bỏ được những dằn vặt tạo nên bởi những thói tham lam, ích kỷ, đố kỵ

Sự khiêm tốn chứa đựng nội dung trung thực, tính có nguyên tắc và sự côngbằng

- Tinh thần trách nhiệm cao: tinh thần trách nhiệm cao của người thanhtra thể hiện ở nhiều mặt: sâu sát cơ sở, chu đáo, tỉ mỉ, cẩn thận trong bất cứ việc

gì dù lớn hay nhỏ, thận trọng trong lời nói, việc làm, suy xét kỹ càng trước khiphát biểu hoặc kết luận, dám chịu trách nhiệm trước những điều mình nói

- Thái độ công bằng, cởi mở, quan tâm đến mọi người: thái độ côngbằng thể hiện trong cách ứng xử và đánh giá một cách khách quan và trungthực đối với mọi người Đánh giá một người, một tập thể nhà trường phải dựatrên kết quả, chất lượng, số lượng những công việc của người đó, tập thể đó

đã làm chứ không được xen lẫn những tình cảm của cá nhân mình Tính cởi

mở là thể hiện bằng mức độ hoà hợp cao trong tác động qua lại, trong tiếpxúc, hiểu biết, thông cảm lẫn nhau và bằng sự nhanh chóng gần gũi mọingười Sự quan tâm đến con người của một cán bộ thanh tra thể hiện ở sựquan tâm đến lợi ích của mỗi người Trong khi chỉ ra những khuyết điểm, mặtyếu đồng thời phải tìm cách động viên, thúc đẩy người được thanh tra vươnlên tự hoàn thiện

- Có năng lực quan sát: người cán bộ thanh tra cần có năng lực quan sát

để phát hiện ra những vấn đề chính, quan trọng từ một hiện tượng nhỏ, nhằmđịnh hướng một cách chính xác xu hướng phát triển của một cá nhân, tập thểtrong tương lai Với năng lực quan sát, cộng tác viên thanh tra nhanh chóngtìm ra nguyên nhân của những khó khăn và trì trệ trong việc dạy, học và quản

lý nhà trường; nhanh chóng hiểu được trạng thái tình cảm của giáo viên, họcsinh, nắm được những tâm trạng và yêu cầu của họ để có được những đề xuất,những khuyến nghị có giá trị thực tế.

- Có năng lực giao tiếp: khi thanh tra các hoạt động chuyên môn, cán

bộ thanh tra cần phải đưa ra được những lời khuyên với người được thanh tra.Cán bộ thanh tra viên không được tự coi mình là người nắm quyền lực, đứngngoài quan sát, ra chỉ thị mà phải là người cố vấn, người bạn đáng tin cậy,người trợ thủ đắc lực của các trường học Muốn vậy, người thanh tra phải làmsao nghe được tiếng nói chân tình của giáo viên, học sinh nghe được nhữngnhu cầu, nguyện vọng của họ

- Có năng lực sư phạm: năng lực sư phạm được thể hiện qua trình độnhận thức, kỹ năng, kỹ xảo dạy học và giáo dục Năng lực sư phạm còn đượcthể hiện ở các mặt là: trình độ học vấn cao: có trình độ đại học là tiền đề quantrọng và rất cần thiết để CTV thanh tra thực hiện chức năng thanh tra chuyênmôn của mình; nắm bắt kịp thời những tri thức khoa học kỹ thuật mới

- Hiểu biết sâu sắc những quy luật hình thành nhân cách, hình thành cáchành động trí tuệ; những kinh nghiệm và tri thức về phương pháp giảng dạy,

sử dụng đồ dùng thiết bị dạy học; nắm vững toàn bộ chương trình dạy học củamột lớp, của toàn bộ cấp học và mối quan hệ với các cấp kế cận, các phần khócủa chương trình, những kiến thức cơ bản là điều kiện không thể thiếu củaCTV thanh tra Hiểu biết sâu sắc các nhiệm vụ, phương hướng chiến lượcgiáo dục của Đảng và Nhà nước, của Địa phương

- Có năng lực cảm hoá và thuyết phục Năng lực cảm hoá và thuyếtphục của CTV thanh tra thể hiện ở: sự nhạy cảm, biết phân tích tâm lý của đốitượng tiếp xúc; sự mềm dẻo, kiên nhẫn, biết tìm ra biện pháp xử lý sai lệchhợp lý; biết lắng nghe và gợi mở để hiểu tâm trạng của đối tượng tiếp xúc; cókhả năng tác động đến người khác

1.4.2 Nội dung công tác phát triển đội ngũ CTVTT chuyên môn.

Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến hoạt động thanh tra giáo dục.Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sảnViệt Nam khoá VIII, phần nói về định hướng chiến lược phát triển GD-ĐT

trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã ghi:" Đổi mới cơ chế quản lý, bồi dưỡng cán bộ, sắp xếp chấn chỉnh và nâng cao năng lực của Bộ máy quản lý GD-ĐT Hoàn thiện hệ thống Thanh tra Giáo dục, tăng cường cán bộ thanh tra, tập trung vào thanh tra chuyên môn” [9 tr10] Tuy nhiên ở từng địaphương sự quan tâm đó không thống nhất và không đồng đều nên đội ngũCTV viên thanh tra chuyên môn luôn ở tình trạng không ổn định đã ảnhhưởng đến thanh tra hoạt động sư phạm Nhà giáo

Việc phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn cấp THPTcòn nhiều bất cập cả về số lượng và chất lượng, chưa đáp ứng được nhu cầuThanh tra giáo dục để đáp ứng được yêu cầu về

Để đáp ứng yêu cầu về phát triển đội ngũ CTVTT chuyên môn thì mỗiđịa phương cần có kế koạch chiến lược cụ thể là: lựa chọn, bồi dưỡng nhữngcán bộ quản lý và giáo viên giỏi có đủ năng lực để đề nghị bộ nhiệm CTVTTchuyên môn; phải có chế độ chính sách thoả đáng cho CTV thanh tra chuyênmôn để họ yên tâm thực hiện nhiệm vụ được giao Phải có chế độ thi duakhen thưởng đối với độ ngũ CTVTT chuyên môn cấp THPT

1.4.3 Một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng phát triển đội ngũ công tác viên Thanh tra chuyên môn cấp THPT.

Do yêu cầu tiêu chuẩn chung của thanh tra viên giáo dục cao, đòi hỏingười cộng tác viên thanh tra chuyên môn phải có: phẩm chất chính trị tốt,trung thực, công minh; tốt nghiệp đại học

Phải qua giảng dạy ít nhất 5 năm hoặc đã qua công tác quản lý (gồmcán bộ lãnh đạo các cơ sở giáo dục đào tạo, các khoa, phòng ở trường Đạihọc, hoặc chuyên viên các cơ quan quản lý giáo dục, đào tạo) ít nhất 3 năm.Cộng tác viên thanh tra cấp THPT có các tiêu chuẩn chung của thanh tra viên

và đạt tiêu chuẩn của cộng tác viên thanh tra giáo dục; Họ phải có kinh nghiệmcông tác, chuyên môn giỏi, phù hợp với công tác thanh tra của mình được giao Chế độ đãi ngộ đối với CTV thanh tra chuyên môn còn thấp Tâm lý ngại

va chạm của một số cán bộ, giáo viên

Tính chất của giáo dục là rất phức tạp: Cơ cấu vùng miền, cơ cấu dântộc, sự chênh lệch về chất lượng giáo dục tại các vùng miền là khác nhau (đặcbiệt là sự chênh lệch giữa các Thành phố lớn và các tỉnh miền núi, đồng bằng

và miền biển)

Do đặc điểm của nền kinh tế, văn hoá, giáo dục đa dạng, phức tạp nênhoạt động của công tác quản lý giáo dục còn gặp nhiều khó khăn, đôi khi vẫnchưa đánh giá hết những thực trạng khó khăn của các cơ sở giáo dục nằmtrong những vùng sâu, vùng xa

Vì những yếu tố trở ngại trên, nên đã có phần ảnh hưởng rất nhiều đến

sự phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyên môn cấp THPT

1.5 CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA ĐỀ TÀI

1.5.1 Chiến lược phát triển Giáo dục của Quốc gia

Mục tiêu chung của “Chiến lược phát triển giáo dục 2010 - 2020” là:

“Tạo bước chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục theo hướng tiếp cậnvới trình độ tiên tiến trên thế giới, phù hợp với thực tiễn Việt Nam, phục vụthiết thực cho sự phát triển KT - XH của đất nước, của từng vùng, từng địaphương; hướng tới một xã hội học tập Phấn đấu đưa nền giáo dục nước tathoát khỏi tình trạng tụt hậu trên một số lĩnh vực so với các nước phát triểntrong khu vực”

Mục tiêu giáo dục THPT là: “Thực hiện chương trình phân ban hợp lýnhằm đảm bảo cho học sinh có học vấn phổ thông, cơ bản theo một chuẩnthống nhất, đồng thời tạo điều kiện cho sự phát huy năng lực của mỗi họcsinh, giúp học sinh có những hiểu biết về mặt kỹ thuật, chú trọng hướng

nghiệp để tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân luồng sau THPT, để học sinhvào đời hoặc chọn ngành nghề học tiếp sau khi tốt nghiệp”.

Có 6 giải pháp thực hiện chiến lược phát triển giáo dục, trong đó đổimới chương trình giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo là các giải pháp trọngtâm; đổi mới quản lý giáo dục là khâu đột phá Muốn đổi mới quản lý giáodục, tất yếu phải đổi mới, tăng cường Thanh tra giáo dục để Thanh tra giáodục phục vụ đắc lực cho đổi mới quản lý giáo dục

Mục tiêu của chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2015 là căn cứ rấtquan trọng để định hướng cho hoạt động Thanh tra giáo dục Trong đó cócông tác phát triển đội ngũ CTV Thanh tra giáo dục

1.5.2 Định hướng phát triển Giáo dục - Đào tạo của tỉnh Thanh Hoá đến năm 2015

Trên cơ sở quán triệt các quan điểm của Nghị quyết Đại hội lần thứ XI củaĐảng và Nghị quyết đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá làn thứ XVII nhiệm kỳ 2010

- 2015 về công tác GD - ĐT, Ngành GD - ĐT tỉnh đề ra mục tiêu đến năm 2015

cụ thể như sau:

1.5.2.1 Phương hướng chung

Tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp GD - ĐT, nhằm nâng cao dân trí, đào tạonhân lực, bồi dưỡng nhân tài Phát triển sự nghiệp GD - ĐT gắn liền với việcchuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá các điều kiện giáo dục Từng bước đưaGiáo dục của Tỉnh phát triển đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hoá,hiện đại hoá, hội nhập với các Nước trong khu vực và Thế giới

Tiếp tục thực hiện đổi mới mục tiêu nội dung, chương trình phươngpháp giáo dục của các bậc học và trình độ đào tạo, phát triển đội ngũ nhà giáo

và cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng yêu cầu vừa tăng quy mô, vừa nâng cao

chất lượng hiệu quả và đổi mới phương pháp dạy - học, đổi mới phương phápquản lý giáo dục tạo cơ sở pháp lý và phát huy nội lực phát triển giáo dục.

1.5.2.2 Mục tiêu cụ thể

Đối với Trung học phổ thông: thực hiện chương trình phân ban theo sựchỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm đảm bảo cho học sinh có học vấnphổ thông cơ bản; đồng thời tạo điều kiện cho sự phát huy năng lực của mỗihọc sinh, giúp học sinh có những hiểu biết về kỹ thuật, chú trọng hướngnghiệp để tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân luồng sau THPT, giúp họcsinh chọn ngành nghề học tiếp hoặc vào đời sau khi tốt nghiệp

Phương hướng phát triển giáo dục của tỉnh cũng đòi hỏi hoạt độngThanh tra giáo dục có định hướng phát triển phù hợp, đồng bộ với sự pháttriển chung của Ngành và đóng góp xứng đáng cho sự phát triển giáo dục

1.5.3 Phương hướng tổ chức, phát triển lực lượng Thanh tra chuyên môn cấp THPT của Thanh Hoá trong thời gian tới.

Phương hướng phát triển đội ngũ cán bộ thanh tra giáo dục tỉnh ThanhHoá là phát triển đội ngũ cán bộ thanh tra: đủ về số lượng, mạnh về chấtlượng, đồng bộ về cơ cấu, hoạt động có nề nếp, hiệu quả, góp phần thúc đẩyđổi mới quản lý giáo dục, phương hướng đuợc xác định cụ thể là:

- Xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển giáo dục THPTcủa tỉnh cho lực lượng thanh tra chuyên môn và đội ngũ cán bộ, giáo viên

- Xác định rõ vị trí, vai trò của Thanh tra; chức năng, nhiệm vụ củaThanh tra viên và CTV thanh tra chuyên môn của cấp học

- Đánh giá đúng thực trạng đội ngũ CTV thanh tra cấp THPT hiện nay

để có biện pháp phát triển đội ngũ ngày càng vững mạnh

- Làm tốt công tác dự báo phát triển giáo dục THPT để có thể dự báonhu cầu về đội ngũ cán bộ thanh tra giáo dục chuyên môn của cấp học

- Làm tốt công tác lựa chọn, bổ nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng chuyên mônnghiệp vụ cho Thanh tra viên và CTV thanh tra.

- Tăng cường kinh phí, các điều kiện vật chất kỹ thuật đáp ứng các yêucầu của hoạt động thanh tra chuyên môn của cấp học

Phương hướng phát triển GD-ĐT của Quốc gia, của Tỉnh và phươnghướng phát triển đội ngũ Thanh tra viên và CTV thanh tra định hướng chochúng ta đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ CTV thanh tra chuyên môncấp THPT của tỉnh Thanh Hoá

Kết luận chương 1

Thanh tra, kiểm tra nó chiếm một vai trò quan trọng và không thể thiếutrong công tác quản lý nhà nước Đặc biệt là trong công tác quản lý giáo dục

Vì sản phẩm của giáo dục là tạo ra cho xã hội một nguồn nhân lực tốt có trình

độ, có ý thức đạo đức, có lý tưởng sống Để hoàn thành nhiệm vụ quản lý nhàtrường, người Hiệu trưởng phải luôn quan tâm quản lý tốt hoạt động chuyênmôn Muốn quản lý có hiệu quả hoạt động chuyên môn cần phải coi trọngcông tác kiểm tra và thanh tra Thanh tra, kiểm tra có thể giúp người quản lýnắm bắt được việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch cũng như việc thực hiện củanhà trường, các nhiệm vụ chính trị được giao Thanh tra chuyên môn giúpngười quản lý nắm bắt được việc thực hiện nội quy, quy chế chuyên môn củangành đối với cán bộ, giáo viên Từ kết quả thanh tra kiểm tra chuyên môn,Hiệu trưởng đề ra được các biện pháp điều chỉnh hoạt động của cán bộ, giáoviên đạt mục tiêu về hoạt động chuyên môn của nhà trường

Để thực hiện được nhiệm vụ thanh tra hoạt động chuyên môn ở cáctrường THPT, ngoài lực lượng thanh tra tra viên, cần có đội ngũ CTV thanhtra chuyên môn cấp THPT Đội ngũ này cần đạt những tiêu chuẩn nhất định

về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và có những phẩm chất tốt, đáp ứng đượcyêu cầu của hoạt động thanh tra

Cấp THPT có vị trí đặc biệt quan trọng trọng hệ thống Giáo dục Quốcdân Hoạt động trong trường THPT rất phong phú và đa dạng Hoạt động cần

có kiểm tra giám sát thường xuyên để đảm bảo sự quản lý hiệu quả của nhàtrường cũng như của Sở Giáo dục và Đào tạo Muốn hoạt động thanh trachuyên môn cấp THPT có hiệu quả, bên cạnh việc đảm bảo số lượng, cầnđảm bảo về chất lượng để hoàn thành nhiệm vụ thanh tra chuyên môn cáctrường THPT Qua đó giúp hiệu trưởng các trường THPT hoàn thành nhiệm

vụ quản lý nhà trường, đảm bảo cho chất lượng giáo dục THPT ngày càngđược cải thiện

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CỘNG TÁC VIÊN THANH TRA CHUYÊN MÔN CẤP THPT TỈNH THANH HOÁ

2.1 KHÁI QUÁT VỀ GIÁO DỤC TỈNH THANH HOÁ

2.1.1 Sơ lược về địa lý, kinh tế và văn hoá tỉnh Thanh Hoá

2.1.1.1 Vị trí địa lý

Thanh Hoá là tỉnh có diện tích tự nhiên là 11.168,3 Km2; Phía Bắc giápcác tỉnh Ninh Bình, Hoà Bình, Sơn La; Phía Nam giáp tỉnh Nghệ An; PhíaĐông giáp biển Đông; Phía Tây giáp nước Lào.

Theo số liệu điều tra dân số gần đây, dân số tỉnh Thanh Hoá gần 3,6triệu người gồm 7 dân tộc: Kinh, Thái, Mường, Thổ, Mông, Dao, Khơ Mú

Về hành chính tỉnh Thanh Hoá được chia ra 27 huyện, thị xã, Thànhphố, có 11 huyện miền núi (dân số hơn 1,2 triệu người, chủ yếu là người dântộc thiểu số), có 7/62 huyện nghèo nhất cả nước, 15 xã của 6 huyện giáp biêngiới với đường biên dài 192 km; có 15 xã của 6 huyện, thị xã giáp biển với bờbiển dài 102 km có 2 thị xã, 1 thành phố So với các tỉnh khác trong cả nước,Thanh Hoá là tỉnh có điều kiện tự nhiên, xã hội phức tạp, đa dạng: vùng đồngbằng, ven biển, núi cao; địa giới trải rộng, dân số đông Điều này, một mặtchứng tỏ tiềm lực phát triển kinh tế của tỉnh rất lớn, mặt khác gây khó khănkhông nhỏ trong công tác quản lí chỉ đạo các lĩnh vực của đời sống xã hội

2.1.1.2 Về kinh tế

Thanh Hoá là địa phương có nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp Nhữngnăm gần đây phát triển công nghiệp và du lịch- dịch vụ Tuy nhiên về cơ bảnvẫn là nền kinh tế nông nghiệp Bảng 2.1 Thể hiện rõ điều này

Bảng 2.1 Cơ cấu các ngành kinh tế năm 2008, 2009, 2010 tỉnh Thanh Hoá

Thời gian

Công nghiệp - Xây dựng – GTVT 26,4% 30,5% 32,3%

(Nguồn cục thống kê tỉnh Thanh Hoá)

- Về tốc độ phát triển GDP của Thanh Hoá năm 2010 là 9,8% so vớinăm 2009, GDP bình quân đầu người là 700 USD, là mức bình quân của cả

nước Với cơ cấu kinh tế và thu nhập như trên cho thấy Thanh Hoá vẫn còn là

1 tỉnh nghèo

- Về Văn hoá và các vấn đề xã hội:

+ Thanh Hoá có truyền thống hiếu học, cần cù, chịu khó, giàu nghị lựcvươn lên Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh luôn quan tâm chăm lophát triển sự nghiệp GD – ĐT

+ Thanh Hoá là một tỉnh có truyền thống văn hoá lâu đời, vẻ vang trongxây dựng, đấu tranh bảo vệ tổ quốc Đặc biệt là nền văn hoá Đông Sơn, cáckhu di tích lịch sử như: Khu di tích lịch sử Lam kinh gắn liền với tên tuổi của

vị anh hùng dân tộc Lê Lợi, Thành Nhà Hồ Trong 2 cuộc kháng chiến chốngPháp, Mỹ Thanh Hoá là 1 tỉnh có nhiều đóng góp lớn cho Tổ quốc, là hậuphương lớn, đóng góp rất lớn về sức người và CSVC góp phần vào thắng lợichung của cả dân tộc

2.1.2 Vài nét về Giáo dục của Thanh hoá

Sau những năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, đặc biệt sau 5năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốclần thứ X của Đảng cộngsản Việt Nam, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá lần thứXVI về công tác giáo dục, thực hiện mục tiêu giáo dục và chiến lược pháttriển giáo dục của Ngành GD-ĐT và các Văn bản hướng dẫn của các Bộ,Ngành Trung ương, của Tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá trongnhững năm từ 2005 đến 2010 đã thu được nhiều thành tựu to lớn trên các mặtphát triển quy mô, chất lượng, đội ngũ, cơ sở vật chất và công tác xã hội hoá.Không ngừng đổi mới công tác quản lý giáo dục, nhằm xây dựng một nềngiáo dục lành mạnh có chất lượng cao, giúp cho các đồng bào dân tộc vùngcao biết chữ, biết vận dụng khoa học vào đời sống, xoá đi những mặc cảmgiàu nghèo giữ miền xuôi và miền ngược Giáo dục đã tạo nên và đã làm ảnhhưởng không nhỏ tới sự phát triển của xã hội Vì vậy trong những năm quađược sự quan tâm của các cấp Lãnh đạo và Nhân dân trong tỉnh tạo mọinguồn tài chính, giúp Ngành giáo dục đầu tư xây dựng kiên cố hoá trường

lớp học, mua sắm trang thiết bị, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáoviên nâng cao nghiệp chuyên môn, để đưa sự nghiệp giáo dục phát triểnnhanh chóng và toàn diện tạo tiền đề vững chắc cho sự nghiệp phát triển Giáodục và Đào tạo lâu dài

Thanh Hoá là một tỉnh có bước phát triển nhanh về Giáo dục và Đàotạo tính đến năm học 2006 - 2007 có: 2126 trường (từ mầm non đến cấpTHPT ); 56.966 cán bộ và giáo viên, trong đó có 48.570 giáo viên; 911.220học sinh

- Có 4 trường Đại học; hàng năm khoa Sư phạm trường Đại học HồngĐức đã tạo nhiều sinh viên xuất sắc đóng góp cho ngành giáo dục một đội ngũgiáo viên đáp ứng kịp thời cho sự thiếu hụt giáo viên của ngành

- Có 3 trường cao đẳng, 13 trường TCCN; có 104 trường Cấp THPT,với số lượng học sinh là 158.590, 6209 cán bộ, giáo viên

- Có 27 TTGDTX tại các huyện, thị và một trung tâm cấp tỉnh, 27.929học sinh, 756 cán bộ, giáo viên

- Có 652 trường cấp THCS trong đó có 8527 lớp, 281.603 học sinh,19.833 cán bộ, giáo viên; Có 730 trường cấp tiểu học, 8527 lớp, 264.432 họcsinh, 19499 cán bộ, giáo viên; Có 644 trường cấp học mầm non, 6652 lớp,

144971 học sinh, 10.690 cán bộ giáo viên

- Có 735 trường học đạt chuẩn Quốc gia khác từ cấp học mầm non đếnTHPT trong đó THPT : 11 ;THCS: 132; Tiểu học: 436; Mầm non: 167

- Có 2 cán bộ, giáo viên là anh hùng lao động, 3 nhà giáo nhân và 145nhà giáo ưu tú

Trong 5 năm từ 2005 - 2010 Thanh Hoá có 300 học sinh đoạt giảiquốc gia, 6 học sinh đạt giải Ôlympíc Quốc tế, trong đó có 2 em đoạt huychương vàng toán Quốc tế năm 2008 tại Tây Ban Nha; nhiều học sinh đạtđiểm 30/3 môn thi ( 09 em /40 em cả nước); năm 2009 Thanh Hoá có số họcsinh thi đại học đạt điểm từ 27 điểm trở lên xếp thứ 2 toàn quốc

+ Quy mô phát triển học sinh các cấp học từ năm 2006 – 2011

Bảng 2.2 Qui mô phát triển số lượng học sinh qua các năm: ĐV tính HS

Bảng 2.3 Qui mô trường học tỉnh Thanh Hoá Đơn vị tính: trư n v tính: tr ị tính: trư ư ng ờng

Năm học Mầm non Tiểu học THCS PT nhiều

(Nguồn Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá cung cấp)

+ Đội ngũ cán bộ giáo viên

Bảng 2.4 Số lượng giáo viên qua các năm học: Đơn vị tính: người

(Nguồn Sở Giáo dục và đào tạo Thanh Hoá cung cấp)

Qua bảng thống kê 2.2, 2.3, 2.4 ta có thể đánh giá được quy mô pháttriển về số lượng trường lớp học, học sinh và giáo viên của Ngành giáo dụctỉnh Thanh Hoá trong những năm qua số trường tăng Để tăng về số lượngkhông ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục THPT, Ngành giáo dục Thanh Hoácần có biện pháp quản lý tốt những hoạt động nói chung, đặc biệt kiểm soátchặt chẽ hoạt động chuyên môn của các trường THPT

+ Về trình độ đào tạo

* Mầm non có 10938 người, tốt nghiệp ĐH 1090, CĐSP 5382, THSP3726;

* Bậc tiểu học: có 14206 người, ĐH & cao đẳng 10.993, TCSP 3203

* Cấp THCS: có 12482 người, Thạc sỹ 26, ĐH 5678, CĐSP 6778

* Cấp THPT: có 6714 người, thạc sỹ 345, ĐHSP 6369

+ Về chất lượng

Tỷ lệ giáo viên đạt từ chuẩn và trên chuẩn ngày càng tăng

* Mầm non là đạt chuẩn là 100%, trên chuẩn là 8,7%

* Tiểu học đạt chuẩn là 100 %; trên chuẩn là 12,06%

tổng số

Tỷ lệ kiên cố hoá

(Nguồn Sở Giáo dục và đào tạo Thanh Hoá cung cấp) Đơn vị tính: Phòng.

Qua các bảng thống kê sự phát triển về qui mô: trường lớp, tổng số họcsinh, cán bộ, giáo viên của các cấp học có thể rút ra một vài nhận xét sau:

Thanh Hoá là địa phương có số lượng trường, lớp học, học sinh và sốlượng cán bộ, giáo viên rất lớn (đứng thứ 3 toàn quốc)

Tính chất của giáo dục Thanh Hoá là rất phức tạp: Cơ cấu vùng miền,

cơ cấu dân tộc, sự chênh lệch về chất lượng giáo dục tại các vùng miền làkhác nhau (đặc biệt là sự chênh lệch giữa miền núi, đồng bằng và miền biển)

Do đặc điểm của nền kinh tế, văn hoá, giáo dục đa dạng, phức tạp nênhoạt động của công tác quản lý giáo dục còn gặp nhiều khó khăn, đôi khi vẫnchưa đánh giá hết những thực trạng khó khăn của các cơ sở giáo dục nằmtrong những vùng sâu vùng xa

2.1.3 Vài nét về Giáo dục THPT tỉnh Thanh Hoá.

Giáo dục THPT, cùng với sự ra đời với các cấp học khác trong hệthống giáo dục quốc dân, giáo dục THPT tỉnh Thanh Hoá vào những thập kỷthứ 3 của thế kỷ 20; từ 01 ngôi trường đầu tiên được thành lập qua 80 nămxây dựng và trưởng thành đến nay Ngành giáo dục Thanh Hoá đã phát triểnđược 104 trường THPT, trong đó: công lập 98; ngoài công lập 6; với 140762học sinh và số cán bộ giáo viên 6714, trình độ Thạc sỹ 345, Đại học 6369 Có

27 trung tâm GDTX huyện; 15.739 học sinh, 718 cán bộ, giáo viên và 1 trungtâm GDTX tỉnh với 51 cán bộ, giáo viên

Từ các ngôi trường THPT nhiều người con ưu tú của tỉnh Thanh Hoá

đã ra đi xây dựng đất nước; có nhiều học sinh đã đem lại vinh quang cho đấtnước Nhìn lại nhiều thế hệ học sinh THPT của tỉnh Thanh Hoá, Ngành Giáodục Thanh Hoá tự hào và luôn khẳng định được chất lượng giáo dục học sinhTHPT với các trường THPT trên toàn Quốc Trong đó phải kể đến chất lượngGiáo dục của trường THPT chuyên Lam Sơn, Trường THPT Ba Đình NgaSơn, THPT Lê Lợi, THPT Bỉm Sơn là cái nôi đào tạo nhân tài cho tỉnh và chođất nước Trong năm 2005 và 2010 trường THPT chuyên Lam Sơn và THPT

Ba Đình đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu “ Đơn vịanh hùng lao động trong thời kỳ đổi mới” song song với trường THPT chuyênLam Sơn và trường THPT Ba Đình Nga Sơn trường THPT Dân tộc nội trúcủa tỉnh cũng khẳng định được chất lượng giáo dục học sinh con em vùng cao