2.Nhiệm vụ nghiên cứu Chơng I: Tổng quan những vấn đề nghiên cứu 1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nớc về GDTC 1.2 Thực trạng GDTC ở các trờng phổ thông hiện nay 1.3 Quan điểm về bài tập chu
Trang 1Trêng §¹i häc Vinh
Khoa Gi¸o dôc thÓ chÊt
Sinh viªn thùc hiÖn: Lª ThÞ Hng
Vinh – 2009
Trang 2
- -Lời cảm ơn
Để hoàn thành đề tài này trớc hết tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhấttới thầy: Nguyễn Quốc Đảng, ngời đã trực tiếp giúp đỡ, hớng dẫn tôi trongquá trình thực hiện khóa luận này
Qua đây tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo trong khoa giáodục thể chất trờng Đại Học Vinh, các thầy cô giáo, các em học sinh trờngTHPT Thiệu Hóa, cùng bạn bè đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi trongquá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp cuối khóa này Với t cách là một sinh viên nên còn hạn chế về kinh nghiệm nghiên cứu.Mặt khác do thời gian nghiên cứu cha dài nên sẽ không tránh khỏi nhữngthiếu sót Vì vậy, tôi rất mong nhận đợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô,bạn bè, đồng nghiệp để tôi có kinh nghiệm hơn trong các đề tài nghiên cứusau này
Vinh, tháng 5 năm 2009 Tác giả
Lê Thị Hng
Trang 3Mục lục
Lời cảm ơn
I Đặt vấn đề
II Mục tiêu nghiên cứu
1.Mục tiêu nghiên cứu
2.Nhiệm vụ nghiên cứu
Chơng I: Tổng quan những vấn đề nghiên cứu
1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nớc về GDTC
1.2 Thực trạng GDTC ở các trờng phổ thông hiện nay
1.3 Quan điểm về bài tập chuyên môn trong học kỹ thuật nhảy xa ỡn thân.Chơng II Đối tợng và phơng pháp nghiên cứu
2.1 Đối tợng nghiên cứu
2.3 Địa điểm nghiên cứu
2.4 Thiết kế nghiên cứu
Chơng III Kết quả nghiên cứu và bàn luận
3.1 Giải quyết mục tiêu 1: Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm
nâng cao thành tích môn nhảy xa ỡn thân cho học sinh nam lớp 11A trờngTHPT Thiệu Hóa - Thanh Hóa
3.1.1 Cơ sở để lựa chọn 1 số bài tập nhằm nâng cao thành tích môn nhảy xa
-ỡn thân
Trang 43.1.1.1 Cơ sở sinh lý của tố chất sức mạnh.
3.1.1.2 Cơ sở sinh lý của tố chất sức nhanh
3.1.1.3 Cơ sở sinh lý của tố chất sức bền
3.1.2 Lựa chọn một số bài tập góp phần nâng cao thành tích môn nhảy xa ỡncho nam học sinh lớp 11A trờng THPT Thiệu Hóa - Thanh Hóa
3.2 Giải quyết mục tiêu 2: ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập trong môn
nhảy xa ỡn thân cho nam học sinh lớp 11A tròng THPT Thiệu Hóa - ThanhHóa
3.2.1 Kiểm tra thành tích trớc thực nghiệm
3.2.2 Kiểm tra thành tích sau thực nghiệm và so sánh
Trang 5Danh môc b¶ng biÓu
Trang 6Kết quả phỏng vấn về thứ tự sử dụng các bài tập và lợng vận
động đối với nhóm bài tập bài tập phát triển thể lực (số ngời
phỏng vấn n = 30)
Trang 73.10 Kế hoạch tập luyện đối với nhóm bài tập bổ trợ kỹ thuậtBảng
Thành tích trớc và sau thực nghiệm Test bật xa tại chỗ
tr-ớc và sau thực nghiệm của nam học sinh khối 11A trờng THPT Thiệu Hoá
Trang 8Danh mục các chữ viết tắt
CNH – HĐH : Công nghiệp hoá - hiện đại hoá
Giáo dục thể chất là một bộ phận của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa,
đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc rèn luyện học sinh về thể chất đểnâng cao sức khoẻ, đào tạo thế hệ trẻ thành những con ngời mới có tri thức,
đạo đức và thẩm mỹ với mục tiêu “Khoẻ để học tập, xây dựng và bảo vệ tổquốc”, “Khoẻ để chinh phục đỉnh cao tri thức”
Lực lợng chiếm 1/4 dân số cả nớc là thế hệ trẻ học sinh - sinh viên Đây
là lực lợng nòng cốt có vai trò quan trọng trong sự nghiệp CNH - HĐH đất nớc.Chính vì thế, việc giáo dục bồi dỡng thể chất cho thế hệ trẻ là việc làm quantrọng và cần thiết
Trong những năm gần đây phong trào tập luyện thể dục thể thao pháttriển mạnh mẽ ở từng cơ quan, doanh nghiệp Đặc biệt là trong các trờng
Trang 9học Việc lựa chọn các hình thức tập luyện cũng đa dạng, phong phú về cácmôn nh: Bóng đá, bóng chuyền, cầu lông Đặc biệt là việc tập luyện môn
điền kinh Đây là môn thể thao thế mạnh của Việt Nam trên các đấu trờng thi
đấu thể thao châu lục và thế giới
Trong hệ thống các môn thể dục, thể thao thì điền kinh là một trongnhững môn đợc nhiều ngời quan tâm tập luyện và a thích, đặc biệt phổ biếntrong các trờng học bởi nó là một môn cơ bản, dễ học, dễ phổ biến cho tất cảhọc sinh - sinh viên tham gia tập luyện Tập luyện điền kinh không chỉ có tácdụng nâng cao sức khoẻ mà còn là phơng tiện để phát triển tất cả các tố chấtthể lực giúp con ngời phát triển toàn diện Điền kinh bao gồm nhiều môn thi
đấu, trong đó môn nhảy xa nói chung và nhảy xa ỡn thân nói riêng là mộtmôn tập luyện và thi đấu phổ biến rộng rãi trong các trờng phổ thông, các hộikhoẻ từ trung ơng đến địa phơng Tuy nhiên, thành tích nhảy xa ỡn thân củahọc sinh, sinh viên so với khu vực và thế giới còn khá khiêm tốn Bởi vậy màviệc giảng dạy môn nhảy xa ỡn thân ngày càng đợc chú trọng song vẫn còngặp nhiều khó khăn
Nh chúng ta đã biết, nhảy xa ỡn thân là một môn rèn luyện thể lực tơng
đối hấp dẫn trong hệ thống các môn thể thao Nhảy xa là một hoạt động vừa
có tính chu kỳ và không có chu kỳ, có tác dụng nâng cao năng lực hoạt độngcủa nội tạng, phát triển các tố chất nh sức bật, sức nhanh, sự khéo léo Không chỉ vậy nhảy xa ỡn thân còn có tác dụng rèn luyện tinh thần dũngcảm, khắc phục khó khăn vợt qua những chớng ngại nh: Mơng lạch, giaothông hào Phục vụ tốt yêu cầu của cuộc sống hằng ngày lao động sản xuất
và chiến đấu
Đối với học sinh trung học phổ thông việc tập luyện môn nhảy xa, trong
đó có nhảy xa ỡn thân giúp các em rèn luyện phát triển các tố chất nh: Sứcnhanh, sức mạnh, độ mềm dẻo, tính linh hoạt Vì vậy trong giảng dạy ápdụng những bài tập nhằm nâng cao thành tích nhảy xa ỡn thân là việc làm
Trang 10cần thiết, quan trọng và nó góp phần làm phong phú thêm phơng tiện giáodục thể chất trong trờng phổ thông.
ở nớc ta, việc áp dụng phơng tiện, phơng pháp tập luyện tiên tiến tronggiảng dạy và huấn luyện còn hạn chế do nhiều nguyên nhân nh: cơ sở vậtchất, trình độ chuyên môn, kỹ năng sáng tạo của giáo viên còn hạn chế… Vìvậy, hình thức phơng pháp giảng dạy của giáo viên cũng nh cách lĩnh hội củahọc sinh cha đa dạng, phong phú làm cho việc học tập của học sinh cha tíchcực tự giác điều đó làm cho chất lợng giáo dục thể chất ở trờng phổ thôngcòn nhiều hạn chế
Để góp phần vào việc giải quyết các tồn tại trên, vấn đề đặt ra là phảinghiên cứu đa ra một số bài tập phù hợp với điều kiện thực tế nhằm nâng caothành tích môn nhảy xa ỡn thân trong chơng trình giảng dạy ở các trờng phổ
thông Xuất phát từ mục đích trên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài “Nghiên
cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao thành tích nhảy xa ỡn thân cho học sinh nam lớp 11A TrờngTHPT Thiệu Hoá - Thanh Hoá"
Mục tiêu nghiên cứu
Việc nâng cao thành tích trong tập luyện thể dục thể thao là yêu cầu đặt
ra đối với mỗi nhà giáo dục khi giảng dạy và là mục tiêu hớng tới của mỗi,ngời học, mỗi vận động viên khi học tập, và tập luyện
Vì vậy đề tài là sự lựa chọn, sắp xếp các bài tập góp phần nâng cao thểlực và hoàn thiện kĩ thuật cùng với phơng pháp giảng dạy nhằm phát huy tốtnăng lực cho học sinh góp phần nâng cao thành tích kỹ thuật trong nhảy xa -
ỡn thân
Để giải quyết mục đích của đề tài mục tiêu nghiên cứu đặt ra là:
- Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao thành tích mônnhảy xa ỡn thân cho học sinh nam lớp 11A trờng THPT Thiệu Hóa - ThanhHóa
Trang 11- ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập trong môn nhảy xa ỡn thân chonam học sinh lớp 11A trờng THPT Thiệu Hóa - Thanh Hóa.
Chơng 1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nớc về giáo dục thể chất
Trong những năm gần đây phong trào tập luyện thể dục thể thao pháttriển mạnh mẽ Đặc biệt là thế hệ trẻ học sinh - sinh viên Là một nớc xã hộichủ nghĩa đang chuyển mình toàn diện về mọi mặt để phù hợp, thích ứng với
xu thế phát triển của nhân loại Vì vậy, Đảng và Nhà nớc rất quan tâm đến sựphát triển thể chất cho mọi ngời, đặc biệt là học sinh - sinh viên Các Nghịquyết của Đảng và Nhà nớc luôn đánh giá “Công tác giáo dục thể chất chothế hệ trẻ là một mặt quan trọng không thể thiếu đợc trong giáo dục và đàotạo”
Trang 12Ngày nay, quan điểm giáo dục toàn diện về “Đức, trí, thể, mỹ” - Đâykhông còn là t duy lý luận mà thực sự trở thành phơng châm chỉ đạo thực tiễncủa Đảng và Nhà nớc ta Giáo dục thể chất là một bộ phận hữu cơ, là yêu cầutất yếu, là nội dung quan trọng của quá trình giáo dục thế hệ trẻ, bởi xét vềgóc độ nào đó thì giáo dục thể chất là một quá trình s phạm nhằm tăng cờngbảo vệ sức khoẻ cho mọi ngời Đặc biệt là học sinh THPT, những chủ nhân t-
ơng lai của đất nớc Với chiến lợc phát triển con ngời toàn diện thì việc tậpluyện thể dục thể thao chiếm vị trí quan trọng ở mỗi cấp học Vì thế Đảng vàNhà nớc ta đề ra mục tiêu giáo dục thể chất đến năm 2025 là “Xây dựng vàbớc đầu hoàn thiện giáo dục thể chất cho học đờng từ cấp Mầm non đến Đạihọc” Thực hiện dạy học thể dục một cách nghiêm túc đảm bảo cho học sinh
đều thực hiện chế độ giáo dục thể chất bắt buộc trong nhà trờng, góp phầnphát triển hài hoà về thể chất, nâng cao sức khoẻ và thể lực phục vụ yêu cầuhọc tập, lao động, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc
Theo chỉ thị 36/CT - TW ngày 24/3/1994 của Ban Bí th TW Đảng cộngsản Việt Nam đã xác định mục tiêu cơ bản, lâu dài của công tác thể dục thểthao là hình thành nền thể dục thể thao phát triển và tiến bộ, góp phần nângcao sức khoẻ, thể lực đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của nhân dân vàphấn đấu đạt đợc vị trí xứng đáng trong các hoạt động thể thao quốc tế, trớchết là khu vực Đông Nam á
Đối với bộ môn điền kinh, trong các cuộc thi đấu thể thao đây là mộttrong những môn thế mạnh của nớc ta trên các đấu trờng quốc tế, ở mỗi nộidung chúng ta đều có những VĐV đạt nhiều huân huy chơng nh: VĐV BùiThị Nhung đạt HCV nhảy cao giải Điền kinh ngôi sao Châu á, diễn ra tạiBhopal ấn Độ năm 2009 VĐV Trơng Thanh Hằng đạt huy chơng vàng chạy1500m nữ tại Sea game 24 Và ở môn nhảy xa chúng ta cũng tự hào khi VĐVThu Lan đạt HCV môn nhảy xa tại sea game 21 Để có đợc kết quả rènluyện giáo dục thể chất toàn dân, toàn diện phụ thuộc vào sự cố gắng, nỗ lực
Trang 13của toàn Đảng, toàn dân đặc biệt là những nhà khoa học, những ngời hoạt
động trong công tác thể dục thể thao
1.2 Thực trạng giáo dục thể chất ở các trờng THPT hiện nay
Giáo dục thể chất là một mặt của giáo dục toàn diện trong nhà trờng phổthông, nó có vị trí quan trọng trong việc bảo vệ, nâng cao sức khoẻ thể lựccho học sinh, chuẩn bị cho ngời lao động trong tơng lai đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nớc
Với mục tiêu “Khoẻ để học tập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, “khoẻ đểchinh phục đỉnh cao tri thức” giáo dục thể chất đã một phần góp phần trang
bị cho học sinh những kiến thức, kỹ năng để rèn luyện, sức khoẻ, góp phầngiáo dục đạo đức, ý chí và xây dựng lối sống lành mạnh, đồng thời giúp họcsinh giải toả những căng thẳng do thiếu vận động tạo nên Song công tác giáodục thể chất học đờng nói chung và giáo dục thể chất trong trờng THPT nóiriêng vẫn còn là mối day dứt, lo âu của nhiều nhà khoa học chuyên ngành.Thực tế thấy rằng từ trớc đến nay giáo dục thể chất vẫn đợc xem là môn phụ
ở các trờng phổ thông Bởi nó không thuộc các môn văn hóa và không là mônthi tốt nghiệp Sự quan tâm và đầu t đối với giáo dục thể chất cũng cha đầy đủ
và thiết bị phục vụ giảng dạy và tập luyện vẫn còn nhiều thiếu thốn Hiệnnay, hầu hết tất cả các trờng học trong cả nớc học sinh học môn thể dụcngoài sân Nếu ma các em phải nghỉ vì điều kiện sân bãi cha thực sự tốt và đ-
ợc đầu t đúng mức Hơn thế nữa việc đầu t trang thiết bị phục vụ cho học tập
và tập luyện còn thiếu thốn
Đánh giá về thực trạng giáo dục thể chất trong trờng học các tác giả Vũ
Đức Thu, Nguyễn Kỳ Anh nhận xét "Công tác giáo dục trong nhà trờng còncha có nề nếp, nhà trờng còn cha tiến hành giảng dạy theo đúng chơng trình,hiện tợng bỏ giờ, cắt xén nội dung và thời gian còn mang tính phổ biến thờngxẩy ra ở nhiều trờng Hoạt động thể dục thể thao quần chúng còn nghèo nàn,thiếu kế hoạch, cha lôi cuốn đợc học sinh tham gia"
Trang 14Một câu hỏi đặt ra rằng sự yếu kém về công tác giáo dục nh thế nguyênnhân chính do đâu? Phải thừa nhận một điều rằng hệ thống giáo dục ViệtNam còn tồn tại nhiều bất cập khi cha bố trí hợp lý giữa học tập các môn vănhóa và môn thể dục, khi chỉ đa ra 2 tiết học thể dục trong 1 tuần, tỷ lệ 2 tiếttrong 1 tuần quả là quá ít so với nhu cầu vận động ở lứa tuổi các em Hơn thếnữa thời gian các em đợc phân bố lịch học cũng cha hợp lý.
Thay vì nên xếp lịch vào 1 buổi riêng thì đa số các trờng THPT lại xếplịch học xen với học văn hóa Thiết nghĩ rằng, nếu các em học thể dục 1tiết,
2 tiết đầu thì tiết văn hóa sau các em sẽ khó hoặc không thể tiếp thu đợc vìquá mệt mỏi Nếu các em phải học thể dục vào 2 tiết cuối khi các em đã mệtmỏi và đói thì hiệu quả học tập sẽ ra sao khi các em thiếu năng lợng cho sựvận động Điều quan trọng mà chúng ta nhận thấy ở lứa tuổi các em nguyênnhân thiếu vận động và vận động thiếu khoa học là nguyên nhân chủ yếu dẫn
đến tình trạng sự yếu kém về thể chất so với các học sinh cùng lứa tuổi củamột số nớc trên thế giới
Với điều kiện một đất nớc còn nghèo nàn, lạc hậu và đang dần bớc đi lênthì việc gặp phải những khó khăn thiếu thốn trong giáo dục nói chung và giáodục thể chất nói riêng là điều không thể tránh khỏi Một câu hỏi mà chúng tatrăn trở rằng: Chúng ta nên làm gì để khắc phục thiếu thốn khó khăn về điềukiện, cơ sở vật chất để cải thiện khắc phục tình trạng sức khoẻ thể chất của họcsinh THPT? Đó là một câu hỏi lớn mà những nhà làm khoa học luôn trăn trở,suy nghĩ Theo bản thân tôi, với lợng thời gian 2 tiết/1 tuần chúng ta phảimạnh dạn đổi mới cách thức nội dung giảng dạy trong môn học của mình, phảiphát huy tối đa, phù hợp các nội dung và hình thức
Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu khoa học đề cập đến vấn đề đổi mớicách thức, nội dung giảng dạy trong môn giáo dục thể chất và đặc biệt là mônnhảy xa việc áp dụng phơng pháp bài tập mới để đa vào giảng dạy, việc kếthợp giảng dạy và thực hành hợp lý… Song những đề tài liên quan đến kỹ
thuật nhảy xa ỡn thân về việc “Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm
Trang 15nâng cao thành tích nhảy xa ỡn thân cho học sinh nam lớp 11A Trờng THPT Thiệu Hoá - Thanh Hoá”
Vẫn còn là một mảng tối mà các nhà nghiên cứu khoa học giáo dục thểchất đề cập đến cha nhiều Tôi hy vọng với đề tài này sẽ góp phần giải quyết
đấu cùng các biến dạng của chúng cũng nh bài tập dẫn dắt tác động có chủ
đích và có hiệu quả đến sự phát triển các tố chất và các kỹ xảo của vận động
ở chính ngay môn thể thao đó" Còn một số tác giả nớc ngoài thì cho rằng:Bài tập bổ trợ là một trong những biện pháp giảng dạy, bao gồm các bài tậpmang tính chuẩn bị cho vận động Bài tập mang tính dẫn dắt, bài tập mangtính chuyển đổi và bài tập tăng cờng các tố chất thể lực Quan điểm của cáchọc giả Trung Quốc về tập bổ trợ chuyên môn là những bài tập chuyên biệtcho từng môn thể thao, từng kỹ thuật riêng biệt (Từ điển thể thao TrungQuốc, trang 17, xuất bản năm 1993)
Các khái niệm trên tuy có khác nhau về cách trình bày nhng luôn có sựthống nhất về ý nghĩa
Nh vậy, bài tập bổ trợ chuyên môn là các bài tập mang tính chuẩn bị,tính dẫn dắt, tính chuyển đổi và tính thể lực chuyên biệt cho từng kỹ thuật vàtừng môn thể thao khác nhau
Trong nhảy xa ỡn thân ngời ta phân tích kỹ thuật thành bốn giai đoạn:Chạy đà, giậm nhảy, trên không và tiếp đất Trên cơ sở ngời học nắm bắt
Trang 16từng phần sau đó liên kết lại hình thành đợc kỹ thuật hoàn chỉnh ở mỗi giai
đoạn kỹ thuật, để giúp ngời học hình thành đợc kỹ thuật, ngời ta sử dụng cácbài tập
- Mang tính chuẩn bị nhằm đa ngời học vào trạng thái sinh lý, tâm lýthích hợp với việc tiếp thu kỹ thuật
- Mang tính dẫn dắt nhằm làm cho ngời tập nắm đợc các yếu lĩnh từ dễ
đến khó, từ đơn giản đến phức tạp và từ đơn lẻ đến liên hoàn kỹ thuật cầnhọc
- Mang tính chuyển đổi từ động tác này đến động tác khác với cảm giáckhông gian và thời gian khác nhau nhằm tạo ra sự lợi dụng các kỹ năng đã cóhình thành ra các kỹ năng mới
Bài tập bổ trợ chuyên môn còn có thể đáp ứng cho ngời học thực hiệnthuận lợi các kỹ năng đang học, ngời ta còn cần tập các bài tập bổ trợ thể lựcchuyên môn cho ngời tập Trong nhảy xa ỡn thân muốn đa cơ thể đi xa nhấtthì ngời tập phải có đôi chân để giậm nhảy đồng thời phải có sức mạnh, độmềm dẻo và khả năng phối hợp động tác Vì vậy, đi đôi với bài tập bổ trợchuyên môn về kỹ thuật ngời ta cũng rất chú trọng đa vào trong quá trìnhgiảng dạy các bài tập để tăng cờng một số tố chất thể lực chuyên môn cầnthiết Có thể nói bài tập bổ trợ chuyên môn vừa là biện pháp để nắm kỹ thuậtphức tạp và khó, vừa là một khâu quan trọng để thúc đẩy nhanh quá trìnhhình thành kỹ năng vận động
Nhiệm vụ và vai trò của bài tập chuyên môn rất quan trọng trong dạy vàhọc nhảy xa ỡn thân, vì:
+ Bài tập chuyên môn tạo một vốn vận động ban đầu làm cơ sở cho cáchoạt động tiếp theo [5, 22, 25]
+ Bài tập chuyên môn tạo dùng làm các bài tập bổ trợ hoặc các phơng tiện
để tác động có chủ đích đến sự hình thành và phát triển các năng lực thể chấtriêng [22, 25]
Trang 17+ Bài tập chuyên môn tạo giúp hình thành và đạt đến độ hoàn thiện cầnthiết các kỹ năng kỹ xảo vận động cơ bản cần có trong cuộc sống hằng ngày,lao động, thể thao và các lĩnh vực vận động khác [22, 25].
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của quá trình dạy học động tác
và phát triển các năng lực thể chất đó là định hình các bài tập thể chất đặcbiệt là bài tập "bổ trợ" nh các phơng tiện để tác động có chủ đích đến quátrình dạy học động tác Trong quá trình giảng dạy kỹ thuật các môn nhảy xa
do đặc điểm có nhiều nội dung có cấu trúc động tác khác nhau, vì vậy việcgiảng dạy cho từng kỹ thuật rất khó nếu nh không biết vận dụng các bài tập
bổ trợ kỹ thuật thì khó có thể hình thành đợc kỹ năng kỹ xảo động tác kỹthuật một cách nhanh chóng Vì vậy, vai trò của bài tập bổ trợ rất quan trọngtrong dạy học động tác mới, đặc biệt là trong dạy học các kỹ thuật nhảy xatrong đó có nhảy xa ỡn thân
Nh vậy, có thể nói trong dạy học kỹ thuật nhảy xa ỡn thân thì các bàitập bổ trợ có vai trò rất quan trọng để giúp ngời học nắm đợc kĩ thuật chínhxác và rút ngắn thời gian tập luyện cũng nh hớng tới việc phát triển các nănglực cần thiết để đạt hiệu quả cao trong tập luyện và thi đấu
Trang 18Chơng 2
Đối tợng và phơng pháp nghiên cứu
2.1 Đối tợng nghiên cứu
40 học sinh nam lớp 11A Trờng THPT Thiệu Hoá - Thanh Hóa
Chia làm 2 nhóm gồm:
+ 20 học sinh thuộc nhóm đối chiếu
+ 20 học sinh thuộc nhóm thực nghiệm
2.2 Phơng pháp nghiên cứu
2.2.1 Phơng pháp đọc và phân tích tài liệu
Khi xác định hớng nghiên cứu mảng đề tài này chúng tôi đã tìm hiểu,thu thập các tài liệu có liên quan Qua đó, chúng tôi chắt lọc, ghi chép, đánhdấu những nội dung cần thiết để đa ra các giả định, hay kết luận quan trọnggiúp chúng tôi tìm hiểu hoàn thành đề tài
2.2.2 Phơng pháp quan sát s phạm
Trong quá trình thực tập tại trờng, chúng tôi đã sử dụng quan sát sphạm, dự giờ của các thầy cô giáo trong môn điền kinh, đặc biệt là quá trìnhhọc nhảy xa ỡn thân Qua đó, chúng tôi rút ra những kinh nghiệm thực tiễnkết hợp với lý luận để xác định áp dụng bài tập hợp lý nhằm nâng cao hiệuquả học tập môn nhảy xa ỡn thân
- Khi quan sát chúng tôi luôn đề ra mục đích và nhiệm vụ rõ ràng, xâydựng kế hoạch quan sát trong quá trình nghiên cứu theo từng buổi và quansát có chọn lọc
- Khi quan sát chúng tôi ghi chép lại những kết quả thu đợc thông qua
đó chúng tôi đánh giá đợc chính xác vấn đề
Để thực hiện tốt phơng pháp này chúng tôi sử dụng các hình thức:
+ Quan sát trực tiếp giờ dạy thể dục và có nhận định, đánh giá khách quan.+ Quan sát công khai
+ Quan sát liên tục
Trang 192.2.3 Phơng pháp điều tra, phỏng vấn
Chúng tôi sử dụng phơng pháp điều tra phỏng vấn trực tiếp các chuyêngia, giáo viên thể dục, huấn luyện viên các sở TDTT, học sinh Từ đó bổsung thêm các dữ liệu cần thiết loại bỏ những vấn đề cha phù hợp, tạo điềukiện thuận lợi, xác định hiện trạng vấn đề nghiên cứu
Để có cơ sở lựa chọn các bài tập nhằm nâng cao thành tích nhảy xa ỡnthân chúng tôi đã điều tra, phỏng vấn các vấn đề liên quan đến đề tài này nh:
- Xây dựng các bài tập nhằm phát triển thể lực trong nhảy xa ỡn thân
- Xây dựng lựa chọn các bài tập bổ trợ kỹ thuật trong nhảy xa ỡn thân
- Xây dựng thứ tự bài tập và lợng vận động đối với từng nhóm bài tập
2.2.4 Phơng pháp thực nghiệm s phạm
Đây là phơng pháp phổ biến trong nghiên cứu khoa học đặc biệt là giáodục thể chất, phơng pháp này cho phép tác động lên các đối tợng nghiên cứumột cách chủ động của nhà nghiên cứu
Từ thực tế và lý luận đó chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm để đánh giá,kiểm định tính khả thi của việc áp dụng bài tập nhằm nâng cao thành tích Để
đánh giá khách quan chúng tôi tiến hành theo nguyên tắc
- Thực nghiệm đợc tiến hành trên các giờ học của học sinh, đảm bảotính hợp lý về thời gian, cấu trúc giờ học, tiến trình giảng dạy cũng nh phơngpháp giảng dạy
- Phân nhóm, nhóm thực nghiệm và đối chiếu đợc lựa chọn ngẫu nhiên
có số lợng, hình thức, chức năng, trình độ thể lực và trình độ văn hóa ngangnhau, đợc kiểm tra chất lợng ban đầu Sau đó tập luyện theo các bài tập đã
đặt ra (dành cho nhóm thực nghiệm) và nhóm đối chiếu tập luyện theo hệthống bài tập thông thờng của chơng trình sách giáo khoa
2.2.5 Phơng pháp toán học thống kê
Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sử dụng phơng pháp này để sử lý
số liệu, đánh giá hiệu quả của việc ứng dụng các bài tập mà chúng tôi lựa
Trang 20chän gåm c¸c c«ng thøc:
- C«ng thøc tÝnh trung b×nh céng:
1
n i i
X X
x
X X n
x
X X n
Trang 21- Nếu Ttính < Tbảng thì sự khác biệt không có ý nghĩa
2.2.6 Phơng pháp dùng bài thử
Đối với phơng pháp này chúng tôi sử dụng các bài thử nhằm kiểm tra
đánh giá các chỉ số thể chất đặc trng của đối tợng nghiên cứu trong thời điểmcần thiết
Chúng tôi sử dụng các Test sau:
Test 1: Bật xa tại chỗ
- TTCB: Hai chân đứng rộng bằng vai, 2 mũi bàn chân hớng về phía
tr-ớc thân ngời đứng thẳng tự nhiên
- Cách thực hiện: Từ t thế chuẩn bị ngời tập khuỵu gối hạ thấp trọng
tâm, góc giữa đùi và cẳng chân 1200 -1300, thân ngời gập ở khớp hông, ngờihơi đổ về trớc, trọng tâm dồn đều vào 2 chân, 2 tay vung ra sau Sau đó, duỗicác khớp hông, khớp gối, cổ chân tác dụng xuống mặt đất với 1 lực lớn nhấtnhanh chóng bật ra trớc, lên cao Khi chuẩn bị chạm đất với dài 2 chân raphía trớc đồng thời đánh tay từ trên xuóng dới, từ trớc ra sau
- Cách đánh giá: Thành tích tính bằng khoảng cách từ điểm bật đến
điểm rơi gần nhất của cơ thể Bật 2 lần lấy lần có thành tính cao nhất
Đơn vị đo: cm
Test 2: Chạy nhanh 30m xuất phát cao (đánh giá thể lực)
- TTCB: Đứng chân trớc chân sau, thân ngời hơi đổ về trớc, trọng tâm
cơ thể dồn vào chân trớc
- Cách thực hiện: Khi nhận đợc tín hiệu ngời tập nhanh chóng chạy hết
cự ly 30m với tốc độ tối đa
- Cách dánh giá: Thành tích tính bằng thời gian chạy hết cự ly trên đơn
vị giây, chạy 1 lần và lấy thành tích
Test 3: Thực hiện toàn bộ kỹ thuật nhảy xa theo kiểu bất kì
Trang 22- TTCB: Đứng chân trớc chân sau, thân ngời hơi đỗ về phía trớc trọng
tâm dồn về chân trớc
- Cách thực hiện: Tính thành tích bằng khoảng cách từ điểm dậm nhảy
đến điểm rơi gần nhất Nhảy 2 lần lấy thành tích lần cao nhất
- Cách đánh giá: Nhảy 2 lần lấy thành tích cao nhất Đơn vị đo: cm
2.3 Địa điểm nghiên cứu
- Trờng THPT Thiệu Hoá - Thanh Hoá
- Trờng Đại Học Vinh
2.4 Thiết kế nghiên cứu
Với đề tài này trớc hết tôi tìm hiểu quan điểm của Đảng, nhà nớc vềTDTT và thực trạng về vấn đề mà mình đang tìm tòi, nghiên cứu Từ việc làm
đó, tôi nhận thức đợc vấn đề “Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm
nâng cao thành tích nhảy xa ỡn thân cho học sinh nam lớp 11A Trờng THPT Thiệu Hoá - Thanh Hoá" là một mảng tối mà các nhà khoa học thể
thao khai thác tới cha nhiều
Để làm đợc việc đó chúng tôi đã xây dựng đợc hệ thống bài tập pháttriển thể lực, bổ trợ kỹ thuật nhằm nâng cao thành tích môn nhảy xa ỡn thân
và xây dựng đợc kế hoạch giảng dạy cụ thể cho từng tháng, từng tuần và từngtiết học Để đánh giá đợc hiệu quả của việc làm trên chúng tôi đã có nhữngtest kiểm tra đánh giá trớc và sau thực nghiệm đối với cả 2 nhóm đối chiếu vàthực nghiệm để khẳng định hiệu quả của công việc mà chúng tôi đặt ra trớc
đó
Từ kết quả thu đợc trớc và sau thực nghiệm giúp chúng tôi có cơ sở rút
ra đợc những kết luận kiến nghị hợp lý và thiết thực
Và trình tự xây dựng đề tài đựơc trình bày chi tiết, cụ thể qua mô hìnhsau:
Test kiểm tra:
Nhóm Thực nghiệm(n = 20)
- Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao thành tích môn nhảy xa ưỡn thân cho học sinh nam lớp 11A trường THPT Thiệu Hóa – Thanh Hóa
- ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập trong môn nhảy xa ưỡn thân cho nam học sinh lớp 11A trường THPT Thiệu Hóa – Thanh Hóa
Trang 24Chơng 3
Kết quả nghiên cứu và bàn luận
3.1 Giải quyết mục tiêu 1: Nghiên cứu, lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao thành tích môn nhảy xa ỡn thân cho nam học sinh lớp 11A Trờng THPT Thiệu Hóa - Thanh Hóa
3.1.1 Cơ sở để lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao thành tích môn nhảy xa ỡn thân học sinh nam lớp 11A Trờng THPT Thiệu Hoá - Thanh Hóa
Trong tập luyện thể dục thể thao nói chung và tập luyện nhảy xa ỡn thânnói riêng thì vấn đề yếu tố thể lực đợc đặt lên hàng đầu và giữ vai trò quantrọng Nhảy xa ỡn thân là một hoạt động vừa có tính chu kỳ và không có chu
kỳ, có tác dụng nâng cao năng lực hoạt động của nội tạng, phát triển các tốchất nh sức nhanh, mạnh bền, khéo léo… Trong tập luyện nhảy xa ỡn thân tốchất thể lực thể hiện rõ với hoạt động dùng sức mạnh để đa cơ thể đi xa nhất
Để làm đợc điều đó việc huy động các tố chất nhanh, mạnh, bền, khéo léotrong từng giai đoạn của nhảy xa ỡn thân là điều hết sức quan trọng Để thựchiện nhiệm vụ đạt kết quả cao nhất thì tinh thần tự giác, tích cực hăng say tậpluyện, cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng Nhng yếu tố cốt lõi cơ sở đầutiên đặt nền móng cho kết quả thực hiện vẫn là việc chuẩn bị thể lực, trong đó
tố chất nhanh, mạnh, bền là những yếu tố quan trọng nhất
Để đánh giá vai trò của các tố chất đó trong nhảy xa ỡn thân chúng taphải hiểu đợc bản chất của từng tố chất đó
* Cơ sở sinh lý của tố chất sức mạnh
Sức mạnh là khả năng khắc phục trọng tải bên ngoài bằng sự căng cơ.Sức mạnh mà cơ phát ra phụ thuộc vào:
- Số lợng đơn vị vận động (sợi cơ) tham gia vào căng cơ
- Chế độ co của đơn vị vận động (sợi cơ) đó