Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung học cơ sở quận 11, thành phố hồ chí minh luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

LỜI CÁM ƠNTrong quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài luận văn “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học, ở trường trung học cơ sở quận 11 thành phố Hồ Chí Minh” , t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

- -LÊ VĂN HOÀNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở CÁCTRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN 11 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Nghệ An 2011

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

- -LÊ VĂN HOÀNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN 11, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN NGỌC HỢI

Nghệ An 2011

LỜI CÁM ƠN

Trong quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài luận văn “Một số giải

pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học, ở trường trung học cơ

sở quận 11 thành phố Hồ Chí Minh” , tác giả luôn nhận được sự chỉ bảo,

hướng dẫn, giúp đỡ , động viên của quý thầy, cô giáo, của đồng nghiệp và bạn bè.

Tác giả xin chân thành cám ơn Ban lãnh đạo và quý thầy cô trường Đại học Vinh, Ban lãnh đạo và quý thầy cô trường Đại học Sài Gòn, Ban lãnh đạo và các chuyên viên của Phòng Giáo dục và Đào tạo Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh, các thầy cô cán bộ quản lý và giáo viên ở các trường trung học cơ sở của quận 11, thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ tác giả trong trong quá trình thực hiện luận văn Đặc biệt tác giả xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Ngọc Hợi, người thầy đã trực tiếp và tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn.

Tác giả cũng xin chân thành cảm ơn tập thể lớp Cao học quản lý giáo dục khóa 17 đã giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu

và hoàn thành luận văn.

Tuy đã rất cố gắng nhưng chắc chắn luận văn không tránh khỏi hạn chế, thiếu sót, tác giả rất mong tiếp tục nhận được sự giúp đỡ, góp ý của quý thầy, cô, đồng nghiệp và bạn bè để luận văn hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn.

Tác giả

Lê Văn Hoàng

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 71.2 Hệ thống khái niệm 101.3 Một số vấn đề lý luận liên quan đến công tác quản lý trường

THCS 18

1.4 Cơ sở lý luận của công tác quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường THCS 33

Kết luận chương 1 45 Chương 2 .46 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN 11 TPHCM

2.1 Tình hình giáo dục THCS ở quận 11, TPHCM 462.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCSquận 11, TPHCM 512.2.1 Nhận định của CBQL và GV về mức độ quan trọng của các nội dung quản lý hoạt động giáo dục 522.2.2 Thực trạng công tác lập kế hoạch quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng .54

2.2.3 Thực trạng công tác tổ chức thực hiện việc quản lý hoạt động dạy

học của Hiệu trưởng 56

2.2.3.1 Quản lý việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học 56

2.2.3.2 Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị tiết dạy của giáo viên 59

2.2.3.3 Quản lý giờ lên lớp của giáo viên 62

2.3.3.4 Quản lý dự giờ và phân tích sư phạm bài học 64

2.3.3.5 Quản lý việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học 67

2.3.3.6 Quản lý việc hướng dẫn học sinh học tập 70

2.3.3.7 Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh 72

2.3.3.8 Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên 75

2.3.3.9 Quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên 76

Kết luận chương 2 78

Chương 3 83

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN 11 TPHCM. 3.1 Các nguyên tắc đề xuất giải pháp 83

3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học của các trường THCS quận 11, TPHCM 84

3.2.1 Đẩy mạnh việc quy hoạch, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS 84

3.2.2 Kế hoạch hóa công tác quản lý hoạt động dạy học, tăng cường quản lý chương trình, kế hoạch giảng dạy của GV 86

3.2.3 Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ của GV ở các trường THCS 88

3.2.4 Tăng cường chỉ đạo việc thực hiện đổi mới PPDH 91

3.2.5 Tăng cường quản lý việc hướng dẫn học sinh học tập, chỉ đạo đổi

mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS 94

3.2.6 Tăng cường công tác kiểm tra chuyên môn 96

3.2.7 Tăng cường quản lý chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn 99

3.2.8 Tăng cường quản lý việc phân tích sư phạm bài học sau dự giờ 101

3.2.9 Tích cực xây dựng bầu không khí tâm lý tập thể tốt đẹp trong nhà trường 103

3.2.10 Đẩy mạnh công tác thi đua khen thưởng và nhân điển hình tiên tiến .106

3.3 Kết quả trưng cầu ý kiến của cán bộ quản lý, giáo viên về sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 107

Kết luận và kiến nghị 110

Tài liệu tham khảo 115

Phụ lục 119

Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Bước vào thập niên đầu của thế kỉ XXI, thế giới đang sống trong lànsóng cách mạng khoa học kĩ thuật, cách mạng thông tin; xu hướng tích cựccủa sự tăng trưởng kinh tế gắn chặt với khoa học công nghệ Giáo dục cùngvới khoa học - công nghệ đang trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, có vaitrò hết sức quan trọng trong sự phát triển xã hội về mọi mặt

Hiện nay các quốc gia trên thế giới đều rất coi trọng giáo dục

và đã đặt ra những yêu cầu mới, những chuẩn mới nhằm nâng cao chấtlượng công tác giáo dục cho các trường học, các trung tâm giáo dục và đàotạo Nước Nhật được mệnh danh là "thần kì Nhật Bản" do những thành tựukhoa học công nghệ rực rỡ nhưng rồi người Nhật lo lắng không còn giữ đượcnhịp độ phát triển mới, nếu phương pháp đào tạo nặng về trí nhớ, về con số.Các nhà sư phạm Pháp phát hiện ra một nghịch lí không thể để cho tồn tại mãitrong nhà trường: đó là sự ngự trị dai dẳng của phương pháp giáo điều.UNESCO cũng đã công bố nhiều tài liệu phê phán lối dạy học thụ động, giáođiều chỉ có thể đào tạo ra những công chức ngoan ngoãn hơn là những côngdân năng động sáng tạo Vì vậy cần có một cuộc cách mạng về phương phápđào tạo, về phương pháp dạy học trong nhà trường ở mọi quốc gia Nền giáodục của chúng ta với những đặc điểm và nhiệm vụ riêng của mình cũng khôngnằm ngoài quỹ đạo ấy

Trước những thách thức lớn của thời đại trong xu thế hội nhập toàn cầu,

tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, trong “Chiến lược phát triển kinh tế

-xã hội năm 2011 - 2020” đảng ta đã xác định: “…Phát triển giáo dục là quốc

sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướngchuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong

đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục (QLGD), phát triển đội ngũ giáo viên(GV) và cán bộ quản lý (CBQL) là khâu then chốt Tập trung nâng cao chấtlượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sángtạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp Đổi mới cơ chế tài chính giáodục Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục, đào tạo ở tất cả các bậc học.Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trườngvới gia đình và xã hội Đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phươngpháp dạy và học ở tất cả các cấp, bậc học Tích cực chuẩn bị để từ sau năm

2015 thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới Mở rộng và nâng caochất lượng đào tạo ngoại ngữ Nhà nước tăng đầu tư, đồng thời đẩy mạnh xãhội hóa, huy động toàn xã hội chăm lo phát triển giáo dục.”

Giáo dục trung học cơ sở (THCS) là cấp cơ sở của giáo dục phổ thông,tạo tiền đề cho phân luồng và liên thông giữa giáo dục phổ thông và giáo dụcnghề nghiệp Mục tiêu của giáo dục THCS là: "… nhằm giúp học sinh (HS)củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổthông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướngnghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đivào cuộc sống lao động” Cấp học này có vai trò quyết định đến chất lượnghọc tập và quá trình hình thành, phát triển nhân cách của HS

Hoạt động dạy học là một trong những hoạt động cơ bản nhất trong nhàtrường, nó quyết định vấn đề sinh tồn của nhà trường, quyết định đến chấtlượng giáo dục Nói đến hoạt động dạy học trước hết phải nói đến vai trò củangười giáo viên Đội ngũ giáo viên là những nhà giáo dục, bằng chính trí tuệ

và nhân cách của mình, tác động tích cực đến sự hình thành và phát triển nhâncách của học sinh Để làm tốt điều đó giáo viên phải luôn là những người tích

cực đổi mới và sáng tạo – sáng tạo trong vận dụng thực tiễn để gắn giáo dụcvới cuộc sống đang đổi thay hàng ngày, hàng giờ; đổi mới trong phương phápgiáo dục để phù hợp với các đối tượng học sinh và phù hợp với tình hình kinh

tế – xã hội đất nước Muốn vậy người thầy phải không ngừng học tập – họctập thường xuyên, học tập liên tục để cập nhật thông tin, kiến thức, nắm đượcnhững tiến bộ khoa học kĩ thuật đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao củangười học

Mặt khác cùng với hoạt động học tập của học sinh, hoạt động dạy họccủa giáo viên diễn ra liên tục trong suốt năm học, là hoạt động trung tâm vàchi phối các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường Muốn nâng caochất lượng giáo dục phải quản lý tốt đội ngũ giáo viên, quản lý tốt hoạt độngdạy học trong nhà trường và cũng vì thế vấn đề làm thế nào để quản lý tốthoạt động dạy học đã trở thành mối quan tâm, trăn trở của những người làmcông tác quản lý giáo dục, nhất là trong điều kiện đổi mới chương trìnhgiáo dục phổ thông hiện nay thì điều đó càng trở nên cấp thiết

Trong những năm qua, chất lượng giáo dục của quận 11 từng bước đãđược nâng lên song vẫn chưa đáp ứng với yêu cầu của ngành giáo dục thànhphố Hồ Chí Minh (TPHCM), công tác quản lý hoạt động dạy học của Hiệutrưởng các trường THCS trong quận đã có nhiều tiến bộ và đi vào nề nếp songvẫn còn những hạn chế, việc quản lý còn mang nặng tính hành chính, vẫnchưa bao quát hết các nội dung quản lý hoạt động giảng dạy theo tinh thần đổimới, chất lượng dạy học giữa các trường THCS trong quận vẫn còn có sựchênh lệch Đặc biệt qua hai năm thực hiện đổi mới toàn diện nhà trường do

Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM phát động, công tác này cũng đã bộc lộnhững thiếu sót cần phải nhanh chóng có biện pháp khắc phục

Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học cơ

sở quận 11 thành phố Hồ Chí Minh” với mong muốn góp một phần nhỏ bé

của mình trong việc nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THCS nóichung và các trường THCS ở quận 11 nói riêng

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải phápnâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS quận 11, thànhphố Hồ Chí Minh

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng ở các trườngTHCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở các

trường THCS quận 11, thành phố Hồ Chí Minh

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất được các giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi thì

có thể nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS quận

11, thành phố Hồ Chí Minh

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1.1 Xác định cơ sở lý luận của đề tài

5.1.2 Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học của Hiệutrưởng ở các trường THCS, quận 11, TPHCM, phân tích nguyên nhân củathực trạng

5.1.3 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt độngdạy học ở các trường THCS, quận 11, TPHCM

5.2 Phạm vi nghiên cứu

- Luận văn chỉ nghiên cứu nội dung công tác quản lý hoạt động dạy họccủa Hiệu trưởng trong trường THCS, không nghiên cứu việc quản lý học tậpcủa học sinh cũng như các hoạt động giáo dục khác.

- Đề tài tập trung khảo sát thực trạng và thăm dò tính cần thiết, khả thicủa các giải pháp đề xuất ở một số trường THCS của quận 11, TPHCM

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

+ Phân tích, tổng hợp lý thuyết: phương pháp này được sử dụng nhằmphân tích những lý luận về dạy học và quản lý nhằm xây dựng cơ sở lý luậncho đề tài

+ Phân loại hệ thống hóa lý luận: phương pháp này được người nghiêncứu sử dụng nhằm hệ thống hóa những vấn đề lý luận và những kết quảnghiên cứu của các tác giả đi trước theo thứ tự thời gian

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp điều tra

Sử dụng bảng hỏi để điều tra thực trạng công tác quản lý hoạt động dạyhọc ở các trường THCS Đối tượng điều tra gồm Hiệu trưởng, phó Hiệutrưởng và một mẫu điều tra gồm tổ trưởng chuyên môn, GV được chọn ngẫunhiên

6.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Phương pháp này được sử dụng để phỏng vấn các Hiệu trưởng,phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn và các GVgiỏi có nhiều kinh nghiệm về các biện pháp quản lý hoạt động dạy học trườngTHCS

6.2.3 Phương pháp quan sát

Phương pháp này được sử dụng hướng tới đối tượng quan sát là côngtác quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng, nhằm thu thập chứng cứ hỗ

trợ và kiểm chứng kết quả nghiên cứu của những phương pháp nghiên cứukhác.

6.2.4 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Nghiên cứu sản phẩm của công tác quản lý hoạt động dạy học trườngTHCS của Hiệu trưởng: kết quả học tập của HS

6.2.5 Phương pháp chuyên gia

Tham khảo ý kiến của thầy hướng dẫn, của các CBQL có nhiều kinhnghiệm trong quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS và Phòng GD&ĐT

để đề xuất các giải pháp quản lý hoạt động dạy học phù hợp với thực tiễn và

có tính khả thi nhất đối với công tác quản lý hoạt động dạy học của Hiệutrưởng các trường THCS quận 11, TPHCM

6.2.6 Phương pháp toán thống kê

Để phân tích và xử lý các số liệu điều tra về mặt định hướng nhằm địnhhướng các kết quả nghiên cứu

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, luận văn gồm có 3 chươngChương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trườngTHCS quận 11, thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạyhọc ở trường THCS quận 11, thành phố Hồ Chí Minh

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Quá trình dạy học là một quá trình tương tác giữa hai hoạt động: hoạtđộng dạy học (HĐDH) và hoạt động học tập Hai hoạt động này là những hoạtđộng trung tâm làm nên đặc thù của trường học bởi vì có quỹ thời gian lớnnhất, chiếm nhiều lao động của giáo viên nhất, chi phối các hoạt động khác,được các hoạt động khác hỗ trợ, trực tiếp tạo nên chất lượng tri thức cho HS

Nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo là mục tiêu phải đạt được củaquá trình dạy học, quản lý dạy học Trong nhà trường THCS, đây là công việcchiếm một thời gian lớn và khó khăn nhất của người Hiệu trưởng

Kết quả của quá trình dạy học không chỉ đơn thuần phụ thuộc vào quan

hệ tương tác giữa giáo viên và học sinh mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố,trong đó có công sức đóng góp của nhà quản lý giáo dục như hiệu trưởng Vìvậy, rất nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đã tập trung nghiên cứucác vấn đề quản lý nói chung và quản lý giáo dục (QLGD), quản lý nhàtrường nói riêng

Trên thế giới các nhà nghiên cứu giáo dục Nga đã đi sâu nghiên cứu vềvai trò, trách nhiệm của người Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học trongnhà trường

V.A Xukhom Lonxki, V.P Xtrezicondin, Jaxapob (1984) đã nghiêncứu và đề ra một số vấn đề quản lý của Hiệu trưởng phổ thông như phân côngnhiệm vụ giữa hiệu trưởng và phó hiệu trưởng, Các tác giả thống nhất khẳng

định hiệu trưởng phài là người lãnh đạo toàn diện và chịu trách nhiệm trongcông tác quản lý nhà trường [44, tr.17]

P.V Zimin, M.I Konđakôp, N.I Saxerđôtôp (1985) đi sâu nghiên cứulãnh đạo công tác giảng dạy, giáo dục trong nhà trường và xem đây là khâuthen chốt trong hoạt động quản lý của Hiệu trưởng [36, tr 28]

Về xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên: Các nhà nghiên cứuthống nhất là trong những nhiệm vụ của Hiệu trưởng thì nhiệm vụ hết sứcquan trọng là xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên

Hiệu trưởng phải biết chọn lựa đội ngũ giáo viên bằng nhiều nguồnkhác nhau và bồi dưỡng họ trở thành những giáo viên tốt theo tiêu chuẩn nhấtđịnh, bằng những biện pháp khác nhau [44, tr 24-25]

Một biện pháp quản lý hoạt động dạy học để nâng cao chất lượng màcác tác giả quan tâm là tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn và hội thảo chuyên

đề Thông qua các buổi sinh hoạt này, giáo viên có điều kiện trao đổi nhữngkinh nghiệm về chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao trình độ của mình

Về tổ chức dự giờ và phân tích sư phạm bài dạy, tác giả V.A.XukhomLinxki đã thấy rõ tầm quan trọng của biện pháp này và chỉ rõ thựctrạng yếu kém của việc phân tích sư phạm bài dạy, cho dù hoạt động dự giờ

và góp ý với giáo viên sau giờ dự của hiệu trưởng diễn ra thường xuyên Từthực trạng đó, các tác giả đưa ra nhiều cách phân tích sư phạm bài dạy chogiáo viên

Ở Việt Nam, nghiên cứu về quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạyhọc cũng được nhiều tác giả quan tâm Các tác giả nghiên cứu và đi sâu ởnhững bình diện khác nhau nhưng đều nhằm giải quyết mối quan hệ giữangười giáo viên và người quản lý; những nội dung quản lý hoạt động dạy họccủa hiệu trưởng

Tác giả Hà Sử Hồ và Lê Tuấn (1987) trong “ Những bài giảng về quản

lý trường học” đã cho chúng ta cách nhìn toàn bộ công việc quản lý của ngườihiệu trưởng Người hiệu trưởng phải luôn luôn biết kết hợp một cách hữu cơ

sự quản lý dạy và học (theo nghĩa rộng) với sự quản lý các quá trình bộ phận,hoạt động dạy và học các môn và hoạt động khác bổ trợ cho các hoạt độngdạy và học nhằm làm cho tác động giáo dục được hoàn chỉnh trọn vẹn [22]

Tác giả Nguyễn Văn Lê (1985), trong cuốn “ Khoa học quản lý nhàtrường” đã đề cập đến phương pháp tổ chức và quản lý nhà trường trên mọilĩnh vực: giảng dạy, học tập, hướng nghiệp, công tác quản lý nội bộ, đi sâuvào các công việc và quan tâm thiết thực của người HT [28]

Tác giả Nguyễn Văn Tường (2004) nêu lên thực tế hiện nay và nhữngkhó khăn trong công tác quản lý nhà trường đặc biệt khi thực hiện việc đổimới chương trình sách giáo khoa, đổi mới phương pháp dạy học Tác giảkhẳng định: ”Để chủ trương đổi mới phương pháp dạy học đi vào chiều sâu,những nhà quản lý giáo dục phải làm sao chuyển được những yêu cầu đổi mớiphương pháp giảng dạy của mình trở thành nhu cầu tất yếu của nhà giáo” [24,

tr 40]

Ngoài ra còn nhiều công trình nghiên cứu chủ yếu về lý luận quản lýnói chung như: “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” của Harold Koozt, CyrilOdonnell, Heinz Weihrich (1994), “Những khái niệm cơ bản về QLGD” củaNguyễn Ngọc Quang (1989), …

Nói tóm lại các tác giả Việt Nam cũng như nước ngoài nghiên cứu vàđưa ra nhiều biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở nhà trường; gần đây trongmột số luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, vấn đề công tác quản lý của HT,nhất là quản lý hoạt động học tập của HS và quản lý HĐDH của GV đã đượcnhiều học viên Cao học QLGD đi sâu nghiên cứu với nhiều cấp học khác

nhau, ở những vùng, miền khác nhau trên khắp cả nước: Thành phố Hồ ChíMinh, Đồng Nai, Cà Mau, Cần Thơ, …

Quản lý hoạt động dạy học thực sự là vấn đề bức xúc đã được quan tâmnghiên cứu và cần tiếp tục nghiên cứu Tại quận 11, thành phố Hồ Chí Minhchưa có tác giả nào nghiên cứu đề tài này Vấn đề đặt ra ở luận văn này là tìmhiểu thực trạng quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng ở các trườngTHCS trên địa bàn quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh để từ đó đề xuất nhữnggiải pháp quản lý phù hợp, mang tính khả thi để góp phần nâng cao chất lượngdạy học

1.2 Hệ thống khái niệm

1.2.1 Khái niệm quản lý

1.2.1.1 Các khái niệm về quản lý

Quản lý là một yếu tố cấu thành sự tồn tại của xã hội loài người Ngày

nay, quản lý đã trở thành một khoa học, một nghệ thuật, một nghề phức tạpnhất trong xã hội hiện đại

Có rất nhiều cách giải thích thuật ngữ quản lý Người ta có thể tiếp cậnkhái niệm quản lý từ nhiều góc độ khác nhau Theo góc độ tổ chức thì quản lý

là cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, kiểm tra Dưới góc độ điều khiển học thì quản

lý là điều hành, điều khiển, chỉ huy Dưới góc độ của lý thuyết hệ thống thìquản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (hay đốitượng quản lý) nhằm tổ chức phối hợp hoạt động của con người trong các quátrình sản xuất - xã hội để đạt được mục đã định

Theo Đại Bách khoa toàn thư Liên Xô - 1977 – “quản lý là chức năngcủa những hệ thống có tổ chức với những bản chất khác nhau (xã hội, sinh

vật, kỹ thật) Nó bảo toàn cấu trúc xác định của chúng, duy trì chế độ hoạt

động, thực hiện những chương trình mục đích hoạt động ’’ [27]

Theo Koozt, O’Donnell và Weilhrich (1994): “Quản lý là một hoạtđộng thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được cácmục đích của nhóm Mục tiêu của nhà quản lý là nhằm hình thành một môitrường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm vớithời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất Với tư cách thựchành thì cách quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức có tổ chức về quản lý

là một khoa học”[20]

Tác giả Trần Hữu Cát và tác giả Đoàn Minh Duệ (2008): “Quản lý hoạtđộng thiết yếu nẩy sinh khi con người hoạt động tập thể, là sự tác động củachủ thể vào khách thể, trong đó quan trọng nhất là khách thể con người nhằmthực hiện các mục tiêu của tổ chức.”[9, tr 62]

Tác giả Trần Kiểm (1997) cho rằng: “Quản lý là những tác động củachủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh,điều phối các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực) trong và ngoài tổ chức(chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệuquả cao nhất”[25]

Tác giả Thái Văn Thành (2007) cho rằng: “Quản lý là sự tác động cómục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạtđược mục tiêu đề ra”[40, tr 5]

Tuy có nhiều cách tiếp cận và diễn đạt khác nhau song khái niệm quản

lý điều mang dấu hiệu chung có thể khái quát: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra.

Chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động “Ai quản lý? ” đó là

chủ thể quản lý (chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, hoặc một tổ chức docon người cụ thể lập nên) Còn “quản lý ai? ” , “quản lý cái gì? ”, “quản lý sựviệc gì? ”, đó là đối tượng quản lý

Bản chất của hoạt động quản lý là việc phát huy được nhân tố của conngười trong tổ chức Hoạt động quản lý có những yêu cầu khách quan, phổbiến đối với những người làm quản lý, đó là những chức năng chung và cơbản của hoạt động quản lý.

1.2.1.2 Chức năng quản lý

“Chức năng quản lý đó là một dạng hoạt động quản lý chuyên biệt,thông qua đó chủ thể tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mụctiêu nhất định” [40, tr 14]

Theo quan điểm quản lý hiện đại có thể khái quát một số chức năng cơbản của quản lý như sau:

- Chức năng lập kế hoạch: Kế hoạch là nền tảng của quản lý Lập kế

hoạch là quá trình thiết lập các mục tiêu, các con đường, biện pháp, các điềukiện đảm bảo cho hoạt động thực hiện các mục tiêu đó

- Chức năng tổ chức: tổ chức là quá trình sắp xếp, phân bổ công việc,

quyền hành, nguồn lực cho các thành viên để họ có thể hoàn thành các mụctiêu xác định Tổ chức là công cụ quan trọng của quản lý

- Chức năng chỉ đạo (điều khiển): là quá trình tác động điều khiển,hướng dẫn của chủ thể quản lý đến các thành viên trong tổ chức, để họ tựnguyện, nhiệt tình, tin tưởng, phấn đấu đạt các mục tiêu quản lý Khi cần thiếtphải điều chỉnh, sửa đổi, uốn nắn nhưng không làm thay đổi mục tiêu hướngvận hành của hệ thống nhằm giữ vững mục tiêu chiến lược đề ra

- Chức năng kiểm tra: kiểm tra đánh giá là việc đo lường, đánh giá kết

quả của việc thực hiện các mục tiêu của tổ chức nhằm tìm ra những ưu điểm

và những hạn chế để điều chỉnh việc lập kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo Qua đóhiểu được nguyên nhân thành công, thất bại giúp cho chủ thể quản lý rút rađược những bài học kinh nghiệm

Theo lý thuyết hệ thống: kiểm tra là giữ vai trò liên hệ nghịch, là tráitim, mạch máu của hoạt động quản lý Có kiểm tra mà không đánh giá coi như

là không có kiểm tra và không có kiểm tra coi như không có hoạt động quảnlý

Sơ đồ dưới đây thể hiện rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa các chức năngquản lý:

1.2.2 Khái niệm quản lý giáo dục

1.2.2.1 Khái niệm giáo dục

Giáo dục là hiện tượng xã hội tồn tại lâu dài cùng với xã hội loài người.Thực chất của giáo dục là truyền thụ kinh nghiệm, lịch sử xã hội cho thế hệsau, nhằm chuẩn bị cho họ bước vào cuộc sống xã hội và lao động sản xuất

Giáo dục bất cứ thời đại nào vẫn phải thích ứng với những chiều hướngmới trong sự phát triển của xã hội, luôn hướng về tương lai Mặt khác, giáodục phải không ngừng thích nghi với những thay đổi của xã hội, mà không bỏqua việc chuyển giao những thành tựu, nền tảng và thành quả mà sự trảinghiệm của loài người đã đạt được

Như vậy, giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, bản chất của nó là

sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của các thế hệ loài

Kế hoạch

Chỉ đạo

người Nhờ có giáo dục mà các thế hệ kế thừa tinh hoa văn hóa của nhân loại

và làm cho nó phát triển không ngừng

1.2.2.2 Khái niệm quản lý giáo dục

Giáo dục và QLGD là tồn tại song hành Nếu nói giáo dục là hiện tượng

xã hội tồn tại lâu dài cùng với loài người thì quản lý giáo dục cũng được hiểunhư vậy

QLGD là một khoa học quản lý chuyên ngành, được nghiên cứu trênnền tảng của khoa học quản lý nói chung

Giống như khái niệm “quản lý” đã trình bày ở trên, khái niệm

“QLGD”cũng có nhiều quan niệm khác nhau

Tác giả Thái Văn Thành: “Quản lý hệ thống giáo dục có thể xác định làtác động của hệ thống có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản

lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ Bộ đếnTrường) nhằm mục đích đảm bảo việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻtrên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội cũng nhưcác quy luật của quá trình giáo dục, của sự phát triển thể lực và tâm lý trẻ em

”[40, tr 7]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “QLGD là hệ thống những tác động

có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục)nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng,thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, màtiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục đếnmục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”[38]

Tác giả Trần Kiểm cho rằng; “QLGD có nhiều cấp độ Ít nhất có haicấp độ chủ yếu: cấp vĩ mô và cấp vi mô

- Đối với cấp vĩ mô: “QLGD được hiểu là những tác động tự giác (có ýthức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống hợp quy luật) của chủ thể quản lýđến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục lànhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triểngiáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành giáo dục”[26].

- Đối với cấp vi mô: “QLGD được hiểu là hệ thống những tác động tựgiác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống hợp quy luật) của chủthể quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹhọc sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện cóchất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường”[26]

Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “mục đích cuối cùng của QLGD là tổchức quá trình giáo dục có hiệu quả để đào tạo lớp thanh niên thông minh,sáng tạo, năng động, tự chủ, biết sống và biết phấn đấu vì hạnh phúc của bảnthân và xã hội”[45]

Từ những quan niệm trên chúng ta có thể khái quát rằng: QLGD là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng giáo dục nhằm đẩy mạnh công tác GD & ĐT thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội.

Trong hệ thống giáo dục, con người giữ vai trò trung tâm của mọi hoạtđộng Con người vừa là chủ thể vừa là khách thể quản lý Mọi hoạt động giáodục và QLGD đều hướng vào việc đào tạo và phát triển nhân cách thế hệ trẻ,bởi vậy con người là nhân tố quan trọng nhất trong QLGD

1.2.3 Khái niệm quản lý nhà trường

1.2.3.1 Khái niệm nhà trường

Nhà trường là một thiết chế riêng biệt của xã hội, thực hiện chức năngkiến tạo các kinh nghiệm xã hội cần thiết cho một nhóm dân cư nhất định của

xã hội đó Nhà trường được tổ chức sao cho việc kiến tạo nói trên đạt được

các mục tiêu mà xã hội đó đặt ra cho nhóm dân cư được huy động và sự kiếntạo này đạt được một cách tối ưu theo quan niệm của xã hội.

Nhà trường là tổ chức cơ sở của hệ thống giáo dục quốc gia, ở đó tiếnhành quá trình giáo dục, đào tạo, trực tiếp thực hiện mục tiêu của giáo dục.Nhà trường vừa là khách thể chính của mọi cấp QLGD từ trung ương đến địaphương, vừa là một hệ thống độc lập trong xã hội

Có thể phân biệt nhà trường với các thiết chế khác thông qua các dấuhiệu cơ bản sau: tính mục đích, tính tổ chức và tính kế hoạch cao, tính hiệuquả, tính biệt lập tương đối hay tính lý tưởng hóa các giá trị xã hội, tínhchuyên biệt cho từng đối tượng hay tính phân biệt đối xử theo sự phát triểntâm lý và thể chất

1.2.3.2 Khái niệm quản lý nhà trường

Các nhà nghiên cứu giáo dục trong và ngoài nước đã đưa ra các kháiniệm về quản lý nhà trường như sau:

M.I Kônđacôp cho rằng: “Không đòi hỏi một định nghĩa hoàn chỉnh,chúng ta hiểu quản lý nhà trường (công việc nhà trường) là một hệ thống xãhội – sư phạm chuyên biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có

kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sốngnhà trường, nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu các mặt xã hội – kinh tế, tổchức sư phạm của quá trình dạy và học, giáo dục thế hệ đang lớn lên”[29]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý trường học là thực hiện đườnglối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhàtrường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mụctiêu đào tạo đối với ngành giáo dục với thế hệ trẻ và với từng học sinh”[19]

Tác giả Thái Văn Thành: “ Quản lý nhà trường là quản lý vi mô, nó làmột hệ thống con của quản lý vĩ mô: Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường cóthể hiểu là một chuỗi tác động hợp lý (có mục đích, tự giác, hệ thống, có kế

hoạch) mang tính tổ chức – sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên

và học sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằmhuy động họ cùng cộng tác, phối hợp, tham gia vào mọi hoạt động của nhàtrường nhằm làm cho quá trình này vận hành tối ưu để đạt được những mụctiêu dự kiến” [40, tr 7]

Như vậy, quản lý nhà trường chính là QLGD trong một phạm vi xác định, đó là nhà trường (đơn vị giáo dục) Quản lý nhà trường là một hoạt

động được thực hiện trên cơ sở những quy luật chung của quản lý, đồng thời

có những nét riêng mang tính đặc thù của giáo dục Do đó quản lý nhà trườngcần vận dụng tất cả các nguyên lý chung của QLGD để đẩy mạnh mọi hoạtđộng của nhà trường theo mục tiêu đào tạo

Mục đích của quản lý nhà trường là đưa nhà trường từ trạng thái đang

có tiến lên một trạng thái phát triển mới bằng phương thức xây dựng và pháttriển mạnh mẽ các nguồn lực phục vụ cho việc tăng cường chất lượng giáodục Mục đích cuối cùng của QLGD là tổ chức quá trình giáo dục có hiệu quả

để đào tạo lớp trẻ thông minh, sáng tạo, năng động, tự chủ, biết sống và phấnđấu vì hạnh phúc của bản thân và của xã hội[19]

Tóm lại: Nhà trường là một thành tố cơ bản của hệ thống giáo dục nênquản lý nhà trường cũng được hiểu như là một bộ phận của QLGD Thực chấtcủa quản lý nhà trường suy cho cùng là tạo điều kiện cho các hoạt động trongnhà trường vận hành theo đúng mục tiêu, tính chất của nhà trường xã hội chủnghĩa ở Việt Nam

1.2.4 Khái niệm quản lý hoạt động dạy học

1.2.4.1 Khái niệm hoạt động

“Hoạt động là sự tương tác tích cực giữa chủ thể và đối tượng, nhằmbiến đối tượng theo mục tiêu mà chủ thể đặt ra Quá trình chủ thể tác độngvào đối tượng nhằm tạo ra sản phẩm”[38]

1.2.4.2 Khái niệm hoạt động dạy học

HĐDH là hoạt động chuyên biệt do người thầy thực hiện theo phươngthức nhà trường, nhằm giúp người học lĩnh hội tri thức, kinh nghiệm của xãhội loài người, tạo ra sự phát triển tâm lý và hình thành nhân cách

“HĐDH của giáo viên là hoạt động tổ chức điều khiển của giáo viên đối với hoạt động nhận thức của học sinh Hoạt động dạy của giáo viên không chỉ là truyền thụ tri thức mà điều quan trọng là tổ chức, điều khiển nhận thức của học sinh nhằm hình thành trong mỗi học sinh tri thức, kỹ năng,

kỹ xảo, thái độ, hành vi”[31].

Trong giờ dạy người thầy phải chọn lọc kiến thức cơ bản để khắc sâu;PPDH phải đa dạng, linh hoạt, các hình thức dạy học phải phong phú, phù hợpvới đối tượng, phục vụ đắc lực cho PPDH

“Dạy tốt” có nghĩa là thông qua sự truyền đạt nội dung trí dục, thầy chỉđạo sự phát triển bên trong của trò, thầy làm cho trò biết biến “cái chỉ đạo bênngoài” thành “cái chỉ đạo bên trong” của bản thân

1.2.4.3 Khái niệm quản lý hoạt động dạy học

Quản lý HĐDH là hệ thống những tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong nhà trường, nhằm khai thác tận dụng tốt nhất năng lực và các điều kiện, làm cho HĐDH trong nhà trường hướng tới việc đạt mục tiêu giáo dục.

1.3 Một số vấn đề lý luận liên quan đến công tác quản lý trường THCS

1.3.1 Khái quát về trường trung học cơ sở

1.3.1.1 Nhiệm vụ, quyền hạn của trường trung học cơ sở

Điều 3, Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông vàtrường phổ thông có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số:12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3 /2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đàotạo) có quy định:

Trường trung học có những quyền hạn và nhiệm vụ sau đây:

1 Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mụctiêu, chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dungcác hoạt động giáo dục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượnggiáo dục

2 Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật

3 Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường;quản lý học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

4 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

5 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục.Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục

6 Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quyđịnh của Nhà nước

7 Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xãhội

8 Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

9 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của phápluật

1.3.1.2 Mục tiêu giáo dục trung học cơ sở

Điều 27-Luật Giáo dục – Năm 2005, có quy định về mục tiêu giáo dụcTHCS, là: “Giáo dục THCS nhằm giúp cho học sinh củng cố và phát triểnnhững kết quả của giáo dục tiểu học, có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và

những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trunghọc phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”[12].

1.3.1.3 Nội dung giáo dục trung học cơ sở

Điều 28 - Luật Giáo dục – Năm 2005, có quy định về nội dung của giáodục THCS: “Giáo dục THCS phải củng cố, phát triển những nội dung đã học

ở tiểu học, đảm bảo cho học sinh có những hiểu biết phổ thông cơ bản vềtiếng Việt, toán, lịch sử dân tộc; kiến thức khác về khoa học xã hội, khoa học

tự nhiên, pháp luật, tin học ngoại ngữ, có những hiểu biết cần thiết tối thiểu về

kỹ thuật và hướng nghiệp”[12]

1.3.1.4 Phương pháp giáo dục trung học cơ sở

Giáo dục THCS là một cấp học trong giáo dục phổ thông, do vậyphương pháp giáo dục THCS không tách rời với phương pháp giáo dục phổthông nói chung

Điều 28 -Luật Giáo dục – Năm 2005, có quy định: “Phương pháp giáodục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của họcsinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phươngpháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đếntình cảm, đem lại niềm hứng thú học tập cho học sinh”[12]

1.3.2 Đặc điểm lao động sư phạm của người giáo viên trung học

cơ sở

Lao động của người GV nói chung là loại lao động đặc thù, khác vớicác dạng lao động khác Sản phẩm của lao động này là nhân cách của ngườihọc, đáp ứng yêu cầu của xã hội

Đối tượng lao động của người GV THCS là HS từ 11 đến 14, 15 tuổi.Đây là thời kỳ phức tạp và quan trọng trong quá trình phát triển của mỗi cánhân Thời kỳ này có một vị trí đặc biệt, vì nó là thời kỳ chuyển tiếp từ tuổi

thơ sang tuổi trưởng thành Người GV THCS vừa là nhà giáo dục, vừa là nhàtâm lý luôn gần gũi giúp đỡ các em hình thành nhân cách một cách tốt nhất.

Công cụ lao động của người GV là trí tuệ và nhân cách của chính mình

1.3.3 Chức năng quản lý của hiệu trưởng trường trung học cơ sở

Có 4 chức năng cơ bản:

1.3.3.1 Chức năng kế hoạch hóa

Đây là chức năng quan trọng nhất đối với HT Nó có vai trò định hướngcho toàn bộ các hoạt động, là cơ sở để huy động tối đa các nguồn lực cho việcthực hiện các mục tiêu và là căn cứ cho việc kiểm tra đánh giá quá trình thựchiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường và từng cá nhân của quá trình quản

lý

Kế hoạch hóa là quá trình xác định các mục tiêu phát triển giáo dục củanhà trường và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó.Khi tiến hành chức năng lập kế hoạch, người HT cần hoàn thành được hainhiệm vụ là xác định đúng những mục tiêu cần để thực hiện sứ mạng nhàtrường và quyết định được những biện pháp có tính khả thi (phù hợp với quanđiểm, đường lối theo từng giai đoạn phát triển của đất nước) và biến kế hoạch

đó thành hiện thực

Nội dung chủ yếu của lập kế hoạch trong quản lí trường, lớp gồm có:

- Xác định mục tiêu và phân tích mục tiêu

- Xây dựng kế hoạch thực hiện mục tiêu (lập bảng gồm các cột - mục

và các hàng - nội dung hoạt động)

- Triển khai thực hiện các hoạt động trong kế hoạch (giao việc, hướngdẫn, giám sát, thúc đẩy thực hiện các hoạt động cụ thể đã vạch ra ở bảng kế

hoạch)

- Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch (đánh giá, tổng kết việcthực hiện kế hoạch, báo cáo trước tập thể và cơ quan quản lý cấp trên)

Như vậy, lập kế hoạch là việc đưa toàn bộ hoạt động quản lý vào kếhoạch, trong đó chỉ rõ các bước đi, biện pháp thực hiện và bảo đảm các nguồnlực để đạt tới các mục tiêu của tổ chức.

1.3.3.2 Chức năng tổ chức

Công việc tổ chức là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn lực theonhững cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu đã đề ra; nócũng là một quá trình triển khai, điều phối các công việc, các mối quan hệ đểthực hiện một công việc

Cấu trúc tổ chức là tổng hợp các bộ phận, đơn vị và cá nhân khác nhau

có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau được chuyên môn hoá, có quyền hạn vàtrách nhiệm nhất định được bố trí theo các cấp và các khâu khác nhau, nhưngcùng nhằm bảo đảm thực hiện các chức năng quản lý và cùng hướng vào đíchchung

Trong quản lý giáo dục nói chung hay quản lý trường, lớp nói riêng cóthể xác định cấu trúc tổ chức theo các kiểu mô hình khác nhau

Tổ chức thực hiện kế hoạch thực chất là xác định câu trả lời cho câu hỏi

ai làm, phân công phân nhiệm như thế nào và điều phối công việc, lực lượng

ra sao để hoàn thành kế hoạch, đạt mục tiêu dự kiến

Để thực hiện được vấn đề phân phối và sắp xếp nguồn lực nói chung,nguồn nhân lực nói riêng, chức năng tổ chức thực hiện những nội dungsau:

- Xác định cấu trúc tổ chức của hệ quản lý

- Xây dựng và phát triển đội ngũ nhân sự (giáo viên và công nhân viên)

- Xác định cơ chế hoạt động và các mối quan hệ của tổ chức

- Tổ chức các hoạt động một cách khoa học và triển khai kế hoạch vạchra

1.3.3.3 Chức năng chỉ đạo

Là quá trình điều khiển, tác động, gây ảnh hưởng tới hành vi, thái độcủa những người bị quản lí nhằm đạt tới các mục tiêu mà người quản lí đãđịnh với sự huy động tối đa tiềm năng của các cá nhân, các bộ phận trong tổchức.

- Thực hiện quyền chỉ huy (giao việc) và hướng dẫn triển khai cácnhiệm vụ

- Thường xuyên đôn đốc, động viên và kích thích

- Giám sát và điều chỉnh

- Thúc đẩy các hoạt động phát triển

Việc cần thiết trong quá trình chỉ đạo của người HT là tạo điều kiệnthuận lợi về cơ sở vật chất, thiết bị cũng như các điều kiện khác nhằm giúpcho các đối tượng phát triển (có được sự đổi mới trong phương pháp và đạt tớicác mục tiêu với chất lượng cao)

1.3.3.4 Chức năng kiểm tra

Kiểm tra trong quản lý là quá trình xem xét các hoạt động và kết quảcác hoạt động thực tiễn để thực hiện các nhiệm vụ; mặt khác cũng nhằm đánhgiá thực trạng, phát hiện những sai lệch và đưa ra những quyết định điềuchỉnh nhằm giúp các đối tượng hoàn thành nhiệm vụ và góp phần đưa toàn bộ

hệ thống được quản lý tới một trình độ cao hơn

Kiểm tra là quá trình xem xét, thu thập thông tin ngược về đối tượngkiểm tra nhằm đánh giá và điều chỉnh để đảm bảo cho các hoạt động đạt tớicác mục tiêu của tổ chức

Đánh giá là việc xác định chuẩn mực; phân tích thông tin; so sánh kếtquả kiểm tra của việc thực hiện với chuẩn mực đã đề ra và đo lường chúng

Điều chỉnh là việc tư vấn (uốn nắn, sửa chữa); thúc đẩy (phát huy thànhtích tốt); hoặc xử lý (các vi phạm)

Theo tính chất hoạt động của kiểm tra với các vụ việc diễn ra trong quátrình biến đổi có thể phân loại kiểm tra theo hai loại là: kiểm tra phát hiện -sửa chữa và kiểm tra phòng ngừa - ngăn chặn Quá trình kiểm tra thực hiệntheo hai giai đoạn cơ bản là: xác định mục đích và quy trình kiểm tra và pháthiện mức độ thực hiện mục tiêu của các đối tượng kiểm tra

- So sánh giữa việc thực hiện và kế hoạch chỉ đạo

- So sánh giữa tiến độ học tập với kế hoạch giảng dạy, chương trình vànội dung quy định

- Điều chỉnh kế hoạch hoặc phát huy kết quả bước đầu đã chỉ đạo từviệc đổi mới phương pháp giảng dạy đến các công việc khác trong nhàtrường

1.3.4 Nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng trường trung học

cơ sở

Điều 19, Điều lệ trường THCS, trường trung học phổ thông và trườngphổ thông có nhiều cấp học quy định của HT có nhiệm vụ và quyền hạn sau:

a) Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;

b) Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường được quy định tạikhoản 3 Điều 20 của Điều lệ này;

c) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thựchiện kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trướcHội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

d) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấntrong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hộiđồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;

đ) Quản lý giáo viên, nhân viên; quản lý chuyên môn; phân công côngtác, kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khenthưởng, kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng giáo

viên, nhân viên; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động giáo viên, nhânviên theo quy định của Nhà nước;

e) Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổchức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, ký xác nhận học bạ, kýxác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh tiểu học (nếu có) củatrường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật họcsinh;

g) Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;

h) Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên,nhân viên, học sinh; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động củanhà trường; thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục của nhà trường;

i) Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động củangành; thực hiện công khai đối với nhà trường;

k) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ

và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật

1.3.5 Các mối quan hệ của hiệu trưởng trường trung học cơ sở 1.3.5.1 Quan hệ giữa hiệu trưởng và hội đồng trường

Điều 53 – Luật Giáo dục – Năm 2005, có quy định: “Hội đồng trườngđối với trường công lập, hội đồng quản trị đối với trường dân lập, trường tưthục (sau đây gọi chung là hội đồng trường) là tổ chức chịu trách nhiệm quyếtđịnh về phương hướng hoạt động của nhà trường, huy động, giám sát việc sửdụng các nguồn lực dành cho nhà trường, gắn nhà trường với cộng đồng và xãhội, bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục [12]

Điều 20 của Điều lệ trường THCS, trường trung học phổ thông vàtrường phổ thông có nhiều cấp học quy định: “Hội đồng trường công lập cócác nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

a) Quyết nghị về mục tiêu, chiến lược, các dự án, kế hoạch và phươnghướng phát triển của nhà trường;

b) Quyết nghị về quy chế hoặc sửa đổi, bổ sung quy chế tổ chức và hoạtđộng của nhà trường để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt;

c) Quyết nghị về chủ trương sử dụng tài chính, tài sản của nhà trường; d) Giám sát việc thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường, việcthực hiện quy chế dân chủ trong các hoạt động của nhà trường; giám sát cáchoạt động của nhà trường [4]

Nhiệm kỳ của Hội đồng trường là 5 năm, Chủ tịch Ủy ban nhân dânquận huyện ra quyết định thành lập Hội đồng trường đối với trường THCS.Hằng năm, nếu có yêu cầu đột xuất về việc thay đổi nhân sự, Hiệu trưởng làmvăn bản đề nghị người có thẩm quyền ra quyết định bổ sung, kiện toàn Hộiđồng trường

Hiệu trưởng nhà trường có trách nhiệm thực hiện các quyết nghị củaHội đồng trường Nếu Hiệu trưởng không nhất trí với quyết nghị của Hộiđồng trường phải kịp thời báo cáo xin ý kiến cơ quan quản lý giáo dục cấptrên trực tiếp của nhà trường Trong thời gian chờ ý kiến của cơ quan có thẩmquyền, Hiệu trưởng vẫn phải thực hiện theo quyết nghị của Hội đồng trườngđối với những vấn đề không trái với pháp luật hiện hành và Điều lệ này

HT có thể đề nghị để Chủ tịch Hội đồng trường triệu tập họp bấtthường

1.3.5.2 Quan hệ giữa hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng

Điều 19, Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiềucấp học cũng quy định nhiệm vụ và quyền hạn của phó HT như sau:

a) Thực hiện và chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về nhiệm vụ đượcHiệu trưởng phân công;

b) Cùng với Hiệu trưởng chịu trách nhiệm trước cấp trên về phần việcđược giao;

c) Thay mặt Hiệu trưởng điều hành hoạt động của nhà trường khi đượcHiệu trưởng uỷ quyền;

d) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ

và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật

Quan hệ giữa HT và các phó HT là quan hệ chỉ huy chấp hành Phó HT

là người thực hiện các quyết định của HT, đồng thời tham mưu giúp HT điềuhành, quản lý nhà trường

1.3.5.3 Quan hệ giữa hiệu trưởng và tổ chuyên môn

Điều 16, Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiềucấp học cũng quy định: “Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viênchức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn chohọc sinh của trường trung học được tổ chức thành tổ chuyên môn theo mônhọc, nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng cấp học THCS, THPT.Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạocủa Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của tổ chuyênmôn và giao nhiệm vụ vào đầu năm học.”[4]

Nhiệm vụ của tổ chuyên môn:

a) Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫnxây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học,phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trường;

b) Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá,xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp giáo viêntrung học và các quy định khác hiện hành;

c) Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó;

d) Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

HT bổ nhiệm và giao nhiệm vụ cho tổ trưởng đồng thời HT cũng làthành viên của tổ chuyên môn Tổ trưởng cùng với các tổ phó giúp HT quản

lý sát chuyên môn của từng bộ môn Do đó, HT cần lựa chọn người có nănglực để bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó chuyên môn có đầy đủ khả năng hoàn thànhtốt nhiệm vụ

1.3.5.4 Quan hệ giữa hiệu trưởng và giáo viên

Theo điều 30, Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông cónhiều cấp học: “Giáo viên trường trung học là người làm nhiệm vụ giảng dạy,giáo dục trong nhà trường, gồm: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, giáo viên bộmôn, giáo viên làm công tác Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (bí thư,phó bí thư hoặc trợ lý thanh niên, cố vấn Đoàn), giáo viên làm tổng phụ tráchĐội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (đối với trường trung học có cấp tiểuhọc hoặc cấp THCS), giáo viên làm công tác tư vấn cho học sinh.”[4]

GV là lực lượng “giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượnggiáo dục”[12] trong nhà trường Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ theo quy định

GV bộ môn theo quy định GV bộ môn phải “thực hiện quyết định của HT,chịu sự kiểm tra của HT”[4]; GVCN còn phải “báo cáo thường kỳ hoặc độtxuất về tình hình của lớp với HT”[4]; GV tổng phụ trách “có nhiệm vụ tổchức các hoạt động của đội ở nhà trường và phối hợp hoạt động với địaphương”[4]

HT cần thể hiện tính dân chủ trong quản lý, tôn trọng nhân cách GV,tôn trọng tính sáng tạo của GV, khuyến khích tinh thần hợp tác trong nhàtrường, quan tâm đến việc bồi dưỡng GV, nâng cao phẩm chất và năng lựccủa họ

1.3.5.5 Quan hệ giữa hiệu trưởng và Đội Thiếu niên Tiền phong

Dù là tuổi nhỏ, nhưng Đội vẫn là tổ chức quần chúng độc lập HT cầntạo điều kiện và thời gian cho Đội hoạt động, tham gia chọn cán bộ liên chiđội Tạo điều kiện hỗ trợ bồi dưỡng cán bộ Đội.

1.3.5.6 Quan hệ giữa hiệu trưởng và chi bộ Đảng

HT – dù là Đảng viên hay không đều quán triệt một nguyên tắc cơ bảncủa công tác quản lý trường học là “tổ chức Đảng Cộng sản Việt nam trongnhà trường lãnh đạo nhà trường”[12] Sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng trongtrường học thể hiện ở ba mặt: lãnh đạo chính trị, lãnh đạo tư tưởng, lãnh đạo

tổ chức HT phải thường xuyên báo cáo cho chi bộ về tình hình hoạt động củanhà trường, phải chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương của đảng và các nghịquyết của chi bộ

HT đóng góp tích cực vào việc nâng cao trình độ, năng lực, tác dụngcủa Đảng viên để thật sự là lực lượng nòng cốt về chuyên môn Cần quan tâmđến việc lựa chọn Đảng viên để bồi dưỡng thành cán bộ lãnh đạo Phối hợpvới các đoàn thể tích cực đóng góp xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh,giới thiệu quần chúng ưu tú để chi bộ bồi dưỡng kết nạp vào Đảng

1.3.5.7 Quan hệ giữa hiệu trưởng và công đoàn

Công đoàn là tổ chức quần chúng trong nhà trường, chịu sự lãnh đạocủa Chi bộ Đảng HT cần tôn trọng tính độc lập của công đoàn, quan hệ vớicông đoàn là quan hệ bình đẳng, hợp tác

HT phải tạo điều kiện cho Công đoàn hoạt động, phải nghiêm túc bànbạc với Công đoàn, tôn trọng quyền chủ động của Công đoàn trong việc pháthuy tác dụng trong chuyên môn… Đồng thời với tư cách là đoàn viên côngđoàn HT phải tích cực thực hiện nghị quyết công đoàn, gương mẫu tham giasinh hoạt và các hoạt động của Công đoàn

1.3.5.8 Quan hệ giữa hiệu trưởng và Ban đại diện cha mẹ học sinh

Điều 46, Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiềucấp học quy định:

1 Mỗi lớp có một Ban đại diện cha mẹ học sinh tổ chức trong mỗi nămhọc gồm các thành viên do cha mẹ, người giám hộ học sinh cử ra để phối hợpvới giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên bộ môn trong việc giáo dục học sinh

2 Mỗi trường có một Ban đại diện cha mẹ học sinh được tổ chức trongmỗi năm học gồm một số thành viên do các Ban đại diện cha mẹ học sinhtừng lớp cử ra để phối hợp với nhà trường thực hiện các hoạt động giáo dục.[4]

Cha mẹ học sinh là lực lượng quan trọng nhất đóng góp cùng nhàtrường giáo dục HS thông qua ban đại diện Kết hợp với nhà trường giáo dục

HS là trách nhiệm của cha mẹ HS Nếu ở nhà trường trẻ em được giáo dụcnhững đức tính xã hội thì ở gia đình những mầm móng đầu tiên của đức tính

đó nẩy nở HT cần thấy được vai trò quan trọng của lực lượng giáo dục này đểphối hợp thật tốt với Ban đại diện cha mẹ học sinh của từng lớp, của nhàtrường trong công tác giáo dục HS và hoạt động giáo dục khác

Ngoài các mối quan hệ trên đây, HT còn có những mối quan hệ vớichính quyền địa phương, với các cấp QLGD… Giải quyết hài hòa các mốiquan hệ giúp cho hoạt động giáo dục của nhà trường phát triển tốt hơn, đóchính là nhiệm vụ của người quản lý

1.3.6 Các mặt quản lý của hiệu trưởng trường trung học cơ sở

Căn cứ vào nhiệm vụ của HT THCS được quy định trong điều lệ trườngTHCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học Ta có thể phânchia hoạt động quản lý của HT THCS bao gồm các mặt sau:

1.3.6.1 Quản lý hoạt động dạy và học

Hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò là hai hoạt động trungtâm của một quá trình dạy học, là hai hoạt động khác nhau nhưng thống nhất

với nhau trong tương tác giữa thầy và trò, dạy và học cùng lúc diễn ra trongnhững điều kiện vật chất – kỹ thuật nhất định.

Quản lý hoạt động dạy và học là quản lý quá trình dạy của GV và quátrình học của HS Đây là hai quá trình thống nhất gắn bó hữu cơ

Quá trình dạy và học là tập hợp những hành động liên tiếp của GV vàcủa học sinh được GV hướng dẫn Những hành động này nhằm làm cho HS tựgiác nắm vững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và trong quá trình đó phát triểnnăng lực nhận thức, nắm được các yếu tố của văn hóa lao động trí óc và chântay, hình thành những cơ sở của thế giới quan và nhân sinh quan đúng đắn.[25]

1.3.6.2 Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

“Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hệ thống các hoạt động tậpthể, nhóm HS với những mục tiêu đã được xác định để tiến hành bồi dưỡngtình cảm, đạo đức, những kỹ năng thực hành trong cuộc sống, cũng như cũng

cố, bổ sung hoàn thiện những tri thức mà HS đã được học, được tiếp thu quacác giờ học ở trên lớp Qua đó hoàn thiện quy trình sư phạm toàn diện thốngnhất, gớp phần phát triển toàn diện nhân cách của HS một cách tích cựcnhất”[31]

Chúng ta đã biết đặc thù của loại hình giáo dục hoạt động ngoài giờ lênlớp là có nhiều nội dung phong phú cập nhật với đời sống chính trị, xã hội,hình thức giáo dục đa dạng, dễ hấp dẫn, phù hợp với lứa tuổi, phạm vi tiếnhành rộng rãi không bị gò ép trong một khuôn khổ nhất định, dễ dàng tạo ranhững khả năng liên kết, phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoàinhà trường Vì vậy nếu tiến hành tổ chức tốt các hoạt động này một cách khoahọc, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi thì hiệu quả giáo dục sẽ rấtcao, góp phần hoàn thành một cách tốt nhất mục tiêu đào tạo của cấp học

HT với vai trò là một người phối hợp và điều hành quản lý các hoạtđộng ngoài giờ lên lớp một cách có hiệu quả nhất cần phải giám sát, điều hànhhoạt động của tổng phụ trách, của GVCN, đồng thời phối hợp với các tổ chứcđoàn thể trong và ngoài nhà trường một cách hợp lý.

1.3.6.3 Quản lý hoạt động phát triển đội ngũ

Đội ngũ là “tập hợp một số đông người cùng chức năng hoặc nghềnghiệp thành một lực lượng”[33] Các thành phần của đội ngũ trong nhàtrường THCS chính là cán bộ, GV, nhân viên

Quản lý đội ngũ là một mặt cấu thành của hoạt động quản lý đề cập đếncon người trong tổ chức Trong nhà trường, đó chính là việc chăm lo xâydựng, quản lý đội ngũ GV, cán bộ, nhân viên

Đội ngũ GV là lực lượng chủ yếu giữ vai trò rất quan trọng trong việcthực hiện mục tiêu và kế hoạch đào tạo, là người có ảnh hưởng trực tiếp đến

sự thành công hay thất bại của nhà trường Vì vậy việc chăm lo xây dựng độingũ GV là nhiệm vụ trung tâm, là ưu tiên hàng đầu trong công tác quản lý nhàtrường HT nhận thức được vị trí của công tác này, đầu tư công sức và trí tuệcho công tác này sẽ thu được những thành công trong công tác quản lý trườnghọc

1.3.6.4 Quản lý cơ sở vật chất

Cơ sở vật chất (CSVC) là hệ thống các phương tiện vật chất và kỹ thuậtcần thiết được GV và HS sử dụng để hoạt động dạy và học, giáo dục nhằm đạtđược mục tiêu đã đặt ra Nó bao gồm nhiều loại: phòng học, bàn ghế, bảng, cơ

sở thực hành, dụng cụ thí nghiệm, các phòng chức năng, sách báo tư liệu, đồdùng thiết bị dạy học…

CSVC đóng một vai trò quan trọng trong việc quyết định chất lượnggiáo dục Bởi vì nó là một thành tố của quá trình sư phạm, nó có quan hệtương hỗ với các thành tố khác của quá trình dạy học

HT trường THCS cần nhận thức đúng đắn về ý nghĩa của hệ thống cơ

sở vật chất kỹ thuật của nhà trường để có các biện pháp quản lý theo yêu cầu

đủ về CSVC, sử dụng và bảo quản tốt để sử dụng được lâu bền

Nguồn tài chính có thu như: học phí, dịch vụ, lao động sản xuất…

Công tác quản lý tài chính ở các trường THCS nhằm nâng cao đượcchất lượng và hiệu quả giáo dục trong nhà trường Đây là yêu cầu hàng đầutrong công tác quản lý tài chính của nhà trường nhằm mục tiêu phát triển nhâncách HS, tạo ra các giá trị nhân cách mới của sức lao động, tạo ra sự làm việc

kỹ cương, tình thương, trách nhiệm trong đời sống nhà trường, tạo ra sự gắn

bó giữa nhà trường và đời sống cộng đồng

Việc đảm bảo thu, chi, chấp hành các quy định tài chính dù nguồn tàichính lấy từ Ngân sách nhà nước, vốn xã hội hay vốn gia đình học sinh điềuphải thực hiện minh bạch, công khai, đúng mục tiêu, cân đối được thu, chi

1.4 Cơ sở lý luận của công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học cơ sở

1.4.1 Nội dung công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học cơ sở

Công tác quản lý HĐDH là vấn đề cốt lõi của quá trình quản lý nhàtrường nói chung và trường THCS nói riêng bao gồm các nội dung cơ bảnsau: