Một số tác giả nhận xét rằng: Việc huấnluyện kỹ thuật động tác nhảy xa kiểu ỡn thân, trớc tiên phải huấn luyện thểlực trong đó huấn luyện tố chất sức mạnh tốc độ và khả năng phối hợp vận
Trang 1Trờng đại học vinh Khoa Giáo dục thể chất
Sinh viên thực hiện : Lê Thị Thanh Vân
Đặt vấn đề
Xã hội đang bớc vào thời kỳ hội nhập, thời kỳ của nền kinh tế tri thức,thời kỳ công nghệ thông tin, thời kỳ khoa học kỹ thuật đang phát triển nh
vũ bão.Theo luồng phát triển đó đất nớc ta cũng gặt hái đợc nhiều thành quả
to lớn trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc Hiện naychúng ta đang tiếp tục đổi mới và phát triển để phục vụ mọi nhu cầu củacon ngời, trên cơ sở hoàn thành mục tiêu dân giàu, nớc mạnh, xã hội công
Trang 2bằng, dân chủ văn minh Để đạt đợc điều đó chúng ta là những con ngời
đang sống trong xã hội cần phải học tập, rèn luyện và tu dỡng để đáp ứngvới nhu cầu hội nhập của đất nớc Trong đó có vấn đề quan trọng hàng đầu
và không thể thiếu đó là sức khoẻ con ngời
Nền giáo dục TDTT là một bộ phận hết sức quan trọng của hệ thốngGDTC góp phần to lớn đối với sự phát triển của xã hội nớc ta Nó vừa tăngcờng sức khoẻ, giúp phát triển con ngời toàn diện, trở thành ngời công dân
có ích cho xã hội, có ý chí, lòng dũng cảm để xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc
Nó còn góp phần nâng cao vị thế của nớc nhà trên trờng quốc tế, bằng cácgiải đấu lớn ở đó các vận động viên có cơ hội đợc thử sức mình và đem vinhquang về cho đất nớc Nhng để đạt đợc điều đó trớc hết phải có con ngời
XHCN, phải có sức khoẻ nh chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy: Sức khoẻ“Sức khoẻ
là vốn quý nhất của xã hội, bảo vệ và tăng cờng sức khoẻ cho con ngời là nhiệm vụ trọng tâm, nhiệm vụ hàng đầu của ngành TDTT” Sức khoẻ đảm
bảo cho con ngời phát triển toàn diện về đức- trí- thể- mỹ, có sức khoẻ là có tấtcả Đây cũng là mục tiêu mà nhà nớc đề ra và cần đợc quan tâm giải quyết
Trong cuộc vận động toàn dân tập thể dục bác Hồ nói rằng: Những ng“Sức khoẻ ời dân yếu ớt sẽ làm cho cả nớc yếu ớt đi một phần, mỗi ngời dân mạnh khoẻ sẽ làm cho cả nớc mạnh khoẻ thêm Khi có sức khoẻ thì giữ gìn dân chủ, xây dựmg n-
ớc nhà, xây dựng đời sống mới, việc gì có sức khoẻ cũng thành công ” Bác Hồxem sức khoẻ là cơ sở, là nền tảng, là động lực thúc đẩy sự phát triển của
là cơ sở để phát triển các tố chất nh :nhanh- mạnh- bền- khéo léo
Bộ môn điền kinh gồm nhiều môn, trong đó môn nhảy xa ỡn thân làmôn đợc tập luyện và thi đấu rộng rãi Là môn học chính khoá trong trơng
Trang 3trình phổ thông, là nội dung thi đấu ở các giải từ trung ơng đến địa phơng.Tuy nhiên thành tích đạt đợc cha cao,nguyên nhân là còn mắc nhiều sai lầmtrong khi thực hiện kỹ thuật Những sai lầm đã trở thành thói quen xấu khó
có thể sửa chữa, hoặc sửa chữa mất nhiều thời gian
ở nớc ta việc nghiên cứu áp dụng các phơng pháp, phơng tiện tiên tiếnvào tập luyện và giảng dạy, đặc biệt trong các trờng phổ thông vấn đềnghiên cứu một số bài tập bổ trợ nhằm sửa chữa những sai lầm thờng mắctrong học kĩ thuật nhảy xa ỡn thân vẫn còn nhiều hạn chế
Xuất phát từ những vấn đề trên và để làm phong phú và nâng cao chất ợng giải dạy môn nhảy xa, chúng tôi mạnh dạn đi vào nghiên cứu đề tài:
l-Nghiên cứu một số bài tập nhằm sửa chữa những sai lầm thờng mắc trong học kĩ thuật nhảy xa ỡn thân cho nam học sinh lớp11 trờng THPT Thạch Thành1-Thanh Hoá.
Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, qua quá trình sử dụng các
ph-ơng pháp khoa học đề tài nghiên cứu với 2 mục tiêu:
1 Lựa chọn một số bài tập nhằm sửa chữa những sai lầm thờng mắc
trong học kỹ thuật nhảy xa ỡn thân cho nam học sinh trờng THPT ThạchThành 1- Thanh Hoá
2 Đánh giá hiệu quả các bài tập đã đợc nghiên cứu lựa chọn.
Trang 4Chơng I: Tổng quan
1.1 Những quan điểm huấn luyện kỹ thuật nhảy xa kiểu ỡn thân
Có nhiều quan điểm khác nhau về phơng pháp huấn luyện kỹ thuật củacác giáo viên và huấn luyện viên Một số tác giả nhận xét rằng: Việc huấnluyện kỹ thuật động tác nhảy xa kiểu ỡn thân, trớc tiên phải huấn luyện thểlực trong đó huấn luyện tố chất sức mạnh tốc độ và khả năng phối hợp vận
động đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện sớm kỹ thuật động tác.Trong thực tế qua quá trình nghiên cứu của nhiều tác giả cho thấy: Việchình thành và hoàn thiện kỹ thuật, kỹ năng, kỹ xảo trong môn điền kinhngoài việc phát triển các tố chất thể lực có liên quan thì cần phải chú trọngtới quá trình hình thành kỹ năng, kỹ xảo vận động Do kỹ năng, kỹ xảo làyếu tố cấu thành và đóng vai trò chủ yếu trong việc hoàn thiện kỹ thuật
động tác Qua nghiên cứu đã xác định cơ sở hình thành nên kỹ năng, kỹ xảovận động trong tập luyện môn nhảy xa kiểu ỡn thân
Nh chúng ta đã biết kỹ năng vận động của tất cả các hoạt động thểthao nói chung và trong nhảy xa nói riêng đợc hình thành và phát triển donhiều yếu tố trong đó yếu tố kỹ thuật đóng vai trò quan trọng Trong học kỹthuật động tác để hình thành nên kỹ năng vận động phải trãi qua 3 giai
đoạn:
Giai đoạn 1 : Giai đoạn lan toả.
Là giai đoạn mà các quá trình thần kinh, phản ứng trả lời còn cha đợcchọn lọc nhiều nhóm cơ thừa bị lôi cuốn vào hoạt động Đây là giai đoạnlựa chọn và phối hợp các cử động đơn lẻ thành mọt động tác thống nhất.Trong giai đoạn này hng phấn dễ khuếch tán sang các vùng thần kinh khác,cơ thể cha phân biệt đợc chính xác các kích thích có điều kiện khác nhau.Chính vì thế trong giai đoạn này các sai lầm thờng xảy ra, sai lầm lặp đi lặplại sẽ dẫn đến sự định hình động tác sai và trở thành cố tật ở thời kỳ nàyngời giáo viên cần có ngay biện pháp sửa chữa kịp thời để học sinh tránhmắc phải sai lầm ngay từ đầu
Giai đoạn 2 : Giai đoạn tập trung hng phấn.
Sau nhiều lần lập lại, hiện tợng khuếch tán của các quá trình thần kinhgiảm dần đi Hng phấn chỉ tập trung vào những vùng nhất định Động tác đ-
ợc phối hợp tốt hơn, các động tác thừa bị ức chế dần, động tác bắt đầu đợc
định hình nhng còn cha đợc cũng cố vững chắc nên rễ bị rối loạn khi điều
Trang 5kiện thực hiện bị thay đổi hay không thuận lợi Trong giai đoạn này ngờigiáo viên cần tập trung chú ý nhiều hơn để uốn nắn cho học sinh Nếu th-ờng xuyên đờng dây liên lạc tạm thời trên vỏ não ngày càng ổn định đểnhanh chóng chuyển sang giai đoạn tự động hoá.
Giai đoạn 3 : Giai đoạn ổn định.
Là giai đoạn mà động tác đợc cũng cố vững chắc và trở thành kỹ năngvận động, việc thực hiện ngày càng tự động hoá, không có các động tácthừa Lúc này trên vỏ não xuất hiện các đờng dây liên hệ tạm thời giữa cáctrung tâm thần kinh Lúc này ngời tập nắm vững kỹ thuật động tác họ biến
kỹ năng vận động thành kỹ xảo, họ thực hiện động tác từ đầu đến cuối theo
ý muốn của bản thân một cách hoàn hảo chính xác tính nhịp điệu cao Họbiết phối hợp và sử dụng một cách hợp lý, tiết kiệm năng lựơng cho bảnthân, tiếp tục trở thành tự động hoá
Tuy nhiên phải chú ý rằng: Tính bền vững của kỹ xảo vận động chỉ
có giá trị kỹ thuật động tác đúng
Để nâng cao hiệu quả của bài tập nhằm sửa chữa những sai lầm thờngmắc cho học sinh trong quá trình giảng dạy kỹ thuật nhảy xa ỡn thân ngờigiáo viên cần phải biết vận dụng bài tập vào thời điểm nào, giai đoạn nào củaquá trình hình hành kỹ năng
1.2 Mối quan hệ giữa huấn luyện thể lực và kỹ thuật trong việc nâng cao thành tích kỹ thuật nhảy xa ỡn thân
Quá trình nghiên cứu, để đạt đợc những thành tích nhảy xa caothì phải phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố quan trọng và chiếm vị trí cao nhất
là thể lực và kỹ thuật Thể lực và kỹ thuật luôn luôn gắn bó mật thiết với nhau
Để có thành tích thể thao tốt thì thiếu một trong hai yếu tố thể lực và kỹ thuật sẽkhông đợc mà phải có sự kết hợp hài hoà giữa thể lực và kỹ thuật
Trong quá trình tập luyện thể thao nói chung và nhảy xa nói riêngmuốn hoàn thiện kỷ thuật thì phải phát huy tố chất thể lực Với nhảy xa ỡnthân thì thể lực là khâu gián tiếp tác động đến thành tích, nhng muốn hoànthiện kỹ thuật giai đoạn bay trên không thì phải phát huy sức mạnh tốc độngay từ giai đoạn chạy đà giậm nhảy, chạy đà tốc độ không cao sẽ dẫn đếngiậm nhảy yếu, giậm nhảy yếu thì không đủ thời gian góc độ bay cho giai
đoạn bay trên không và dẫn đến hiệu quả lần nhảy không cao Chúng ta đãbiết rằng khi kỹ thuật đạt đến trình độ cao nó sẽ là nguyên nhân trực tiếp
Trang 6dẫn đến việc phát triển nhanh thành tích và thể lực, có ý nghĩa tác dụnggián tiếp đến việc phát triển và đạt thành tích đỉnh cao.
Tóm lại: trong quá trình giảng dạy và huấn luyện ngời giáo viên và
huấn luyện viên phải biết kết hợp chặt chẽ giữa 2 yếu tố thể lực và kỹ thuậtthì mới đạt đợc thành tích cao
1.3 Xu hớng đổi mới phơng pháp dạy học
Xã hội công nghiệp hoá hiện đại hoá hịên nay đòi hỏi nguồn nhânlực phát triển toàn diện để đáp ứng nhu cầu đó Đảng và nhà nớc ta khôngngừng đổi mới trong mọi lĩnh vực đặc bịêt là đổi mới GD
Xu hớng đổi mới phơng pháp giảng dạy hiện nay theo phơng hớng:Lấy ngời học làm trung tâm thì nguyên tắc “Sức khoẻtơng tác đa chiều, đa đối tợng"
tỏ rõ tính u việt của nó "tơng tác đa chiều đa đối tợng" là sự tác động qualại không chỉ một chiều giữa thầy với trò (thầy-trò) mà còn có sự tác độngtrở lại của trò với thầy Và giữa ngời học với nhau (trò-trò) mà còn có sự tác
động trở lại của trò và thầy thầy) và giữa nhiều học trò với nhau trò) trong quá trình giáo dục nói chung và trong giảng dạy một môn học cụthể nói riêng
Nhà trờng chú trọng: Đầu t, khuyến khích cho giáo viên cải tiến
ph-ơng pháp giảng dạy, đẩy mạnh cải tiến cách học của học sinh, sinh viên
Phơng pháp học tích cực chủ động sáng tạo, yêu cầu đối với ngờihọc trong đổi mới phơng pháp giảng dạy
Ngời học nhìn ngời dạy để tìm ra cách học cho chính mình theo địnhhớng đổi mới PPGD Phát huy tích cực chủ động của học sinh, giáo viênphải có trách nhiệm hơn với học sinh
Quan điểm đổi mới PPGD theo quan điểm lấy ngời học làm trungtâm đang phát triển, là yếu tố khách quan phù hợp với xu thế phát triển củaxã hội
Phải phát huy tính tích cực chủ động học tập của học sinh tự giác vàhứng thú học tập
Phải làm cho ngời học nắm đựơc kiến thức cơ bản, khoa học, hiểu bài
và biết vận dụng những kiến thức đó để đa vào thực tiễn
Phải làm cho học sinh có khả năng vừa học tập vừa nghiên cứu, có thói quen và kỹ năng tự học, đọc sách tham khảo tài liệu
1.4 Đặc điểm của kỹ thuật
Trang 7Nhảy xa là hoạt động không có chu kỳ bao gồm nhiều động tác liênkết với nhau một cách chặt chẽ từ chạy đà - giậm nhảy - bay trên không -rơi xuống đất Kỹ thuật nhảy xa ỡn thân là kỹ thuật khó và phức tạp, phùhợp với những ngời nhảy có trình độ tập luyện cao
Trong quá trình giảng dạy và huấn luyện nhảy xa ỡn thân đợc chialàm 4 giai đoạn:
- Giai đoạn chạy đà
- Giai đoạn giậm nhảy
- Giai đoạn bay trên không
- Giai đoạn rơi xuống đất
Để có thành tích nhảy xa tốt thì ngời tập phải biết phối hợp chặt chẽcác giai đoạn với nhau Tốc độ chạy đà là tiền đề cho cơ sở giậm nhảy, chạy
đà phải bảo đảm tốc độ chính xác, tính ổn định và phải tạo đ ợc tốc độ nằmngang lớn nhất và tạo đợc điều kiện thuận lợi nhất cho giai đoạn giậm nhảy(ở 6 - 8 bớc cuối)
ở giai đoạn giậm nhảy, chạy đà phải thay đổi hớng của trọng tâm cơthể từ t thế chạy sang t thế bay ý nghĩa của giai đoạn giậm nhảy là tạo ratốc độ bay ban đầu lớn nhất và có góc độ bay hợp lý, vì giai đoạn giậmnhảy quyết định đến thành tích nên để giậm nhảy tốt ngời nhảy phải biết phốihợp kỹ thuật và có sự chuẩn bị về sức mạnh tốc độ Yêu cầu của nhảy xa làphải kéo dài thời gian bay trên không của trọng tâm cơ thể nhờ sự nổ lực củangời nhảy trong chạy đà và giậm nhảy Nh vậy, để có thành tích tốt thì khi kếtthúc giậm nhảy phải tạo đợc tốc độ bay ban đầu và góc độ bay ban đầu hợp lýtối đa Trong khi bay do không có điểm tựa nên mọi hoạt động của ngời nhảykhông làm thay đổi quỹ đạo bay nhờ hoạt động bồi thờng :
X =
P B
L P
Trong đó X : là hoạt động bồi thờng
Trang 8thời đánh tay và thân trên gập nhiều về phía trớc để giúp không bị đỗ ngời
ra phía sau làm ảnh hởng đến thành tích
Tóm lại: Nhảy xa ỡn thân là một kỹ thuật phức tạp, là sự liên kết
chặt chẽ các giai đoạn Vì vậy trong huấn luyện và giảng dạy việc hoàn thiện các giai đoạn kỹ thuật là nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu đợc Nếu kỹ thuật sai sẽ dẫn đến định hình động tác sai và khó sửa
1.5.Các công trình nghiên cứu có liên quan
Việc nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng các bài tập nhằm sửa chữa những sai lầm thờng mắc trong học kỹ nhảy xa ỡn thân, vẫn đang còn hạn chế Có một số công trình nghiên cứu liên quan đến việc nâng cao thành tích và kỹ thuật trong học nhảy xa kiểu ỡn thân nh:
- Lựa chọn một số bài tập phát triển sức mạnh tốc độ nhằm nâng cao thành tích nhảy xa ỡn thân cho nam học sinh lớp 11 Tác giả: Nguyễn Hữu Tùng
- Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao hiệu quả chất ợng học tập môn nhảy xa kiểu ỡn thân cho nam học sinh THPT.Tác giả:
l-Đặng Hữu Thứ
- Nghiên cứu ứng dụng một số bài bổ trợ nhằm khắc phục những sai lầm ờng mắc trong học kỹ thuật giai đoạn trên không của nhảy xa kiểu ỡn thân cho nam học sinh lớp 11 Tác giả: Bùi Hoài An
Song do kỹ thuật nhảy xa kiểu ỡn thân phức tạp đòi hỏi sự phối hợp của toàn bộ kỹ thuật 4 giai đoạn Cho nên việc nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm sửa chữa những sai lầm thờng mắc khi học kỹ thuật nhảy xa ỡn thân vẫn còn nhiều hạn chế, các công trình nghiên cứu cha đề cập đến sửa chữa sai lầm cho từng giai đoạn Vì vậy việc nghiên cứu lựa chọn các bài tập nhằm sửa chữa những sai lầm thờng mắc trong học kỹ thuật nhảy xa kiểu ỡn thân vẫn đang là vấn đề cấp thiết
Trang 9Chơng II: Đối tợng và phơng pháp nghiên cứu 2.1 Đối tợng nghiên cứu
Để giải quyết đề tài này chúng tôi tiến hành nghiên cứu trên một tập thểgồm 40 học sinh nam lớp 11 trờng THPT Thạch Thành I- Thanh Hoá
2.2 Phơng pháp nghiên cứu
2.2.1.Phơng pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
Mục đích sử dụng phơng pháp này là để thông qua các tài liệu,sáchchuyên môn cũng nh các thông tin khoa học có liên quan đến đề tài, có đợccơ sở lý luận phục vụ cho việc lựa chọn các bài tập bổ trợ nhằm sửa chữanhững sai lầm của học kỹ thuật nhảy xa ỡn thân cho nam học sinh trờngTHPH Thạch Thành I- Thanh Hoá Chúng tôi đã tham khảo nhiều nguồn tàiliệu khác nhau để tổng hợp và dẫn dắt trong đề tài
2.2.2 Phơng pháp phỏng vấn và tọa đàm
Là phơng pháp mà chúng tôi sử dụng để phỏng vấn các giáo viên thểdục của trờng THPT Thạch Thành I, các huấn luyện viên và các chuyên giahuấn luyện nhảy xa Các vấn đề phỏng vấn tập trung vào việc xác định cácyêu cầu lựa chọn các bài tập bổ trợ nhằm sửa chữa những sai lầm thờngmắc và độ tin cậy của các bài tập đó Mặt khác thông qua hình thức dùngphiếu phỏng vấn chúng tôi có thêm cơ sở thực tiễn để ứng dụng các bài tậpvào thực tiễn giảng dạy, huấn luyện
2.2.3.Phơng pháp quan sát s phạm
Trong quá trình nghiên cứu tại trờng đã sử dụng phơng pháp quan sát
s phạm, dự giờ các thầy cô, các chuyên gia, các giảng viên giảng dạy bộmôn điền kinh, đặc biệt là trong quá trình học môn nhảy xa ỡn thân, qua đóphát hiện ra những sai lầm thờng mắc và nguyên nhân dẫn đến những sailầm đó để xác định và vận dụng những bài tập bổ trợ nhằm sửa chữa nhữngsai lầm trong môn nhảy xa ỡn thân, làm cơ sở cho việc tổ chức thực hiệncông việc nghiên cứu
2.2.4 Phơng pháp sử dụng các bài thử
- Mục đích của phơng pháp này là dùng để xác định sự biểu hiện cácchỉ số về tác dụng của các bài tập bổ trợ trớc và sau thực nghiệm Trong đềtài này chúng tôi sử dụng các bài thử sau:
- Bật xa tại chỗ
- Kiểm tra thành tích kỹ thuật nhảy xa ỡn thân
Trang 10Qua thực nghiệm so sánh về thành tích và kỹ thuật giữa hai nhóm
tr-ớc và sau khi thực nghiệm.Từ đó đa ra kết luận
b A
n n
X X T
Trang 11- Nếu|Ttính | < Tbảng thì sự khác biệt không có ý nghĩa ở ngỡng P > 5%.
2.3 Địa điểm nghiên cứu
Tại trờng Đại Học Vinh và trờng THPT Thạch Thành I- Thanh Hoá
2.4 Thiết kế nghiên cứu
Chúng tôi tiến hành nghiên cứu với đối tợng nghiên cứu là học sinhlớp 11B11 trờng THPT Thạch Thành I với số lợng nghiên cứu là 40 học sinh.Chúng tôi tiến hành chia đối tợng nghiên cứu làm 2 nhóm: nhóm đối chứng(n= 20) và nhóm thực nghiệm (n=20) Chúng tôi sử dụng 2 test để đá giá kỹthuật và đánh giá hiệu quả khi học kỹ thuật nhảy xa ỡn thân trong 7 tuầnthực nghiệm
- Test 1: Bật xa tại chỗ
- Test 2: Kiểm tra thành tích kỹ thuật nhảy xa ỡn thân
Tuần đầu tiên chúng tôi tiến hành kiểm tra trình độ ban đầu củanhóm đối tợng nghiên cứu bằng cách cho kiểm tra 2 test trên và tiến hànhphỏng vấn các thầy cô giáo và các chuyên gia về các vấn đề có liên quan
đến đề tài
Cuối tuần thứ nhất chúng tôi bắt đầu áp dụng các bài tập của mình và
áp dụng cho đến tuần thứ 8 chúng tôi tiến hành kiểm tra lại 2 test
Đối tợng nghiên cứu
Nhóm đối chứng (n=20) Nhóm thực nghiệm(n=20)
- Nhgiên cứu và
áp dụng các bài tập nâng cao hiệu quả học kỹ thuật nhảy xa ỡn thân.
Mục tiêu nghiên cứu 1.lựa chọn một số bài tập nhằm sửa chữa những sai lầm thờng mắc trong học
kỹ thuật nhảy xa ỡn
thân
2 Đánh giá các bài tập đã đợc nghiên cứu lực chọn
Trang 12Sơ đồ thiết kế nghiên cứu
Chơng IIi : kết quả nghiên cứu và bàn luận
3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập nhằm sửa chữa những sai lầm thờng mắc trong học kỹ thuật nhảy xa -
ỡn thân cho nam học sinh lớp 11 trờng THPT Thạch Thành I –ThanhThanh Hoá
- Cấu trúc của cơ (thiết diện sinh lý của sợi cơ )
- Nguồn năng lợng yếm khí
- Quá trình điều hoà thần kinh cơ
Sức nhanh là một tổ hợp thuộc tính chức năng của con ngời Nó quy
định chủ yếu và trực tiếp đặc tính tốc độ động tác cũng nh thời gian phảnứng vận động
Ngời ta phân biệt 3 hình thức thể hiện sức nhanh sau:
- Thời gian tiềm tàng của phản ứng vận động
- Tốc độ động tác đơn
- Tần số động tác
Các hình thức đơn giản của sức nhanh tơng đối độc lập với nhau Đặcbiệt những chỉ số về thời gian phản ứng vận động hầu nh không tơng quanvới tốc độ động tác Những hình thức thể hiện trên là thể hiện các năng lựctốc độ khác nhau
Trang 13Trong thực tiễn thờng thấy sức nhanh đợc thể hiện tổn hợp Trong độngtác đợc phối hợp phức tạp thì tốc độ không chỉ phụ thuộc vào sức nhanh màcòn bị chi phối bởi nhiều yếu tố khác: Sức mạnh, sức bền, khéo léo Vì vậytốc độ động tác hoàn chỉnh chỉ thể hiện gián tiếp sức nhanh của con ngời.Cho nên trong phân tích đánh giá sức nhanh cần căn cứ mức độ phát triểncủa từng hình thức đơn giản của nó
* Cơ sở sinh lý:
+ Sức mạnh:
Sức mạnh đợc biểu hiện bằng mức độ co cơ lớn nhất để khắc phụctrọng tải bên ngoài
Sức mạnh chịu ảnh hởng của các yếu tố:
- Số lợng đơn vị vận động tham gia vào căng cơ
- Chế độ co cơ của các đơn vị vận động đó
- Chiều dài ban đầu của sợi cơ trớc lúc co
Ngoài ra sức mạnh còn chịu ảnh hởng của các yếu tố thần kinh trung
-ơng điều khiển sự co cơ và phối hợp vận động giữa các cơ
Sức mạnh trong nhảy xa rất quan trọng nhằm nâng cao sức mạnh đểkhắc phục yếu tố thể lực ( là một trong những nguyên nhân chính dẫn đếnsai lầm trong học kỹ thuật nhảy xa ).Trong giảng dạy TDTT cho học sinhTHPT chủ yếu sử dụng các bài tập động lực, phải tạo ra nhiều đơn vị vận
động tham gia vào vận động hoặc có thể dùng phơng pháp tập lặp lại nângvật nặng, trọng tải nhẹ sau đó tăng dần
+ Sức nhanh:
Sức nhanh là khả năng thực hiện động tác trong một khoảng thời gianngắn nhất Sức nhanh chịu ảnh hởng độ linh hoạt của các quá trình thầnkinh và tốc độ co cơ Trong hoạt động TDTT tốc độ và sức mạnh có liênquan mật thiết với nhau Mức độ phát triển sức mạnh ảnh hởng rõ rệt đếnsức nhanh Trong nhảy xa thành tích phụ thuộc vào sự phối hợp hợp lý giữa
2 tố chất trên
Cơ sở sinh lý để phát triển sức nhanh là tăng cờng độ linh hoạt và tốc
độ dẫn truyền hng phấn ở trung ơng thần kinh và bộ máy vận động tăng ờng sự phối hợp giữa các sợi cơ và các cơ nâng cao tốc độ thả lỏng
c-b Cơ sở nguyên lý kỹ thuật
Trang 14Trong nhảy xa thì thành tích phụ thuộc trực tiếp vào vận tốc bay ban đầu
và độ cao quỹ đạo bay của rọng tâm cơ thể, và đợc tính theo công thức:
Trong đó : S là khoảng cách bay xa của trọng tâm cơ thể
V : là tốc độ bay ban đầu của trọng tâm cơ thể
0: là góc độ bay ban đầu của trọng tâm cơ thể
g : là gia tốc rơi tự do
(ở đây ta không tính đến lực cản của gió bởi yếu tố này có tác động rất nhỏ ).Theo công thức trên thì ta có độ bay xa của trọng tâm cơ thể phụthuộc vào bình phơng vận tốc ban đầu và sin2 lần góc bay và g = 9,8 m/s2
là một hằng số không đổi Cho nên tốc độ bay của lần nhảy phụ thuộc hoàntoàn vào vận tốc ban đầu và góc độ bay ban đầu
Muốn độ bay xa lớn nhất (S) thì Vo và 2 phải đạt giá trị lớn nhấttrong đó: sin2 lớn nhất khi sin 2 = 1 khi = 45 0
Vận tốc bay ban đầu và góc bay ban đầu trong nhảy xa tạo đợc bởi tốc
độ nằm ngang trong chạy đà và hiệu quả trong giậm nhảy
Muốn có tốc độ ban đầu lớn nhất thì giai đoạn chạy đà phải tạo ra tốc
độ nằm ngang lớn nhất, hay nói cách khác ngời học phải có sự chuẩn bị vềsức mạnh đạt tối u trong giai đoạn giậm nhảy, giậm nhảy phải nhanh,mạnh, chính xác Nh vậy muốn có giậm nhảy hiệu quả thì phải có sức mạnhtốc độ (sức mạnh bột phát) Khi giậm nhảy có sức mạnh bột phát càng lớnthì lực tác dụng của giậm nhảy vào ván giậm nhảy càng mạnh và phản lựctạo ra tốc độ bay ban đầu của ngời nhảy càng lớn Qua phân tích trên và quathực tế giảng dạy nhảy xa ỡn thân cho thấy: thành tích phụ thuộc vào mức độchuẩn bị sức mạnh tốc độ và hoàn thiện kỹ thuật cao của ngời học
c Các phơng pháp giảng dạy kỹ thuật
Giảng dạy kỹ thuật là 1 quá trình giáo viên vận dụng các phơng pháp
và phơng tiện chuyên môn để truyền thụ những kiến thức và kỹ năng chongời học Do tính chất phức tạp và phong phú của kỹ thuật điền kinh, việcxây dựng và hình thành các phơng pháp giảng dạy đợc dựa trên những kỹthuật tự nhiên của con ngời Trong đó quan trọng hơn cả là quy luật hình
Trang 15thành định hình động lực, trong quá trình giảng dạy kỹ thuật chúng tôi sửdụng các phơng pháp sau:
- Phơng pháp giảng giải: Giảng giải là phơng pháp ngời dạy sử dụng
lời nói để diễn đạt nội dung thông tin phân tích từng chi tiết kỹ thuật haytoàn bộ kỹ thuật động tác nhằm giúp cho ngời học tiếp thu đầy đủ, hiểu rõnội dung và nắm đợc phơng pháp kỹ thuật đó
- Phơng pháp trực quan: Trực quan là phơng pháp ngời dạy trực tiếp
làm mẫu hoặc dùng phim, tranh, ảnh kỹ thuật để diễn đạt nội dung thôngtin giúp cho ngời tập hiểu rõ từng kỹ thuật động tác nhất là động tác khó
- Phơng pháp giúp đỡ trực tiếp: Phơng pháp giúp đỡ trực tiếp là phơng
pháp ngời dạy trực tiếp tác động vào ngời học giúp cho học sinh có kỹ năng
đúng đắn hoặc có cảm giác về cơ bắp về không gian và nhịp điệu động tác,phơng pháp này sử dụng nhiều trong giai đoạn đầu, khi học sinh cha thểlàm đợc toàn bộ động tác một cách chính xác hoặc cha có cảm giác vềkhông gian, thời gian và dùng lực khi thực hiện động tác
- Phơng pháp dạy phân chia: Khi giảng dạy các động tác kỹ thuật phức
tạp, có nhiều giai đoạn để giảng dạy giúp học sinh tiếp thu đợc các chi tiết
kỹ thuật động tác
- Phơng pháp dạy toàn bộ: Phơng pháp giảng dạy toàn bộ đợc sử dụng
đối với các chi tiết động tác đơn giản không yêu cầu phải phân chia đọngtác để đảm bảo tính liên hoàn của động tác
Trong quá trình giảng dạy và huấn luyện chúng tôi đã phối hợp vậndụng phơng pháp phân chia và phơng pháp toàn bộ, giúp cho học sinh nắmvững chi tiết động tác và hoàn thiện kỹ thuật một cách chính xác
d Vai trò của sự hoàn thiện kỹ thuật trong việc nâng cao thành tích nhảy xa ỡn thân
Trong nhảy xa để có thành tích tốt thì nhờ vào rất nhiều yếu tố thể lực,yếu tố kỹ thuật cũng đóng vai trò rất lớn Muốn có thành tích tốt phải có sựkết hợp hài hoà giữa sự hoàn thiện về thể lực chuyên môn tốt, mức độ hoànthiện kỹ thuật cao, có nghĩa là tất cả các động tác kỹ thuật ngời tập thựchiện một cách liên hoàn gắn bó chặt chẽ với nhau, nhịp điệu phù hợp vàkhông tách rời nhau Nh chúng ta đã biết, trong nhảy xa ỡn thân đợc chialàm 4 giai đoạn:
Trang 16- Giai đoạn chạy đà: Nhiệm vụ của giai đoạn này là phải tạo ra tốc độnằm ngang cần thiết và ổn định nhịp điệu và cự ly chạy đà sẽ tạo điều kiệntốt chao giậm nhảy.
- Giai đoạn giậm nhảy: Là làm thay đổi phơng chuyển động của trọngtâm cơ thể và đợc thực hiện dới sự phối hợp của toàn thân, của động tác rờiván giậm nhảy, khớp của chân giậm duỗi ra đồng thời gập gối đa nhanh đùicủa chân lăng về phía trớc lên trên
- Giai đoạn bay trên không: Giai đoạn này có nhiệm vụ hợp lý mọihoạt động trong khi thực hiện trên không để nâng cao hiệu quả quỹ đạo baycủa trọng tâm cơ thể
- Giai đoạn rơi xuống đất: Hai chân duỗi ở khớp gối và đa nhanh vềphía trớc, 2 tay đánh về trớc xuống dới, ngời nhảy ở t thế chẩn bị chạm cát
Để rơi xuống cát đợc tốt, đầu tiên cần nâng đùi đa 2 đầu gối lên sát ngực vàgập thân lên trên về phía trớc để giúp không đổ ngời về phía sau làm ảnh h-ởng đến thành tích
Nh vậy, muốn có thành tích cao thì kỹ thuật cả 4 giai đoạn đều phảithực hiện tốt Tất cả các hoạt động phải diễn ra một cách nhịp nhàng, hoạt
động nọ tơng trợ hoạt động kia, chỉ cần sự phối hợp không đồng thời,không nhịp nhàng của từng hoạt động cũng sẽ ảnh hởng đến thành tích củalần nhảy Hoặc những hoạt động đó cha hợp lý và còn có những động tácthừa, sai thì nhất định sẽ làm ảnh hởng đến hiệu quả của lần nhảy
Tóm lại, kỹ thuật nhảy xa ỡn thân rất phức tạp là sự kết hợp chặt chẽ
giữa các giai đoạn với nhau vì vậy trong huấn luyện và giảng dạy việc hoànthiện các giai đoạn kỹ thuật là nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu đợc, nó
đợc thực hiện một cách nhuần nhuyễn và liên hoàn, gắn bó không tách rờinhau Nếu một trong 4 giai đoạn kỹ thuật này ngời tập không thực hiện tốthay sai sẽ dẫn đến định hình động tác sai mà sau này rất khó có thể sửachữa đợc và sẽ ảnh hởng tới thành tích
e ý nghĩa và cơ sở lý luận để phát hiện, phòng ngừa và loại trừ sai lầm thờng mắc trong học kỹ thuật nhảy xa ỡn thân
Trong huấn luyện, giảng dạy kỹ thuật này huấn luyện viên, giáo cónhiệm vụ truyền đạt những kiến thức kỹ thuật và từng yếu lĩnh kỹ thuật
động tác cho học sinh Học sinh là những ngời lĩnh hội và tiếp thu nhữngkiến thức, kinh nghiệm của giáo viên, huấn luyện viên Ngoài ra ngời họcsinh có kinh nghiệm phát huy sáng tạo, đa những kiến thức đã đợc lĩnh hội
Trang 17vào thực tế cho phù hợp nhằm đạt đợc thành tích thể thao cao Do đó việcxác định những sai lầm thờng mắc cho học sinh khi thực hiện kỹ thuật độngtác là rất quan trọng Tìm ra đợc những sai lầm giúp học sinh biết đợc kỹthuật sai của mình qua đó có biện pháp sửa chữa sai lầm đó là rất cần thiếtgiúp cho học sinh tránh đợc những cố tật.
Muốn phát hiện ra những sai lầm và nguyên nhân dẫn đến những sailầm và cách sửa chữa thì đòi hỏi ngời giáo viên và huấn luyện viên phải cólĩnh vực chuyên môn cao Giáo viên và huấn luyện viên là những ngời hớngdẫn làm mẫu truyền đạt những kỹ thuật đúng chính xác cho học sinh lĩnhhội Nếu trình độ chuyên môn của giáo viên, huấn luyện viên kém sẽ dẫn
đến phá vỡ cấu trúc kỹ thuật động tác
Nh vậy, trong quá trình giảng dạy kỹ thuật, ngời dạy ngoài việc nâng caothành tích thì cần chú ý phát hiện những sai lầm của học sinh để có biệnpháp sửa chữa kịp thời
f Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT
Trí tuệ của các em mang tính nhạy bén và phát triển đến trình độ tơng
đối, t duy của các em chặt chẽ và nhất quán Các em đã có thái độ tự giáctích cực trong tập luyện xuất phát từ động cơ đúng đắn Các em rất nhạybén với những cái mới Tuy nhiên tâm lý và suy luận thích triết lý lại đa các
em đến chỗ kết luận vội vàng, thiếu khái quát, thiếu cơ sở thực tiễn, thiếucơ sở thực tế nên dẫn đến tình trạng xa rời lý thuyết với thực hành
Cảm giác và tri giác đã đạt tới đến mức hoàn thiện do các cơ quanphân tích đã phát triển đầy đủ Thị giác, thính giác có khả năng phản ánhrất tinh vi với các màu sắc và âm thanh Các em rễ phân biệt gia cái chính
và cái phụ, cái bản chất và cái không bản chất Tính quan sát của các emchịu sự chi phối rõ rệt của hệ thống tín hiệu thứ 2 và gắn liền với t duy trừutợng
Trí nhớ của các em thờng không máy móc, khi học bài thờng chú ý
đến chủ đề và vạch ra dàn bài, rút ra ý chính, xây dựng sơ đồ tóm tắt, ghinhớ một cách lôgíc T tởng các em phát triển mạnh, biểu tợng mang tính
Trang 18sáng tạo cao Các em đã có những ớc mơ táo bạo và muốn làm những việc
có ý nghĩa xã hội lớn lao ở lứa tuổi này hng phấn chiếm u thế hơn ức chế
Do vậy các em tiếp thu cái mới rất nhanh nhng cũng nhanh chán, khi thànhcông dễ trở nên tự mãn, điều đó hoàn toàn không tốt cho quá trình tập luyện
và thi đấu Tính tự ái thờng xen lẫn trong học tập Nhiều khi các em muốn
đốt cháy giai đoạn nên nôn nóng đối với công việc, rồi do hấp tấp, thiếu suytính cặn kẽ các em có thể vấp váp sinh ra bi quan, tính tình thay đổi thất th-ờng Vì vậy, cần ép buộc kết hợp với tự nguyện, nghiêm khắc cùng độngviên là biện pháp tốt cho các em
+ Hệ cơ:
ở lứa tuổi này các em phát triển nhanh để đi đến hoàn thiện Tuynhiên sự phát triển ấy không đồng đều và chậm hơn so với hệ xơng, các cơhoạt động nhiều phát triển hơn các cơ hoạt động ít, cơ chi trên phát triểnnhanh hơn cơ chi dới, khối lợng cơ tăng nhanh nhng thể tích cơ tăng không
đều chủ yếu là nhỏ và dài Do vậy khi cơ hoạt động nhanh mệt mỏi, vì vậy,trong quá trình sửa chữa, khắc phục sai lầm cần chú ý phát triển các cơ bắpcho các em
+ Hệ thần kinh:
Lứa tuổi này hệ thần kinh trung ơng đã khá hoàn thiện, hoạt độngphân tích vỏ não về tri giác sâu sắc hơn khả năng nhận biết cấu trúc độngtác và tái hiện chính xác hoạt động vận động đợc nâng cao Ngay từ tuổithiếu niên đã diễn ra quá trình hoàn thiện cơ quan phân tích và những chức
Trang 19năng vận động quan trọng nhất là cảm giác bên trong điều khiển động tác.Vì vậy khi cần tránh những sai lầm trong kỹ thuật và nhanh chóng sử dụngcác biện pháp khắc phục những sai lầm đã mắc phải, phải thay đổi hìnhthức tập luyện để nâng cao tính tự giác tích cực trong học tập.
+ Hệ tuần hoàn:
ở lứa tuổi này hệ tuần hoàn phát triển mạnh để kịp thời phát triểntoàn thân, tim lớn hơn, khả năng co bóp của tim phát triển mạnh, do đónâng cao khá rõ lu lợng máu/phút Mạch lúc bình thờng chậm, nhng khi vận
động tăng thì tần số mạch lên nhanh, phản ứng của tim đối với các lợng vận
động đã khá chính xác, tim dẻo dai hơn
Từ những đặc điểm sinh lý của học sinh THPT mà ta lựa chọn những bàitập bổ trợ nhằm khắc phục những sai lầm trên căn bản khối lợng, cờng độvận động sao cho phù hợp Đặc biệt chú ý đối sử cá biệt trong quá trình sửasai để nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập
3.1.2 Xác định những sai lầm thờng mắc và nguyên nhân dẫn đến những sai lầm trong học kỹ thuật nhảy xa “Sức khoẻ ỡn thân của học nam sinh THPT”
Kỹ thuật nhảy xa kiểu ỡn thân tơng đối phức tạp, đòi hỏi ngời thựchiện phải đảm bảo độ chính xác cao Trong quá trình học kỹ thuật, học sinhthờng mắc những sai lầm khác nhau do những nguyên nhân khác nhau Đểtìm hiểu rõ những sai lầm và nguyên nhân dẫn đến những sai lầm đó trongquá trình học kỹ thuật nhảy xa kiểu ỡn thân mà đa số học sinh mắc phải,chúng tôi sử dụng các phơng pháp sau:
a Phỏng vấn xin ý kiến về những sai lầm thờng mắc trong học kỹ thuật nhảy xa kiểu “ ỡn thân ”
Để xác định những sai lầm chung nhất, cơ bản nhất mà học sinh mắcphải,chúng tôi tiến hành phỏng vấn hỏi trực tiếp, gián tiếp qua các giáoviên, huấn luyện viên có kinh nghiệm trong giảng dạy và huấn luyện
Dùng phiếu phỏng vấn ( mẫu phiếu phỏng vấn ở phần phụ lục ) để xin
ý kiến về những sai lầm thờng mắc trong học kỹ thuật nhảy xa ỡn thân vànguyên nhân dẫn đến những sai lầm đó
Số ngời mà chúng tôi tiến hành phỏng vấn là 30 ngời gồm các giáoviên giảng dạy TDTT tại trờng và các chuyên gia, huấn luyện viên chuyênngành điền kinh Sau khi thu phiếu phỏng vấn và sử lý số liệu chúng tôi đãthu đợc kết quả và đợc trình bày ở bảng sau:
Trang 20Bảng 3.1: Kết quả phỏng vấn những sai lầm thờng mắc:
4 Khi thực hiện giậm nhảy đặt cả bàn
chân hoặc chúi mũi bàn chân
7 Khi thực hịên giậm nhảy ngời đổ
về phía trớc hoặc ra sau
8 Giậm nhảy cha ruỗi hết bàn chân 27 90
9 Khi chạm đất ngời bị ngã trở lại 30 100
10 Ngời tập không đẩy đợc hông, ỡn
đợc thân
Theo bảng 3.1 ta thâý kết quả của phơng pháp phỏng vấn:
Những sai lầm đợc xác định là sai lầm cơ bản nhất chiếm tỷ lệ cao là:
- Sai lầm 1: Tốc độ chạy đà cha cao, các bớc cuối không ốn địnhchiếm93,3%
- Sai lầm 4: Khi giậm nhảy đặt cả bàn chân hoặc chúi mũi bàn chân chiếm83,3%
- Sai lầm 7: Khi thực hiện giậm nhảy ngời đổ về phía trớc hoặc ra sauchiếm 96,6%
- Sai lầm 8: Giậm nhảy cha duỗi hết bàn chân chiếm 90%
- Sai lầm 9: Khi chạm đất ngời bị ngã trở lại chiếm 100%
- Sai lầm 10 : Không đẩy đợc hông, ỡn đợc thân chiếm 93,3%
b Bằng phơng pháp điều tra s phạm, điều tra về những sai lầm thờng mắc trong học kỹ thuật nhảy xa kiểu ỡn thân
Trên đây là những sai lầm cơ bản nhất học sinh thờng mắc, màchúng tôi thu nhận đợc qua quá trình phỏng vấn xin ý kiến của các giáoviên giảng dạy thể dục tại trờng và các chuyên gia, huấn luyện viên chuyênngành điền kinh
Trang 21Để xác định chính xác những sai lầm mà học sinh thờng mắc nhấtchúng tôi tiến hành quan sát s phạm trên 40 em học sinh nam lớp 11 trờngTHPT Thạch Thành I - Thanh Hoá, chúng tôi đã ghi chép những học sinhmắc phải sai lầm trong bảng sau:
Bảng 3.2: Kết qủa quan sát s phạm những sai lầm thờng mắc của 40 học sinh nam lớp 11 khi học kỹ thuật nhảy xa “Sức khoẻ ỡn thân ”
Sai lầm Tổng số học sinh Số học sinh mắc Tỷ lệ %
- Sai lầm 8: Giậm nhảy cha ruỗi hết chân giậm chiếm 90%
- Sai lầm 9: Khi chạm đất ngời bị ngã trở lại chiếm 92.5%
- Sai lầm 10 : Ngời tập không đẩy đợc hông, ỡn đợc thân chiếm100%
3.1.3 Để đánh giá khách quan việc xác định sai lầm thờng mắc chúng tôi đã tiến hành so sánh kết quả giữa 2 phơng pháp quan sát s phạm và phỏng vấn toạ đàm
Bảng 3.3: Kết quả phơng pháp quan sát s phạm và phơng pháp phỏng vấn:
TT Tên sai lầm Kết quả quan sát
s phạm
Kết quả phỏng vấn
Trang 222 Bớc cuối quá dài và đặt bằng gót 18 45 6 20
3 Điểm giậm nhảy không chính xác 16 40 5 16.6
4 Khi thực hiện giậm nhảy đặt cả
bàn chân hoặc chúi mũi bàn chân
7 Khi thực hịên giậm nhảy ngời
đổ về phía trớc hoặc ra sau
38 9 29 96.6
8 Giậm nhảy cha ruỗi hết chân giậm 36 90 27 90
9 Khi chạm đất ngời bị ngã trở lại 37 92.5 30 100
10 Ngời tập không đẩy đợc hông,
không ỡn đợc thân
40 100 28 93.3Thông qua bảng 3.3 so sánh kết quả 2 phơng pháp trên cho thấy,những sai lầm cơ bản học sinh thờng mắc cao nhất là:
- Sai lầm 1: Tốc độ chạy đà cha cao, các bớc chạy không ổn định
- Sai lầm 2: Khi thực hiện giậm nhảy đặt cả bàn chân hoặc chúi mũibàn chân
- Sai lầm 3: Khi thực hịên giậm nhảy ngời đổ về phía trớc hoặc ra sau
- Sai lầm 4: Giậm nhảy cha ruỗi hết chân giậm
- Sai lầm 5: Ngời tập không đẩy đợc hông, không ỡn đợcthân
- Sai lầm 6: Khi chạm đất ngời bị ngã trở lại
Những sai lầm còn lại chiếm tỷ lệ nhỏ do vậy chúng tôi xác định 6sai lầm chiếm tỷ lệ cao nhất trên đây là những sai lầm cơ bản của học sinh Để
có biện pháp sửa chữa hiệu quả nhất với những sai lầm cơ bản trên, trớc hếtchúng tôi phải tìm hiểu rõ đợc nguyên nhân dẫn đến các sai lầm đó
Từ những sai lầm thờng mắc trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu, vàdùng phiếu phỏng vấn ( mẫu phiếu phỏng vấn ở sau phần phụ lục ), phỏngvấn 30 ngời mà trớc đó chúng tôi đã tiến hành phỏng vấn xin ý kiến về
Trang 23những sai lầm trong học kỹ thuật nhảy xa kiểu “Sức khoẻ ỡn thân ”về nguyên nhândẫn đến sai lầm đó
Bảng 3.4: Kết quả phỏng vấn những nguyên nhân dẫn đến sai lầm
Sai lầm Nguyên nhân dẫn đến sai lầm Số
Sai lầm 3 - Do t thế chạy đà cha tốt
- Với chân về trớc khi giậm nhảy
30 29/30 96.6Sai lầm 4 - Do thể lực yếu nên sử dụng tốc
độ cao trong chạy đà thực hiện
giậm nhảy không đủ sức
- Chân giậm thực hiện cha nhanh mạnh
- T thế thực hiện giậm nhảy cha tốt
Sailầm 6 - Do phối hợp tay chân tích cực
- Khi thu chân về trớc đa quá nhiều
+ Cha hình dung đợc t thế đặt chân giậm
+ Trớc bớc giậm nhảy thân trên đổ về phía trớc hoặc phía sau nhiều
Trang 24- Sai lầm 3: Khi giậm nhảy ngời đổ về phía trớc hoặc ra sau Nguyênnhân là:
+ Do t thế chạy đà cha tốt
+ Với chân về trớc khi giậm nhảy
+ Đặt chúi mũi chân khi giậm nhảy
- Sai lầm 4: Giậm nhảy cha ruỗi hết chân giậm Nguyên nhân là: + Do thể lực yếu nên sử dụng tốc độ cao trong chạy đà thực hiệngiậm nhảy không đủ sức
+ Chân giậm thực hiện cha nhanh, mạnh
+ T thế thực hiện giậm nhảy cha tốt
- Sai lầm 5: Ngời tập không đẩy đợc hông, không ỡn đợc thân Nguyên nhân là: Do không dùng chân lăng để miết xuống dới ra sau,chỉ đẩy đợc bụng hoặc ngực
- Sai lầm 6: Khi chạm đất ngời bị ngã trở lại Nguyên nhân là:
+ Phối hợp tay chân quá tích cực
+ Khi thu chân về trớc đa quá nhiều về trớc
3.1.4 Kiểm tra các tố chất vận động ban đầu của học sinh nam lớp 11
Để tiện trong quá trình nghiên cứu, kiểm tra các tố chất vận động,chúng tôi tiến hành đối với 40 học sinh nam lớp 11 trờng PTTH ThạchThành I-Thanh Hoá đợc chia làm 2 nhóm:
- Nhóm đối chứng gồm 20 học sinh
- Nhóm thực nghiệm gồm 20 học sinh
Do các em học sinh của 2 nhóm đã đợc học kỹ thuật nhảy xa kiểu “Sức khoẻ
-ỡn thân ” trong 2 tuần trớc đó, nên trong quá trình kiểm tra các tố chất vận
động ban đầu của 2 nhóm chúng tôi chúng tôi đã sử dụng các test sau:
* Test: Tại chỗ bật nhảy bằng 2 chân thực hiện hiện ỡn thân và gập thân rơi xuống đất
- TTCB: Hai chân đứng sát nhau khép kín, 2 tay đa lên cao chếchhình chữ V, thân ngời thẳng
- Cách thực hiện: Từ t thế chuẩn bị, 2 chân trùng gối xuống, đồngthời 2 tay đánh xuống dới chếch sang 2 bên ra sau, sau đó bật 2 chân rời đấtlên cao miết đùi xuống dới ra sau, đồng thời 2 tay đánh lên cao chếch hìnhchữ V sao cho hông đợc đẩy nhô về phía trớc, toàn thân căng nh một cánhcung, sau đó gập thân rơi xuống cát
- Đơn vị tính: Tính số học sinh thực hiện đúng sai
Trang 25Kết quả thu đợc, đợc trình bày ở bảng sau:
Bảng 3.5: Kết quả kiểm tra test tại chỗ bật nhảy bằng 2 chân thực hiện ỡn thân và gập
thân rơi xuống cát trớc thực nghiệm
Nhìn vào bảng 3.5 ta thấy: Số học sinh thực hiện đúng kỹ thuật testkiểm tra của nhóm đối chứng là 3 chiếm 15% của nhóm thực nghiệm là 2chiếm 10% Nh vậy về kỹ thuật thực hiện test kiểm tra này thì nhóm đốichứng có phần tốt hơn nhóm thực nghiệm Qua đó cho thấy số học sinh mắcphải những sai lầm trong kỹ thuật giai đoạn trên không của kỹ thuật nhảy
xa kiểu “Sức khoẻ ỡn thân ” còn chiếm tỷ lệ cao
* Test: Kiểm tra thành tích nhảy xa kiểu “Sức khoẻ ỡn thân”
- Thực hiện toàn bộ kỹ thuật nhảy xa kiểu “Sức khoẻ ỡn thân ” sau đó đothành tích của học sinh
- Đơn vị đo là : m
Kết quả thu đợc, đợc trình bày ở bảng sau:
Bảng 3.6: Kiểm tra thành tích nhảy xa kiểu “Sức khoẻ ỡn thân ” trớc thực nghiệm
NhómThông số thống kê
Đối chứng ( n = 20 )
Thực nghiệm ( n = 20 )
X 4.26 0.15 4.23 0.14
Nhìn vào bảng 3.6 cho thấy: Nhìn về hình thức thì nhóm đốichứng A
có phần tốt hơn song toán học thống kê cho thấy không tìm thấy sự khácbiệt rõ rệt giữa 2 nhóm:
Trang 26B8
C6
Dd
Tỷ lệ
%
Nhómthực nghiệm(n=20)
Nhìn vào bảng 3.7 ta thấy: Trớc thực nghiệm qua kiểm tra đánh giá
điểm kỹ thuật nhảy xa kiểu “Sức khoẻ ỡn thân ” ban đầu của 40 học sinh nam lớp 11,
Trang 27chúng tôi thấy sự khác biệt về trình độ kỹ thuật giữa 2 nhóm A và B làkhông đáng kể, cụ thể là:
Nhóm A: Điểm giỏi 5%, điểm khá chiếm 20%, điểm trung bìnhchiếm 50%, điểm yếu chiếm 25%
Nhóm B: Điểm giỏi 5%, điểm khá chiếm 25%, điểm trung bìnhchiếm 45%, điểm yếu chiếm 25%
Từ các test đánh giá về thành tích và kỹ thuật nhảy xa kiểu “Sức khoẻỡn thân”trên chúng tôi tổng hợp đợc số liệu học sinh của cả 2 nhóm đã đối chứng vànhóm thực nghiệm mắc phải những sai lầm cơ bản trong kỹ thuật nhảy xakiểu “Sức khoẻ ỡn thân ” đợc trình bày ở bảng sau:
Bảng 3.8: Học sinh mắc phải những sai lầm trong học kỹ thuật nhảy xa kiểu ỡn thân trớc thực nghiệm
Nhóm
Sai lầm
Nhóm đối chứng ( n= 20 )
Nhóm thực nghiệm ( n = 20 )
Nh vậy trớc thực nghiệm , qua kết quả kiểm tra đánh giá thành tích
kỹ thuật giai đoạn trên không và toàn bộ kỹ thuật nhảy xa kiểu “Sức khoẻ ỡn thân ”chúng tôi thấy sự khác biệt không đáng kể Mức độ mắc phải những sai lầmcủa các em học sinh ở cả 2 nhóm: đối chứng và thực nghiệm còn chiếm tỷ
lệ cao, vì vậy việc nghiên cứu tìm ra các bài tập bổ trợ nhằm khắc phụcnhững sai lầm mà chúng tôi đang nghiên cứu là cần thiết
3.1.5 Lựa chọn một số bài tập nhằm khắc phục những sai lầm thờng mắc trong quá trình học kỹ thuật nhảy xa kiểu ỡn thân
Trang 28Qua qúa trình nghiên cứu chúng tôi đã xác định đợc 6 sai lầm cơ bản nhất củahọc sinh, chúng tôi đa ra một số bài tập và biện pháp tập luyện đã đợc nghiên cứu
và lựa chọn , từ đó góp phần vào việc nâng cao thành tích học tập và thi đấu chohọc sinh
Bảng 3.9: Nội dung bài tập sửa chữa sai lầm thờng mắc trong học kỹ thuật nhảy
xa “Sức khoẻ ỡn thân ”
TT Tên các sai lầm Bài tập sửa chữa những sai lầm
1 Tốc độ chạy đà cha cao, các bớc
chạy không ổn định
- Xây dựng lại kỹ thuật đông tác
- Chạy tăng tốc độ 60 m yêu cầu
20 m cuối phát huy tốc độ tối đa
- Chạy nhịp điệu đà kết hợp giậm nhảy nhẹ
2 Khi thực hiện giậm nhảy bằng cả
bàn chân hoặc chúi mũi bàn chân
- Xác định lại kỹ thuật động tácgiậm nhảy
- Tại chỗ thực hiện động tác đặtchân giậm nhảy
- Chạy 1-3 bớc thực hiện giậmnhảy bớc bộ liên tục trên đờngchạy
3 Khi thực hiện giậm nhảy ngời đổ
4 Giậm nhảy cha ruỗi hết bàn chân
giậm
- Chạy đà 3 bớc giậm nhảy bớc
bộ liên tục trên đờng chạy cự ly
20 m
- Chạy đà 7 bớc thực hiện giậmnhảy có chớng ngại vật cao50cm ở đờng bay
5 Ngời tập không đảy đợc hông, ỡn
đợc thân
- Giậm nhảy bằng 2 chân thựchiện động tác ỡn thân
- Giậm nhảy bằng một chânthực hiện động tác ỡn thân
- Tập mô phỏng động tác chân