tình cảm quyến luyến, là sự nhớ nhung tha thiết, mãnh liệt… GV: Quả vậy, ta có thể dễ dàng nhận thấy một tình yêu nồng nàn cháy bỏng, một khao khát, đam mê mãnh liệt trong thơ Xuân Diệ[r]
Trang 1Tuần: 23 Lớp dạy: 10A3 Tiết PPCT: 23
Ngày soạn: 18/02/2013
Bài 12 CÔNG DÂN VƠÍ TÌNH YÊU, HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
(tiết 1)
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức
- Hiểu được: Thế nào là tình yêu, tình yêu chân chính, hôn nhân và gia đình.
- Biết được các đặc trưng tốt đẹp, tiến bộ của chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay
- Nêu được các chức năng cơ bản của gia đình
- Hiểu được các mối quan hệ trong gia đình và trách nhiệm của mỗi thành viên
- Hiểu được mối quan hệ giữa tình yêu, hôn nhân và gia đình
2 Về kỹ năng
- Biết nhận xét, đánh giá một số quan niệm sai lầm về tình yêu, hôn nhân và gia đình.
- Thực hiện tốt trách nhiệm của bản thân trong gia đình
3 Về thái độ
- Đồng ý ,ủng hộ các quan niệm đúng đắn về tình yêu, hôn nhân và gia đình.
- Yêu quý gia đình
II.NỘI DUNG CƠ BẢN VÀ KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
1 Nội dung cơ bản: 3 phần
- Tình yêu là gì ?
- Thế nào là một tình yêu chân chính ?
- Một số điều cần tránh trong tình yêu nam nữ thanh niên
2 Kiến thức trọng tâm:
- Tình yêu là gì ?
- Thế nào là một tình yêu chân chính ?
- Một số điều cần tránh trong tình yêu nam nữ thanh niên
III.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHÍNH
- Thuyết trình
- Đàm thoại
- Nêu vấn đề
- Xử lý tình huống
VI.PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Sách giáo khoa GDCD lớp 10
- Sách giáo viên GDCD lớp 10
Trang 2- Hướng dẫn thực hiện theo chuẩn kiến thức, kĩ năng GDCD 10
- Hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học môn GDCD, cấp THPT
- Giấy khổ lớn, bút dạ
- Tình huống GDCD 10, Thực hành GDCD 10
V.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức lớp (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Câu hỏi: Danh dự là gì? Vì sao phải tôn trọng và bảo vệ danh dự cho mình và cho người
khác?Tự ái có hại như thế nào?
Gợi ý trả lời:
- Danh dự là sự coi trọng, đánh giá cao của dư luận xã hội đối với một người dựa trên các giá trị tinh thần, đạo đức của người đó
- Phải tôn trọng và bảo vệ danh dự cho mình và cho người khác vì:
+ Tạo nên sức mạnh tinh thần cho bản thân vượt qua khó khăn, cám dỗ
+ Làm điều tốt, tránh điều ác
+ Có lòng tự trọng, làm chủ nhu cầu bản thân…
- Tự ái là việc đề cao cái tôi, có thái độ bực tức khó chịu, giận dỗi khi người khác góp ý, vì thế họ không thể hoàn thiện được bản thân Người có tính tự ái thương không được mọi người yêu quý và tôn trọng
3 Tô chức cho học sinh lĩnh hôị tri thức mơí
3.1 Lời vào bài (2 phút): Giáo viên kể cho học sinh nghe câu chuyên “hac giây” (phụ lục 1).
Đây là môtj câu chuyên cảm đông Đó là sự hy sinh của cô gái giành cho ngươì yêu của mình Trong chúng ta có ai săn sàng hi sinh bản thân vì ngươì mình yêu không? Câu chuyện trên có 1 kết thúc buồn, nhưng nó làm chúng ta có 1 suy nghĩ khác về tình yêu, tình yêu mang đến vô vàng sức mạnh, mãnh lực cũa tình yêu đã giúp anh có được sự thành công trong hiện tại và niềm hạnh phúc khi biết mình có được 1 tình yêu bất tử của người con gái anh ta yêu Vây đê tìm hiêu ro hơn tình yêu, thâỳ và trò chúng ta đi vào bài 12 CÔNG DÂN VƠÍ TÌNH YÊU, HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
Hoạt động 1: ĐÀM THOẠI TÌM HIỂU KHÁI NIỆM TÌNH
YÊU ( 10 phút )
1 Tình yêu
a Tình yêu là gì?
-GV dẫn dắt:
Trong đời sống của mỗi cá
nhân, tình yêu giữ một vị trí
quan trọng Nó không chỉ điều
chỉnh hành vi của con người
mà còn bộc lộ những phẩm
chất đạo đức cá nhân Tình
yêu có nội dung rất rộng
nhưng ở bài học này, chỉ đề
cập đến tình yêu nam nữ
- HS: chú ý lắng nghe
Trang 3- GV: Em hãy nêu một số câu
thơ, ca dao, tục ngữ nói về
tình yêu mà em biết?
- GV nhận xét, kết luận:
“ sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau” ( Sóng –
Xuân Quỳnh)
“Anh bỗng nhớ em như đông
về nhớ rét
Tình yêu ta như cánh kiến hoa
vàng,
Như xuân đến chim rừng lông
trở biếc
Tình yêu làm đất lạ hoá quê
hương.” ( Tiếng hát con tàu –
Chế Lan Viên)
“ Làm sao sống được mà
không yêu,
Không nhớ không thương một
kẻ nào?
Hãy đốt đời ta muôn thứ lửa
Cho bừng tia mắt đọ tia sao!” (
Bài thơ tuổi nhỏ – Xuân
Diệu)
- GV: Qua những câu thơ, ca
dao tục ngữ, tình yêu có
những biểu hiện gì?
- GV nhận xét, kết luận: Đó là
- HS:
* Yêu em anh biết để đâu
Để vào tay áo lâu lâu lại dòm
* Nhớ ai bổi hồi bồi hồi Như đứng đống lửa như ngồi đống than
* Gió đâu gió mát sau lưng Bụng đâu bụng nhớ người dưng thế này
* Đố ai quét sạch lá rừng
Để anh khuyên gió, gió đừng rung cây
Rung cây, rung cỗi, rung cành Rung sao cho chuyển lòng anh với nàng…
- HS: thương, nhớ, quyến luyến…
Trang 4tình cảm quyến luyến, là sự
nhớ nhung tha thiết, mãnh
liệt…
GV: Quả vậy, ta có thể dễ
dàng nhận thấy một tình yêu
nồng nàn cháy bỏng, một khao
khát, đam mê mãnh liệt trong
thơ Xuân Diệu mà khi nhắc
đến chắc ai cũng biết:
“Yêu là chết trong lòng một ít
Vì mấy khi yêu mà đã được
yêu
Cho rất nhiều nhưng nhận
chẳng bao nhiêu
Người ta phụ hoặc thờ ơ chẳng
biết”
Hoặc
“Anh xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng em
Hôn thật khẽ, thật êm
Hôn êm đềm mãi mãi
Đã hôn rồi, hôn lại
Cho đến mãi muôn đời
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt”
- GV: đọc bài thơ “Nhớ” của
Nguyễn Đình Thi
- GV hỏi: Em có suy nghĩ gì
về bài thơ nay?
- GV nhận xét, kết luận
- GV: Tình yêu tuỳ vào sự
cảm nhận của mỗi người mà
có cách nhìn nhận riêng
- HS: Bài thơ thể hiện tình yêu của người chiến sĩ trong thời
kỳ kháng chiến Tình cảm anh giành cho người mình yêu cũng lớn lao và thiêng liêng như tình yêu anh giành cho đất nước Chính tình yêu ấy sưởi ấm lòng anh những đêm hành quân, đã tiếp thêm sức mạnh cho anh chiến đấu giành độc lập tự do cho Tổ quốc
Trang 5+ Trong mắt nhà thơ:
“Đố ai định nghĩa được tình
yêu
Có khó gì đâu một buổi chiều
Nó chiếm hồn ta bằng nắng
nhạt
Băng mây nhè nhẹ gió hiu
hiu”
+ Tình yêu qua lăng kính các
nhà khoa học:
“ Bạn sẽ ngạc nhiên khi biết
rằng tình yêu có sức ảnh
hưởng đến não không khác
một chất gây nghiện nó làm
cho con người cảm thấy phấn
chấn dễ chịu hơn”
+ Theo triết học: tình yêu là
một loại tình cảm giữa người
và người, hướng con người
đến Chân, Thiện, Mỹ
- GV: như vậy chúng ta có thể
hiểu
+ Là tình cảm đặc biệt
+ Là sự rung cảm và quyến
luyến sâu sắc giữa hai người
khác giới
+ Ở họ có sự phù hợp với
nhau về nhiều mặt
+ Có nhu cầu gần gũi, gắn bó,
tự nguyện sống vì nhau và sẵn
sàng hiến dâng cho nhau cuộc
sống của mình
- GV: Qua sự phân tích trên,
hãy cho thầy biết tình yêu là
gì? - Là sự rung cảm và quyến
luyến sâu sắc giữa hai người
- Là tình cảm đặc biệt
- Là sự rung cảm và quyến luyến sâu sắc giữa hai người
Trang 6- GV: nhận xét, kết luận.
- GV giải thích thêm để HS
hiểu:
+ Tình cảm giữa hai người
cùng giới không phải là tình
yêu mà là một biểu hiện của
bệnh sinh lí
+ Sự phù hợp nhiều mặt ở đây
có thể là những sở thích, ước
mơ, hoài bão, quan niệm
sống…
+ Theo em, “hiến dâng” ở đây
có phải là cho đi tất cả hay
không?
- GV nhận xét, kết luận
- GV: Em có biết ngày lễ tình
nhân là ngày nào không?
- GV: Em có biết trong ngày
đó những người yêu nhau
thường tặng cho nhau quà gì
không?
- GV nhận xét, kết luận:
Những đôi trai gái của tháp
Effiel thường tặng nhau hoa
hồng và sôcôla trong ngày lễ
tình nhân Hoa hồng tượng
trưng cho một tình yêu nồng
nàn và cháy bỏng Còn sôcôla
thể hiện sự ngọt ngào và dịu
dàng
- GV nêu tình huống để HS
cùng trao đổi: Em có đồng ý
khác giới Ở họ có sự phù hợp với nhau về nhiều mặt Có nhu cầu gần gũi, gắn bó, tự nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng cho nhau cuộc sống của mình
- HS: Sẵn sàng hiến dâng cho nhau cuộc sống của mình ở đây không phải là cho đi tất cả mà
là sự chia sẻ, quan tâm chăm sóc cho nhau, sẵn sàng bỏ qua những quyền lợi bản thân để dành cho người mình yêu những gì tốt nhất, đó là sự hi sinh cao cả vì người yêu
- HS: Ngày 14 – 2
- HS: Hoa hồng, Socola,…
- HS: tình yêu là tình cảm sâu
khác giới
- Ở họ có sự phù hợp với nhau
về nhiều mặt
- Có nhu cầu gần gũi, gắn bó,
tự nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng cho nhau cuộc sống của mình
Trang 7với quan điểm “tình yêu là
chuyện riêng tư, thầm kín của
mỗi người, không liên quan gì
đến người khác”?
- GV nhận xét, kết luận: Tình
yêu là tình cảm thiêng liêng
của mỗi cá nhân nhưng nó
không hoàn toàn là việc riêng
tư của mỗi người Tình yêu
luôn mang tính xã hội Tình
yêu bắt nguồn và bị chi phối
bởi những quan niệm khác
nhau trong thời đại khác nhau,
mặt khác tình yêu đặt ra
những vấn đề mà xã hội quan
tâm như: kết hôn, xây dựng
gia đình hạnh phúc, li hôn, bạo
lực gia đình…
Xã hội không can thiệp đến
tình yêu cá nhân nhưng có
trách nhiệm hướng dẫn mọi
người có quan niệm đúng đắn
về tình yêu, đặc biệt là ở
những người bắt đầu bước
sang tuổi thanh niên
GV chuyển ý: Theo em, ở mỗi
thời đại khác nhau, quan niệm
về tình yêu có khác nhau
không? Cụ thể hãy nêu quan
niệm về tình yêu trong xã hội
phong kiến và xã hội hiện nay
GV kết luận
- Vậy, thế nào là một tình yêu
sắc, đáng trân trọng của cá nhân, tuy nhiên không nên cho rằng đó chỉ là việc riêng tư của
mỗi người Tình yêu mang tính xã hội
- HS: mỗi thời đại khác nhau, quan niệm về tình yêu cũng khác nhau
* Trong xã hội phong kiến:
Nam nữ thụ thụ bất tương thân, Môn đăng hộ đối, Cha
mẹ đặt đâu con ngồi đấy…
* Trong xã hội hiện nay: Tự
do yêu đương Tụ do hôn nhân nhưng theo khuôn khổ của pháp luật Phù hợp với quan niệm đạo đức tiến bộ đó là tình yêu chân chính
- Tình yêu luôn luôn mang
tính xã hội
- Xã hội không can thiệp đến tình yêu cá nhân nhưng có trách nhiệm hướng dẫn mọi người có quan niệm đúng đắn
về tình yêu, đặc biệt là ở những người bắt đầu bước sang tuổi thanh niên
Trang 8chân chính và biểu hiện của
tình yêu chân chính là gi?
Chúng ta cùng tìm hiểu phần
b: Thế nào là một tình yêu
chân chính
Hoạt động 2: THUYẾT TRÌNH KẾT HỢP VỚI GIẢI
QUYẾT TÌNH HUỐNG TÌM HIỂU KHÁI NIỆM, BIỂU
HIỆN TÌNH YÊU CHÂN CHÍNH ( 10 phút )
b Thế nào là một tình yêu chân chính?
- Tình yêu chân chính là tình
-GV: Đưa ra tình huống cho
học sinh thảo luận
Tình huống: Nam là con trai
tỉnh lẻ ra HN học, là anh
chàng hát hay, đẹp trai Thủy
là cô gái Hà Thành, có bố mẹ
là quan chức Nhà nước, Thủy
rất hâm mộ tài năng của Nam
và đem lòng yêu Nam tha thiết
mặc cho sự can ngăn của gia
đình Nam tuy không yêu
Thủy nhưng vì muốn nhận cơ
hội để được ở lại thành phố
nên cũng tỏ ra yêu cô và khi ra
trường Nam đã có được một
công việc ổn định Tuy nhiên,
được một thời gan sau thì
Nam dần bộc lộ những bản
chất của mình, Thủy rất đau
khổ và quan hệ giữa họ xảy ra
rạn nứt, xung đột
1.Em có nhận xét gì về tình
yêu giữa Nam và Thủy?
2 Em rút ra bài học gì cho
bản thân?
- HS: chú ý lắng nghe
- Đây không phải là tình yêu đích thực mà là sự hâm mộ và
vì lợi ích cá nhân nên họ mới yêu nhau, không nên vội vàng yêu một người mà mình chỉ
Trang 9- GV: nhận xét, kết luận.
- GV: Vậy em hiểu thế nào là
tình yêu chân chính?
- GV: nhận xét, kết luận
- GV: Vì sao trong tình yêu
nếu không có sự chân thành,
tin cậy từ hai phía thì tình yêu
sẽ không tồn tại?
- GV nhận xét, kết luận
- GV: Theo em vì sao nói lòng
vị tha thông cảm là ngọn lửa
hồng đem hơi ấm cho tình yêu
ngọt ngào?
- GV nhận xét, kết luận
- GV: Vậy tình yêu chân chính
có những biểu hiện nào?
- GV nhận xét, kết luận
- GV củng cố: Tình yêu chân
chính là một tình cảm cao
đẹp, sẽ để lại trong ta những
khoảng khắc sâu lắng giúp
cho con người trưởng thành
và hoàn thiện hơn Và đó cũng
hâm mộ và vì lợi ích riêng mà phải yêu thật lòng
- HS: Tình yêu chân chính là tình cảm trong sáng, lành mạnh, phù hợp với các quan niệm đạo đức tiến bộ của xã hội
-HS: Thiếu sự chân thành, tin cậy từ hai phía tức là đánh mất lòng tin lẫn nhau không hiểu
về nhau, không san sẻ quan tâm lẫn nhau tình yêu mờ nhạt và tan vỡ
- HS: Trong cuộc sống không
ai hoàn thiện, có lòng vị tha và thông cảm cho nhau sẽ hiểu nhau hơn và bỏ qua những lỗi lầm trong cuộc sống…
- HS: * Chân thực, gắn bó sâu sắc giữa hai người khác giới
* Quan tâm, không vụ lợi
* Sự tin cậy, tôn trọng
* Lòng vị tha, thông cảm
cảm trong sáng, lành mạnh, phù hợp với các quan niệm đạo đức tiến bộ của xã hội
Biểu hiên:
* Chân thực, gắn bó sâu sắc giữa hai người khác giới
* Quan tâm, không vụ lợi
* Sự tin cậy, tôn trọng
* Lòng vị tha, thông cảm
Trang 10là bí quyết thứ nhất để tình
yêu có thể mang lại sự thành
công và giàu sang cho các em
sau này.
- GV: Người xưa đã từng nói:
“Nhân nào quả ấy” Trong tình
yêu cũng vậy nếu chúng ta yêu
chân chính thì chúng ta sẽ có
một yêu ngọt ngào, nhưng nếu
làm ngược lại thì chúng ta sẽ
nếm vị đắng của tình yêu
mang lại Để giúp các em
không gặp phải vị đắng của
tình yêu cô và các em cùng
tìm hiểu mục c: Một số điều
nên tránh trong tình yêu anm
nữ thanh niên
Hoạt động 3: NÊU VẤN ĐỀ ĐỂ LÀM RÕ NHỮNG ĐIỀU
CẦN TRÁNH TRONG TÌNH YÊU ( 11 phút) c Một số điều cần tránh trong tình yêu
* Yêu đương quá sớm, nhầm lẫn tình bạn với tình yêu
GV: Nêu vấn đề:
* Hiện nay tình trạng HS yêu
quá sớm đang là một vấn đề
đáng quan tâm và là mối quan
tâm của biết bao biêu phụ
huynh Yêu quá sớm nên dẫn
đến việc học tập chây lười và
kết qủa học tập giảm sút một
cách nghiêm trọng Kéo theo
đó là tỷ lệ nạo phá thai ngày
càng tăng cao Theo bộ y tế :
Tuổi trung bình nạo phá thái
từ 19 tuổi năm 2000 tăng lên
14,5 tuổi năm 2005 (số liệu
của Bộ Y tế)
- Có những bà mẹ mới chỉ
tròn 13 tuổi, khi còn đang tuổi
THCS
- GV: Hãy nêu suy nghĩ của
mình về những thông tin trên?
- GV nhận xét, kết luận
- HS: chú ý lắng nghe
- HS: tình trạng yêu đương quá sớm đã dẫn đến nhiều hệ lụy dẫn đến những điều không mong muốn xảy ra Do đó cần
Trang 11- GV Vậy, những điều nền
tránh trong tình yêu là gì?
- Tại sao, không nên yêu
đương quá sớm?
GV nhận xét, kết luận
GV: Khi hai người yêu nhau
và một trong hai người có
quan hệ tình cảm yêu đương
với người thứ ba thì tình cảm
của họ có bền vững không?
Vậy, điều cần tránh trong tình
yêu là?
- GV nhận xét, kết luận: Bản
chất của tình yêu là không thể
chia sẻ Tình yêu là tình cảm
đẹp đẽ và thiêng liêng của con
người và nó trở thành một
phần không thể thiếu trong
cuộc sống bởi vậy cần cần trân
trọng và không nên đùa cợt
với tình yêu
- GV: Hậu quả của quan hệ
tình dục trước hôn nhân là gì?
- GV nhận xét, kết luận: Đối
tránh yêu đương quá sớm
- HS: Yêu đương quá sớm, nhầm lẫn tình bạn với tình yêu Yêu cùng một lúc nhiều người, yêu để chứng tỏ khả năng chinh phục bạn khác giới hoặc yêu đương vì mục đích
vụ lợi Có quan hệ tình dục trước hôn nhân
- HS: Khi chưa thực sự trưởng thành thì không nên yêu đương, bởi vì độ tuổi từ 15 đến 17 vẫn đang trong quá trình phát triển để hoàn thiện, chưa ổn định về mặt nhận thức, đây là độ tuổi còn non nớt và bồng bột, yêu sớm thường sao nhãng học tập, dễ
có những quyết định mà bản thân chưa có quyền hoặc chưa
đủ khả năng để giải quyết
- HS: sẽ không bền vững ở họ tình cảm đã không còn như trước mà đã có sự thay đổi một trong hai Điều cần tránh trong tình yêu là: yêu cùng một lúc nhiều người, yêu để chứng tỏ khả năng chinh phục bạn khác giới hoặc yêu đương
vì mục đích vụ lợi
- HS: trả lời
* Yêu cùng một lúc nhiều người, yêu để chứng tỏ khả năng chinh phục bạn khác giới hoặc yêu đương vì mục đích
vụ lợi
* Có quan hệ tình dục trước hôn nhân