Một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học ở quận 5 thành phố hồ chí minh luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Thực hiện các chỉ thị và nghị quyết của Trung ương, Thành phố về đổimới nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, Quận 5 luôn coi trọng sự nghiệp phát triển giáo dục nói chung

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn tác giả đãnhận được sự động viên, giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện thuận lợi của các cấplãnh đạo, các thầy cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình

Tác giả chân thành cảm ơn: Ban Giám hiệu, Khoa Sau đại học, Hội đồngkhoa học Trường Đại học Vinh, các thầy cô giáo đã trực tiếp giảng dạy vàhướng dẫn, tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập Tác giảcảm ơn phòng Giáo dục - Đào tạo Quận 5, các chuyên viên, cán bộ, giáo viêncác trường Tiểu học trong quận đã tận tình giúp đỡ, cung cấp tài liệu cho tácgiả hoàn thành luận văn

Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Tiến sĩ Trần Khắc

Hoàn người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả nghiên cứu đề tài và hoàn

chỉnh luận văn mặc dù Thầy rất bận rộn với công việc của mình

Dù rất cố gắng trong quá trình thực hiện đề tài nhưng chắc chắn luận vănkhông tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được nhận những ý kiến đóng gópchỉ dẫn của các thầy cô giáo và các anh, chị em đồng nghiệp để luận văn đượchoàn thiện hơn

Xin chân thành cám ơn!

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2011

Tác giả luận văn

Lê Thị Bạch Tuyết

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý

các trường Tiểu học trên địa bàn Quận 5 7

1.4 Một số vấn đề lý luận cơ bản về biện pháp phát triển đội ngũ

1.5 Vị trí, chức năng của Phòng GD&ĐT trong công tác phát triển

Chương 2: Thực trạng công tác phát triền đội ngũ CBQL các trường tiểu học trên địa bàn Quận 5 thành phố Hồ Chí Minh 402.1 Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội và giáo dục của

2.2 Thực trạng đội ngũ CBQL giáo dục các trường

2.3 Thực trạng công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý

Chương 3: Một số biện pháp phát triển đội ngũ CBQL các

trường tiểu học trên địa bàn Quận 5, TP Hồ Chí Minh 613.1 Các định hướng phát triển giáo dục tiểu học của Quận 5

TH đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục TH trên địa bàn quận 693.4 Khảo nghiệm hiệu quả và tính khả thi của các biện pháp

- CNH – HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ VÀ HÌNH VẼ

TrangHình 1.1: Tiêu chí cán bộ quản lý trường tiểu học chỉ đánh giá

Hình 1.2: Các biện pháp phát triển đội ngũ dựa trên tiếp cận phương

pháp nghiên cứu nội dung phát triển nguồn nhân lực 33Hình 1.3: Các biện pháp phát triển đội ngũ dựa trên tiếp cận các

Hình 1.4: Các biện pháp phát triển đội ngũ dựa theo tiếp cận nội dung

Bảng 2: Quy mô phát triển giáo dục tiểu học (từ năm 2002-2011) 43Bảng 2.1: Mạng lưới và quy mô trường TH Quận 5(2010-2011) 43Bảng 2.2: Tuổi đời thâm niên củaCBQL trường TH công lập 46Bảng 2.3: Trình độ chính trị của đội ngũ CBQL năm học 2010-2011 48Bảng 2.4: Trình độ chuyên môn của đội ngũ CBQL năm học 2010-2011 48Bảng 2.5: Trình độ ngoại ngữ, tin học của đội ngũ CBQL (2010-2011) 48Bảng 2.6: Trình độ quản lý giáo dục của đội ngũ CBQL ( 2010-2011) 49

Bảng 2.10: Tổng hợp kết quả khảo sát năng lực chuyên môn QLGD 52Bảng 2.11: Tổng hợp kết quả khảo sát năng lực giao tiếp

Bảng 2.12: Kết quả nghiên cứu thực trạng công tác phát triển

Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “ Một dân tộc dốt là một

dân tộc yếu”, muốn xây dựng một đất nước “Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh” không thể không phát triển giáo dục Phát triển giáo

dục và đào tạo được coi là nhân tố quyết định sự thành bại và quy định vị thếcủa mỗi quốc gia trên trường quốc tế Bối cảnh quốc tế và trong nước trong giaiđoạn những năm 2000 vừa tạo thời cơ lớn vừa đặt ra những thách thức khôngnhỏ cho giáo dục nước ta, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta ngày càng coi trọngvai trò của giáo dục quan tâm nhiều hơn và đòi hỏi giáo dục phải đổi mới vàphát triển đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của mọi tầng lớp nhân dân về học tập

và tiếp thu những kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, rèn luyện những phẩm chấtnăng lực cần thiết trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hộinhập kinh tế thế giới Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX của Đảng

khẳng định: “Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan

trọng, thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh

tế nhanh và bền vững” [19] Có thể nói với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và

toàn xã hội, giáo dục đang thực sự trở thành quốc sách hàng đầu

Để giáo dục được phát triển thì một trong những nhân tố quan trọng là cần

phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý Bác Hồ đã dạy: “Cán bộ là cái

gốc của mọi việc” và “Cán bộ là tiền vốn của đoàn thể, có vốn mới có lãi”.

Điều đó có nghĩa cán bộ quản lý giữ vai trò quan trọng trong mỗi công việc,quyết định sự thành công hay thất bại của công việc đó

Chỉ thị số 40 - CT/TW ngày 15/06/2004 về xây dựng và nâng cao chấtlượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục của Ban Bí thư cũng đã nêu

rõ: ‘Tăng cường xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một

cách toàn diện Đây là nhiệm vụ vừa đáp ứng nhu cầu trước mắt, vừa mang tính

chiến lược lâu dài nhằm thực hiện thành công chiến lược phát triển giáo dục và chấn hưng đất nước.”[2] Nghị quyết hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung

ương Đảng khoá VIII đã khẳng định : “Khâu then chốt để thực hiện chiến lược

phát triển giáo dục là phải đặc biệt chăm lo đào tạo và tiêu chuẩn hoá đội ngũ giáo viên cũng như đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục cả về chính trị, tư tưởng, đạo đức và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ.” [2].

Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục là một bộ phận quan trọng trong đội ngũcán bộ của Đảng và Nhà nước ta Việc đào tạo, phát triển đội ngũ cán bộ quản lýgiáo dục đang trở thành một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách

Quận 5 Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những quận trọng điểmtrung tâm thành phố Mục tiêu của việc xây dựng Quận 5 là đẩy mạnh phát triểnkinh tế theo hướng thương mại – dịch vụ; giữ gìn và phát huy các loại hình vănhóa truyền thống; thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, nâng cao chất lượngcuộc sống cho nhân dân; giữ vững ổn định chính trị; phấn đấu xây dựng quận 5ngày càng văn minh, sạch đẹp, an toàn và từng bước hiện đại, chính vì vậy cácngành trong quận đã và đang tích cực triển khai và nghiên cứu xây dựng đề ánquy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2010-2015 và tầm nhìnđến năm 2025

Thực hiện các chỉ thị và nghị quyết của Trung ương, Thành phố về đổimới nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, Quận 5 luôn coi trọng

sự nghiệp phát triển giáo dục nói chung và chất lượng đội ngũ cán bộ quản lýtrong các trường tiểu học nói riêng Tuy nhiên trước những yêu cầu phát triểngiáo dục và những thay đổi nhanh của môi trường kinh tế xã hội, công tác quản

lý của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục Quận 5 Thành phố Hồ Chí Minh vẫn cònmột số bất cập về số lượng, chất lượng và mất cân đối về cơ cấu (độ tuổi, trìnhđộ…) Điều này tạo nên một số hạn chế nhất định trong việc cải thiện chất lượngquản lý trường học, nhất là trong giai đoạn hiện nay cả nước đang đổi mới

chương trình giáo dục phổ thông Do vậy vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ quản

lý giáo dục quận 5 hiện nay trở thành một yêu cầu thiết thực và quan trọng

Xuất phát từ những lý do nêu trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài “Một

số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học ở Quận 5 Thànhphố Hồ Chí Minh”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu về lý luận phát triển đội ngũ quản lý giáo dục, quản

lý trường tiểu học, khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ quản lý giáo dục tiểuhọc ở Quận 5 Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý tiểuhọc Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh, nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chấtlượng quản lý và phát triển đội ngũ quản lý giáo dục ở Quận 5

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học trên địabàn quận

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các trườngtiểu học Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh

4 Giả thuyết khoa học.

Nếu đề xuất được các biện pháp khoa học, khả thi hiệu quả sẽ phát triểnđội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học Q5 TP HCM

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Xây dựng cơ sở lý luận về công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lýgiáo dục các trường tiểu học

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng đội ngũ và công tác phát triển đội ngũcán bộ quản lý các trường tiểu học ở quận 5, TP.Hồ Chí Minh

5.3 Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cáctrường tiểu học Quận 5, thành phố Hồ Chí Minh

5.4 Khảo nghiệm tính cần thiết, khả thi của các biện pháp.

6 Phạm vi nghiên cứu.

- Nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm công tác phát triển cán bộ quản lýtrường tiểu học tập trung vào quận 5; các số liệu thống kê được sử dụng trongnghiên cứu được giới hạn trong khoảng thời gian từ năm học 2002-2003 đếnnăm học 2010-2011

- Đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học trong phạm vi đề tài chỉ baogồm: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường tiểu học Quận 5, TP.HCM

- Các biện pháp áp dụng từ năm 2011 đến năm 2015

7 Phương pháp nghiên cứu.

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận.

Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quáthoá những tài liệu lý luận và kết quả của các công trình nghiên cứu để xây dựngcác khái niệm công cụ và khung lý thuyết của vấn đề nghiên cứu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

7.2.1 Phương pháp nghiên cứu, khảo sát bằng phiếu điều tra.

Phương pháp được sử dụng để thu thập các thông tin nhằm đánh giá thựctrạng công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các trường tiểu họctrên địa bàn quận trong thời gian vừa qua Công cụ để thực hiện phương phápnày là các phiếu điều tra được thiết kế cho 3 loại đối tượng: Các giáo viên, cán

bộ quản lý của các trường Tiểu học và cán bộ quản lý phòng Giáo dục và Đàotạo

Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất

7.2.2 Phương pháp chuyên gia.

Tham khảo ý kiến các chuyên gia, các cán bộ quản lý lâu năm, nhiều kinhnghiệm về các mẫu phiếu điều tra về kết quả nghiên cứu thực trạng và nhữngbiện pháp được đề xuất

7.2.3 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.

Tổng kết kinh nghiệm về công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáodục của quận và của từng trường tiểu học trong giai đoạn vừa qua để rút ranhững bài học kinh nghiệm cần thiết phục vụ cho công tác phát triển đội ngũquản lý các trường tiểu học trong giai đoạn tới.

Những bài học kinh nghiệm được rút ra bao hàm cả những bài học cho sựthành công và những bài học về những hạn chế của công tác

7.2.4 Phương pháp thống kê.

Phương pháp được sử dụng để phân tích xử lý các kết quả điều tra, phântích kết quả nghiên cứu, đồng thời để đánh giá mức độ tin cậy của phương phápđiều tra

8.Cấu trúc luận văn.

Ngoài các phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,nội dung luận văn được cấu trúc thành 03 chương, gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các

trường Tiểu học trên địa bàn Quận 5

Chương 2: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý

các trường tiểu học trên địa bàn quận 5 thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các

trường tiểu học đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục tiểu học trên địa bàn Quận 5Thành phố Hồ Chí Minh

9.Đóng góp của luận văn.

- Luận văn góp phần làm sáng tỏ một số khái niệm về quản lý giáo dục,đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, chất lượng đội ngũ CBQL trường tiểu học

- Chỉ ra được thực trạng của đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu họctrên địa bàn Quận 5 Thành phố Hồ Chí Minh

- Đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng CBQL các trường THquận 5 Thành phố Hồ Chí Minh

- Giúp cho CBQL làm việc khoa học hơn; năng động, sáng tạo trong côngtác; phân công trách nhiệm rõ ràng, hợp lý, khoa học; có ý thức trách nhiệmtrong công việc.

- Công tác chỉ đạo điều hành được nâng lên, cơ chế phối hợp trong côngtác giữa các đơn vị trường tiểu học đạt hiệu quả tốt hơn

Chương 1:

Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường Tiểu học trên địa bàn Quận 5.

1.1 Lược sử vấn đề nghiên cứu:

1.1.1 Các nghiên cứu ngoài nước:

Trên thế giới đã có rất nhiều tác giả có các công trình nghiên cứu về quản

lý giáo dục như: “Những vấn đề về quản lý trường học” (P.V Zimin, M.IKôđacốp), “ Cơ sở lý luận của khoa học QLGD” (M.I Kôđacốp)

Nghiên cứu về vai trò quản lý, các nhà lý luận quản lý Quốc tế như:Fiederich Wiliam Taylor (1856-1915)– Mỹ; Hemri Fayol (1841-1925) –Pháp;Max Weber (1864-1920)- Đức đều đã khẳng định: Quản lý là khoa học và đồngthời là nghệ thuật thúc đẩy sự phát triển của xã hội Quả đúng như vậy, trong bất

kỳ lĩnh vực nào của xã hội thì quản lý luôn giữ vai trò quan trọng trong việc vậnhành và phát triển Ở lĩnh vực Giáo dục và Đào tạo, quản lý là nhân tố giữ vaitrò then chốt trong công việc đảm bảo và nâng cao chất lượng Bởi vậy, đã cókhá nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu vấn đề nâng cao chất lượng cán bộ quản

lý ở các lĩnh vực nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Các nhà nghiên cứu giáo dục Xô Viết trước đây như: V.AXukhomlinki;V.Pxtrezincondin; đã có nhiều tác phẩm nổi tiếng về công tác quản lý trườnghọc Trong đó, các tác giả đã khẳng định: Hiệu trưởng là nhà lãnh đạo toàn diện

và chịu trách nhiệm trong công tác quản lý nhà trường; Xây dựng đội ngũ cán bộquản lý có phẩm chất tốt tâm huyết với nghề quản lý, có năng lực, trình độ quản

lý vững vàng, luôn phát huy tính sáng tạo trong quá trình quản lý và ngày càngvững vàng về nghiệp vụ quản lý Đó chính là yếu tố quyết định thành công trongcông tác quản lý của người hiệu trưởng Bởi vậy, các nhà nghiên cứu thốngnhất: Việc xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý là nhiệm vụ hết sứcquan trọng trong quá trình nâng cao chất lượng giáo dục

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước:

Vấn đề cán bộ và công tác cán bộ luôn được Bác Hồ, Đảng và Nhà nước tađặc biệt quan tâm Theo đó, những nghiên cứu về lĩnh vực này rất phong phú và

đa dạng Trong những nghiên cứu đó, có những công trình nghiên cứu về độingũ cán bộ quản lý giáo dục và công tác phát triển đội ngũ quản lý giáo dục Cóthể kể đến một số công trình sau:

Hội thảo khoa học “Chiến lược xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dụcphục vụ sự nghiệp công ngiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” tháng 11/1998 đã mở

ra bước ngoặc quan trọng trong việc nghiên cứu, quy hoạch xây dựng phát triểnđội ngũ cán bộ quản lý giáo dục có phẩm chất, tầm nhìn, kỹ năng, phong cáchđáp ứng yêu cầu đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo

Hội thảo toàn quốc “Quản lý giáo dục còn hạn chế - Thực trạng và giảipháp tháng 4/2005 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Hà Nội đã nêu lên cácnguyên nhân khách quan, chủ quan của các hạn chế, yếu kém trong quản lý giáodục Trong đó nguyên nhân năng lực đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục còn hạnchế

PGS TS Hoàng Tâm Sơn trong nghiên cứu đề tài của mình ở cấp Bộ “Một

số vấn đề tổ chức khoa học lao động của người Hiệu trưởng” đã đưa ra các giảipháp và kiến nghị về đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục các tỉnh phíaNam trước yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong những nămđầu thế kỷ XXI: “Đào tạo lại và bồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn nghiệp

vụ cho cán bộ quản lý giáo dục các trường từ mầm non đến trung học phổ thông,cao đẳng, đại học nhằm tạo điều kiện cho cán bộ quản lý giáo dục không ngừngnâng cao trình độ, tiếp cận được những kinh nghiệm tiên tiến nhất trong việc tổchức quản lý, giảng dạy và học tập ở nhà trường [46]

Tác giả Lê Vũ Hùng với bài “Cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo trước yêucầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” trên tập san Nghiêncứu Giáo dục, tháng 1/1999 đã chỉ ra rằng: “Sự nghiệp giáo dục - Đào tạo chỉ có

thể hoàn thiện sứ mệnh của mình nếu hệ thống các nhà trường được đảm bảobằng đội ngũ cán bộ quản lý có đủ năng lực, phẩm chất bao gồm: đạo đức, vănhóa quản lý, tầm nhìn lý luận khả năng tác nghiệp và phong cách điều hành tiếntrình đào tạo thích hợp cho từng trường, từng cơ quan của hệ thống giáo dụcquốc dân” [35].

Tác giả Trần Văn Hạnh với bài: “Bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục ởThanh Hóa: yêu cầu và cách làm” cho rằng: “Cán bộ quản lý giáo dục trước đâychưa được đào tạo bài bản và chưa trở thành một nguyên tắc: phải có bằng cấpquản lý giáo dục mới được giao nhiệm vụ quản lý ở một đơn vị giáo dục”.[26]

Luận văn thạc sĩ: “Biện pháp xây dựng cán bộ quản lý các trường THPTtỉnh Đồng Nai” của tác giả Nguyễn Thị Kim Ngân đã nêu lên những ưu, nhượcđiểm và các giải pháp trong công tác xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản

lý giáo dục tại tỉnh Đồng Nai

Luận văn tốt nghiệp Cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giảPhạm Thị Hải (2005) nêu lên một số công tác quản lý của hiệu trưởng về hoạtđộng dạy học các trường trung học cơ sở huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai

Luận văn tốt nghiệp Cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giả

Lê Bình (2009) nêu lên một số giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cáctrường tiểu học đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục tiểu học

Dự án SREM (Hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục): “Giúp nâng cao năng lựcquản lý giáo dục ở cấp Bộ, Sở, Phòng Giáo dục Đào tạo và các trường; Xâydựng hệ thống công nghệ thông tin cho hệ thống quản lý giáo dục đổi mới”

Bộ sách Sổ tay Người Hiệu trưởng của GS Nguyễn Văn Lê

Ngoài ra còn có nhiều bài viết, công trình nghiên cứu được công báo trêncác tập san chuyên ngành như nghiên cứu giáo dục, phát triển giáo dục…Những công trình bài viết này thực sự đã nghiên cứu những mảng đề tài hết sứcthiết thực cho công tác quản lý cán bộ quản lý giáo dục phổ thông

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài:

1.2.1 Cán bộ, quản lý,cán bộ quản lý giáo dục, cán bộ quản lý trường học.

có tác động ảnh hưởng đến hoạt động của một tổ chức và các quan hệ trong lãnhđạo, chỉ huy, quản lý, điều hành, góp phần định hướng cho sự phát triển của tổchức

1.2.1.2 Khái niệm Quản lý.

Có nhiều khái niệm khác nhau về quản lý

Người ta có thể tiếp cận khái niệm quản lý theo nhiều cách khác nhau,

theo nhiều góc độ khác nhau Theo góc độ tổ chức đó là: cai quản, chỉ huy, lãnh

đạo, chỉ đạo, kiểm tra Theo góc độ điều khiển từ quản lý là: lái, điều khiển, điều chỉnh Theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (hay là đối tượng quản lý) nhằm tổ chức, phối hợp hoạt động của con người trong các quá trình sản xuất – xã hội để đạt được mục đích đã định [13].

Theo quan điểm hệ thống: Quản lý là hoạt động có sự tác động qua lạigiữa hệ thống và môi trường, do đó quản lý được hiểu là nhằm đảm bảo hoạtđộng của hệ thống trong điều kiện có sự biến đổi liên tục của hệ thống và môitrường, là chuyển hệ thống tới trạng thái mới thích ứng với những hoàn cảnhmới

Theo tác giả Thái Văn Thành: “Quản lý là sự tác động có mục đích, có kếhoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý”[52]

Theo GS Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là những tác động có định hướng,

có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong tổ chức để vậnhành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [44]

Theo Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trongviệc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực(nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cáchtối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [36]

Theo Lê Vũ Hùng: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủthể quản lý đến tập thể người lao động nói chung (khách thể quản lý), nhằm thựchiện những mục tiêu dự kiến” [35]

“Quản lý là tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng của chủ thể(người quản lý, tổ chức quản lý) tới khách thể (đối tượng quản lý) về các mặtchính trị, văn hoá, xã hội, kinh tế bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách,các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môitrường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng [50]

Hiện nay, quản lý thường được định nghĩa rõ hơn : “Quản lý là quá trìnhđạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kếhoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [50]

Tóm lại, bàn về khái niệm quản lý, các tác giả đều thống nhất chung là:

Quản lý là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của

hệ thống để đạt mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trường.

1.2.1.3 Cán bộ quản lý giáo dục.

CBQL giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điềuhành CBQLGD là những người có chức vụ, có vai trò và cương vị nòng cốt

trong một tổ chức hệ thống giáo dục Người CBQLGD là người có trách nhiệmphân bổ nhân lực và các nguồn lực khác, chỉ dẫn sự vận hành của một bộ phậnhay toàn bộ tổ chức giáo dục để tổ chức hoạt động có hiệu quả và đạt mục đíchgiáo dục.

1.2.1.4 Cán bộ quản lý trường học.

Theo cách hiểu chung nhất, CBQL là Người làm công tác có chức vụtrong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người không có chức vụ Dướigóc độ quản lý CBQL là Các cá nhân thực hiện những chức năng và nhiệm vụquản lý nhất định của bộ máy quản lý Mỗi CBQL nhận trách nhiệm trong bộmáy quản lý bằng một trong hai hình thức tuyển cử và bổ nhiệm

CBQL là chủ thể quản lý, gồm những người giữ vai trò tác động, ra lệnh,kiểm tra đối tượng quản lý CBQL là người chỉ huy, lãnh đạo, tổ chức thực hiệncác mục tiêu nhiệm vụ của tổ chức Người quản lý vừa là người lãnh đạo, quản

lý cơ quan đó vừa chịu sự lãnh đạo, quản lý của cấp trên

CBQL có thể là trưởng, phó trưởng của một tổ chức được cơ quan cấptrên bổ nhiệm bằng quyết định hành chính nhà nước Cấp phó giúp việc cho cấptrưởng, chịu trách nhiệm trước cấp trưởng và chịu trách nhiệm trước pháp luật

về công việc được phân công

Xuất phát từ tầm quan trọng của người CBQL, để hoàn thành tốt nhiệm

vụ được giao trong giai đoạn cách mạng hiện nay, CBQL phải đáp ứng đượcnhững yêu cầu sau:

- Về phẩm chất chính trị: CBQL phải có quan điểm lập trường và bản lĩnhchính trị vững vàng, kiên định; nắm được đường lối, chủ trương, chính sách củaĐảng và Nhà nước trong từng giai đoạn; có khả năng tự hoàn thiện, tự đánh giákết quả công việc của bản thân, con người mà mình quản lý theo tiêu chuẩnchính trị; biến nhận thức chính trị của mình thành nhận thức của mọi người; tạođược lòng tin và lôi cuốn mọi người tham gia

- Về kiến thức pháp luật: CBQL phải hiểu và nắm được luật pháp Tùytheo vị trí công tác mà CBQL phải có những am hiểu luật pháp nhất định.

- Về trình độ chuyên môn: CBQL trước hết phải am hiểu chuyên môn, đủtri thức quản lý ngành nghề, chuyên môn đó Trình độ cao và có sự am hiểutường tận chuyên môn của ngành mình giúp cán bộ hoạch định chiến lược pháttriển ngành đúng hướng, tổ chức thực hiện mục tiêu quản lý ngành một cách cóhiệu quả nhất

- Về năng lực tổ chức quản lý: CBQL là người đề ra mục tiêu và tổ chứcthực hiện mục tiêu thông qua các cộng sự và những người lao động Do đó, đòihỏi CBQL phải là người có bản lĩnh, có khả năng nhạy cảm, linh hoạt, khả năngquan sát nắm được các nhiệm vụ để tổ chức cho hệ thống hoạt động đồng bộ cóhiệu quả, là người biết cách tổ chức lao động

- Về phẩm chất đạo đức và tác phong: Các yêu cầu trên có đạt hiệu quảmong muốn hay không còn tùy thuộc vào đạo đức tác phong của người CBQL

Đạo đức, tác phong là chuẩn mực quan trọng đối với CBQL trong thựctiễn, đồng thời cũng là tiêu chí cơ bản để đánh giá cán bộ

Nói một cách khái quát: CBQL là chủ thể quản lý, là người có chức vụtrong tổ chức được cấp trên ra quyết định bổ nhiệm; người giữ vai trò dẫn dắt,tác động, ra lệnh, kiểm tra đối tượng quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu củađơn vị Người CBQL phải có phẩm chất và năng lực vượt trội và là tấm gươngcho mọi người trong đơn vị noi theo

Từ quan niệm về cán bộ quản lý nêu trên, có thể hiểu CBQL trường học lànhững người chịu trách nhiệm trước nhà trường về quản lý nhà trường, đảm bảocho nhà trường thực hiện tốt các mục tiêu đã xác định và được phê duyệt, đồngthời thực hiện đồng bộ tất cả các nội dung của chất lượng giáo dục đào tạo trong

sự vận hành chung của hệ thống giáo dục quốc dân

CBQL trường học là những cốt cán trong đội ngũ nhân lực của các cơ sởgiáo dục, là người tổ chức tất cả các hoạt động của nhà trường theo đường lối,

quan điểm của Đảng, Nhà nước Họ còn là người chịu trách nhiệm trước Nhànước về công tác quản lý nhà trường và chất lượng toàn diện đối với học sinh.Hơn ai hết họ phải là người nắm vững mục tiêu giáo dục của nhà trường Nhưvậy người CBQL trường học là người tổ chức, điều khiển để mục tiêu giáo dụccủa nhà trường trở thành hiện thực trong mỗi nhà trường CBQL trường học làngười giúp cho bộ máy nhà trường hoạt động đồng bộ, có hiệu quả Các CBQL

là người thiết kế các mối quan hệ của các cá nhân cũng như các tổ chức, toàn thểtrong trường học trở thành một cơ cấu thống nhất, hợp lý Chính nhờ tính hợp lý

và thống nhất này mà các thành viên trong bộ máy có sự phối hợp với nhau mộtcách nhịp nhàng, hiệu quả của sự phối hợp được gia tăng Có thể nói rằng:CBQL là người tạo ra những điều kiện để từng cá nhân để từng cá nhân cũngnhư toàn bộ máy phát huy tiềm năng sáng tạo của mình một cách cao nhất.Người CBQL trường học còn là người chịu trách nhiệm đảm bảo các điều kiệnvật chất và tinh thần để tập thể giáo viên và học sinh hoàn thành các nhiệm vụ(cấp trường) của mình với chất lượng cao nhất

CBQL trường tiểu học trong luận văn này được tập trung vào Hiệu trưởng

và Phó Hiệu trưởng

- Hiệu trưởng:

+ Hiệu trưởng trường TH là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý cáchoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Hiệu trưởng do Trưởng phònggiáo dục và đào tạo bổ nhiệm đối với trường tiểu học công lập, công nhận đốivới trường tiểu học tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặc công nhận Hiệu trưởngcủa cấp có thẩm quyền

+ Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Hiệu trưởng trường tiểu họcphải đạt chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học

+ Nhiệm kì của Hiệu trưởng trường tiểu học là 5 năm Sau 5 năm, Hiệutrưởng được đánh giá và có thể được bổ nhiệm lại hoặc công nhận lại Đối với

trường tiểu học công lập, Hiệu trưởng được quản lý một trường tiểu học khôngquá hai nhiệm kì Mỗi Hiệu trưởng chỉ được giao quản lý một trường tiểu học.

+ Sau mỗi năm học, mỗi nhiệm kì công tác, Hiệu trưởng trường tiểu họcđược cán bộ, giáo viên trong trường và cấp có thẩm quyền đánh giá về công tácquản lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường theo quy định

- Phó Hiệu trưởng:

+ Phó hiệu trưởng là người giúp việc cho Hiệu trưởng và chịu trách nhiệmtrước Hiệu trưởng, do Trưởng phòng giáo dục và đào tạo bổ nhiệm đối vớitrường công lập, công nhận đối với trường tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặccông nhận Phó Hiệu trưởng của cấp có thẩm quyền Mỗi trường tiểu học có từ 1đến 2 Phó Hiệu trưởng, trường hợp đặc biệt có thể được bổ nhiệm hoặc côngnhận thêm

+ Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Phó Hiệu trưởng trường tiểuhọc phải đạt mức cao của chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, có năng lựcđảm nhiệm các nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công

Chức năng, nhiệm vụ của người cán bộ quản lý trường tiểu học.

Điều lệ trường TH đã quy định nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng, phóhiệu trưởng như sau:

* Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng:

- Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thựchiện kế hoạch dạy học; giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hộiđồng trường và các cấp có thẩm quyền;

- Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trongnhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó;

- Phân công, quản lí, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng,thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên theoquy định;

- Quản lí hành chính; quản lí và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính,tài sản của nhà trường;

- Quản lí học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường; tiếpnhận, giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỉ luật, phêduyệt kết quả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chứckiểm tra, xác nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhàtrường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách;

- Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lí; thamgia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp vàcác chính sách ưu đãi theo quy định;

- Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chínhtrị - xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục;

- Thực hiện xã hội hóa giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lựclượng xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà trườngđối với cộng đồng

* Nhiệm vụ và quyền hạn của Phó Hiệu trưởng:

- Chịu trách nhiệm điều hành công việc do Hiệu trưởng phân công;

- Điều hành hoạt động của nhà trường khi được Hiệu trưởng ủy quyền;

- Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lí; thamgia giảng dạy bình quân 4 tiết trong một tuần; được hưởng chế ðộ phụ cấp vàcác chính sách ưu đãi theo quy định.[6]

1.2.2 Đội ngũ cán bộ quản lý trường học.

Đội ngũ CBQL gồm tất cả những người có chức vụ trong các tổ chức, đơn

vị trong hệ thống chính trị - xã hội của đất nước Đội ngũ CBQL cũng phânthành nhiều cấp: CBQL cấp trung ương, cấp địa phương (tỉnh, huyện), cấp cơsở

Xét ở bình diện quốc gia, đội ngũ CBQL là lực lượng nòng cốt của hệthống chính trị - xã hội của đất nước, là một trong những nhân tố có tính quyết

định sự thành công hay thất bại của một hệ thống quản lý và hiệu quả của cáchoạt động kinh tế, xã hội, chính trị, văn hóa, giáo dục… Ngày nay, lao độngquản lý có xu hướng nâng cao và trở thành một bộ phận quan trọng của cơ cấulao động xã hội, là một nghề, với cơ cấu phức tạp trong cơ cấu sản xuất xã hộiđược chuyên môn hóa, hiệp tác hóa sâu sắc.

Vai trò của CBQL ngày càng tăng, thực chất là do đòi hỏi ở người cán bộkhả năng phát huy nhân tố chủ quan, có bản lĩnh, tri thức và năng động trên cơ

sở các quan điểm, đường lối, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của côngcuộc đổi mới

Trong lĩnh vực quản lý giáo dục, đội ngũ cán bộ quản lý trường học là lựclượng then chốt tạo ra chất lượng và hiệu quả của quản lý giáo dục Cán bộ quản

lý trường học được tập hợp và tổ chức chặt chẽ thành một lực lượng thống nhất

sẽ tạo ra đội ngũ CBQL trường học Một trường học có một đội ngũ CBQL (cấptrường) bao gồm Hiệu trưởng và các Phó hiệu trưởng Mỗi bậc học lại có mộtđội ngũ CBQL bậc học đó trong một địa bàn dân cư xác định

Là những cán bộ chủ chốt của các trường học (Hiệu trưởng và các Phóhiệu trưởng nhà trường) hoạt động theo sự phân công, hợp tác lao động, ràngbuộc với nhau bằng trách nhiệm pháp lý

Theo giới hạn của đề tài, khi bàn đến đội ngũ CBQL trường học, đề tài sẽ

đề cập đến Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng các trường học thuộc cùng một bậc họctrên theo một địa giới hành chính xác định

Đội ngũ CBQL trường học luôn được quan tâm xây dựng, đào tạo, bồidưỡng về phẩm chất, trình độ chuyên môn và nghiệp vụ quản lý để đáp ứng yêucầu đổi mới giáo dục hiện nay

1.2.3.Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường học.

Thuật ngữ phát triển theo nghĩa triết học là biến đổi hoặc làm cho biến đổi

từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp Lý luận củaPhép Biện chứng duy vật khẳng định: mọi sự vật, hiện tượng không phải chỉ là

sự tăng lên hay giảm đi về mặt số lượng mà cơ bản chúng luôn biến đổi, chuyểnhóa từ sự vật hiện tượng này đến sự vật hiện tượng khác, cái mới kế tiếp cái cũ,giai đoạn sau kế thừa giai đoạn trước tạo thành một quá trình phát triển tiến lênmãi mãi Nguyên nhân của sự phát triển là ở sự liên hệ tác động qua lại của cácmặt đối lập vốn có bên trong các sự vật hiện tượng Hình thái cách thức của sựphát triển đi từ những biến đổi về lượng đến những biến đổi, chuyển hóa về chất

và ngược lại Con đường, xu hướng của sự phát triển không theo đường thẳng,cũng không theo đường tròn khép kín mà theo đường xoáy ốc, tạo thành xu thếphát triển, tiến lên từ từ, từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, từ kém hoànthiện đến ngày càng hoàn thiện hơn

Từ những năm 60 của thế kỷ XX, thuật ngữ phát triển được sử dụng khárộng rãi với cách hiểu đơn giản là phát triển kinh tế Sau đó, khái niệm này được

bổ sung thêm về nội hàm và được hiểu một cách toàn diện hơn Ngày nay, kháiniệm phát triển được sử dụng để chỉ cả 3 mục tiêu cơ bản của nhân loại: pháttriển con người toàn diện; bảo vệ môi trường; tạo hòa bình và ổn định chính trị

Phát triển là một quá trình nội tại, là bước chuyển hóa từ thấp đến cao,trong cái thấp đã chứa đựng dưới dạng tiềm năng những khuynh hướng dẫn đếncái cao, còn cái cao là cái thấp đã phát triển Phát triển là quá trình tạo ra sựhoàn thiện của cả tự nhiên và xã hội Phát triển có thể là một quá trình hiện thựcnhưng cũng có thể là một tiềm năng của sự vật hiện tượng

Với quan niệm trên, có thể hiểu phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường

học là tạo ra một đội ngũ cán bộ quản lý trường học đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng (có trình độ, được đào tạo đúng quy định, có phẩm chất đạo đức, có năng lực trong các hoạt động quản lý, dạy học và giáo dục học sinh), trên cơ sở

đó, đội ngũ này đảm bảo thực hiện tốt các chức năng nhiệm vụ quản lý được giao phó.

Như vậy phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường học là làm cho đội ngũCBQL trường học không chỉ đủ về số lượng mà còn đảm bảo về chất lượng đáp

ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nói chung và yêu cầu pháttriển giáo dục nói riêng.

Phát triển đội ngũ CBQL là sự tăng trưởng về mặt số lượng và chất lượngđội ngũ Phát triển đội ngũ CBQL là phạm trù chỉ sự tăng tiến, chuyển biến theochiều hướng tích cực của các thành viên hoàn thành mục tiêu đặt ra Thực chấtphát triển đội ngũ CBQL trường học là quá trình chuẩn bị lực lượng có đủ cácyếu tố cần thiết của một người CBQL trường học theo kịp sự thay đổi, chuyểnbiến của giáo dục trường học

Phát triển đội ngũ CBQL trường học là một khái niệm tổng hợp bao gồm

cả đào tạo, bồi dưỡng, phát triển tăng tiến về số lượng lẫn chất lượng một cáchphù hợp đồng bộ, đảm bảo cơ cấu hợp lý, có chất lượng hiệu quả

Phát triển đội ngũ CBQL trường học còn là xây dựng được một đội ngũCBQL đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, trên cơ sở đường lối giáo dục củaĐảng và ngày càng vững mạnh về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đủ sức thựchiện có hiệu quả mục tiêu kế hoạch giáo dục đào tạo

1.3 Trường tiểu học và đặc trưng của đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học.

1.3.1 Trường tiểu học trong hệ thống quốc dân.

1.3.1.1 Vị trí trường tiểu học

Trong hệ thống Giáo dục Quốc dân theo Nghị định 90-CP ngày24/11/1993 của Thủ tướng Chính phủ thì mỗi cấp học, bậc học đều có một vị trívai trò nhất định và có tính liên thông bậc học dưới làm cơ sở, tiền đề và nềntảng cho bậc học trên trong đó có bậc giáo dục tiểu học

Trường tiểu học hiện nay được thành lập theo điều 59 của Hiến pháp nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành năm 1992 Điều 26, Chương II,Mục 2 Luật Giáo dục ban hành năm 2005 nêu rõ: “Giáo dục tiểu học được thựchiện trong 5 năm học lớp 1 đến lớp 5.Tuổi của học sinh vào lớp 1 là 6 tuổi”[ 40]

Theo Luật phổ cập giáo dục tiểu học “Giáo dục tiểu học là bậc học nềntảng của hệ thống giáo dục quốc dân” Đây là bậc học tiền đề để thực hiện

“Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” Tính phổ cập là bắtbuộc trẻ em học xong tiểu học phải đạt được những yêu cầu tối thiểu Nhưngbậc học này cũng tạo điều kiện để trẻ tiếp tục phát triển, có khả năng học tậpsuốt đời Có thể ví giáo dục tiểu học như nền móng của từng ngôi nhà giáo dục

và tất nhiên chúng ta sẽ không thể xây lên được những ngôi nhà cao, đẹp, chắcchắn, bền vững trên một nền móng yếu ớt Điều lệ trường tiểu học ban hànhngày 30.12.2010, tại điều 2 đã xác định vị trí trường tiểu học trong hệ thốngquốc dân: “Trường tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dụcquốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng.” [6]

Trường tiểu học có các loại hình như: Trường tiểu học công lập, dân lập

và tư thục Ngoài ra còn có trường tiểu học dành cho các em bị tàn tật; trườngphổ thông dân tộc nội trú Các cơ sở giáo dục khác gồm lớp tiểu học linh hoạt;lớp tiểu học gia đình; lớp tiểu học dành cho trẻ em bị thiệt thòi, bị tàn tật

Nhà trường là nơi kết tinh trình độ văn minh cụ thể của một quốc giatrong giai đoạn lịch sử xã hội nhất định, là nơi thực hiện nhiệm vụ GD-ĐT ởmỗi bậc học, cấp học Sản phẩm của nhà trường, kết quả giáo dục của nhàtrường thể hiện ở học sinh, những công dân tương lai của đất nước Sản phẩmnày đạt mục tiêu nhân cách ở mức độ nào là phụ thuộc vào nội dung, phươngpháp, tổ chức giáo dục của nhà trường và sự tiếp nhận của học sinh

Trường tiểu học có vị trí, chức năng và nhiệm vụ đặc biệt quan trọngtrong sự nghiệp trồng người Đó là nơi đầu tiên tác động tới trẻ em bằng phươngpháp nhà trường (bao gồm cả nội dung, phương pháp và tổ chức giáo dục);Trường tiểu học lần đầu tiên tổ chức một cách tự giác hoạt động học với tư cách

là hoạt động chủ đạo của trẻ em, đồng thời còn tổ chức một cách tự giác nhữnghoạt động khác cho học sinh Nói cách khác, trường tiểu học là nơi tổ chức mộtcách tự giác quá trình phát triển toàn diện của trẻ em

Jean VaLerien (Công tác quản lý và sư phạm của trường tiểu học –Trường CBQLGDT-1997) khẳng định “Giáo dục tiểu học, không cần bàn cãi gìnữa, là cấp đào tạo chính để cung cấp nền giáo dục cơ bản mà mọi trẻ em đềuđược hưởng” [32] Coi trọng bậc tiểu học là một quan niệm đúng đắn vì đó làbậc dạy cho trẻ em lần đầu tiên biết cách học – một loại lao động trí óc rất phứctạp Nếu trẻ em được hướng dẫn đúng và tuần tự ngay từ đầu thì khi học xongtiểu học, trẻ em sẽ có một sức năng động tự tìm tòi, học hỏi rất thuận lợi choviệc học tập ở các bậc học tiếp theo.

1.3.1.2 Mục tiêu đào tạo của trường tiểu học

Sau khi có Nghị quyết Trung ương II, khóa VIII, trường tiểu học đượcxây dựng theo mô hình trường chuẩn quốc gia Nhà trường có đủ điều kiện đểthực hiện giáo dục toàn diện và nâng cao chất lượng giáo dục Trong chiến lượcphát triển giáo dục tiểu học, vấn đề xây dựng trường tiểu học chuẩn quốc giavừa là mục tiêu chung, vừa là giải pháp quan trọng nhằm thực hiện được mụctiêu giáo dục

Điều 27, Luật giáo dục năm 2005 đã xác định mục tiêu của giáo dục tiểuhọc: “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho

sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹnăng cơ bản để học sinh tiếp tục học THCS” [40] Mục tiêu giáo dục của bậchọc tiểu học từ năm 2000 đến năm 2020 là: Xây dựng bậc học lành mạnh, đậm

đà bản sắc dân tộc, phát triển bền vững về cơ bản đạt trình độ tiên tiến” Cụ thể:

- Mạng lưới trường, lớp thích hợp, hầu hết trường tiểu học đạt chuẩn quốcgia

- Phổ cập giáo dục tiểu học bắt buộc, đúng độ tuổi, có chất lượng toàndiện Trẻ em trong độ tuổi đều được đi học, được học lành mạnh, được pháttriển lành mạnh

Mục tiêu nhân cách: Hình thành cơ sở ban đầu rất cơ bản và thiết yếu cho

sự phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp

hóa – hiện đại hóa (CNH – HĐH), thời kỳ phát triển của đất nước theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dânchủ và văn minh”.

Điều 2 – Luật phổ cập giáo dục tiểu học có ghi: “Giáo dục tiểu học là bậchọc nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, có trách nhiệm xây dựng và pháttriển tình cảm, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất của trẻ em, nhằm hình thành

và phát triển toàn bộ nhân cách con người Việt Nam XHCN Giáo dục tiểu họcđảm bảo cho học sinh nắm vững các kỹ năng nói, đọc, viết, tính toán, có nhữnghiểu biết về thiên nhiên, xã hội, con người, có lòng nhân ái, hiếu thảo với ông,

bà, cha, mẹ, yêu quí anh, chị, em, kính trọng thầy, cô giáo, lễ phép với người lớntuổi, giúp đỡ bạn bè, các em nhỏ, yêu lao động, có kỷ luật, có nếp sống văn hóa,

có thói quen rèn luyện thân thể và giữ gìn vệ sinh, yêu quí quê hương đấtnước…”

1.3.1.3 Nhiệm vụ của trường tiểu học

- Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo chươngtrình giáo dục tiểu học do Bộ Trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo quyết định ban hành;

- Huy động trẻ em đúng độ tuổi vào lớp một, vận động trẻ em đã bỏ họcđến trường, thực hiện phổ cập giáo dục tiểu học và tham gia xóa nạn mù chữtrong phạm vi cộng đồng;

- Quản lý giáo viên, nhân viên và học sinh;

- Quản lý và sử dụng đất đai, trường sở, trang thiết bị, tài chính theo quiđịnh của pháp luật;

- Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thựchiện các hoạt động giáo dục;

- Tổ chức cho giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xãhội trong phạm vi cộng đồng;

- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo qui định của pháp luật

Căn cứ vào mục tiêu và nhiệm vụ trường tiểu học thì mục tiêu quản lý củatrường tiểu học là: Chỉ đạo thực hiện tốt công tác phổ cập và phát triển giáo dụctiểu học; quản lý quá trình của giáo viên và quá trình học tập, rèn luyện của họcsinh; xây dựng tập thể sư phạm, xây dựng cơ sở vật chất cho nhà trường; quản lýtài chính, sử dụng kinh phí đạt hiệu quả cao; cải tiến công tác quản lý nhàtrường.

1.3.2 Những đặc trưng cơ bản của đội ngũ quản lý trường tiểu học.

1.3.2.1 Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học

Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học được xác định trongĐiều lệ trường tiểu học Tiêu biểu trong đội ngũ đó là người Hiệu trưởng Hiệutrưởng trường tiểu học là người đứng đầu nhà trường, có quyền cao nhất về hànhchính và chuyên môn trong nhà trường, chịu trách nhiệm trước nhà nước về mọimặt hoạt động của nhà trường, thay mặt nhà trường xây dựng mối liên kết giữanhà trường và cộng đồng Chịu trách nhiệm điều hành, quản lý mọi hoạt độngcủa nhà trường

Hiệu trưởng quản lý nhà trường theo chế độ thủ trưởng, chịu sự lãnh đạocủa tổ chức cơ sở Đảng trong trường, cùng các tổ chức quần chúng phối hợphoạt động

Người Hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lý toàn diện các mặt hoạt độngtrong nhà trường, mà trọng tâm là quản lý quá trình giảng dạy – giáo dục, trong

đó bao gồm một hệ thống cộng tác như: đảm bảo chương trình, nội dung giảngdạy các môn, cải tiến việc dạy và việc học, cung ứng những điều kiện dạy học

Hiệu trưởng thực hiện hoạt động quản lý của mình, bằng cách vận dụngcác chức năng quản lý, đó là:

- Kế hoạch hóa nhằm xác định mục tiêu, chương trình hành động, xácđịnh bước đi cụ thể trong một thời gian nhất định của hệ thống quản lý, đồngthời xác định các nguồn lực đảm bảo ưu tiên để đạt được mục tiêu trong thờigian xác định đó

- Tổ chức bộ máy nhà trường hoạt động có hiệu quả nghĩa là làm tốt côngtác tổ chức, hiệu trưởng biết lựa chọn và phân công cán bộ, tạo điều kiện chotừng thành viên phát huy năng lực của bản thân họ.

- Chỉ đạo các hoạt động và hướng dẫn theo một định hướng nhất định,đồng thời liên kết, động viên mọi thành viên hoàn thành mọi nhiệm vụ để đạtđược mục tiêu của tổ chức

- Kiểm tra nhằm theo dõi, tư vấn, thúc đẩy mọi hoạt động, từ đó tiến hànhsửa chữa uốn nắn, điều chỉnh cho phù hợp Trong quá trình quản lý người hiệutrưởng phải thu thập phân tích, đánh giá tình hình kết quả công việc, lấy cácmục tiêu trong kế hoạch làm tiêu chí để đánh giá từng khâu kịp thời phát hiệnnhững sai lệch trong việc thực hiện kế hoạch để có biện pháp điều chỉnh cho phùhợp với mục tiêu đề ra

1.3.2.2 Chức năng, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học.

Trong trường học, Hiệu trưởng được cấp trên giao cho trọng trách quản lýnhà trường theo phương thức quản lý của nhà nước và thực hiện các nội dung,định hướng và chiến lược phát triển giáo dục trong sự vận hành chung của hệthống giáo dục

Công cụ quản lý của Hiệu trưởng bao gồm hệ thống các văn bản phápquy, đội ngũ nhân lực, tài lực, vật lực và các kỹ năng quản lý Hệ thống cáccông cụ này giúp hiệu trưởng tiến hành tốt các chức năng quản lý

Hoạt động chủ đạo trong nhà trường là hoạt động dạy học Mục tiêu củacông tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng là đưa trạng thái dạy họcđang có trong nhà trường tiến lên một trạng thái phát triển mới nhằm đạt đượcmục tiêu đã đề ra

Để làm tốt công tác quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường, ngườiHiệu trưởng cần làm tốt một số việc sau:

1) Lập kế hoạch: Xây dựng mục tiêu, xây dựng kế hoạch năm học của nhà

trường, chỉ đạo các tổ chuyên môn, cá nhân lập kế hoạch cụ thể đúng quy định

2) Xây dựng nền nếp dạy học: Đưa hoạt động dạy học vào nền nếp bằng

hệ thống các nội quy, quy định, quy chế chặt chẽ, sao cho mọi thành viên trongnhà trường nhận thức được trách nhiệm của mình trong viẽc thực hiện các nộiquy, quy định của nhà trường nhằm nâng cao chất lượng dạy học

3) Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học: Dạy học theo phương pháp

mới, lấy người học làm trung tâm, phát huy tính tích cực của học sinh trong họctập Khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo củangười học nhằm nâng cao chất lượng dạy học

4) Chỉ đạo quản lý và sử dụng CSVC – TBDH: CSVC – TBDH là điều

kiện quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học, cần phải bổ sung, mua sắm cácthiết bị dạy học, đồng thời khuyến khích giáo viên làm và sử dụng có hiệu quả

đồ dùng dạy học và các thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học

5)Tổ chức kiểm tra đánh giá trong nhà trường: Việc kiểm tra, đánh giá

phải thực hiện theo kế hoạch kiểm tra của nhà trường Kiểm tra, đánh giá theoquy định của Ngành Giáo dục và của trường về các mặt hoạt động, đảm bảokiểm tra khách quan, chính xác

Trong công tác quản lý hoạt động dạy học của mình, người hiệu trưởngluôn phải thể hiện hai vai trò: người giáo viên và nhà quản lý Vì vậy, ngườihiệu trưởng cần biết những kỹ năng nhất định của người giáo viên đồng thờiphải có những kỹ năng của nhà quản lý, đó là:

+ Kỹ năng nhận thức.

Là khả năng nhìn nhận vấn đề trong những sự việc đang diễn ra: khả năng

dự đoán, phán đoán, phân tích, tổng hợp Khả năng tư duy về công việc dựa trên

sự tổng hợp toàn bộ kiến thức có được về mọi mặt cùng với những phương pháp

tư duy khoa học và những quan điểm tư duy đúng đắn

+ Kỹ năng nhân sự.

Là những khả năng hiểu được người khác, quan hệ một cách có hiệu quảvới họ Khả năng hòa nhập với mọi người trong lao động chung, ảnh hửơng,động viên và điều khiển từng con người và cả tập thể

Về cơ bản đây là kỹ năng giao tiếp trong quản lý

+ Kỹ năng kỹ thuật.

Là những khả năng cần thiết để thực hiện những công việc cụ thể, nói mộtcách khác, đó là trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của người cán bộ quản lý

1.3.3 Đặc trưng của đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học.

1.3.3.1 Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học

Chất lượng đội ngũ là một khái niệm rộng bao hàm nhiều yếu tố như:trình độ được đào tạo của từng thành viên trong đội ngũ, thâm niên công tác củacác thành viên, thâm niên trong vị trí làm việc, sự hài hòa giữa các yếu tố … Cóthể khái quát chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học ở hai yếu tốchính sau đây:

- Trình độ đào tạo của cán bộ quản lý trường tiểu học (bao gồm trình độđào tạo về chuyên môn và về quản lý): Đạt chuẩn hay vượt chuẩn, đào tạo chínhquy hay không chính quy, chất lượng và quy tín của cơ sở đào tạo; đã qua đàotạo hay bồi dưỡng về quản lý giáo dục

- Sự hài hòa giữa các yếu tố trong đội ngũ:

+ Hài hòa giữa chức vụ, ngạch bậc và trình độ đào tạo: mức đạt được phảinhư thế nào, có tồn tại năng lực chuyên môn vượt quá hoặc không đáp ứng yêucầu công việc không? Nếu có thì tập trung ở khâu nào? Tỷ trọng là bao nhiêu?

+ Sự hài hòa giũa nội dung công việc và vị trí mà người cán bộ đang đảmnhiệm, có tồn tại hay không mối quan hệ giữa mức thâm niên và mức độ tráchnhiệm của cán bộ quản lý hay không?

Theo hai tiêu chí trên, khi đánh giá chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lýtrường tiểu học phải chú ý các khía cạnh như:

- Trong đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học tình trạng đạt và vượtchuẩn như thế nào? Các biện pháp cần được thực thi để đạt được mục đích mongmuốn về trình độ đào tạo của đội ngũ?

- Khi đã đạt được trình độ đào tạo, cán bộ quản lý trường tiểu học có đápứng các yêu cầu quản lý trong tình hình mới hay không? Có bao nhiêu cán bộkhông đủ năng lực để quản lý trên thực tế? Cần bồi dưỡng cho họ hay là áp dụngcác biện pháp tổ chức? Việc bố trí cán bộ quản lý hiện nay đã hợp lý chưa, yếu

tố đó có làm hiệu quả quản lý nhà trường cao lên hay không?

Từ việc phân tích các vấn đề nêu trên sẽ xác định được nội dung của côngtác nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học Những biệnpháp cần được nghiên cứu nằm trong nhóm công việc: đào tạo cơ sở ban đầu;đào tạo để đạt chuẩn và nâng chuẩn; bồi dưỡng thường xuyên để cập nhật kiếnthức; các biện pháp tổ chức để hoàn thiện bộ máy nhằm tạo điều kiện thuận lợicho hoạt động của đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học

1.3.3.2 Số lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học

Số lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học được xác định theo quy

mô nhà trường dựa trên cơ sở số lớp học và định mức biên chế theo quy địnhcủa nhà nước

Hàng năm, căn cứ vào kế hoạch phát triển số lớp học, các trường dễ dàngxác định được quy mô phát triển nhà trường và nhu cầu về đội ngũ cán bộ quản

lý của trường

Khi xác định quy mô phát triển nhà trường và cần chú ý một số vấn đềnảy sinh trong đổi mới giáo dục hiện nay ở trường tiểu học Các vấn đề này baogồm:

- Sự thay đổi trong quy mô lớp học (sĩ số học sinh/lớp học) Sự thay đổinày sẽ làm ảnh hưởng đến số lượng giáo viên, cán bộ nhà trường

- Sự thay đổi trong định mức giờ dạy, định mức trong chuẩn bị giờ lên lớp(soạn giáo án), chuẩn bị các tiết thực hành, tiết dã ngoại…dẫn đến những thayđổi trong chế độ làm việc của giáo viên và cán bộ quản lý trường học.

1.3.3.3 Cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học

- Cơ cấu theo chuyên môn: Nếu xét tổng thể đội ngũ cán bộ quản lý tại

một trường tiểu học cụ thể thì cơ cấu này cho biết tổng thể về tỉ trọng, về chuyênmôn của cán bộ quản lý theo các môn học

Nếu xem xét đội ngũ cán bộ quản lý theo chuyên môn (của một môn học)trên tập hợp các trường tiểu học thì cơ cấu này cho biết tỉ trọng cán bộ quản lýxét theo chuyên môn ở các trường có cân đối hay không

- Cơ cấu theo trình độ đào tạo:

Cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học theo trình độ đào tạo là sựphân chia đội ngũ này theo tỷ trọng ở các trình độ đào tạo Các trình độ đào tạocủa cán bộ quản lý trường tiểu học có thể bao gồm nhiều trình độ như: THSP,CĐSP, ĐHSP, thạc sỹ, tiến sĩ Xác định một cơ cấu hợp lý về trình độ đào tạo vàthực hiện các hoạt động liên quan để đạt cơ cấu đó cũng là một biện pháp đểnâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học

Trong khi xem xét về cơ cấu đào tạo của đội ngũ cán bộ quản lý trườngtiểu học cũng cần xem xét đến thời gian học tập của mỗi cán bộ quản lý trườngtiểu học thuộc đội ngũ này Đây cũng chính là một biện pháp để tạo nên chấtlượng của đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học Theo quy định hiện nay, thờigian học của một người tốt nghiệp CĐSP sẽ là 15 năm; ĐHSP 16 năm; thạc sĩ

18 năm; tiến sĩ 20 năm

- Cơ cấu theo độ tuổi: Việc phân tổ cán bộ quản lý trường tiểu học theo

độ tuổi nhằm xác định cơ cấu đội ngũ theo từng nhóm tuổi làm cơ sở để phântích thực trạng, chiều hướng phát triển của tổ chức, đặc biệt giúp xác định chínhxác “dòng cán bộ quản lý trường tiểu học ra đi”, làm cơ sở cho việc đào tạotuyển dụng bổ sung

Khi nghiên cứu cơ cấu độ tuổi, người ta thường sử dụng công cụ là tháptuổi để mô hình hóa làm cho việc phân tích được trực quan hơn Hiện nay, khinghiên cứu cơ cấu giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục theo độ tuổi, nhữngkhoảng cách tuổi sau hay được sử dụng: <20; [20, 25]; [25,30]; [30,35]; [35,40];[40,45]; [45,50]; [50,55]; [55,60]; > 60.

- Cơ cấu giới tính: Cơ cấu giới tính cho phép phân tổ đội ngũ cán bộ quản

lý trường tiểu học về giới

Tóm lại, để đánh giá về trình độ phát triển của đội ngũ cán bộ quản lýtrường tiểu học cần phải căn cứ vào các đặc trưng của đội ngũ đó Những đặctrưng này xác định cả về số lượng và chất lượng cũng như cơ cấu của đội ngũ

Ba phương diện nêu trên được tách ra để nghiên cứu chi tiết về phương diện lýthuyết Trên thực tế các phương diện này có quan hệ và chi phối nhau một cáchmật thiết, khó tách bạch cụ thể từng phương diện Số lượng và cơ cấu của độingũ ảnh hưởng đến chất lượng của đội ngũ Ngược lại, chất lượng của đội ngũluôn thể hiện những thay đổi trong số lượng và cơ cấu của đội ngũ đó Có thể

mô tả tiêu chí đánh giá trình độ phát triển của đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểuhọc qua các đặc trưng của đội ngũ đó như hình 1.1 dưới đây:

Hình 1.1: Tiêu chí đánh giá sự phát triển của đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học.

1.4 Một số vấn đề lý luận cơ bản về biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học.

1.4.1 Quan niệm về biện pháp phát triển đội ngũ.

Thông thường, biện pháp được quan niệm là cách, hướng để giải quyếtmột vấn đề một công việc mang tính toàn cục và trong thời gian dài làm Biệnpháp thường mang tính khái quát, định hướng cho cách thức cụ thể để giải quyếtvấn đề, giải quyết công việc Biện pháp khi được tổ chức thực hiện là hướng đếnthực hiện những mục tiêu xác định Tuy nhiên, biện pháp không trực tiếp thựchiện mục tiêu mà trực tiếp giải quyết các vấn đề được đặt ra và bằng cách đó màcác mục tiêu đã xác định (theo vấn đề) sẽ được thực hiện Nói cách khác, biệnpháp được xác định là nhằm giải quyết những vấn đề đang đặt ra và buộc phảigiải quyết

Chất lượng đội ngũ

Số lượng của đội ngũ

Cơ cấu đội ngũ

Trình

độ đào

tạo

Sự hài hòa giữa các yếu tố

Cơ cấu về chuyên môn

Cơ cấu

về trình

độ đào tạo

Cơ cấu

về độ tuổi

Cơ cấu

về giới

CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA ĐỘI NGŨ CBQL TRƯỜNG TIỂU HỌC

Như vậy, biện pháp phát triển đội ngũ là cách thức mang tính định hướng

được chủ thể quản lý nhận thức và tổ chức thực hiện nhằm giải quyết các vấn đề đặt ra trong công tác phát triển đội ngũ của một tổ chức.

1.4.2 Các tiếp cận trong nghiên cứu đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ.

1.4.2.1 Tiếp cận theo phương pháp nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực

Nghiên cứu của tác giả Bùi Văn Quân, Nguyễn Ngọc Cầu về vấn đề này

đã khái quát như sau:

Trong tiếp cận này, sơ đồ quản lý nguồn nhân lực sẽ được sử dụng chủyếu để tìm kiếm các biện pháp phát triển đội ngũ

Theo nghiên cứu của Christian Batal, thuật ngữ sơ đồ quản lý nguồn nhânlực bao hàm nhiều hoạt động khác nhau thuộc phạm vi hoạch định chính sách đểquản lý và hoạch định nguồn nhân lực Sơ đồ quản lý nguồn nhân lực không chỉxác định những nội dung cơ bản của quản lý nguồn nhân lực mà còn chỉ rõ cáccấp độ tương ứng với những nội dung mà công tác quản lý nguồn nhân lực sẽđược triển khai Sơ đồ này còn có ý nghĩa cho việc xác định các giải pháp,phương pháp, biện pháp cần thiết được thực thi để thực hiện mục tiêu nhân lựctương ứng với cấp độ quản lý và nghiên cứu

Các nghiên cứu về lĩnh vực này đã khái quát 3 cấp độ của sơ đồ quản lýnguồn nhân lực

- Phương pháp nghiên cứu theo sơ đồ bậc 1: Phương pháp này chủ yếu

dựa vào việc phân tích các hoạt động quản lý nguồn nhân lực hiện tại Đây làphương pháp mang tính định tính áp dụng cho quản lý nguồn nhân lực của một

tổ chức nhằm tuyển dụng đào tạo bồi dưỡng…Trong một số trường hợp, phươngpháp này cho phép tái thiết kế tổ chức, tái thiết kế logic hoạt động quản lý nguồnnhân lực của tổ chức làm gia tăng giá trị bổ sung cho tổ chức

- Phương pháp nghiên cứu theo sơ đồ bậc 2: Những phương pháp này

được xây dựng kỹ lưỡng hơn vì không chỉ dựa trên sự chẩn đoán các hoạt độngquản lý nguồn nhân lực hiện có mà còn dựa trên sự phân tích tổng thể về hoạtđộng của tổ chức

- Phương pháp nghiên cứu dựa trên sơ đồ bậc 3: Phương pháp này dựa

trên cả hai loại sơ đồ nói trên Nó không chỉ dựa trên sự phân tích, chẩn đoántình hình hiện tại mà trước hết dựa trên phân tích, dự báo chi tiết về nhu cầutương lai Phương pháp này xác định các hoạt động bao quát cần tiến hành đểgiảm thiểu sự chênh lệch về số lượng, chất lượng, cơ cấu nguồn nhân lực hiệntại của tổ chức

Sau khi lựa chọn một trong 3 sơ đồ trên, các phương pháp cụ thể sau sẽđược triển khai để xác định các luận cứ cho các biện pháp phát triển đội ngũ:

Phân tích thực tế: Thực hiện thống kê và thực hiện phân tích tình hình đội ngũ

hiện có (trong trường hợp cần thiết phải có điều tra bổ sung) để có một đánh giáđúng về thực trạng đội ngũ Từ đánh giá này xem xét tiếp về mức độ đáp ứng

của đội ngũ hiện tại với nhu cầu phát triển của tổ chức; Hoạch định chính sách

phát triển đội ngũ: Bao gồm các công việc như: Phân tích các định hướng phát

triển của tổ chức trong mối quan hệ với các lĩnh vực môi trường của tổ chức;Phát triển các mục tiêu của tổ chức trên cơ sở giải quyết tốt các mối quan hệ củaviệc phân tích, đánh giá hiện trạng với việc định hướng phát triển của tổ chức

Các biện pháp phát triển đội ngũ được xác định từ tiếp cận này có thể mô

tả như sơ đồ 1.2