KHẢO SÁT TÌNH HÌNH VÀ GHI NHẬN KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ MỘT SỐ BỆNH VỀ DA THƯỜNG GẶP TRÊN CHÓ TẠI PHÒNG KHÁM PET PLUS GÒ VẤP – HỒ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH**************** CHUYÊN ĐỀ KHẢO SÁT TÌNH HÌNH VÀ GHI NHẬN KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ MỘT SỐ BỆNH VỀ DA THƯỜNG GẶP TRÊN CHÓ TẠI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

****************

CHUYÊN ĐỀ

KHẢO SÁT TÌNH HÌNH VÀ GHI NHẬN KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ MỘT SỐ BỆNH VỀ DA THƯỜNG GẶP TRÊN CHÓ TẠI PHÒNG

KHÁM PET PLUS GÒ VẤP – HỒ CHÍ MINH

Sinh viên thực hiện :

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

VIỆN KHOA HỌC ỨNG DỤNG – HUTECH

****************

KHẢO SÁT TÌNH HÌNH VÀ GHI NHẬN KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ MỘT SỐ BỆNH VỀ DA THƯỜNG GẶP TRÊN CHÓ TẠI PHÒNG KHÁM PET PLUS GÒ VẤP – HỒ CHÍ MINH

Giáo viên hướng dẫn

TS NGUYỄN VĂN PHÁT

Tháng 07/2021

MỤC LỤC

Chương 1.CHƯƠNG 1 : MỞ ĐẦU 3

1.1.Đặt vấn đề 3

1.2.Mục đích và yêu cầu 4

1.2.1.Mục đích 4

1.2.2.Yêu cầu 4

Chương 2.TỔNG QUAN 6

2.1.Sơ lược về Cấu trúc và chức năng da 6

2.1.1.Da và các bộ phận phụ thuộc 6

2.1.2.Cấu trúc da 6

2.1.3.Các bộ phận phụ thuộc da 7

2.2.2.1.4 Chức năng chung của da 8

2.3.Một số bệnh da thường gặp trên chó 8

2.3.1.Nhiễm trùng da do vi khuẩn (Pyoderma) 8

2.3.2.Viêm da do Demodex 10

2.3.3.Viêm da do Sarcoptes 11

2.3.4.Nấm da 12

Chương 3.NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 13

3.1.Thời gian và địa điểm khảo sát 13

3.2.Đối tượng khảo sát 13

3.2.1.Phương tiện khảo sát 13

3.2.2.Nội dung nghiên cứu 14

3.3.Các chỉ tiêu theo dõi và công thức tính 14

3.4.Các phương pháp tiến hành 15

3.4.1.Phân loại chó đến khám và điều trị 15

3.4.2.Lập hồ sơ bệnh án 15

3.4.3.Khám lâm sàng 16

Chương 4.CHƯƠNG 4 : Kết Quả và Thảo Luận 18

4.1.Tỷ Lệ mắc bệnh về da trên chó 18

4.2.Tỷ lệ chó mắc bệnh theo lứa tuổi 19

4.3.Tỷ lệ Chó mắc bệnh theo giới tính 20

4.4.Tỷ lệ chó mắc bệnh theo giống 21

4.5.Kết quả điều trị 22

4.5.1.kết quả điều trị 22

Chương 5.CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 23

5.1.KẾT LUẬN 23

5.2.Đề nghị 24

TÀI LIỆU THAM KHẢO 25

Chương 1 MỞ ĐẦU

1.1 Đặt vấn đề

Trọng tâm nuôi dưỡng và nuôi dưỡng thú cưng trong nhà, người chủ nuôi nóquan tâm đến sức khỏe và những thay đổi khác thường của thú Có những hiệu ứngphải để ý và quan sát kỹ thuật mới phát hiện kịp thời, nhất là các triệu chứng về datrên chó Trong thực tế nhóm bệnh về da chiếm tỷ lệ cao và ít nguy hiểm hơn so vớicác biến bệnh phổ biến ở đường tiêu hóa, hô hấp, nhưng nhóm bệnh gây khó chịungứa ngáy cho thú và làm thay đổi tính cách của chúng đồng thời làm mất tính thẩm

mỹ ngoại hình Có rất nhiều nguyên nhân gây bệnh trên da Nguyên nhân của bệnhnhóm đôi khi có liên quan đến nhau như: sự hiện diện của một số vi khuẩn trên da,

kí sinh trên da gây ảnh hưởng xấu đến da hoặc nấm da có thể dễ dàng nhìn thấybằng mắt thường Lứa tuổi của thú cũng ảnh hưởng không ít đến tỷ lệ mắc bệnh vềda

Nếu phát hiện sớm và đúng điều trị cho nhóm bệnh này thường có kết quảcao Đặc biệt sử dụng xà phòng dành riêng cho chó tắm rữa hàng tuần, có tác dụngphòng ngừa và điều trị các bệnh về trên chó làm vi khuẩn và nấm không có cơ hộiphát triển và gây bệnh Với sự hướng dẫn của TS Nguyễn Văn Phát chúng tôi thựchiện đề tài: "Khảo sát tình hình và ghi nhận kết quả điều trị một số bệnh về dathường gặp trên chó tại phòng khám Pet Plus Gò Vấp – Hồ Chí Minh" nhằm tìmhiểu kỹ hơn bệnh về da trên chó

1.2 Mục đích và yêu cầu

1.2.1 Mục đích

Tìm hiểu các yếu tố liên quan đến các bệnh về da trên chó tại phòng khámPet Plus Gò Vấp thành phố Hồ Chí Minh

Khảo sát tình hình, những dấu hiệu lâm sàn cận lâm sàng, cận lâm sàng vàmức độ các trường hợp bệnh về da trên chó Theo dõi ghi nhận kết quả từ đó đưa ranhững phác đồ điều trị thích hợp cho từng loại bệnh.

Ngoài ra góp phần vào những nghiên cứu về các bệnh da thường gặp trênchó, các ghi nhận tổng hợp trong đề tài còn bổ sung nguồn tài liệu về bệnh ngoài datrên chó

Chương 2 TỔNG QUAN

2.1 Sơ lược về Cấu trúc và chức năng da

Hình 2.1 Cấu tạo da trên chó

Cấu tạo da chó gồm ba phần: Bề mặt da, Lớp thượng bì, Lớp trung bì

Cấu tạo của da có 3 lớp chính: Lớp biểu bì (hay lớp ngoài cùng), Lớp trung

bì, Lớp hạ bì Phần quang trọng khác của da bao gồm phần phụ da như long vàmóng vuốt, các cơ dưới da và mỡ

2.1.3 Các bộ phận phụ thuộc da

+ Lớp biểu bì lớp ngoài cùng trên da:

Bảo vệ da khỏi tác động bên ngoài và vật chất lạ Lớp biểu bì bao gồm tế bào sừngKeratinocytes, các tế bào Langerhans và các tế bào Merkel Mỗi một tế bào điều cóchức năng đặc biệt

Lớp biểu bì khác nhau về độ dày và khu vực tiếp xúc môi trường nhiều hơn, Khuvực đầu và lưng thường có lớp biểu bì dày hơn khu vực nách và bụng Khi tế bàongoài sừng hóa chết, tế bào khác trưởng thành hơn sẽ tiến hành thay thế chúng + Lớp trung bì cấu tạo da của chó

Đây là lớp da nằm dưới lớp biểu bì và kết nối các lớp biểu bì với lớp hạ bì bên Nócũng phục vụ như hàng rào bảo vệ giữa lớp biểu bì và hạ bì

+ Nang Lông: nằm trong lớp biểu bì của da và được cấu tạo từ 20 loại tế bàokhác nhau Mõi loại đều có chức năng riêng biệt Nang lông có 1 sợi trung tâm vàđược bao quanh bởi 3 đến 15 sợi lông thứ cấp nhỏ hơn, tất cả đều được mọc ra từ 1

lỗ chân lông Bệnh tật, thiếu dinh dưỡng, thuốc điều trị và môi trường cũng ảnh

hưởng đến nang lông và sự phát triển của nó Bộ lông sẽ bảo vệ da khỏi ánh sángmặt trời, tia cực tím và giúp điều chỉnh nhiệt độ cơ thể

+ Tuyến Bã nhờn: Tiết ra một chất bã nhờn vào nang lông và lên da Nhữngvùng gần bàn chân, sau gáy, mông, cằm và khu vực đuôi là những vùng tuyến bãnhờn phát triển Bã nhờn là một hỗn hợp axit béo giúp giữ cho da của chó mềm mại,

ẩm ướt và đàn hồi Bã nhờn tạo một lớp bóng cho da và lông

2.2 2.1.4 Chức Năng chung của da

Da của chó là cơ quan lớn nhất và đặt biệt quan trọng nhất cơ thể, nó có tácdụng bảo vệ cũng như tránh các tác hại từ môi trường bên ngoài như: va chạm cơhọc sự xâm nhập của vi khuẩn gây bệnh Ngăn cảm sự sâm nhập của tia tử ngoại vàhóa chất Cung cấp cảm giác về áp lực, nhiệt độ, độ đau, tiếp xúc Tham gia các quátrình trao đổi chất, hô hấp nhờ mạng lưới mao mạch và các tuyến nằm ở da

Da của chó cũng giúp duy trì môi trường trong cơ thể Tùy vào tuổi tác vàgiống loài, da có thể chiếm từ 12% - 24 % trọng lượng cơ thể của một chú chó

Nguyên nhân phổ biến:

Nhiễm trùng da do vi khuẩn xảy ra khi bề mặt da bị phá vỡ, da bịthương do tiếp xúc mãn tính với độ ẩm, các vi khuẩn bình thường trên da chó

bị thay đổi hoặc thay đổi lưu lượng máu dẫn đến da bị suy giảm hoặc hệthống miễn dịch bị bị đàn áp.

Viêm da mủ thường là thứ phát sau viêm da dị ứng và phát triển thànhcác vết trầy xước trên bề mặt da do gãi. Ở chó thường phát triển bệnh viêm

da mủ ở những vùng lông mỏng như bẹn và nách. Bọ chét, bọ ve, nấm menhoặc nấm da, bệnh tuyến giáp hoặc mất cân bằng nội tiết tố, di truyền, có thểlàm tăng nguy cơ chó bị viêm da mủ

Các dấu hiệu lâm sàng:

Các dấu hiệu lâm sàng phổ biến nhất liên quan đến viêm da mủ là

sần hoặc mụn mủ hình thành trên da chó. Những tổn thương này thường dễnhìn thấy bằng mắt thường. Chúng thường có màu đỏ và nổi lên, với trungtâm chứa đầy mủ màu trắng

Các dấu hiệu khác bao gồm lớp vảy hình tròn, các mảng da khô hoặcbong tróc, rụng lông và ngứa. Ở các giống chó lông ngắn, bộ lông có thể nhô

ra hoặc mọc thành từng mảng

Chẩn đoán:

Chẩn đoán bệnh viêm da mủ thường dựa trên các dấu hiệu lâm sàng và

tiền sử bệnh của thú cưng. Các xét nghiệm bổ sung, chẳng hạn như xét nghiệm máu

để xác định xem thú cưng có mắc bệnh nội tiết như suy giáp hoặc suy vỏ thượngthận (bệnh Cushing), tế bào học da, nuôi cấy da và xét nghiệm độ nhạy kháng sinhhay không cũng như cấy nấm. Trong các trường hợp liên quan đến viêm da dị ứng,các xét nghiệm có thể được thực hiện để xác định các bệnh dị ứng cụ thể của chó

Điều trị:

Phương pháp điều trị điển hình cho bệnh viêm da mủ là liệu pháp kháng

sinh trong tối thiểu từ ba đến bốn tuần. Trong các trường hợp mãn tính hoặc táiphát, điều quan trọng là phải thực hiện cấy da và kiểm tra độ nhạy kháng sinh đểđảm bảo rằng loại kháng sinh thích hợp được sử dụng

Các loại thuốc kháng sinh thông thường thường bao gồm amoxicillin,cephalexin và clindamycin trong khi các vi khuẩn kháng nhiều hơn có thể sẽ cầnđến một loại thuốc như registerfloxacin (Baytril®).

Điều trị tại chỗ bao gồm thuốc xịt và dầu gội có chứa benzoyl peroxide,lưu huỳnh với axit salicylic hoặc chlorhexidine có thể cần được thực hiện từ 1 đến 2lần mỗi tuần trong ba đến bốn tuần. Ngoài ra, điều quan trọng là vật nuôi của bạnphải có đệm lót sạch sẽ, khô ráo. Nếu dị ứng là nguyên nhân cơ bản, thuốc khánghistamine hoặc steroid liều thấp hơn có thể được sử dụng đồng thời trước khi xácđịnh các loại thuốc dài hạn hơn

2.3.2 Viêm da do Demodex

Viêm da Demodex hay còn được gọi là Mange Demodectic, là một sự pháhoại trên da gây nên bởi những con ve chó Chúng thường là những con ve nhỏ xíu,tám chân, hình ống trụ dài, ký sinh trong nang lông và tuyến dầu của da chó

Triệu chứng:

Thường thấy ở trước mắt, sống mũi và khuỷu chân hoặc vùng da dưới bụng.Ngoài ra có thể thấy rụng lông mảng nhỏ ở đuôi, trên lưng, sau gáy, trên người chó Nhẹ: xuất hiện các vùng rụng lông hoặc một khu vực Da chó rụng lông, dàylên, đóng vảy, ngứa, xuất hiện các vảy gàu

Nặng: gây bệnh toàn thân, chó ngứa ngáy, da viêm đỏ, có mụn mủ Da có thểchảy dịch huyết tương lỏng (do tuyến bã nhờn bị ăn sâu) và có mùi hôi đặc trưng

… sau khi tắm cần được sấy khô.

Trường hợp chó bị viêm da toàn thân, dạng mủ tiêm thêm kháng sinh: BIO –GENTA , LINSPEC 5/10, CLAFOTAX… chống nhiễm trùng kế phát

- Dùng BIO – METASAL tiêm giúp chó phục hồi nhanh sau khi bệnh, tăng khảnăng chống lại stress và tăng sức đề kháng cho chó

Chăm sóc theo dõi nên bao gồm cạo da để liên tục theo dõi sự hiện diện của

bọ ve và kiểm tra tiến trình điều trị. Với các trường hợp mãn tính kéo dài, có thể cầndùng thuốc thường xuyên

2.3.3 Viêm da do Sarcoptes

Sarcoptic mange là do một loài ve ký sinh (Sarcoptes scabiei) đào hangngay bên dưới bề mặt da. Những con ve này vùi vào da của chó trưởng thành khỏemạnh và chó con, ăn vật chất bên trong và trên da. Sarcoptic mange còn được gọi

là bệnh ghẻ và là bệnh lây truyền từ động vật sang người, có nghĩa là nó là mộtbệnh truyền từ vật nuôi sang người

Nguyên nhân:

Bệnh viêm da do Sarcoptes được lây truyền thông qua động vậy trunggian là ve chó Ve chó hút máu của động vật bị bệnh và lưu giữ mầm bệnh.Khi động vật khỏe mạnh tiếp xúc hoặc chơi đùa với động vật mắc ghẻ Ve sẽ

di chuyển từ cơ thể động vật mắc sang cơ thể của động vật khỏe mạnh tiếnhành hút máu và vô tình truyền mầm bệnh sang động vật khỏe mạnh

Bệnh ghẻ cũng được truyền lây qua nhau thai từ mẹ sang con.

Triệu chứng:

Sự hiện diện của bọ ve gây ngứa dữ dội. Con chó sẽ nhai và cào da liêntục. Điều này dẫn đến việc rụng một lượng lớn lông, đặc biệt là ở chân vàbụng. Cuối cùng, da sẽ trở nên dày lên và sẫm màu hơn

Thường xuyên ngứa, gãi liên tục có thể dẫn đến trầy xước da hình thành

mủ Rụng lông đặc biệt có thể thấy rõ ở những chú cún lông dầy và dài.Rụng lông rất nhanh tạo thành những mảng lông dầy mỏng khác nhau Da cónhững nốt phát ban Hình thành vảy hoặc lớp vỏ ở những vùng bị ảnh hưởng

Điều trị:

Thuốc bôi tại chỗ lên một hoặc hai nốt khi con vật đang khô. Các loại thuốc

này được áp dụng sau mỗi 14-30 ngày Một số ví dụ về các loại thuốc bôi này baogồm selamectin, imidacloprid và moxidectin, fipronil trong số nhiều loại khác

Cũng giống như thuốc bôi, có nhiều loại thuốc uống để điều trị  Các loạithuốc uống này có thể được kê đơn dưới dạng chất lỏng, thuốc viên  Một số loạithuốc uống này bao gồm milbemycin, afoxolaner, fluralaner, sarolaner  

Để ngăn ngừa tái nhiễm, hãy vứt bỏ bất kỳ bộ đồ giường, nệm nơi chó củabạn ngủ, hoặc giặt thường xuyên những gì chó hay tiếp xúc

Là một dạng bệnh ngoài da ở chó rất phiền phức Chúng sẽ làm tổn thươngvùng da khiến chó bị ngứa ngáy, nhiễm trùng và rụng lông Chó thường dùng châncủa mình gãi lên các vùng bị ngứa với tần xuất ngày càng nhiều Thuật ngữ "Nấm"xuất phát từ các mảng tròn có thể hình thành ở bất cứ đâu, nhưng thường được tìmthấy trên đầu, bàn chân, tai và chân trước của chó. Viêm, các mảng vảy và rụnglông thường bao quanh tổn thương. Chó con dưới một tuổi là đối tượng dễ mắcbệnh nhất

Nguyên nhân:

Nguyên nhân chính dẫn đến bệnh nấm ở chó là do chủ của chó chưa giữ gìn

vệ sinh sạch sẽ chỗ ở cho chó Chỗ ở của chó có thể bị ẩm mốc và nằm lên vùngnước đái của của có thể làm viêm da gây mủ Chó bị bụi bẩn lâu ngày không tắmlàm cho chó bị virut, vi sinh vật nhỏ kí sinh lên da làm chó bị ngứa gãi gây tổnthương vùng da Và xảy ra nhiều nhất đối với những loài chó có bộ lông dài và xù

NGHIÊN CỨU

3.1 Thời gian và địa điểm khảo sát

Thời gian khảo sát: Từ ngày 20/02/2021 đến ngày 15/04/2021

Địa điểm khảo sát: Tại phòng khám Pet Plus Gò Vấp thành phố Hồ ChíMinh

3.2 Đối tượng khảo sát

Tất cả các giống chó có biểu hiện bất thường về da được chủ nuôi mang đếnkhám và điều trị tại phòng khám Pet Plus Gò Vấp thành phố Hồ Chí Minh

3.2.1 Phương tiện khảo sát

Tại Phòng Khám thú y Petplus (430 Nguyễn Thái Sơn , P5 gò vấp )

3.2.2 Trang thiết bị và dụng cụ chuẩn đoán

Trang thiết bị, dụng cụ chẩn đoán : Kính hiển vi, lam , lưỡi dao phẫu thuật ,lưỡi lam,

3.2.3 Dược Phẩm

Dược phẩm điều trị nấm : itraconazole , ketoconazole

Dược phẩm điều trị sarcoptes: selamectin, imidacloprid và moxidectin,fipronil

Dược phẩm điều trị demodex: ivermertin 1% , amoxilline …

Một số thuốc điều trị hiện nay : thuốc xịt : Alkin Mitecyn , viên uống :Nexgard , Bravecto

3.2.4 Nội dung nghiên cứu

3.2.4.1 Nội dung khảo sát 1: Quan sát các trường hợp lâm sàng các bệnh

về da trên chó theo nhóm giống, độ tuổi, giới tính

Tỷ lệ bệnh da trên chó (%):

Phân loại các bệnh về da so với tổng số chó đến khám (%):

Phân loại theo nhóm giống (%)

Phân loại theo giới tính (%)

Phân loại theo lứa tuổi (%)

Phân loại các loại bệnh về da (%) và nguyên nhân gây bệnh

3.2.4.2 Nội dung khảo sát 2: Đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị của các bệnh về da trên chó

Tỷ lệ chó khỏi các bệnh về da trên chó sau quá trình điều trị (%)

Tỷ lệ chó khỏi theo cụ thể từng dạng bệnh như: Viêm da do Demodex, Viêm

7 Tỷ lệ điều trị thành công (%) = Số điều trị bệnh về da khỏi/ Tổng số ca bệnh về

da điều trị x 100

3.4 Các phương pháp tiến hành

3.4.1 Phân loại chó đến khám và điều trị

Trong quá trình nghiên cứu, chó được phân loại như sau:

Nhóm giống: Chó ngoại – chó nội

Giới tính: Đực – cái

Lứa tuổi phân làm các nhóm:

Dưới một tuổi

Từ một đến 5 năm tuổi

Trên 5 năm tuổi

3.4.2 Lập hồ sơ bệnh án

Hỏi và ghi nhận rõ những thông tin cần thiết:

Về chủ nuôi: Tên, địa chỉ và số điện thoại

Về bệnh sử

Vật nuôi: Tên, giống (nội – ngoại), giới tính (đực – cái), lứa tuổi (dưới 1 nămtuổi, từ 1 đến 5 năm tuổi, trên 5 năm tuổi), tiêm phòng, thời gian xảy ra bệnh, cáctriệu chứng đã thấy (nổi mẫn đỏ, tiết dịch mủ, …), thuốc đã dùng để điều trị, chămsóc và nuôi dưỡng, sự tái phát sau điều trị

Điều trị : + Chó nhỏ có thể điều trị bằng itraconazole đường uống (5mg / kg,một lần mõi ngày) Chó lớn có thể điều trị bằng ketoconazole (5mg/ kg, một lần mỗingày) hoặc terbinafine (30-40mg / kg, một lần mõi ngày)

+ Có thể kèm theo tắm trị nấm như : hantox , shampoo…

+ Ngoài ra vấn đề về môi trường cũng rất quan trọng, cần sịt khửtrùng mầm bệnh, chỗ chó hay nằm , xung quanh nhà , tiêu diệt triệt để mầm bệnhtránh tái nhiểm

Viêm da do demodex

Khám cả trực tiếp vào vùng da bị tổn thương dưới ánh sáng tự nhiên, hay bị

ở quanh mắt, dưới bẹn 4 chân , chú ý mùi, tính chất của dịch tiết, hình thái của da.Kết hợp dùng đèn soi lên vùng da bị tổn thương để xác định tình trạng da, hình tháicủa mẩn đỏ, dịch tiết, tình trạng của lông, để xác định sơ bộ về trình trạng da

 Viêm da Demodex cục bộ:  Loại này gây ra tình trạng viêm da có giới hạn,

thường trên một số bộ phận cụ thể như vùng đầu, vùng mặt chó Vùng rụng

lông chỉ khoảng 5 – 12 điểm nhỏ Loại này thường hay gặp ở chó con