khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- lời nói đầu Với đề tài Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh chúng tôi muốn tìm ra một số đặc điểm ngôn ngữ trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh, trên cơ sở đó chỉ ra đợc một số nét cá tính sáng tạo trong truyện ngắn của chị. Đây là một hớng khai thác mới mẻ trong lịch sử nghiên cứu truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh, và đặc biệt đây lại là một cây bút rất trẻ, rất mới. Chính vì vậy trong quá trình thực hiện đề tài này chúng tôi gặp không ít khó khăn trong việc su tầm tài liệu cũng nh định hớng khai thác. Trong một thời gian có hạn, mặc dù có rất nhiều cố gắng song chắc chắn còn có nhiều khiếm khuyết, hạn chế. Chúng tôi rất mong nhận đợc sự đóng góp ý kiến. Đề tài này hoàn thành ngoài sự cố gắng, nỗ lực của bản thân, còn nhờ sự hớng dẫn tận tình, chu đáovà có phơng pháp của thầy giáo-Thạc sỹ Trần Anh Hào, sự góp ý chân tình của các thầy, cô giáo trong khoa Ngữ Văn và sự động viên khích lệ của bạn bè. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo và các bạn Vinh, tháng 4 năm 2004. Sinh viên thực hiện Trơng Thị Hà ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 1 khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- Phần mở đầu 1. Lý do chọn đề tài Thập niên 90 của thế kỷ qua truyện ngắn đợc mùa, lên hơng và khởi sắc. Và làm nên diện mạo truyện ngắn hôm nay là thế hệ trẻ (chiếm 50% số tác giả d- ới 40 tuổi trong đó 25% là các cây bút nữ). Quả thực vậy, cha bao giờ ta thấy một sự nở rộ một loạt tên tuổi nữ đợc bạn đọc mến mộ: Y Ban, Nguyễn Minh Dậu, Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Thị ấm, Võ Thị Hảo, Võ Thị Xuân Hà, Trần Hơng, Lý Lan, Phan Thị Vàng Anh, Trần Thanh Hà . Họ thực sự làm khởi sắc văn chơng, khởi sắc truyện ngắn với ý nghĩa là một thể loại văn học, mang hồn cốt dân tộc, tuổi thọ cao . Không thể hình dung đầy đủ đời sống văn học hôm nay nếu không nhắc tới tên tuổi và tác phẩm của họ. Đọc truyện ngắn các cây bút nữ, ta thấy họ có cách viết mạnh mẽ, quyết liệt, có khi đến lạnh lùng nhng không hề có ác ý với cuộc sống,với con ngời dù có khi nó phạm sai lầm. Đó là tinh thần nhân bản của văn học hôm nay mà những cây bút nữ trẻ , là những ngời nhạy cảm nhất, có lẽ vì thế mà tác phẩm của họ đồng vọng đợc với cuộc sống, với thế hệ trẻ hôm nay. Mỗi ngời một vẻ không ai giống ai trong bút pháp thẻ hiện, nhng họ lại có điểm chung ở lối viết phá cách rất tự do, khoáng đạt và uyển chuyển, linh hoạt. Vàng Anh gần nh là cây bút trẻ nhất trong số đó.Tách riêng ra thì Vàng Anh cha gọi gì là đóng góp lớn, cũng nh cha hình thành một phong cách rõ rệt. Bùi Việt Thắng rất có lý khi nhận xét: Họ cha đủ điều kiện , nghĩa là cha chín một phong cách rõ nét, nhng những cá tính sáng tạo đã bộc lộ sự mạnh mẽ, khao khát tìm tòi cái mới. Với họ chúng ta cần bình tĩnh hơn trong đánh giá và cần cả sự độ lợng đối với họ trong những tìm tòi mới.[20] Đối với Vàng Anh cũng vậy.Với đề tài Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh, chúng tôi hi vọng góp thêm một tiếng nói về cây bút truỵên ngắn trẻ này với mục đích cuối cùng không gì hơn là tìm ra cái giá trị ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 2 khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- đóng góp của truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh đối với nền truyện ngắn Việt Nam cũng nh đối với cuộc đời. Đóng góp đó nh Bùi Việt Thắng nói: ở đời không có gì quá quan trọng, đồng thời cũng không có gì kém phần ý nghĩa. Đọc Phan Thị Vàng Anh ta bớt đợc một phần lối nhìn đời đơn giản, một chiều, thêm một lần ta tới đợc cái thế giới bí ẩn của đời sống con ngời vốn không thôi làm ta ngạc nhiên. Chút đó là thành công của ngời nữ viết văn này.[22] 2. Lịch sử vấn đề. Truyện ngắn của Phan Thị Vàng Anh không nhiều, chỉ mới xuất bản vài tập, nhng truyện của chị đơc nhiều bạn đọc yêu thích, và các nhà phê bình quan tâm, tuy nhiên cha nhiều cũng do đây là một cây viết rất trẻ. Điểm lại những bài viết về truyện ngắn của Vàng Anh chỉ có mấy bài: Huỳnh Nh Phơng. Sân chơi của Vàng Anh, trong Khi ngời ta trẻ. NXB hội nhà văn 1994. Huỳnh Phan Anh. Ghi nhận về thế giới nghệ thuật Phan Thị Vàng Anh. Văn nghệ trẻ, số 1 năm 1995. Phạm Tờng Vân. Một thoáng Vàng Anh. Đặc san văn nghệ tết Ât Hợi 1995. Bùi Việt Thắng. Khi ngời ta trẻ. Báo nhân dân 19/ 5/ 96. Tuyết Ngân. Phan Thị Vàng Anh và Trần Thanh Hà - Hai phong cách truyện ngắn trẻ. Văn nghệ quân đội, số 18 năm 2001. Ngoài ra truyện ngắn của Vàng Anh còn đợc nhắc đến trong một số bài nghiên cứu khác. Tuy nhiên những bài ngiên cứu nói trên hầu nh cha chú ý đến ngôn ngữ trong truyện ngắn của chị. Cha đợc chú ý đến một phần lí do cũng bởi nh Bùi Việt Thắng nhận xét: Đọc những cây bút nữ trẻ thấy thích nhng vẫn thấy thiếu một cái gì đó thật căn cốt, d ba. Tác phẩm của họ cha dâng hiến những áng văn hay cho ngời đọc. Dờng nh họ quan tâm đến chuyện nhiều hơn văn.[19] Vậy đó là nhợc điểm chung của lớp nhà văn trẻ, chứ chẳng riêng gì Vàng Anh. Tuy nhiên, để tạo nên một cá tính sáng tạo, một phong cách nghệ thuật nào ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 3 khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- mà chẳng do sự đóng góp quan trọng của ngôn ngữ. Khoá luận này chúng tôi lấy tên: Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh là nghiên cứu nhìn từ góc độ ngôn ngữ, nhằm chỉ ra đợc một số đặc điểm ngôn ngữ, trên cơ sở đó tìm ra mối liên hệ giữa đặc điểm ngôn ngữ đó với cá tính sáng tạo truyện ngắn của chị. Từ đó tìm ra đóng góp của truyện ngắn của chị đối với thể loại này cũng nh đối với cuộc đời. 3. Giới hạn vấn đề. 3.1 Dẫn liệu khảo sát. Để thực hiện đề tài này chúng tôi tiến hành khảo sát 12 truyện ngắn chọn lọc của Phan Thị Vàng Anh, in trong cuốn: Truyện ngắn bốn cây bút nữ.NXB Văn học 2002. 3.2 Nội dung nghiên cứu. Trong khoá luận này, chúng tôi, chúng tôi chỉ tiến hành tìm hiểu cách lựa chọn, sử dụng ngôn ngữ của Phan Thị Vàng Anh qua 12 truyện ngắn, từ đó tìm ra sự đóng góp của nó trong việc góp phần tạo nên nét riêng trong cá tính sáng tạo truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh. 4. Mục đích và phơng pháp nghiên cứu. 4.1 Mục đích nghiên cứu. Mục đích xuyên suốt toàn bộ khoá luận này là tìm hiểu đợc một số đặc điểm ngôn ngữ truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh, từ đó chỉ ra một số nét cá tính sáng tạo truyện ngắn và chỉ ra đợc cái đóng góp mới mẻ của truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh. 4.2 Phơng pháp nghiên cứu. Trong quá trình thực hiện đề tài này, chúng tôi chủ yếu sử dụng các phơng pháp sau: thống kê phân loại, so sánh đối chiếu, phân tích tổng hợp . 5. Bố cục khoá luận. ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 4 khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- Ngoài các phần: Mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung chính của khoá luận đợc triển khai bằng ba chơng: Chơng 1: Một số vấn đề lí luận. Chơng 2: Đặc điểm ngôn ngữ trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh. Chơng 3: Cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh. phần nội dung ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 5 khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- Chơng 1 Một số vấn đề lý luận. 1.1. Ngôn ngữ nghệ thuật. Văn học đợc gọi là nghệ thuật ngôn từ cũng bởi ngôn ngữ là công cụ, là chất liệu cơ bản của văn học. Ngôn ngữ nhân dân là cội nguồn của ngôn ngữ nghệ thuật. mỗi nghệ sĩ khi sử dụng ngôn ngữ đều lấy nó ra từ kho ngôn ngữ chung, nhng để có đợc sản phẩm ngôn ngữ trong tác phẩm thì họ phải trải qua một quá trình lao động nghệ thuật chân chính của mình.Và chính ngôn ngữ của nhà văn đã góp phần nâng cao, làm phong phú thêm ngôn ngữ nhân dân. Ngôn ngữ nghệ thuật thể hiện cá tính sáng tạo, phong cách, tài năng của nhà văn. Mỗi nhà văn lớn bao giờ cũng là một tấm gơng sáng về mặt hiểu biết ngôn ngữ nhân dân, đồng thời luôn có ý thức trong việc sáng tạo ngôn ngữ nghệ thuật trong quá trình sáng tác. Ngôn ngữ nghệ thuật khác ngôn ngữ hành chính, khoa học .ở chỗ: ngôn ngữ nghệ thuật có tính chính xác, tính hàm súc, tính đa nghĩa, tính tạo hình và tính biểu cảm. Trong mối quan hệ với ngôn ngữ văn hoá khi đã hoá thân vào nghệ thuật, ngôn ngữ đã vợt khỏi chức năng sơ đẳng ban đầu, phát huy tối đa tiềm năng của mình để dựng lên một bức tranh tổng hợp và sinh động vê bộ mặt tinh thần của xã hội. Ngôn ngữ nghệ thuật vừa là công cụ t duy vừa chuyển tải hình tợng nghệ thuật chủ quan của nghệ sĩ. Ngôn ngữ nghê thuật bao giờ cũng là thứ tín hiệu giàu phẩm chất tâm lí xã hội, vừa giàu truyền thống, vừa giàu tính hiện đại nhất. Ngôn ngữ ở đây không chỉ đơn thuần là nghĩa, mà trong đó là cả một kho kiến thức, một truyền thống văn hoá, một chiều sâu thẩm mĩ mà muốn chiếm lĩnh đợc nó, ngời đọc phải tự nâng mình lên một cách toàn diện. ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 6 khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- Nh vậy, ngôn ngữ nghệ thuật là thứ ngôn ngữ đợc chọn lọc từ ngôn ngữ nhân dân, là biểu hiện đầy đủ, nổi bật nhất của ngôn ngữ văn hoá và rộng hơn là ngôn ngữ toàn dân. Nó có khả năng khơi gợi và đem lại cho ngời đọc sự hởng thụ thẩm mĩ dồi dào. Nó mang dấu ấn của ngời tạo ra và sử dụng. Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ hoạt động mở, giàu tiềm năng phái sinh các sắc thái nghĩa tâm lí. Loại ngôn ngữ này kết tinh trong nó chiều dài truyền thống văn học. 1.2. Cá tính sáng tạo. Phong cách nghệ thuật là một phạm trù thẩm mỹ, chỉ sự thống nhất tơng đối ổn định của hệ thống hình tợng của các phơng tiện biểu hiện nghệ thuật , nói lên cái nhìn độc đáo trong sáng tác của một nhà văn, trong tác phẩm riêng lẻ, trong trào lu văn học hay văn học dân tộc[26]. Nghĩa là nó có thể cho phép ta nhận diện một thời đại, một thể loại, một tác phẩm hay một tác giả. Và chỉ những nhà văn có tài năng, có bản lĩnh mới có đợc phong cách riêng độc đáo . Còn cá tính sáng tạo là các đặc điểm, phẩm chất toàn vẹn của một nghệ sỹ bao gồm các mặt triết học, tâm lý xã hội, thị hiếu, phong cách, ngôn ngữ nghệ thuật. Phạm trù cái chủ quan cái cá biệt, cái không lặp lại trong tài năng nghệ sỹ. Nó không mâu thuẫn với các phạm trù cái khách quan, cái chung, cái điển hình, cái lặp lại, mà ngợc lại , gắn bó hữu cơ với chúng . Cá tính sáng tạo biểu hiện tập trung ở cái nhìn nghệ thuật độc đáo, ở cách cảm nghĩ của nhà văn, có khả năng đề xuất những nguyên tắc, biện pháp nghệ thuật mới mẻ, tạo thành một nghệ thuật mới trong việc biểu hiện những nội dung mới của đời sống và t tởng . Ví dụ : Nguyễn Du có con mắt tinh đời trong vịêc biểu hiện các ngõ ngách phức tạp của cuộc sống con ngời, lại có biệt tài nắm bắt và miêu tả chính xác một cách thân tình các tâm trạng, thần thái nhân vật chỉ qua vài nét, ông là ngời có khả năng sử dụng tiếng Việt một cách uyển chuyển, mềm mại, tạo thành điểm phạm của ngôn từ nghệ thuật. Lep.Tônxtôi có khả năng biểu hiện phép biện chứng tâm hồn . Đôt.Xtôiépxki có thể nắm bắt những cuộc đối thoại của thời đại, tính nhiều tiếng nói của cuộc sống, tính lỡng tính của thực tại nơi mà ngời khác chỉ thấy có độc thoại, tính đơn giọng và tính đồng nhất . ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 7 khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- Nh vậy Phong cách nghệ thuật và Cá tính sáng tạo cùng nói đến cái riêng, cái độc đáo, nhng khái niệmCá tính sáng tạo có phần hẹp hơn, nó thờng nằm trong phạm vi cá thể mỗi nhà văn, và không phải chỉ ở những nhà văn có tài năng có bản lĩnh mới có, mà ở những ngời mới vào nghề, mới bắt đầu cầm bút thử nghiệm cũng có thể bắt đầu bộc lộ cá tính sáng tạo của mình. Cá tính sáng tạo là cơ sở của phong cách nghệ thuật, là nhân tố không thể thiếu của quá trình văn học. 1.3. Vị trí và cá tính sáng tạo truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh. Phan Thị Vàng Anh là một cây bút trẻ, chị viết cha nhiều, chỉ vài tập truyện ngắn, nhng đã đợc bạn đọc chú ý, yêu thích. Đó không phải là do cái bóng của bố mình-Chế Lan Viên, nh chị đã khẳng định: Cái bóng của bố em có trùm lên cái chuyện em làm văn không? Em nghĩ không! Không hề bao giờ hết [12] Bùi Việt Thắng khi bàn về Tuyển tập truyện ngắn 1975-1995 đã viết: Ta bắt gặp trong tuyển tập này các nhà văn từ Tô Hoài, Bùi Hiển đến Nguyễn Văn Bổng, Vũ Tú Nam, từ Nguyễn Minh Châu đến Nguyễn Huy Thiệp .và trẻ trung nhất là Phan Thị Vàng Anh. Nếu đặt Phan Thị Vàng Anh đứng cạnh Tô Hoài thì dấu nối của thế hệ thứ nhất và thế hệ thứ năm này là tròn nửa thế kỷ. Và làm nên diện mạo truyện ngắn hôm nay là thế hệ trẻ, vì trẻ nên thế hệ thứ năm là niềm hi vọng của mọi ngời hớng tới một nền văn học đang đợc chấn hng.[20] Phan Thị Vàng Anh cũng góp một tiếng nói riêng của mình vào vờn hoa ấy. Chị sáng tác cha nhiều, sáng tác còn cha đủ lắng đọng, cha đủ bản lĩnh nghệ thuật (nhợc điểm chung của thế hệ này). Cha lắng đọng, cha đủ bản lĩnh nghệ thuật, cha đánh dấu đợc mốc gì, nên cha thể hình thành một phong cách rõ nét kiểu nh Tô Hoài, Nguyễn Huy Thiệp .cho nên cha thể gọi là một phong cách nghệ thuật. Tuy nhiên có thể gọi ở Phan Thị Vàng Anh và lớp nhà văn thẻ nh chị là những cá tính sáng tạo nh nhiều ngời thừa nhận : Võ Thị Hảo, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Quang Lập, Hoàng Dạ Thi, Phan Thị Vàng Anh .có thể nói đó là những gơng mặt trẻ, những giọng văn có cá tính (Ngô Vĩnh Bình- Trẻ với già [7]). ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 8 khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- Họ cha đủ điều kiện , nghĩa là cha chín một phong cách rõ nét, nhng những cá tính sáng tạo đã bộc lộ sự mạnh mẽ, khao khát tìm tòi cái mới .(Bùi Việt Thắng-Có một nền truyện ngắn Việt Nam [20]) . Cá tính sáng tạo là cơ sở của phong cách nghệ thuật, là nhân tố không thể thiếu của quá trình văn học. Cá tính sáng tạo trong truyện ngắn của Phan Thị Vàng Anh có thể là bớc đầu, là cơ sở để hình thành một phong cách rõ nét về sau trong bớc đờng viết văn của chị . 1.4. Thể loại truyện ngắn . Truyện ngắn là thể loại bắt nhịp và bắt mạch nhanh nhạy với đời sống ở những bớc ngoặt mau lẹ. Có thể nói truyện ngắn nh một hàn thử biểu soi rất rõ dòng đời nơi âm thầm, nơi dữ dội, tái hiện đợc mọi biến thái trong đời sống vật chất cũng nh tinh thần của con ngời . Có nhiều nhà văn thế giới và Việt Nam khẳng định bản lĩnh của mình trên văn đàn bằng thể loại này nh: Môfatxăng, K.Pautôpki, Hêmingguây Ohenry .Nam Cao, Nguyễn Công Hoan,Thạch Lam . Các nhà văn bằng sự trải nghiệm nghề nghiệp định nghĩa truyện ngắn ở nhiều góc độ khác nhau : K.Pautốpxk - Nhà văn Nga, nhấn mạnh tính sự kiện: Tôi nghĩ rằng truyện ngắn là một truyện viết ngắn gọn, trong đó cái không bình thờng hiện ra nh một cái gì bình thờng, và cái gì bình thờng hiện ra nh một cái gì không bình thờng [1,8] Nguyễn Công Hoan (trong nhà văn hiện đại) thì chú ý đến tính chủ đề : Truyện ngắn không phải là truyện mà là một vấn đề đợc xây dựng bằng chi tiết với sự bố trí chặt chẽ và bằng thái độ với cách đặt câu, dùng tiếng có cân nhắc . Muốn truyện ngắn ấy là truyện ngắn chỉ nên lấy một trong ngần ấy ý làm ý chính, làm chủ đề cho truyện . Những chi tiết trong truyện chỉ nên xoay quanh chủ đề ấy thôi.[1,8] Nhà văn Nguyên Ngọc lại chỉ rõ sức ôm chứa và khả năng khái quát hiện thực của truyện ngắn: Truyện ngắn là một bộ phận của tiểu thuyết nói chung, vì thế không nên nhất thiết trói buộc truyện ngắn vào những khuôn mẫu gò bó . ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 9 khoá luận tốt nghiệp Trơng Thị Hà -------------------------------------------------------------------------------------------------- Truyện ngắn vốn nhiều vẻ. Có truyện viết về cả một đời ngời, có truyện chỉ ghi lại một vài giây phút thoáng qua.[1,9] Nguyễn Kiên đề cập đến dung lợng của truyện ngắn, nhấn mạnh ý nghĩa điển hình của sự việc, tình huống: Mỗi truyện ngắn là một trờng hợp . trong quan hệ giữa con ngời với đời sống, có những khoảnh khắc nào đó, một mối quan hệ nào đó bộc lộ. Truyện ngắn phải nắm bắt đợc cái trờng hợp ấy. Trờng hợp ở đây là một màn kịch chớp nhoáng, có khi chỉ là một trạng thái tâm lí, một chuyển biến tình cảm kéo dài chậm rãi trong nhiều ngày. [1,9] Từ điển văn học (Tập 2-NXB Khoa học xã hội.H. 1984), mục truyện ngắn định nghĩa: Hình thức tự sự loại nhỏ. Truyện ngắn khác với truỵên vừa ở dung lợng nhỏ hơn, tập trung mô tả một mảnh của cuộc sống: một biến cố, hay một vài biến cố xảy ra trong một giâi đoạn nào đó của đời sống nhân vật, biểu hiện một mặt nào đó tính cách nhân vật, thể hiện một khía cạnh nào đó của vấn đề xã hội. Cốt truyện của truyện ngắn thờng diễn ra trong một không gian và thời gian hạn chế. Kết cấu của truyện ngắn thờng ngắn, cũng không chia thành nhiều tuyến phức tạp. Truyện ngắn đợc viết ra để tiếp thu liền một mạch, đọc một hơi không nghỉ, nên đặc điểm của truyện ngắn là tính ngắn gọn.[1,9]` Từ điển thuật ngữ văn học (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội. 1999): Truyện ngắn là tác phẩm tự sự cỡ nhỏ. Nội dung của thể loại truyện ngắn bao trùm hầu hết các phơng diện của đời sống, đời t, thế sự hay sử thi, nhng cái độc đáo của nó là ngắn. Truyện ngắn đợc viết ra để tiếp thu liền một mạch, đọc một hơi không nghỉ. .Truyện ngắn hiện đại là một kiểu t duy mới, một cách nhìn cuộc đời, một cách nắm bắt đời sống rất riêng mang tính chất thể loại. Cốt truyện của truyện ngắn thờng diễn ra trong một không gian, thời gian hạn chế, chức năng của nó nói chung là nhận ra một điều gì đó về cuộc đời và tình ngời. Kết cấu của truyện ngắn thờng không chia thành nhiều tầng, nhiều tuyến mà thờng đợc xây dựng theo nguyên tắc tơng phản hoặc viễn tởng. Bút pháp trần thuật của truyện ngắn thờng là chấm phá. ------------------------------------------------- ------------------------------------------------ Đặc điểm ngôn ngữ với cá tính sáng tạo trong truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh 10