Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao khả năng chắn bóng cho sinh viên chuyên ngành khoa GDTC trường đại học vinh

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: Mục tiêu 1: Lựa chọn được một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả chắn bóng trong quá trình học tâp môn bóng chuyền cho sinh viên chuyên ngành khoa GDTC -

Trờng đại học vinh Khoa giáo dục thể chất

-Khoá luận tốt nghiệp

Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao khả năng chắn bóng cho sinh viên chuyên ngành

khoa gdtc - trờng đại học vinh

Ngành s phạm giáo dục thể chất

1

Tập luyện bóng chuyền thường xuyên con người sẽ có được sự pháttriển toàn diện các năng lực thể chất như sức nhanh, sức mạnh, sức bền,khéo léo, mềm dẻo và các phẩm chất ý chí như thông minh, sáng tạo, dũngcảm…

.Bóng chuyền được nhiều người ưa thích và tập luyện, không chỉ nó

là môn thể thao dễ tập, trang thiết bị đơn giản, mà còn do bóng chuyền làmôn thể thao có sức hấp dẫn cao, góp phần cho người chơi rèn luyện thểlực và nâng cao sức khỏe

Trong thi đấu, bóng chuyền lấy tấn công làm chính về việc vận dụng

kỹ chiến thuật linh hoạt, đa dạng và có hiệu quả Cùng với sự phát triển của

kỹ chiến thuật đó thì các kỹ thuật phòng thủ cũng không ngừng phát triển

và cũng có ý nghĩa quyết định tới sự thắng hay thua trong một trận đấu.Khả năng chắn bóng sẽ giảm bớt rất nhiều sức tấn công của đối phương,cũng có thể ghi điểm trực tiếp Vì vậy khả năng chắn bóng trong môn bóngchuyền cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng trong xu thế bóng chuyềnhiện đại ngày nay

Trường Đại học Vinh là cái nôi đào tạo cán bộ thể dục thể thao vàgiáo viên thể thao cho toàn đất nước cho nên việc trang bị đầy đủ các trithức về các môn thể thao là rất quan trọng

Bóng chuyền được đưa vào giảng dạy trong trường từ khá sớm, ngay

từ ngày mới thành lập Khoa và ngày càng phát triển Ngày nay, trình độcủa các sinh viên chuyên ngành khoa Giáo dục thể chất trường Đại họcVinh đã phát triển một cách rất đáng mừng Song bên cạnh những mặtmạnh thì còn nhiều khuyết điểm cần phải khắc phục đặc biệt là trong kỹthuật chắn bóng

Qua quan sát các trận thi đấu bóng chuyền của nam sinh viên chuyênngành khoa Giáo dục thể chất trường Đại học Vinh chúng tôi thấy hiệu quảchắn bóng của các sinh viên chưa đáp ứng được với thực tế thi đấu Từ

2

Chính vì những lý do trên cùng với mong muốn làm phong phú thêmnền khoa học nước nhà, làm phong phú thêm đời sống tinh thần thể chấtcho sinh viên, đồng thời làm phong phú thêm phương pháp, phương tiệngiảng dạy ở khoa Giáo dục thể chất trường Đại học Vinh chúng tôi mạnhdạn đi sâu nghiên cứu đề tài:

“Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao khả năng chắn bóng cho sinh viên chuyên nghành khoa GDTC - Trường Đại học Vinh”.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

Mục tiêu 1: Lựa chọn được một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả

chắn bóng trong quá trình học tâp môn bóng chuyền cho sinh viên chuyên ngành khoa GDTC - Trường Đại học Vinh.

Mục tiêu 2: Đánh giá tác dụng của các bài tập đã lựa chọn trong

việc nâng cao khả năng chắn bóng trong môn bóng chuyền cho sinh viên chuyên ngành khoa GDTC - Trường Đại học Vinh.

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Xu hướng phát triển của Bóng chuyền hiện đại

3

Bóng chuyền xuất hiện đầu tiên ở Mĩ 1895, trải qua hơn 1 thế kỉ hìnhthành và phát triển Bóng chuyền đã không ngừng được thay đổi và cónhững bước phát triển vận động Hiện nay, thi đấu bóng chuyền diễn raquyết liệt với tốc độ nhanh, biến hoá đa dạng đồng thời đã xuất hiện nhiều

xu hướng mới trong huấn luyện và thi đấu Có thể tóm tắt một số xu thếphát triển mới trong môn bóng chuyền như sau:

- Tuyển chọn VĐV có chiều cao về sức bật tốt

- Trong thi đấu, lấy tấn công làm chính về việc vận dụng kỹ chiếnthuật linh hoạt, đa dạng và có hiệu quả như: Tấn công xa lưới, tận dụng tối

đa chiều dài cũng như tầm cào, tầm xa trên lưới để tránh tay chặn đốiphương, đặc biệt là tấn công từ hàng sau, đã và đang được nhiều VĐV tấncông bằng việc tạo ra uy lực phát bóng bằng nhảy phát gây khó khăn chochuyền một tổ chức tấn công ảnh hưởng của đối phương và có thể giànhđiểm trực tiếp

- Xu thế nhảy chuyền hai cũng đang thực sự đem lại hiệu quả trongviệc đánh lừa hàng chắn đối phương tạo điều kiện thuận lợi cho đồng độitấn công dứt điểm

Cùng với sự phát triển của kỹ chiến thuật tấn công thì các kỹ chiếnthuật phòng thủ cũng không ngừng được phát triển Để cân bằng giữa tấncông và phòng thủ tăng tính hấp dẫn trong thi đấu Bóng chuyền người ta đã

sử dụng các biện pháp Sử dụng Libero chuyên môn hoá trong phòng thủ,giành nhiều thời gian cho huấn luyện phòng thủ

Ở nước ta trong những năm gần đây Bóng chuyền đã được chú trọng

và phát triển mạnh mẽ Thông qua giải vô địch quốc gia hàng năm, giải vôđịch Đông Nam Á, khu vực các đội bóng Việt Nam đã dần khẳng địnhtrong làng thể thao quốc tế Hàng năm đã có rất nhiều giải thi đấu (quốc tế)

4

được tổ chức thông qua các giải tạo điều kiện cho các VĐV có nhiều cơ hội

cọ sát, nâng cao trình độ chuyên môn Đồng thời, là động lực thúc đẩyphong trào tập luyện bóng chuyền phát triển, là cơ hội phát hiện ra nhữngnhân tài bóng chuyền cho đất nước

Bóng chuyền Việt Nam so với khu vực và quốc tế còn khá chênhlệch về trình độ chưa đáp ứng xu hướng phát triển của bóng chuyền hiệnđại

Do vậy trong giai đoạn hiện nay cần thiết phải quan tâm tới công táctuyển chọn và đào tạo VĐV trẻ tập trung huấn luyện kỹ chiến thuật thể lựcchung và chuyên môn đồng thời tăng cường thi đấu giao lưu học hỏi kinhnghiệm, tiếp cận với trình độ bóng chuyền hiện đại

1.2 Đặc điểm thi đấu của kỹ thuật chắn bóng

Bóng chuyền là môn thể thao hoạt động không có chu kỳ các tìnhhuống luôn luôn biến đổi phức tạp, đặc biệt là tính bất ngờ của các tìnhhuống làm cho các VĐV phần lớn trong trạng thái bị động và xử lý các tìnhhuống đó trong nhiều tư thế khó khăn và phức tạp

Trong Bóng chuyền hiện đại trình độ VĐV đã phát triển và đạt tớiđỉnh cao của nghệ thuật, chiến thuật và tâm lý thi đấu đặc biệt là chiều cao,sức bật, sức bền của VĐV được nâng cao rõ rệt Cho nên xu hướng củabóng chuyền hiện đại là ngày càng phổ biến chiến thuật tấn công cả 2 tuyếntrước và sau Các VĐV sử dụng kỹ chiến thuật cá nhân phối hợp nhiềumiếng chiến thuật tập thể khác nhau làm cho người phòng thủ gặp khókhăn, khó phán đoán được hướng tấn công và điểm rơi của bóng Chính vìthế chắn bóng là kĩ thuật phòng thủ tốt nhất làm hạn chế sức tấn công củađối pưhơng tạo điều kiện cho đồng đội phòng thủ tốt hơn

5

Chắn bóng có nhiều hình thức: chắn bóng cá nhân, chắn bóng tập thể(nhóm 2 hoặc 3 người) Khi chắn bóng đòi hỏi sự phán đoán tốt khả nănglinh hoạt cơ bắp, khéo léo của VĐV Sự phối hợp ăn ý của tập thể

Chắn bóng không chỉ mang tính chất phòng thủ trên lưới mà cònmang tính phản công ghi điểm trực tiếp cho nên chắn bóng có vai trò rấtquan trọng trong thi đấu kỹ thuật chắn bóng gồm 4 giai đoạn: Giai đoạnchuẩn bị, giai đoạn bật nhảy, giai đoạn trên không và giai đoạn tiếp đất

Động tác chắn bóng được thực hiện hầu hết sau khi di chuyển VĐVđứng sát lưới, mặt hướng lưới, 2 chân ngang nhau, rộng bằng vai và hơikhuỵu ở khớp gối VĐV thực hiện di chuyển đến vị trí để đón chắn bóngbằng các kỹ thuật khác nhau Những yếu tố quan trọng để hoàn thành độngtác chắn bóng gồm: chọn vị trí, thời điểm bật nhảy chắn bóng và động tácvươn tay trên lưới chắn bóng

1.2.1 Sức mạnh chuyên môn

Đa số các động tác kỹ thuật bóng chuyền đòi hỏi phải có sức mạnhchuyên môn biểu hiện đáng kể ở các pha nhảy, đập bóng, phát bóng, sứcmạnh thực hiện động tác khác nhau và có ý nghĩa đối với việc thể hiện sứcbền và khéo léo

VD: Phát bóng là sức mạnh cơ bàn tay, cơ tay, bả vai Đập bóng là

sự phát triển đồng bộ sức mạnh của cơ bàn tay

1.3 Cơ sở huấn luyện kỹ thuật chắn bóng

Chắn bóng là một đợt phòng thủ đầu trên lưới trong một trận đấu,một hiệp đấu, một pha bóng Nó có hiệu quả trong thành tích toàn đội.Chắn bóng có uy lực đạt hiệu quả cao có thể ghi điểm, giành quyền phátbóng Chắn bóng còn gây khó khăn cho đối phương trong hoạt động chiến

6

Các tố chất thể lực có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả chắn bóng

1.3.1 Sức mạnh

Sức mạnh của VĐV là khả năng vượt qua những cản trở chống đối

bên ngoài bằng sự gắng sức của cơ Sức mạnh chuyên môn trong chắnbóng là sức mạnh bột phát (sức bật tại chỗ của VĐV, sức mạnh của cánhtay khi nhảy lên chắn bóng)

Sức mạnh bột phát là khả năng hệ thần kinh - cơ khắc phục sức cânbằng tốc độ co cơ cao

1.3.3 Sức bền

7

Sức bền chuyên môn bao gồm: sức bền tốc độ, sức bật nhảy và sứcbền thi đấu

- Sức bền tốc độ trong chắn bóng là khả năng của VĐV di chuyểntốc độ đến vị trí chắn bóng trong suốt cả trận đấu

- Sức bền bật trong chắn bóng là khả năng thực hiện động tác bậtnhảy chắn bóng nhiều lần trong thi đấu với sự nỗ lực co cơ tốt nhất

- Sức bền thi đấu trong chắn bóng là biểu hiện của 2 dạng sức bền(sức bền tốc độ và sức bền bật) trong thi đấu

1.3.4 Các tố chất mềm dẻo, khéo léo

Biểu hiện tố chất mềm dẻo, khéo léo trong chắn bóng chính là khảnăng linh hoạt của hệ thần kinh - cơ, khả năng thực hiện kĩ thuật phối hợpchiến thuật với đồng đội

Như vậy huấn luyện các tố chất mềm dẻo, khéo léo cần huấn luyện,hoàn thiện kĩ thuật chắn bóng cho VĐV với khả năng linh hoạt của hệ thầnkinh - cơ cho VĐV

1.4 Đặc điểm tâm - sinh lý lứa tuổi 19 - 22

Ở lứa tuổi này các bộ phận cơ thể tiếp tục phát triển và hoàn thiện,

cơ thể phát triển cả về chiều cao lẫn chiều ngang Chức năng sinh lý tươngđối ổn định khả năng hoạt động các hệ cơ quan của cơ thể cũng được nângcao hơn Vì vậy giáo viên, huấn luyện viên cần căn cứ vào đặc điểm tâm

8

sinh lý để đưa ra những bài tập có cường độ, khối lượng sao cho đảm bảotính hợp lý, tạo sự phát triển một cách toàn diện

1.4.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi 19 - 22

Ở giai đoạn lứa tuổi sinh viên là giai đoạn của lứa tuổi thanh xuân,

họ đang ngồi trên ghế nhà trường chuẩn bị hành trang lập nghiệp cho bảnthân

Sự phát triển về trí tuệ mang tính nhạy bén Tư duy của sinh viên trởnên sâu sắc và khái quát hóa Tư duy trừu tượng hóa phát triển cao, ngônngữ của sinh viên gắn liền với tư duy, trí nhớ có chất lượng, thiên về nhớ

có ý nghĩa, không máy móc Họ sáng tạo, khoáng đạt, nhưng gắn liền vớihiện thực Đó cũng là cơ sở hoạt động sáng tạo của sinh viên

Sự hình thành thế giới quan ở sinh viên được phát triển, cơ bản Họ

đã hình thành hệ thống quan điểm về xã hội, tự nhiên, về các nguyên tắc,quy tắc cư xử Từ đó tạo thành niềm tin cho sinh viên trong cuộc sống

Đời sống tình cảm của sinh viên phong phú và sâu sắc, tình cảm của

họ rộng lớn hơn và có cơ sở lý trí vững chắc Họ rất nhạy cảm về đạo đức,phát hiện nhanh sự dối trá, bất công và ngược lại với đó là sự công bằng vàtrung thực

Tính độc lập là nét đực trưng tiêu biểu của lớp trẻ nói chung Nóđược biểu hiện ở sự tìm hiểu , đào sâu và giải quyết mọi vấn đề theo kiếnthức riêng của mình Họ còn biết kiềm chế và tự kiểm tra mình một cáchchặt chẽ

Tính quả cảm cũng là nét tiêu biểu ở lứa tuổi này, nó gắn liền vớitính độc lập, nhờ đó sinh viên có thái độ dứt khoát trong hành động, tăngcường nổ lực ý chí vượt qua mọi khó khăn,thử thách trong bước đường đilên của mình

9

1.4.2 Đặc điểm giải phẫu sinh lý lứa tuổi 19 - 22

Ở lứa tuổi sinh viên cơ thể phát triển gần như hoàn thiện, nhất làchiều cao Bộ máy vận động đang phát triển ở mức độ cao cho phép hoànthiện cơ thể bằng vận động, lao động chân tay, đặc biệt là hoạt động thểdục thể thao Sự hoàn thiện các chức năng vận động được thể hiện qua cácđặc điểm sinh lý của lứa tuổi đang hoạt động vận động Quá trình phát triểncủa cơ thể theo lứa tuổi và các đặc điểm sinh lý cơ bản theo lứa tuổi, cónhững đặc điểm sinh lý cơ bản phát triển không đồng đều xen kẽ thời kìphát triển nhanh và phát triển tương đối chậm và ổn định Quá trình pháttriển của cơ thể không đồng thời, có cơ quan phát triển sớm, có cơ quanphát triển muộn Lứa tuổi sinh viên có chiều cao chững lại, trong khi cơ,xương còn phát triển muộn hơn nhiều

Đặc điểm chức năng sinh lý và hệ cơ quan ở lứa tuổi sinh viên đượcbiểu hiện qua các mặt sau:

Hệ thần kinh được hình thành và phát triển cao, trong đó sự pháttriển về ngôn ngữ, tư duy và các kỹ xảo vận động trong hoạt động thể thao

có ý nghĩa quan trọng Ở lứa tuổi này khả năng hoạt động của nó rất cao,thể hiện qua giao tiếp, tư duy nhận thức phong phú, làm cho sức mạnh và

độ linh hoạt của quá trình thần kinh đạt mức độ cao

Quá trình trao đổi chất và năng lượng ở lứa tuổi sinh viên, cơ thểđang ở tuổi sung sức phát triển, rất cần nhiều đạm, mỡ, đường, nước vàkhoáng chất Tập luyện thể dục thể thao tăng nhu cầu về đạm, đẩy mạnhquá trình đồng hóa, dị hóa, giữ được ổn định hàm lượng mỡ và đường cho

cơ thể

Đặc điểm tâm – sinh lý được xem xét một cách hữu cơ trong toàn bộquá trình tập luyện và huấn luyện thể dục thể thao cho sinh viên Trong tậpluyện cần chú ý đến lượng vận động trong tập luyện và thi đấu cho phù hợpvới đặc điểm tâm – sinh lý sinh viên Lượng vận động cực đại đảm bảo cácphản ứng thích nghi cần thiết cho sự phát triển thể chất của cơ thể Ngược

10

lại lượng vận động quá sức có khả năng làm cạn kiệt lượng dự trữ của cơthể, dẫn đến sự rối loạn sinh lý Việc tập luyện thể dục thể thao không nênnóng vội, rút ngắn giai đoạn Tập luyện không phù hợp có thể gây nên hậuquả xấu, vì vậy các bài tập phải phù hợp, lượng vận động tối ưu phải được

ưu tiên sử dụng trong quá trình giáo dục thể chất Khả năng vận động củasinh viên cũng phải tuân theo đặc điểm lứa tuổi

11

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, quá trình nghiêncứu đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu chúng tôi sử dụng trongquá trình nghiên cứu nhằm tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn trong quátrình giảng dạy và huấn luyện môn bóng chuyền Thông qua các tài liệuchuyên môn chúng tôi tổng hợp các bài tập đã được các Giáo viên, Huấnluyện viên thường sử dụng trong quá trình giảng dạy và huấn luyện sứcmạnh bật nhảy cho VĐV bóng chuyền

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm

Để có những cơ sở thực tiễn, chính xác khách quan hơn, trongphương pháp này chúng tôi đã sử dụng để tìm hiểu nghiên cứu thu thậpthông tin qua hỏi - trả lời giữa nhà nhiên cứu với các cá nhân khác nhau vềnhững vấn đề đáng quan tâm

Về hình thức phỏng vấn chúng tôi tiến hành hai phương pháp:

- Phỏng vấn trực tiếp

- Phỏng vấn gián tiếp

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp quan sát sư phạm là phương pháp nghiên cứu khoa họcngười nghiên cứu tiếp cận trực tiếp với thực tế khách quan (với đối tượngthực nghiệm, đối tượng nghiên cứu)

Trong nghiên cứu khoa học quan sát sư phạm được thực hiện ở hainhóm chính:

12

Đối với đề tài này chúng tôi sử dụng phương pháp quan sát sư phạm

để tiếp thu các số liệu giúp cho việc đánh giá kết quả

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Phương pháp kiểm tra sư phạm là một phương pháp nghiên cứu sửdụng các test kiểm tra được thực tiễn thừa nhận, được tiêu chuẩn hóa về nộidung và hình thức cũng như điều kiện thực hiện nhằm đánh giá các khảnăng khác nhau của người tập luyện

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Sử dụng phương pháp này trong quá trình nghiên cứu đề tài, chúngtôi nhằm mục đích kiểm nghiệm và đánh giá hiệu quả ứng dụng của các bàitập chúng t ôi đã lưa chọn trong quá trình huấn luyện và giảng dạy

Trong đề tài này, với mục đích của đề tài là lựa chọn một số bài tậpnhằm nâng cao khả năng chắn bóng cho nam sinh viên chuyên ngành khoaGDTC trường Đại học Vinh Chúng tôi đã sử dụng phương pháp thựcnghiệm sư phạm trong điều kiện tự nhiên nhằm kiểm định tính khoa học,tính thực tiễn và tính hiệu quả của các bài tập đã lựa chọn, thực nghiệmđược sử dụng trong đề tài là thực nghiệm so sánh

Kết quả quá trình thực nghiệm được chúng tôi trình bày ở phần kếtquả nghiên cứu của luận văn

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê

Các số liệu thu thập được kể cả nhám thực nghiệm và nhóm đốichứng cũng như việc kiểm chứng kết quả lựa chọn các nguyên tắc xâydựng bài tập

13

Chúng tôi đã sử dụng phương pháp toán học thống kê để đánh giáchính xác số liệu liên quan Từ đó kiểm chứng lại và đưa ra kết luận tránhđược tính chủ quan trong quá trình nghiên cứu và làm tăng độ tin cậy choquá trình nghiên cứu

Các công thức được sử dụng bao gồm:

- Công thức tính số trung bình thống kê: n i xi

x x n

x x n

x A Là giá trị trung bình của nhóm đối chứng

x B Là giá trị trung bình của nhóm thực nghiệm

nA , nB là số người của 2 nhóm

14

2.2 Tổ chức nghiên cứu

2.2.1 Thời gian nghiên cứu

Đề tài này được tiến hành nghiên cứu từ tháng 09/2009 đến tháng05/2010 và được chia làm 4 giai đoạn:

- Giai đoạn 1: Từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2009, viết đề cương và

- Giai đoạn 4: Từ tháng 04 đến tháng 05năm 2010, hoàn thành đề tài

và chuẩn bị báo cáo

2.2.2 Đối tượng ngiên cứu:

Nam sinh viên khóa 49A chuyên ngành khoa Giáo dục thể chất Trường Đại học Vinh

-2.2.3 Địa điểm nghiên cứu:

- Sân tập bóng chuyền Trường Đại học Vinh

15

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Cơ sở để lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả chắn bóng trong môn bóng chuyền của sinh viên chuyên ngành khoa GDTC Trường Đại học Vinh

3.1.1 Cơ sở lý luận để lựa chọn các bài tập

Huấn luyện kỹ thuật bóng chuyền dựa trên cơ sở và phương pháphuấn luyện thể thao nói chung, bài tập thể chất là phương tiện chủ yếutrong giáo dục thể chất và huấn luyện thể thao

Huấn luyện kỹ thuật thể thao bao gồm tất cả các phương tiện,phương pháp đào tạo giáo dục cũng như mọi mặt hoạt động, những hoạtđộng đó được tiến hành với mục đích hoàn thiện ổn định và giữ vững kỹthuật thể thao

Huấn luyện kỹ thuật Bóng chuyền phải dựa trên cơ sở trình độ thểlực toàn diện, khuynh hướng phát triển mạnh hiện nay là nâng cao hiệu quảquá trình huấn luyện bằng cách lựa chọn bài tập chuyên môn phù hợp vớiphát triển các tố chất thể lực một cách toàn diện, chú ý tới các yêu cầu vềkhả năng phối hợp vận động trong quá trình hoàn thiện kỹ năng kỹ xảo vậnđộng

Trên cơ sở tham khảo một số tài liệu chuyên môn và thực tế quan sátquá trình giảng dạy huấn luyện muốn nâng cao hiệu quả chắn bóng cầnphải có những yếu tố:

+ Kỹ thuật hoàn thiện kết hợp với khả năng phối hợp vận động cao,phán đoán nhanh, di chuyển và thực hiện động tác chính xác

+ Trình độ thể lực toàn diện biểu hiện

16

Tố chất khéo léo mềm dẻo chuyên môn được biểu hiện chính ở mức

độ hoàn thiện kỹ thuật chắn bóng

Ngoài các yếu tố trên qua tìm hiểu, thu thập tài liệu chuyên mônchúng tôi còn thấy một số yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chắn bóng như:

+ Yếu tố vệ sinh dinh dưỡng

+ Yếu tố nghỉ ngơi hồi phục

+ Yếu tố môi trường

Ngoài các kỹ thuật tấn công như: đập bóng, chuyền bóng, phátbóng thì chắn bóng lại là kỹ thuật phòng thủ đầu tiên nhằm hạn chế sức

17

tấn công của đối phương, tạo điều kiện thuận lợi cho đồng đội phòng thủ.Chắn bóng tốt sẽ có tác động rất lớn tới tinh thần thi đấu cả đội, nâng cao ýchí quyết tâm, tinh thần thi đấu vững vàng cho đồng đội

3.1 2 Thực trạng chắn bóng trong môn bóng chuyền của sinh viên chuyên ngành khoa GDTC - Trường Đại hoc Vinh.

Để đánh giá hiệu quả chắn bóng so với các kỹ thuật khác chúng tôi

đã quan sát và thống kê số liệu qua kết quả của 10 trận thi đấu bóngchuyền sinh viên toàn quốc của 5 đội tham dự sau: ĐH sư phạm TP Hồ ChíMinh, ĐH Huế, ĐH Hàng Hải, ĐH Vinh, ĐH Tây Nguyên vào tháng 12năm 2009 tại nhà thi đấu của trường Đại học Vinh Kết quả thu được nhưsau:

Bảng 3.1 Kết quả thống kê mức độ sử dụng và hiệu quả của các kỹ thuật trong thi đấu Tại giải Bóng chuyền sinh viên toàn quốc tháng 12

năm 2009 tại nhà thi đấu trường ĐH Vinh

18

Trong quá trình theo dõi đánh giá thực trạng, chúng tôi thấy rằng khithực hiện chắn bóng các vận động viên còn tồn tại những sai lầm thườngmắc dẫn đến hiệu quả chắn bóng thấp:

- Kỹ thuật chưa hoàn thiện dẫn đến động tác không gọn, chân tayvụng về dễ chạm lưới, tính nhịp điệu động tác hạn chế

- Chưa phán đoán được hướng đi của bóng, chọn địa điểm bật nhảychưa chính xác

- Khi tay chắn bóng chạm bóng hay bị bung do cơ cánh tay còn yếu

- Hay chắn xa lưới để bóng lọt theo tay

- Trình độ thể lực bị giảm sút nhanh chóng đặc biệt là những trận đấukéo dài dẫn đến dễ bị mắc lỗi kỹ thuật

- Sự ổn định kỹ thuật kém nên VĐV chưa tự tin, nhiều lúc hay nóngvội, sự quyết liệt thể hiện không đúng lúc, nhìn nhận tình huống chưa linhhoạt dẫn đến chắn bóng không tốt

19

Trên đây là một số những sai lầm mà trong quá trình thi đấu mắcphải Đó là cơ sở chung để chúng tôi nghiên cứu, xác định những yếu tốảnh hưởng và có phương hướng lựa chọn những bài tập phù hợp khắc phụcnhững sai lầm đó

Song để đảm bảo có tính khách quan chúng tôi đã tiến hành trao đổitọa đàm với các VĐV, giáo viên bóng chuyền và các chuyên gia y học đểtìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chắn bóng

Qua trao đổi toạ đàm chúng tôi đã xác định được các yếu tố ảnhhưởng đến hiệu quả chắn bóng như sau:

+ Mức độ hoàn thiện kỹ thuật là quá trình hoàn thiện các động tác

kỹ thuật để dùng làm phương tiện thi đấu thể thao Nhiệm vụ chung củahuấn luyện kỹ thuật là nắm vững kỹ thuật bóng chuyền mà trong đó quátrình VĐV hiểu được các quy luật sinh cơ học của động tác, nắm vững kỹnăng vận động phù hợp với thực tế để hoàn thiện nó ở mức độ cao nhất.Việc đạt thành tích thể thao cao phụ thuộc chủ yếu vào trình độ chuẩn bị kỹthuật toàn diện của VĐV Bóng chuyền, bởi vì nói chung trình độ huấnluyện kỹ thuật có ảnh hưởng lớn đến sự điêu luyện chiến thuật của toàn đội

Yếu tố mỹ thuật có vai trò quan trọng đặc biệt trong kỹ thuật chắnbóng Khi đạt được trình độ kỹ thuật cao, nắm vững nguyên lý kỹ thuậtđộng tác, kỹ thuật ổn định thì khi thực hiện kỹ thuật sẽ đem lại hiệu quảcao và ngược lại khi chưa nắm vững được nguyên lý kỹ thuật động tác kỹthuật chưa ổn định thì thực hiện sẽ không chánh khỏi những sai lầm VD:Trong khi chắn bóng tuỳ thuộc chắn đơn, hay chắn tập thể những nguyên lý

kỹ thuật cơ bản là sau khi di chuyển chọn vị trí, xác định thời điểm bậtnhảy, ở giai đoạn trên không hóp bụng tay vươn duỗi (bàn tay xoè rộng tựnhiên, ôm tròn bóng) sau đó thu tay và tiếp đất gối hơi khuỵu để hoãnxung VĐV có kỹ thuật hoàn hảo kỹ năng phối hợp vận động phán đoán

20