Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công trong môn bóng bàn cho sinh viên chuyên ngành trường đại học vinh

Mục lục II Mục đích – nhiệm vụ – Phơng pháp nghiên cứu 9 2.1 Nhiệm vụ 1: Nhiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công cho sinh

Bộ GD & Đào tạo

Trờng đại học vinh

sinh viên chuyên ngành trờng đại học Vinh”

Khoá Luận tốt nghiệp

Giáo viên hớng dẫn: Th.s Đậu Bắc Sơn

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Hà Thanh

Lớp : 40A 2 - TD

Vinh 5/2003

Lời cảm ơn !

Tôi xin chân thành cảm ơn thầy hớng dẫn Th.S Đậu Bắc Sơn đã giúp đỡ tôi tận tình trong thời gian tôi thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn Hội đồng khoa học, Ban chủ nhiệm khoa thể dục đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ cho chúng tôi đợc làm và hoàn thành khoá luận.

Và qua đây tôi xin bày tỏ sự biến ơn tới sở TDTT Nghệ an, các huấn luyện viên, vận động viên bóng bàn của tỉnh

Trong thời gian thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, tôi mong đợc

sự góp ý kiến của thầy hớng dẫn, Hội đồng khoa học, Ban chủ nhiệm khoa GD thể chất

và những ngời quan tâm đến đề tài này.

Vinh , ngày 15/5/2003

Nhận xét của giáo viên hớng dẫn

………

………

………

………

………

………

………

Nhận xét của hội đồng khoa học

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Mục lục

II Mục đích – nhiệm vụ – Phơng pháp nghiên cứu 9

2.1 Nhiệm vụ 1: Nhiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc lựa chọn

một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công cho sinh viên

chuyên nghành trờng Đại học Vinh.

9

2.2 Nhiệm vụ 2: ứng dụng các bài tập đã lựa chọn trong việc nâng cao

hiệu quả kỹ thuật gò công cho sinh viên chuyên nghành trờng Đại

học Vinh.

9

3.1 Phơng pháp phân tích tổng hợp tài liệu 9

1 Giải quyết nhiệm vụ 1 12

I Đặt vấn đề

Trong công cuộc CNH – HĐH(công nghiệp hoá - hiện đại hoá) đất nớc, Đảng

và Nhà nớc ta luôn quan tâm tới việc nâng cao trình độ dân trí, giáo dục cho mọitầng lớp nhằm tạo ra con ngời mới phát triển một cách toàn diện mọi mặt: Đức –Trí – Thể – Mỹ

Trong đó TDTT (Thể dục thể thao) là một bộ phận quan trọng của nền giáodục XHCN(xã hội chủ nghĩa): Tạo đợc một thế hệ trẻ phát triển một cách cân đối:

có tri thức, có đạo đức và hoàn thiện thể chất

TDTT ra đời và phát triển theo sự phát triển của xã hội loài ngời Lao động sảnxuất là nguồn gốc cơ bản của TDTT Trớc hết TDTT nhằm vào việc bảo vệ, tăng c-

ờng sức khoẻ cho con ngời, nâng cao trình độ thể chất, góp phần làm phong phú đờisống và tinh thần, giáo dục con ngời để phục vụ sự nghiệp, xây dựng và bảo vệ tổquốc Chính vì vậy mà TDTT đã và đang gánh một phần trách nhiệm không nhỏ đểthúc đẩy sự phát triển mọi mặt của đất nớc.

Cho nên trong những năm đầu đất nớc đổi mới, Bác Hồ đã nhìn thấy tầm quantrọng và ý nghĩa to lớn của TDTT Ngời đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục

Trong lời kêu gọi tập TDTT ngày 27/3/1946 Bác viết: “ mỗi ngời dân đều yếu

ớt tức là làm cho cả nớc yếu ớt một phần, mỗi ngời dân khoẻ mạnh tức là góp phầncho cả nớc mạnh khoẻ Vậy nên luyện tập thể dục bồi bổ sức khoẻ là bổn phận củamỗi ngời dân yêu nớc”

Đáp ứng lời kêu gọi đó thì trong mấy chục năm nay phong trào TDTT pháttriển cả chiều rộng lẫn chiều sâu trong mọi tầng lớp trên đất nớc ta Cùng với sự tồntại và phát triển của các môn thể thao khác bóng bàn nớc ta đang phát triển nhanhchóng và rộng rãi từ trung ơng đến địa phơng, đâu đâu cũng có ngời tập bóng bàn vì

đó là môn thể thao phù hợp với cố gắng, tố chất thể lực, khả năng tiếp thu kỹ - chiếnthuật tâm lý của ngời Việt Nam, mà chiến thuật bao giờ cũng đặt trên nền móng của

sự điêu luyện kỹ thuật thể thao

Bóng bàn là môn thể thao có nguồn gốc từ Anh quốc, ra đời năm 1880 Dotính chất hấp dẫn và tác dụng to lớn của nó nên đã nhanh chóng lan truyền hầu khắpcác nớc trên thế giới Và nó đã du nhập vào Việt Nam khá sớm (năm 1920) Với sựkhéo léo và thông minh của con ngời Việt Nam, chúng ta đã nhanh chóng nắm bắt

đợc kỹ thuật hiện đại và nâng cao trình độ chuyên môn trong tập luyện và thi đấu.Ngoài sự phát triển chung của nó, tập luyện bóng bàn còn có tác dụng rèn luyệnmột số phẩm chất cho ngời tập: tính quyết đoán, trí thông minh, xử lý nhanh chóngcác tình huống thay đổi đột ngột trong chuyên môn cũng nh trong cuộc sống

Ngày nay, bóng bàn là một trong những môn thể thao mũi nhọn của thể thaoViệt Nam Đã gặt hái đợc nhiều thắng lợi, tô thêm những vết son mới trong bảngthành tích của thể thao Việt Nam nói chung và bóng bàn nói riêng Tại Seagames

18 Vũ Mạnh Cờng đã đạt huy chơng vàng.Ngô Thanh Thuỷ – Vũ Mạnh Cờng huychơng vàng Seagames 19 và tiếp đó là Đoàn Kiến Quốc vô địch đơn nam TháiLan v.v… Những thành tích đó là những dấu ấn về sự phát triển của TDTT ViệtNam nói chung và bóng bàn nói riêng TDTT nớc ta đã chiếm một vị trí xứng đáng

trong khu vực: cụ thể là nớc ta đã đợc đăng cai tổ chức Seagames 22 diễn ra vàotháng 12 năm 2003 Lớp lớp các vận động viên u tú đã trởng thành và mang lại vinhquang, tự hào cho đất nớc ở nhiều môn thể thao khác nhau nh: Bóng đá, Karatedo,

Điền kinh, Bắn súng, Bơi lội, Bóng bàn, Silat, Đua xe đạp Đó toàn là những môn

mà ngành TDTT nớc ta định hớng về công tác phát triển thể thao thành tích cao, đểtuyển chọn và hớng tới Seagames 2003 tại Việt Nam.Trong một số mũi nhọn màngành đầu t và quan tâm đó là môn bóng bàn

Khác với các môn thể thao khác, bóng bàn là một môn thể thao thi đấu mangtính đối kháng cá nhân, cho nên nó đòi hỏi ngời tập phải phát huy quyết tâm cao,tâm lý tốt, thực hiện kỹ – chiến thuật một cách hoàn hảo, điêu luyện trong thi đấu,thì mới giành đợc chiến thắng

Hơn nữa điểm nổi bật của bóng bàn hiện đại là lối đánh sinh động và tốc độkết hợp với điểm rơi biến hoá, sự điêu luyện trong kỹ thuật, thêm vào đó là ý chí tậptrung cao và sự ổn định về tâm lý của vận động viên nh: phản ứng nhanh, quyết

đoán, mu trí… là những yếu tố tạo nên sự thành công

Một trong những kỹ thuật quan trọng cơ bản của bóng bàn để làm nên chiếnthắng là kỹ thuật gò công nắm đợc kỹ thuật này và vận dụng chúng thành thạo là

điều không dễ

Vì vậy đối với vận động viên, ngời chơi bóng bàn cần cố gắng nhiều hơn nữa,phải học hỏi, tiếp thu cái hay cái mới của thể thao hiện đại và xây dựng một cáchkhoa học, hoàn chỉnh về quy mô đào tạo

Trong quá trình giảng dạy và huấn luyện có rất nhiều kỹ thuật đã đợc vận dụngnh: Giao bóng, giật bóng cắt, vụt bóng… và đặc biệt là kỹ thuật gò công – mộttrong những đòn quan trọng không thể thiếu để làm nên sự chiến thắng của vận

động viên Kỹ thuật gò công thành thạo, điêu luyện sẽ làm cho vận động viên có sự

tự tin chiến thắng, sẽ làm cho đối phơng phải lúng túng: vừa dễ dàng định hớngbóng để cắt, vừa nhanh chóng tấn công nên nó có ý nghĩa rất lớn trong thi đấu Đểphát huy đợc đòn tấn công cho tốt thì ta cần phải đa vào một chu kỳ huấn luyệnnhững bài tập phối hợp tấn công một cách khoa học, hợp lý, đợc nghiên cứu kỹ lỡngtrong lý luận và kiểm nghiệm trong thực tế

Qua quá trình học tập môn bóng bàn chuyên ngành tại trờng Đại học Vinhcũng nh việc quan sát các sinh viên chuyên ngành khoá 40 trờng Đại học Vinh

chúng tôi nhận thấy các sinh viên chuyên ngành tập kỹ thuật Gò công đang ở trình

độ thấp, hiệu quả cha cao Vì vậy mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài

“Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò

công trong môn bóng bàn cho sinh viên chuyên ngành trờng Đại học Vinh”.

II Mục đích – Nhiệm vụ – Phơng pháp nghiên cứu

1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu đề tài nhằm nghiên cứu, lựa chọn hợp lý, có hệ thống, cóhiệu quả các bài tập trong quá trình giảng dạy huấn luyện nhằm nâng cao hiệu quả

kỹ thuật gò công cho sinh viên chuyên ngành trờng Đại học Vinh

Để đạt hiệu quả hơn nữa trong quá trình tập luyện và thi đấu, trên cơ sở đó gópphần cung cấp thêm cho huấn luyện viên làm công tác giảng dạy và huấn luyệnmôn bóng bàn đạt hiệu quả cao hơn

2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để giải quyết mục đích của đề tài này, chúng tôi đề ra hai nhiệm vụ sau:

2.1 Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc lựa chọn

một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công cho sinh viên chuyên ngành trờng Đại học Vinh.

2.2 Nhiệm vụ 2: ứng dụng các bài tập đã lựa chọn cho việc nâng cao hiệu

quả kỹ thuật gò công cho sinh viên chuyên ngành trờng Đại học Vinh.

Đọc tài liều và phân tích là bớc quan trọng Vì từ đó mà ta rút ra đợc cái hay,cái mới trên cơ sở của cái cũ, tạo ra đợc sự tìm tòi, sáng tạo những đề tài mà mìnhcần quan tâm để nâng cao thành tích

Cho nên trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi đã đọc và tham khảo một sốsách chuyên môn nh: Bóng bàn hiện đại, Kỹ thuật bóng bàn, Lý luận và phơng phápTDTT, Sinh lý học TDTT, Tâm lý học, Phơng pháp nghiên cứu khoa học, Toán họcthống kê Ngoài ra tôi còn tham khảo các tài liệu chuyên môn, các giáo án, chơngtrình giảng dạy và huấn luyện của các giáo viên và huấn luyện viên sở thể thaoNghệ an và một số trờng Cao đẳng, Đại học trong cả nớc để từ đó rút ra cho bảnthân những phơng hớng nghiên cứu và cách thức giải quyết vấn đề cho khoa họchơn với đề tài: “các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công trong mônbóng bàn chuyên ngành trờng Đại học Vinh”.

3.2 Phơng pháp phỏng vấn toạ đàm

Chúng tôi toạ đàm trao đổi với các giáo viên bộ môn, cũng nh các huấn luyệnviên có kinh nghiệm về nội dung để nâng cao hiệu quả một số bài tập về kỹ thuật gòcông mà tôi đang nghiên cứu Ngoài ra còn dùng hình thức dùng phiếu phỏng vấnmột số huấn luyện viên và giáo viên có kinh nghiệm thực tế lâu năm để tăng thêm

độ chính xác về số liệu trong quá trình nghiên cứu đề tài

3.3 Phơng pháp quan sát s phạm

Qua sự quan sát trực tiếp quá trình học và tập luyện của sinh viên chuyênngành trờng Đại học Vinh Tôi nghiên cứu các sinh viên thực hiện kỹ thuật gò công,thời gian tập luyện, thi đấu và nghĩ ngơi của sinh viên Để đề tài nghiên cứu đợcchính xác và khách quan

3.4 Phơng pháp thực nghiệm s phạm

Sau khi phân tích và tổng hợp các tài liệu nghiên cứu có liên quan, qua quátrình quan sát các buổi tập và thi đấu của sinh viên chuyên ngành trờng Đại họcVinh Sau khi lựa chọn một số bài tập có hiệu quả trong việc nâng cao kỹ thuật gòcông, chúng tôi áp dụng vào 2 nhóm sinh viên chuyên nghành bóng bàn của trờng

Đây là phơng pháp thực nghiệm song song, cụ thể là phân ra một nhóm đối chứng

và một nhóm thực nghiệm Rồi cho hai nhóm tập luyện theo các bài tập nhằm nângcao hiệu quả kỹ thuật Gò công (Nhóm thực nghiệm là tập các bài tập mà chúng tôilựa chọn và xây dựng, nhóm đối chứng tập theo các bài tập của giáo viên giảngdạy) Hai nhóm này có thời gian và điều kiện tập luyện nh nhau Và kết quả củaviệc sử dụng phơng pháp này tôi xin đợc trình bày ở phần kết quả nghiên cứu

3.5 Phơng pháp toán học thống kê

Toán học thống kê, là một trong những phơng pháp để đánh giá hiệu quả củacác bài tập mà chúng tôi đã lựa chọn và xây dựng Các kết quả nghiên cứu thu đợcthông qua thực nghiệm s phạm, đợc xử lý bằng các thuật thống kê để từ đó có thểkiểm chứng và đa ra kết luận cụ thể.

Nhằm tăng thêm độ chính xác và khách quan của đề tài tôi sử dụng các thuậttoán sau:

A

B A

n n

X X

(

) )(

(

Y y X x

Y y X x r

i i

i i

III Tổ chức - đối tợng – thời gian nghiên cứu

1 Tổ chức nghiên cứu

2 Đối tợng nghiên cứu

Các sinh viên khoá 40A2 chuyên ngành trờng Đại học Vinh

3 Thời gian nghiên cứu

Đề tài tiến hành từ tháng 10/2002 đến tháng 4/2003

4 Địa điểm nghiên cứu

Nhà tập bóng bàn trờng Đại học Vinh

IV Kết quả nghiên cứu

1 Giải quyết nhiệm vụ 1

“Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công”.

1.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc lựa chọn bài tập để nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công.

a Xu thế phát triển của bóng bàn hiện đại

Với chiến thuật “phòng thủ tốt, tấn công nhanh” hay là “tích cực chủ động tấncông với thế đánh toàn diện và kết thúc nhanh chóng” Nó không những dùng chomột quốc gia mà đợc phổ biến rộng khắp thế giới Ngày nay, bóng bàn thế giới pháttriển với tốc độ nhanh và có sự hoàn thiện về các mặt nh: phong cách, lối đánh với

t tởng chỉ đạo chiến thuật Vì thế mà đòi hỏi vận động viên phải có kỹ thuật toàndiện, kết hợp giữa tốc độ và sức mạnh, sức xoáy và điểm rơi Nhng là gì thì các vận

động viên cũng phải mạnh cả về phòng thủ tốt và tấn công nhanh mới dễ ăn đợc

điểm

Điều quan trọng của bóng bàn hiện đại chính là kỹ thuật tấn công, ngời đánhphải sử dụng nó một cách điêu luyện; tức là phải phản ứng nhanh, kết hợp nhuầnnhuyễn nhiều yếu tố: Các vận động viên phải vận dụng đợc u điểm của bóng xoáy,vì nó là yếu tố đặc trng ảnh hởng trực tiếp đến các kỹ – chiến thuật

Từ xu hớng trên mà đòi hỏi huấn luyện viên bóng bàn đổi mới phơng pháp tậpluyện, thi đấu, nghĩ ngơi sao cho phù hợp để vận động viên phát triển một cách tốtnhất các tố chất thể lực cũng nh u thế phát triển tốc độ bóng bàn

b Những cơ sở huấn luyện tố chất tốc độ của bóng bàn

Sức mạnh, tốc độ, sức bền, khéo léo… là cơ sở vận của các môn thể thao Vớimôn bóng bàn thì cần phải phán đoán nhanh, phản ứng nhanh, di chuyển nhanh,vung tay nhanh… có nh vậy mới dành đợc thế chủ động

Tốc độ di chuyển trong bóng bàn có sự khác biệt với tốc độ chạy ngắn Trongquá trình tập luyện ngời tập phải điều chỉnh tốc độ, biên độ vung tay, phạm vi dichuyển của chân cho phù hợp Cho nên sự khéo léo, linh hoạt trong vận động lànăng lực cần thiết trong tập luyện cũng nh thi đấu bóng bàn, mà tính linh hoạt lại đ-

ợc ghi lại chính bởi tốc độ di chuyển từ tác động này qua tác động khác Vì thế đểdành đợc thế chủ động và phần thắng về mình thì yêu cầu vận động viên phải có tốc

độ chuyên môn và tính linh hoạt cao

c Quan điểm phát triển thể lực chuyên môn

Ngời chơi thể thao tốt là ngời đợc huấn luyện thể lực toàn diện, mỗi một mônthể thao đều gắn với những tố chất thể lực riêng biệt phù hợp với hoạt động của nó.

Để định hớng phát triển các tố chất thể lực đặc thù chuyên môn cần phải lựa chọnnhững bài tập dựa trên cơ sở lý luận khoa học, thực tiễn, và quan trọng là phù hợpvới trình độ, lứa tuổi và đặc điểm tâm lý vận động viên

Chúng ta cần chú ý đến sự phát triển thể lực, vì bóng bàn là môn thể thao thi

đấu kéo dài, hng phấn, ức chế cũng dễ gây ra sự mệt mỏi của hệ thần kinh nên cần

đợc huấn luyện thể lực tốt, toàn diện

Theo ông Mara cựu vô địch thế giới – nguyên Chủ tịch liên đoàn bóng bànthế giới nói:

“Huấn luyện thể lực chung và thể lực chuyên môn chiếm vị trí rất quan trọngtrong quá trình đào tạo vận động viên, quá trình đó gồm bốn mặt: Kỹ thuật, chiếnthuật, thể lực chung Thể lực chuyên môn và tâm lý nó nh con ngựa bốn chân Nếumột chân nào thiếu là không đợc”

d Tâm lý

Trong bóng bàn yếu tố tâm lý vô cùng quan trọng trong quá trình tập luyệncũng nh thi đấu Thông thờng vận động viên phải chịu áp lực rất lớn từ cổ vũ củakhán giả

Bóng bàn là môn thi đấu mang tính đối kháng cá nhân nên tốc độ đánh bóngcủa vận động viên luôn biến đổi cho nên vận động viên phải xử lý nhanh trong cáctình huống Do thời gian kéo dài sẽ gây cho vận động viên mệt mỏi đòi hỏi ngờichơi phải có một nổ lực ý chí rất lớn Hơn nữa nó còn là những điều kiện kháchquan ảnh hởng tới tâm lý nh: Sân bãi, bóng, những thiết bị cá nhân: gày, vợt… chatốt sẽ làm giảm sự tích cực của họ Vì thế tâm lý cũng là một trong những yếu tốquan trọng cần có ý chí tốt

1.2 Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công

Xu hớng phát triển của bóng bàn hiện đại là “tích cực chủ động tấn công vớithế đánh toàn diện và kết thúc nhanh chóng” Sử dụng kỹ thuật tấn công tốt sẽ làmcho đối phơng rơi vào thế bị động và mắc sai lầm, tạo điều kiện dành thắng lợi.Trong quá trình thi đấu các vận động viên có đẳng cấp ở Việt nam thờng sửdụng lối đánh tấn công là chính và rất có hiệu quả, cho nên các vận động viên muốndành chiến thắng phải tích cực tấn công và nhanh chóng dứt điểm

Kỹ thuật bóng bàn gồm nhiều kỹ thuật đơn lẻ: Giao bóng, gò bóng, vụtbóng… Nên vận động viên phải rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo Từ đó hình thànhnên các miếng chiến thuật, kỹ thuật cho riêng mình.

Hiện nay, việc sử dụng kỹ thuật đơn lẻ nh sử dụng kỹ thuật gò công của sinhviên chuyên ngành bóng bàn trờng Đại học Vinh Nhìn chung qua các đờng bóngcơ bản khá tốt, điểm rơi và vị trí đánh bóng thay đổi thì đa số sinh viên thực hiệncha tốt

Qua thực tiễn kỹ thuật gò công của sinh viên chuyên nghành và qua quá trìnhgiảng dạy các huấn luyện viên – giáo viên thờng đa ra những bài tập rèn luyện,hoàn thiện các kỹ thuật cơ bản sau:

- Tập luyện trên các đờng bóng cơ bản, gò bóng trái tay theo đờg chéo thuậnsau đó một ngời di chuyển tấn công thuận tay vào đờng chéo, đờng thẳng hay đờnggiữa

- Gò bóng trái tay đờng chéo nghịch sau một ngời né tấn công đờng chéo, ờng thẳng hay đờng giữa

đ Gò bóng trái tay sang hai gốc sau đó một ngời né tấn công đờng chéo, đờngthẳng hay đờng giữa

- Gò bóng đờng chéo thuận sau đó né ngời tấn công đờng thẳng

Qua quá trình quan sát một số buổi tập của sinh viên chuyên nghành khoá 40trờng Đại học Vinh, tôi thấy hầu nh các buổi tập, giáo viên thờng không chú lắm tớicác tình huống khó nh các đờng bóng thay đổi, các điểm rơi khác nhau Cho nênsinh viên vẫn đang còn lúng túng trong tình huống hiểm

Vì vậy, qua nghiên cứu, quan sát, tổng hợp tài liệu chuyên môn qua việcphỏng vấn các chuyên gia bóng bàn và các huấn luyện viên có kinh nghiệm của tỉnhNghệ an Và đặc biệt là các giáo viên chuyên ngành giảng dạy bóng bàn trờng Đạihọc Vinh, qua thực tiễn quan sát sinh viên khoá 40 tập luyện tạo điều kiện chochúng tôi tiến hành nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹthuật gò công cho sinh viên chuyên ngành bóng bàn ở Đại học Vinh

Kết quả thu đợc chúng tôi trình bày ở bảng 1

Bảng 1: Kết quả phỏng vấn các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật

Gò công.(n=30)