Pháp luật về đấu giá tài sản để thi hành án dân sự từ thực tiễn áp dụng tại tỉnh bình định (luận văn thạc sỹ luật)

Đặc điểm về đấu giá tài sản để THADS Đối với tài sản THADS đấu giá thì ý chí của người phải thi hành án không mong muốn việc đấu giá mà bị ép buộc, cưỡng chế nên thường có tâm lý chây ỳ,

ĐẶNG THỊ NGỌC UYÊN

PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN ĐỂ

THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TỪ THỰC TIỄN ÁP DỤNG

TẠI TỈNH BÌNH ĐỊNH

Ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự

Mã ngành: 60.38.01.03

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : TS NGUYỄN THỊ LÁNG

Tp Hồ Chí Minh Năm 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi Các kết quả nêu trong luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác Các số liệu, ví dụ và các trích dẫn trong luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thực hiện xong các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Trường Đại học Kinh tế - Luật Thành phố Hồ Chí Minh

Rất mong Trường Đại học Kinh tế - Luật Thành phố Hồ Chí Minh xem xét

để tôi được bảo vệ luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Người cam đoan

Đặng Thị Ngọc Uyên

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

PHỤ LỤC

Lời cam đoan

Phần mở đầu 1

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM ……… 7

1.1 Lý luận về đấu giá tài sản để thi hành án dân sự của pháp luật Việt Nam 7

1.1.1 Khái niệm về đấu giá tài sản để thi hành án dân sự 7

1.1.2 Đặc điểm về đấu giá tài sản để thi hành án dân sự 8

1.1.3 Nguyên tắc về đấu giá tài sản để thi hành án dân sự 8

1.1.4 Ý nghĩa về đấu giá tài sản để thi hành án dân sự 9

1.2 Điều kiện để tổ chức đấu giá tài sản thi hành án dân sự 9

1.2.1 Điều kiện để tài sản Thi hành án đấu giá 9

1.2.2 Xác định giá khởi điểm để đấu giá tài sản THADS 11

1.2.3 Chủ thể đấu giá tài sản THADS 15

1.2.4 Trình tự, thủ tục về đấu giá tài sản để THADS 15

1.2.5 Bàn giao tài sản trúng đấu giá 22

1.2.6 Chuyển quyền sở hữu cho người mua được tài sản đấu giá 22

1.2.7 Thanh lý hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản 23

Kết luận chương 1 23

CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TẠI TỈNH BÌNH ĐỊNH VÀ NHỮNG KIẾN NGHỊ 25

2.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về đấu giá tài sản để thi hành án dân sự tại tỉnh Bình Định 25

2.1.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về đấu giá tài sản để THADS trong những năm gần đây tại tỉnh Bình Định và kết quả đạt được 25

2.1.2 Một số giải pháp nhằm hạn chế những khó khăn, vướng mắc trong đấu giá tài sản để thi hành án dân sự tại tỉnh Bình Định ……… …….41

2.2 Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả trong đấu giá tài sản để thi hành án dân sự 43 2.2.1 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật đấu giá tài sản để thi hành

án dân sự 43 2.2.2 Một số kiến nghị về thực hiện pháp luật đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự 50

Kết luận chương 2 54 KẾT LUẬN ……… 56 Tài liệu tham khảo

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Xuất phát từ mục tiêu xây dựng Nhà nước Pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trên cơ sở chủ trương xã hội hóa hoạt động đấu giá tài sản gắn liền với sự phát triển nền kinh tế nước ta theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam hiện nay

Hoạt động đấu giá tài sản được hình thành từ lâu ở một số nước trên thế giới và ở Việt Nam Đây là hình thức mua bán phổ biến trong nền kinh tế thị trường, nhằm mục đích đưa tài sản tiếp cận với đại chúng, với người mua, qua đó phát huy cao nhất giá trị tài sản

mà người bán tài sản đấu giá mong muốn đạt được

Ở Việt Nam, hoạt động bán đấu giá được hình thành trong thời kỳ Pháp thuộc, đấu giá tài sản do các hỗ giá viên thực hiện Sau Cách mạng tháng tám thành công, chức danh hỗ giá viên tiếp tục quy định trong Nghị định số 37 ngày 01/12/1945 về tổ chức Bộ Tư pháp và việc đấu giá tài sản trong thời kỳ này được thực hiện theo các quy định của thời kỳ đầu Đến giai đoạn tiếp theo, hoạt động đấu giá tài sản chủ yếu liên quan đến việc phát mại tài sản để thi hành án, được quy định tại Sắc lệnh số 85/SL ngày 22/5/1950 quy định về việc phát mại tài sản theo lệnh Tối cao quy định về việc Tòa án kê biên, phát mại tài sản để thi hành án của Tòa án

và Thông tư số 04-NCPL ngày 14/4/1966 của Tòa án nhân dân Sự ra đời của Pháp lệnh Thi hành án dân sự (THADS) ngày 28/8/1989 là cơ sở pháp lý đánh dấu cho việc hình thành và phát triển việc bán đấu giá tài sản để THADS, Điều 28 của Pháp lệnh THADS quy định về bán đấu giá tài sản đã kê biên

Từ đó, đấu giá tài sản là một trong những loại hình pháp lý diễn ra thường xuyên trong đời sống xã hội, góp phần quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, được điều chỉnh thông qua các quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản cũng như Nghị định số 86-CP ngày 19/12/1996 của Chính phủ về việc ban hành Quy chế bán đấu giá tài sản, Nghị định số 05/2005/NĐ-CP ngày

18/01/2005 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản, Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ quy định về đấu giá tài sản và đến nay Luật đấu giá tài sản ra đời năm 2016, có hiệu lực ngày 01/7/2017 cùng các quy định của pháp luật có liên quan đến hoạt động đấu giá tài sản Và đấu giá tài sản là một trong những hoạt động pháp lý được xã hội ngày càng quan tâm và pháp luật luôn điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn xã hội nhất là việc xã hội hóa lĩnh vực bán đấu giá tài sản trên cả nước như hiện nay Để hoạt động đấu giá tài sản phù hợp với thực tiễn đời sống và được đảm bảo theo quy định pháp luật nên Luật đấu giá tài sản ra đời cùng một số văn bản hướng dẫn thực hiện, trên cơ sở kế thừa nội dung của các Nghị định về bán đấu giá tài sản trước đây, đồng thời Luật đấu giá tài sản quy định một số điểm mới cho phù hợp với thực tế cơ chế hoạt động đấu giá tài sản trong thời kỳ hội nhập quốc tế của nước ta

Như vậy, pháp luật về đấu giá tài sản nói chung và tài sản thi hành án dân sự nói riêng đều nhằm đưa tài sản ra đấu giá để thi hành pháp luật, thi hành bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án và đấu giá tài sản thi hành án dân sự là một hình thức xử lý tài sản bị kê biên cưỡng chế Đây là biện pháp nghiêm khắc để bảo đảm hiệu lực thực thi của bản án, quyết định của Tòa án trên thực tế nhằm khôi phục lại quyền và lợi ích hợp pháp cho người được thi hành án, qua đó thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật, tài sản thi hành án được bán công khai, khách quan thì quyền lợi của chính người phải thi hành án cũng được bảo đảm

Thực tiễn từ khi hình thành đến nay, trải qua gần 30 năm thực hiện Pháp luật

về bán đấu giá tài sản THADS đã đạt được một số kết quả đáng kể, song vẫn còn một số hạn chế, vướng mắc Nguyên nhân đó là hành lang pháp lý cho hoạt động này chưa thực sự hoàn thiện, pháp luật quy định về trình tự, thủ tục đấu giá còn chưa rõ ràng, bất cập khi thực hiện trong đời sống thực tế, dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau, đồng thời pháp luật đấu giá tài sản quy định chế tài đối với đội ngũ đấu giá viên còn chưa nghiêm khắc nên khi Đấu giá viên vi phạm nguyên tắc nghề nghiệp cơ quan quản lý theo thẩm quyền còn chưa xử lý kịp thời, các cơ quan có liên quan đến hoạt động đấu giá tài sản THADS chưa thật sự phối hợp trong quá

trình xử lý tài sản THADS thông qua đấu giá cũng như giao tài sản trúng đấu giá cho người mua được tài sản, dẫn đến tình trạng khách hàng có tâm lý ngại hoặc không muốn mua tài sản THADS đấu giá vì sợ rủi ro, tiền mất tật mang

Từ đó, Luật đấu giá tài sản ra đời là rất cần thiết và có ý nghĩa quan trọng đánh dấu cho sự mở đầu của Luật đấu giá tài sản, góp phần trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, là cơ sở pháp lý đảm bảo cho mọi cá nhân, tổ chức thực hiện quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định pháp luật, đồng thời nâng cao tính pháp lý và đưa pháp luật vào đời sống, góp phần cho sự phát triển kinh tế -

xã hội của đất nước trong quá trình hội nhập quốc tế, đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đảm bảo mục tiêu xây dựng Nhà nước Pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” và đó cũng là lý do tác giả chọn đề tài

“Pháp luật về đấu giá tài THADS và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Bình Định” làm đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp cao học của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Trong những năm qua, trước yêu cầu đổi mới đất nước, cải cách hành chính và cải cách Tư pháp đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học pháp lý đề cập đến vấn đề bán đấu giá tài sản ở Việt Nam nói chung và đấu giá tài sản THADS nói riêng đã được công bố, cụ thể về đề tài nghiên cứu có “Hoàn thiện pháp luật về bán đấu giá tài sản nhằm thúc đẩy thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam” của tác giả Võ Đình Toàn, Vũ Văn Cương, Nguyễn Mạnh Cường năm 2011 Các đề tài nghiện cứu trên đã có một số thành công nhất định

Về Luận văn luận án có: “Pháp luật về đấu giá tài sản trong thương mại ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Mạnh Cường năm 2012 tại Viện Khoa học Xã hội Việt Nam; “Quản lý Nhà nước về hoạt động bán đấu giá tài sản từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Phạm Văn Sỹ năm 2006 tại Học viện Hành chính quốc gia

Về tạp chí khoa học có: “Pháp luật về bán đấu giá tài sản” - Số chuyên đề Tạp chí dân chủ và Pháp luật 2012; “Một số vướng mắc về bán đấu giá tài sản để thi

hành án” của Đinh Duy Bằng trong Tạp chí dân chủ và Pháp luật số chuyên đề tháng 02/2012; “Vướng mắc trong bán đấu giá tài sản để THADS” của tác giả Lệ Thủy trong Tạp chí Dân chủ và Pháp luật số chuyên đề tháng 11/2007; “Một số bất cập trong việc định giá, định giá lại tài sản kê biên” của tác giả Vũ Hòa trong tạp chí Dân chủ và pháp luật số chuyên đề tháng 12/2012;

Tuy nhiên, trong thời điểm Luật đấu giá tài sản năm 2016 ra đời và có hiệu lực thực hiện, cho đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống và toàn diện các vấn đề về bán đấu giá tài sản THADS theo pháp luật Việt Nam Vì vậy, đây là điểm để cho tác giả chọn đề tài “Pháp luật về đấu giá tài sản để thi hành án dân sự từ thực tiễn áp dụng tại tỉnh Bình Định” để làm luận văn Thạc sĩ của mình, trên cơ sở các văn bản pháp luật về đấu giá tài sản THADS nhất là những quy định mới của Luật đấu giá tài sản năm 2016, nhằm góp phần hoàn thiện và thực thi pháp luật về đấu giá tài sản THADS, đưa Luật đấu giá tài sản vào đời sống

3 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của việc nghiên cứu đề tài “Pháp luật về đấu giá tài sản để thi THADS từ thực tiễn áp dụng tại tỉnh Bình Định” nhằm làm rõ cơ sở khoa học, lý luận và thực tiễn của pháp luật về đấu giá tài sản THADS của Việt Nam nói chung

và việc thực hiện pháp luật về đấu giá tài sản để THADS tại tỉnh Bình Định nói riêng Luận văn chủ yếu tập trung giải quyết các nội dung cơ bản sau đây:

Một là, làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản về đấu giá tài sản THADS của pháp luật Việt Nam

Hai là, phân tích và đánh giá các quy định của pháp luật hiện hành về đấu giá tài sản để THADS từ thực tiễn áp dụng đấu giá tài sản THADS tại tỉnh Bình Định

Từ đó, tìm ra những bất cập, hạn chế để có những kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong hoạt động đấu giá tài sản THADS trong thời gian đến

Ba là, trên cơ sở những tồn tại, hạn chế, tác giả đưa ra những đề xuất kiến nghị cụ thể dựa trên những luận cứ khoa học nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật về đấu giá tài sản THADS của Việt Nam Qua đó, phát hiện những bất cập

và đề xuất một số giải pháp nhằm làm cơ sở hoàn thiện pháp luật về đấu giá tài sản THADS trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Về đối tượng nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu về những vấn đề lý luận về đấu giá tài sản để THADS, các quy định của pháp luật về đấu giá tài sản để THADS và thực tiễn áp dụng của việc đấu giá tài sản THADS tại tỉnh Bình Định

Về phạm vi nghiên cứu: Trong khuôn khổ luận văn Thạc sĩ Luật học, luận văn này tập trung nghiên cứu đề tài trong phạm vi các quy định của pháp luật Việt Nam về đấu giá tài sản để THADS và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Bình Định

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với tư tưởng đổi mới đồng bộ thể chế nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với chủ trương của Đảng và Nhà nước ta đối với lĩnh vực đấu giá tài sản nói chung và tài

sản THADS nói riêng trong quá trình hội nhập quốc tế

Các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: Phương pháp lịch sử, phương pháp phân tích, tổng hợp, tổng kết thực tiễn, so sánh cũng sẽ được sử dụng đồng thời với các phương pháp quy nạp, hệ thống hóa các vấn đề cần nghiên cứu ở mức độ phù hợp để hoàn thành mục tiêu của đề tài

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

Luận văn này là một công trình nghiên cứu có hệ thống và chuyên sâu, góp phần làm phong phú thêm cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề pháp lý của pháp luật

về đấu giá tài sản THADS Từ đó chỉ ra những bất cập và thiếu sót trong các quy định của pháp luật Việt Nam về vấn đề này hiện nay

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, giảng viên, khoa luật và những người nghiên cứu khoa học quan tâm đến vấn đề này Ngoài ra, nó mang tính định hướng cho các nhà làm luật để sửa đổi các quy định của pháp luật

về đấu giá tài sản nói chung và tài sản THADS nói riêng để phù hợp với thực tiễn hiện nay và nhất là sự vận động phát triển của xã hội theo quy luật của nó

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Luận văn gồm 2 Chương:

Chương 1 Những vấn đề lý luận chung về đấu giá tài sản để THADS của pháp luật Việt Nam

Chương 2 Thực tiễn áp dụng pháp luật về đấu giá tài sản để THADS tại tỉnh Bình Định và những kiến nghị

CHƯƠNG 1:

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM

1.1 Lý luận về đấu giá tài sản để THADS của pháp luật Việt Nam

1.1.1 Khái niệm về đấu giá tài sản để THADS

Theo Luật đấu giá tài sản năm 2016 thì đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản có từ hai người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc, trình tự và thủ tục được quy định tại Luật đấu giá tài sản, trừ trường hợp quy định tại Điều 49 của Luật này Tài sản đấu giá là tài sản được phép giao dịch theo quy định của pháp luật, là tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá kể cả tài sản do tổ chức,

cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá

Tài sản thi hành án được xử lý thông qua đấu giá tài sản để thi hành án dân

sự, thi hành bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực, được thi hành theo quy định pháp luật Do đó, đấu giá tài sản trong THADS khác với đấu giá tài sản thông thường ở thủ tục trước và sau khi tổ chức đấu giá Trước khi tổ chức đấu giá, sự khác biệt thể hiện ở thủ tục chuyển giao tài sản đấu giá được thực hiện giữa tổ chức thực hiện đấu giá với cơ quan THADS Cơ quan THADS tiến hành thủ tục kê biên, định giá tài sản, ký kết hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản và tổ chức đấu giá tài sản

và sau khi kết thúc việc đấu giá tài sản thì cơ quan THADS tiến hành thủ tục bàn giao, thanh toán chi phí thù lao dịch vụ đấu giá tài sản, phối hợp làm thủ tục chuyển quyền sở hữu tài sản cho người mua được tài sản đấu giá

Như vậy, đấu giá tài sản là hình thức mua bán đặc biệt, bản chất là một phương thức mua bán công khai tài sản, có nhiều người tham gia trả giá, được tổ chức theo những nguyên tắc và trình tự, thủ tục nhất định Theo đó, người mua tự trả giá dựa trên giá khởi điểm do bên bán đưa ra Người nào trả giá cao nhất mà không có người trả giá cao hơn và đáp ứng điều kiện quy định của cuộc đấu giá sẽ

là người trúng đấu giá, người mua được tài sản đấu giá

1.1.2 Đặc điểm về đấu giá tài sản để THADS

Đối với tài sản THADS đấu giá thì ý chí của người phải thi hành án không mong muốn việc đấu giá mà bị ép buộc, cưỡng chế nên thường có tâm lý chây ỳ, cố tình gây khó khăn, cản trở trong quá trình đấu giá tài sản THADS, nhưng sự cần thiết của việc đấu giá tài sản THADS là nhằm thực thi pháp luật, quyết định, bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật phải thi hành, đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của các bên được pháp luật bảo vệ và tài sản được mang ra đấu giá để THADS có tính chất đặc thù về giá trị và giá trị sử dụng

Vì vậy, việc đấu giá tài sản THADS thực hiện theo trình tự, thủ tục đấu giá tài sản thông qua các hình thức đấu giá công khai theo quy định Luật đấu giá tài sản, pháp luật THADS và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên tham gia Trong đấu giá tài sản thi hành án thì ngoài bên có tài sản đấu giá (người phải thi hành án) và tổ chức đấu giá tài sản làm dịch vụ đấu giá còn có đại diện cơ quan THADS, chấp hành viên là người có quyền đưa tài sản ra đấu giá theo quy định pháp luật

1.1.3 Nguyên tắc về đấu giá tài sản để THADS

Tài sản THADS là một trong những loại tài sản đấu giá theo quy định pháp luật và phải tuân thủ theo nguyên tắc đấu giá tài sản được quy định tại Điều 6 của Luật đấu giá tài sản năm 2016, đó là các nguyên tắc sau:

- Tuân thủ quy định của pháp luật

- Bảo đảm tính độc lập, trung thực, công khai, minh bạch, công bằng, khách quan

- Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản đấu giá, người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá, người mua được tài sản đấu giá, tổ chức đấu giá tài sản, đấu giá viên

- Cuộc đấu giá phải do đấu giá viên điều hành, trừ trường hợp cuộc đấu giá

do Hội đồng đấu giá tài sản thực hiện

Để tổ chức một cuộc đấu giá tài sản THADS đảm bảo quy định của pháp luật, trước hết đòi hỏi việc đấu giá tài sản phải tuân thủ theo trình tự, thủ tục của Luật đấu giá tài sản và trên cơ sở những nguyên tắc nhất định, đó là nguyên tắc công khai, liên tục; nguyên tắc khách quan, trung thực, bình đẳng; nguyên tắc bảo

vệ quyền và lợi ích của các bên tham gia và mọi cuộc đấu giá đều phải do đấu giá viên điều hành theo đúng trình tự, thủ tục đấu giá và ngoài những nguyên tắc chung

về đấu giá tài sản do Luật đấu giá tài sản quy định thì đối với tài sản thi hành án là một loại tài sản đấu giá và khi tổ chức đấu giá phải thực hiện theo trình tự, thủ tục của Luật đấu giá tài sản và theo quy định của pháp luật về THADS như kê biên, cưỡng chế, định giá tài sản và ký hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với tổ chức đấu giá tài sản theo quy định pháp luật

1.1.4 Ý nghĩa về đấu giá tài sản để THADS

Đấu giá tài sản nói chung và tài sản THADS nói riêng là cách thức tổ chức đấu giá tài sản theo nguyên tắc, trình tự, thủ tục do pháp luật quy định Và tùy vào từng loại tài sản đấu giá sẽ áp dụng pháp luật liên quan đến tài sản đấu giá cho phù hợp Từ đó, đấu giá tài sản THADS ngoài việc thực hiện trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật về đấu giá tài sản còn phải thực hiện những quy định của pháp luật

về THADS và pháp luật có liên quan đến tài sản đấu giá

Tài sản thi hành án thông qua đấu giá nhằm đảm bảo pháp luật được thực thi, các bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực thi hành trong đời sống, quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia được pháp luật bảo vệ theo quy định của pháp luật, đồng thời góp phần hoàn thành nhiệm vụ chung của công tác THADS, của ngành Tư pháp nhất là đáp ứng nhu cầu và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong quá trình hội nhập quốc tế của nước ta hiện nay

1.2 Điều kiện để tổ chức đấu giá tài sản THADS

1.2.1 Điều kiện để tài sản THADS đấu giá

Điều 4 của Luật đấu giá tài sản năm 2016 quy định về tài sản đấu giá, trong

đó tài sản thi hành án là một trong các loại tài sản đấu giá theo quy định pháp luật

Tại điểm a, b và c, khoản 1, Điều 8 của Luật đấu giá tài sản năm 2016 thì giá khởi điểm của tài sản đấu giá được xác định tại thời điểm: trước khi ký kết hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản; trước khi thành lập Hội đồng đấu giá tài sản, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác và trước khi tổ chức Nhà nước sở hữu 100% vốn Điều lệ do Chính phủ thành lập để xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng tự đấu giá

và điểm a, khoản 2, Điều 8 quy định giá khởi điểm của tài sản đấu giá được xác định như sau: “Đối với tài sản đấu giá quy định tại khoản 1, Điều 4 của Luật đấu giá tài sản năm 2016 thì giá khởi điểm được xác định theo quy định của pháp luật áp

dụng đối với loại tài sản đó” Như vậy, “Tài sản thi hành án đấu giá, thì giá khởi điểm được xác định theo quy định của pháp luật về THADS”

Để xác định được hình thức bán tài sản kê biên, khoản 2, Điều 101 của Luật THADS năm 2008 quy định những tài sản thuộc diện bán đấu giá do tổ chức bán đấu giá thực hiện, bao gồm: tài sản là bất động sản và tài sản là động sản có giá trị

từ trên 10 triệu đồng Từ đó, đối với mọi tài sản kê biên là bất động sản thì đều phải thực hiện bán tài sản thông qua thủ tục đấu giá do tổ chức đấu giá tài sản thực hiện Còn đối với tài sản kê biên là động sản thì chấp hành viên căn cứ vào giá khởi điểm

để lựa chọn cách thức xử lý tài sản cho phù hợp và đảm bảo quy định pháp luật

Việc kê biên tài sản là thủ tục đầu tiên hết sức quan trọng để xác định tài sản

kê biên có đủ điều kiện được đưa ra đấu giá hay không Việc kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án chính là việc Cơ quan THADS tước đi quyền tự định đoạt đối với tài sản của chủ sở hữu, sử dụng tài sản Do đó, bên cạnh việc đảm bảo quyền và lợi ích của người được thi hành án theo phán quyết của Tòa án thì cũng phải đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người phải thi hành án đối với tài sản

bị kê biên, xử lý nên trình tự thủ tục kê biên, xử lý tài sản được quy định hết sức chặt chẽ qua nhiều giai đoạn Từ đó, đấu giá viên cần hiểu rõ quy trình, thủ tục kê biên tài sản để xem xét hồ sơ ban đầu của Chấp hành viên đưa ra đề nghị đấu giá có đúng quy định của pháp luật không, tránh việc đã đưa tài sản ra đấu giá mà người phải thi hành án có khiếu nại về trình tự, thủ tục kê biên không đúng làm gián đoạn tiến trình đấu giá tài sản để THADS

Như vậy, người có thẩm quyền kê biên tài sản của người phải thi hành án là Chấp hành viên được giao thi hành bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật Khi hết thời gian tự nguyện mà người phải thi hành án có điều kiện thi hành án (có tài sản) nhưng không tự nguyện thi hành án thì Chấp hành viên có quyền kê biên tài sản thuộc quyền sở hữu của người phải thi hành án, kể cả tài sản này do

người thứ ba giữ theo trình tự, thủ tục luật định Chấp hành viên tiến hành cưỡng chế kê biên tài sản theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại các Điều 70, 71, 72, 73,

74 và từ Điều 87 đến Điều 96 của Luật THADS năm 2008 Việc kê biên phải lập thành biên bản cưỡng chế kê biên tài sản Biên bản phải ghi rõ giờ, ngày, tháng, năm kê biên, họ, tên Chấp hành viên, đương sự hoặc người được ủy quyền, người lập biên bản, người làm chứng và người có liên quan đến tài sản; diễn biến của việc

kê biên; mô tả tình trạng từng tài sản, yêu cầu của đương sự và ý kiến của người làm chứng Biên bản kê biên có chữ ký của đương sự hoặc người được ủy quyền, người làm chứng, đại diện chính quyền cấp xã hoặc đại diện tổ dân phố nơi tổ dân phố tổ chức cưỡng chế, Chấp hành viên và người lập biên bản, sau đó tiến hành định giá tài sản kê biên để tổ chức đấu giá tài sản đã kê biên

1.2.2 Xác định giá khởi điểm để đấu giá tài sản THADS

1.2.2.1 Định giá tài sản kê biên

Định giá tài sản là một khâu quan trọng trong quy trình cưỡng chế kê biên,

xử lý tài sản để thi hành án Việc định giá tài sản kê biên nhằm mục đích xác định giá khởi điểm của tài sản thi hành án để bán đấu giá, thi hành nghĩa vụ trả tiền của người phải thi hành án Do đó, việc định giá này có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình giải quyết việc THADS Định giá và đấu giá tài sản THADS là một hoạt động thường gắn liền với biện pháp cưỡng chế thi hành án, vì vậy cần phải có những quy định cụ thể, rõ ràng, tạo cơ sở pháp lý cho cơ quan THADS và chấp hành viên thực hiện nhiệm vụ theo quy định pháp luật, đảm bảo cho hiệu lực của bản án, quyết định dân sự của Tòa án đã tuyên được thi hành trên thực tế đạt hiệu quả

Như vậy, định giá tài sản kê biên nhằm xác định giá khởi điểm của tài sản thi hành án Giá khởi điểm là giá ban đầu thấp nhất của tài sản đấu giá trong trường hợp đấu giá theo phương thức trả giá lên; giá ban đầu cao nhất của tài sản đấu giá trong trường hợp đấu giá theo phương thức đặt giá xuống Đây là một khâu rất quan trọng, liên quan đến việc xác định giá khởi điểm của tài sản THADS đấu giá Giá khởi điểm của tài sản THADS được xác định bằng nhiều hình thức khác nhau và tuân theo trình

tự luật định, đòi hỏi chấp hành viên cũng như đấu giá viên cần nắm và vận dụng chính xác quy định pháp luật về xác định giá khởi điểm của tài sản THADS đấu giá

* Quy định của pháp luật về định giá tài sản kê biên bán đấu giá để THADS

Định giá tài sản kê biên, bán đấu giá để giải quyết việc thi hành án hiện nay được thực hiện theo quy định tại Điều 98 của Luật THADS năm 2008

Ngay khi kê biên tài sản mà đương sự thỏa thuận được về giá tài sản hoặc về

tổ chức thẩm định giá thì Chấp hành viên lập biên bản về thỏa thuận đó Giá tài sản

do đương sự thỏa thuận là giá khởi điểm để bán đấu giá Trường hợp đương sự có thỏa thuận về tổ chức thẩm định giá thì Chấp hành viên ký hợp đồng dịch vụ với tổ chức thẩm định giá đó Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày kê biên tài sản, Chấp hành viên ký hợp đồng dịch vụ với tổ chức thẩm định giá trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có tài sản kê biên trong các trường hợp sau:

+ Đương sự không thỏa thuận được về giá và không thỏa thuận được việc lựa chọn tổ chức thẩm định giá;

+ Tổ chức thẩm định giá do đương sự lựa chọn từ chối việc ký hợp đồng dịch vụ; + Thi hành phần bản án, quyết định quy định tại khoản 1, Điều 36 của Luật THADS năm 2008

- Chấp hành viên xác định giá trong các trường hợp sau đây:

+ Không thực hiện được việc ký hợp đồng dịch vụ như quy định nêu trên (Tổ chức thẩm định giá do đương sự lựa chọn từ chối việc ký hợp đồng dịch vụ);

+ Tài sản kê biên thuộc loại tươi sống, mau hỏng hoặc có giá trị nhỏ mà đương

sự không thỏa thuận được với nhau về giá Chính phủ quy định về tài sản có giá trị nhỏ

Ngoài ra, tại Điều 15 của Nghị định 58/2009/NĐ-CP ngày 13/7/2009 của Chính phủ quy định chi tiết của Luật THADS về thủ tục THADS còn quy định việc xác định giá đối với tài sản kê biên như sau: chấp hành viên xác định giá đối với tài sản kê biên có giá trị nhỏ là tài sản mà tại thời điểm xác định giá, sản phẩm cùng loại chưa qua sử dụng có giá bán trên thị trường không quá 2.000.000 đồng (hai triệu đồng); Trường hợp do không ký được hợp đồng dịch vụ quy định tại Điều 98

Luật THADS, chấp hành viên tham khảo ý kiến của cơ quan tài chính, cơ quan chuyên môn có liên quan trước khi xác định giá của tài sản kê biên

Như vậy, theo quy định của pháp luật về THADS thì việc định giá tài sản kê biên để đấu giá hiện nay được tiến hành thông qua các hình thức:

- Giá do các đương sự thỏa thuận: Căn cứ vào khoản 1, Điều 98 của Luật

THADS năm 2008 thì ngay khi kê biên tài sản mà đương sự thỏa thuận được giá tài sản thì Chấp hành viên lập biên bản về thỏa thuận đó Giá tài sản do đương sự thỏa thuận là giá khởi điểm để bán đấu giá Khoản 2, Điều 3 của Luật THADS năm 2008

cũng quy định “đương sự bao gồm người được thi hành án, người phải thi hành án”

- Giá do tổ chức thẩm định giá xác định: là giá khởi điểm để bán đấu giá

Gía khởi điểm của tài sản bán đấu giá sẽ được thể hiện tại Chứng thư thẩm định giá

1.2.2.2 Định giá lại tài sản kê biên

Theo quy định của Luật THADS năm 2008 thì việc định giá lại tài sản được thực hiện trong các trường hợp sau:

- Thứ nhất, Chấp hành viên có vi phạm nghiêm trọng quy định tại Điều 98 của Luật THADS 2008 dẫn đến sai lệch kết quả định giá tài sản (khoản 1, Điều 99);

- Thứ hai, đương sự có yêu cầu định giá lại trước khi có thông báo công khai

về việc bán đấu giá tài sản (khoản 2, Điều 99);

- Thứ ba, Điều 104 Luật THADS sửa đổi năm 2014 quy định "trong thời hạn

10 ngày, kể từ ngày nhận được thông báo của chấp hành viên và yêu cầu đương sự thỏa thuận về mức giảm giá tài sản, nếu đương sự không thỏa thuận hoặc thỏa thuận không được về mức giá thì chấp hành viên quyết định giảm giá tài sản để tiếp tục bán đấu giá và mỗi lần giảm giá không quá 10% giá khởi điểm của lần bán đấu giá liền kề trước đó Từ sau lần giảm giá thứ hai trở đi mà không có người tham gia đấu giá, trả giá hoặc bán đấu giá không thành thì người được thi hành án có quyền nhận tài sản trừ vào số tiền được thi hành án” Song thực tế thì người được thi hành án thường không nhận tài sản và tài sản lại tiếp tục giảm giá để bán đấu giá cho đến khi tài sản bán đấu giá thành

* Về thủ tục định giá lại: Theo quy định tại khoản 2 Điều 99 Luật THADS

năm 2008, việc định giá lại tài sản kê biên được thực hiện theo quy định tại khoản 2

và khoản 3, Điều 98 của Luật THADS năm 2008 thì khi định giá lại đương sự cũng

có quyền lựa chọn tổ chức thẩm định giá và Chấp hành viên phải ký hợp đồng dịch

vụ với tổ chức thẩm định giá do đương sự lựa chọn Vì vậy, một trong những thủ tục rất quan trọng khi định giá lại là Chấp hành viên phải cho các đương sự thỏa thuận về việc lựa chọn tổ chức thẩm định giá Nếu các đương sự không thỏa thuận được thì Chấp hành viên mới ký hợp đồng với tổ chức thẩm định giá trên địa bàn tỉnh, thành phố, trực thuộc trung ương nơi có tài sản kê biên Do đó, khi có kết quả định giá lại Đấu giá viên cũng cần lưu ý quy định này để xem xét tính hợp pháp của

hồ sơ thi hành án trước khi ký hợp đồng bán đấu giá tài sản

1.2.3 Chủ thể đấu giá tài sản THADS

1.2.3.1 Tổ chức đấu giá tài sản và Đấu giá viên

Theo khoản 12, Điều 5 của Luật đấu giá tài sản năm 2016 thì Tổ chức đấu giá tài sản bao gồm Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản và Doanh nghiệp đấu giá tài sản

Đấu giá viên là người được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá Là chủ thể tham gia quan hệ đấu giá tài sản nói chung và tài sản THADS nói riêng và đấu giá viên phải làm trong tổ chức đấu giá tài sản như Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản và Doanh nghiệp đấu giá tài sản

1.2.3.2 Người có tài sản đấu giá và người sở hữu tài sản đấu giá

Người có tài sản đấu giá là cá nhân, tổ chức sở hữu tài sản, người được chủ

sở hữu tài sản ủy quyền bán đấu giá tài sản hoặc người có quyền đưa tài sản ra đấu giá theo thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật

Đối với tài sản THADS đấu giá thì Thủ trưởng Cơ quan THADS hay Chấp hành viên là người có tài sản đấu giá, có quyền đưa tài sản THADS ra đấu giá theo quy định của pháp luật

1.2.3.3 Người tham gia đấu giá tài sản

Người tham gia đấu giá tài sản là cá nhân, tổ chức có đủ điều kiện tham gia đấu giá để mua tài sản đấu giá theo quy định của Luật đấu giá tài sản và quy định khác của pháp luật có liên quan

1.2.3.4 Người có quyền và nghĩa vụ liên quan đấu giá tài sản THADS

Trong THADS, người được thi hành án có quyền lợi liên quan đến việc đấu giá tài sản THADS Họ có quyền thỏa thuận quyết định tổ chức thẩm định giá, tổ chức đấu giá, yêu cầu định giá lại tài sản và nhận tiền bán đấu giá tài sản thành

1.2.4 Trình tự, thủ tục về đấu giá tài sản để thi hành án dân sự

1.2.4.1 Ký hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản

Căn cứ khoản 1, Điều 33 của Luật đấu giá tài sản và khoản 2, Điều 101 của Luật THADS năm 2008 thì người có tài sản đấu giá ký kết hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với tổ chức đấu giá tài sản Đối với tài sản thi hành án thì Chấp hành viên

có thẩm quyền xử lý tài sản của cơ quan THADS Giám đốc Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản hoặc Giám đốc doanh nghiệp đấu giá tài sản hoặc đại diện hợp pháp hoặc đại diện theo ủy quyền của tổ chức đấu giá tài sản

Chấp hành viên làm việc trực tiếp với tổ chức đấu giá tài sản để thảo thuận một số điều khoản cần thiết trong hợp đồng Khi tiếp nhận hồ sơ yêu cầu bán đấu

giá tài sản THADS, Đấu giá viên được phân công nhiệm vụ phải kiểm tra thẩm quyền của Chấp hành viên trong việc ký kết hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản Đồng thời xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên thực hiện theo Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản được quy định của Luật đấu giá tài sản năm 2016, Luật THADS sự hiện hành và pháp luật có liên quan Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản phải được lập thành văn bản gồm một số nội dung chính quy định tại Điều 33 Luật đấu giá tài sản

Điều 33 của Luật đấu giá tài sản năm 2016 quy định việc ký hợp đồng dịch

vụ đấu giá tài sản theo đó người có tài sản đấu giá ký kết hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với tổ chức đấu giá tài sản để thực hiện việc đấu giá tài sản Hợp đồng dịch

vụ đấu giá tài sản phải được lập thành văn bản, được thực hiện theo quy định của pháp luật về dân sự và quy định của luật này Khi ký kết hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản, người có tài sản đấu giá có trách nhiệm cung cấp cho tổ chức đấu giá tài sản bằng chứng chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền được bán tài sản theo quy định của pháp luật và chịu trách nhệm trước pháp luật về bằng chứng đó Tổ chức đấu giá tài sản có trách nhiệm kiểm tra thông tin về quyền được bán tài sản do người có tài sản đấu giá cung cấp Tổ chức đấu giá tài sản không chịu trách nhiệm

về giá trị, chất lượng của tài sản đấu giá, trừ trường hợp tổ chức đấu giá tài sản không thông báo đầy đủ, chính xác cho người tham gia đấu giá những thông tin cần thiết có liên quan đến giá trị, chất lượng của tài sản đấu giá theo hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản Quyền, nghĩa vụ của tổ chức đấu giá tài sản và người có tài sản đấu giá thực hiện theo hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản, quy định của Luật đấu giá tài sản, pháp luật về Luật THADS và quy định khác của pháp luật có liên quan

Về thời hạn bán đấu giá tài sản thi hành án trong hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản ký giữa Chấp hành viên với Tổ chức đấu giá tài sản phải phù hợp với quy

định tại khoản 2, Điều 101 của Luật THADS năm 2008, đó là: “Việc bán đấu giá tài

sản kê biên là động sản có giá trị từ trên 10 triệu đồng và bất động sản do tổ chức bán đấu giá thực hiện phải được thực hiện Đương sự có quyền thỏa thuận về tổ chức bán đấu giá trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày định giá Chấp hành viên ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản với tổ chức bán đấu giá do đương sự

thỏa thuận Trường hợp đương sự không thỏa thuận được thì chấp hành viên lựa chọn tổ chức bán đấu giá để ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản Việc ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày định giá Việc bán đấu giá đối với động sản phải được thực hiện trong thời hạn là 30 ngày, đối với bất động sản là 45 ngày, kể từ ngày ký hợp đồng Qua đó, người có tài sản đấu giá hoặc tổ chức đấu giá tài sản có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản theo quy định của pháp luật về dân sự trước khi tổ chức đấu giá tài sản nhận hồ sơ tham gia đấu giá của người tham gia đấu giá, trừ trường hợp luật có quy định khác Người có tài sản đấu giá có quyền hủy bỏ hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản khi có một trong các căn cứ sau đây:

- Tổ chức không có chức năng hoạt động đấu giá tài sản mà tiến hành cuộc đấu giá hoặc cá nhân không phải là đấu giá viên mà điều hành cuộc đấu giá, trừ trường hợp cuộc đấu giá do Hội đồng đấu giá tài sản thực hiện;

- Tổ chức đấu giá tài sản cố tình cho phép người không đủ điều kiện tham gia đấu giá theo quy định của pháp luật tham gia đấu giá và trúng đấu giá;

- Tổ chức đấu giá tài sản có một trong các hành vi: không thực hiện việc niêm yết đấu giá tài sản; không thông báo công khai việc đấu giá tài sản; thực hiện không đúng quy định về bán hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá, tổ chức đăng ký tham gia đấu giá; cản trở, hạn chế người tham gia đấu giá đăng ký đấu giá;

- Tổ chức đấu giá tài sản thông đồng, móc nối với người tham gia đấu giá trong quá trình tổ chức đấu giá dẫn đến làm sai lệch thông tin tài sản đấu giá hoặc

hồ sơ tham gia đấu giá hoặc kết quả đấu giá tài sản;

- Tổ chức đấu giá tài sản tổ chức cuộc đấu giá không đúng quy định về hình thức đấu giá, phương thức đấu giá theo Quy chế cuộc đấu giá dẫn đến làm sai lệch kết quả đấu giá tài sản

Như vậy, Tổ chức đấu giá tài sản có trách nhiệm kiểm tra thông tin về quyền được bán tài sản do người có tài sản đấu giá cung cấp Đối với tài sản thi hành án đấu giá cần xem xét kỹ hồ sơ pháp lý như: các thông tin, giấy tờ có liên quan đến tài sản bán đấu giá, các thông tin về quyền sở hữu tài sản, các thông tin về cá nhân, cơ

quan, tổ chức đang quản lý, sử dụng tài sản bị kê biên, thông tin về giá trị tài sản

Khi xem xét thông tin về giá trị của tài sản, Đấu giá viên cần hiểu rõ quy định tại Điều 98 của Luật THADS năm 2008 về giá khởi điểm nhằm tránh hậu quả xảy ra khi tổ chức đấu giá tài sản để THADS không đúng quy định pháp luật

1.2.4.2 Niêm yết, thông báo công khai và trưng bày tài sản bán đấu giá

Điều 35 Luật đấu giá tài sản 2016 quy định “Niêm yết việc đấu giá tài sản”

1 Tổ chức đấu giá tài sản niêm yết việc đấu giá tài sản như sau:

a, Đối với tài sản là động sản thì tổ chức đấu giá tài ản phải niêm yết việc đấu giá tài sản tại trụ sở của tổ chức mình, nơi trưng bày tài sản (nếu có) và nơi tổ chức cuộc đấu giá ít nhất là 07 ngày làm việc trước ngày mở cuộc đấu giá;

b, Đối với tài sản là bất động sản thì tổ chức đấu giá tài sản phải niêm yết việc đấu giá tài sản tại trụ sở của tổ chức mình, nơi tổ chức cuộc đấu giá và UBND cấp xã nơi có bất động sản ít nhất 15 ngày trước ngày mở cuộc đấu giá;

2 Các thông tin chính phải niêm yết bao gồm:

a, Tên, địa chỉ của tổ chức đấu giá tài sản và người có tài sản đấu giá

b, Các nội dung quy định tại điểm a, b, c, d, đ, e, g và h khoản 2, Điều 34 của Luật đấu giá tài sản năm 2016

3 Tổ chức đấu giá tài sản lưu tài liệu, hình ảnh về việc niêm yết đấu giá tài sản quy định tại khoản 1, khoản 2, Điều 35 của Luật đấu giá tài sản trong hồ sơ đấu giá Đối với trường hợp niêm yết tại UBND cấp xã nơi có bất động sản đấu giá thì

tổ chức đấu giá tài sản lưu tài liệu, hình ảnh về việc niêm yết hoặc lập văn bản có xác nhận về việc niêm yết của UBND cấp xã

4 Ngoài việc niêm yết quy định tại khoản 1, khoản 2, Điều này, tổ chức đấu giá tài sản thực hiện thông báo công khai việc đấu giá tài sản theo quy định tại Điều

57 của Luật đấu giá tài sản và theo yêu cầu của người có tài sản đấu giá

Điều 57 của Luật đấu giá tài sản năm 2016 quy định “Thông báo công khai việc đấu giá tài sản”

1 Ngoài quy định về việc niêm yết việc đấu giá tài sản quy định tại các khoản 1,

2 và 3 Điều 35 của Luật đấu giá tài sản, đối với tài sản đấu giá là động sản có giá khởi

điểm từ 50 triệu đồng trở lên và bất động sản thì tổ chức đấu giá tài sản phải thông báo công khai ít nhất hai lần trên báo in hoặc báo hình của Trung ương hoặc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có tài sản đấu giá và trang thông tin điện tử chuyên ngành

về đấu giá tài sản; mỗi lần thông báo công khai cách nhau ít nhất 02 ngày làm việc

2 Trường hợp đấu giá theo thủ tục rút gọn quy định tại điểm b khoản 1, Điều

53 của Luật đấu giá tài sản thì tổ chức đấu giá tài sản thông báo công khai một lần việc đấu giá tài sản trên báo in hoặc báo hình của Trung ương hoặc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có tài sản đấu giá

3 Thời gian thông báo công khai lần thứ hai ít nhất là 07 ngày làm việc đối với tài sản là động sản, 15 ngày đối với tài sản là bất động sản trước ngày mở cuộc đấu giá Việc thông báo công khai quy định tại khoản 2 Điều này được thực hiện đồng thời với việc niêm yết đấu giá tài sản quy định tại khoản 2, Điều 53 của Luật đấu giá tài sản

4 Nội dung thông báo công khai việc đấu giá tài sản bao gồm:

a, Tên, địa chỉ của tổ chức đấu giá tài sản và người có tài sản đấu giá;

b, Thời gian, địa điểm đấu giá tài sản;

c, Tên tài sản, nơi có tài sản đấu giá;

d, Giá khởi điểm của tài sản trong trường hợp công khai giá khởi điểm; tiền đặt trước;

đ, Thời gian, địa điểm, điều kiện, cách thức đăng ký tham gia đấu giá

5 Tổ chức đấu giá tài sản lưu tài liệu, hình ảnh về việc thông báo công khai quy định tại khoản 1 và khoản 2, Điều này trong hồ sơ đấu giá

1.2.4.3 Tiếp nhận hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá tài sản

Điều 38 của Luật đấu giá tài sản quy định “Đăng ký tham gia đấu giá”

1 Cá nhân, tổ chức đăng ký tham gia đấu giá thông qua việc nộp hồ sơ tham gia đấu giá hợp lệ và tiền đặt trước cho tổ chức đấu giá tài sản theo quy định của Luật đấu giá tàn sản và quy định khác của pháp luật có liên quan Trong trường hợp pháp luật có quy định về điều kiện khi tham gia đấu giá thì người tham gia đấu giá phải đáp ứng điều kiện đó Người tham gia đấu giá có thể ủy quyền bằng văn bản cho người khác thay mặt mình tham gia đấu giá

2 Tổ chức đấu giá tài sản bán hồ sơ tham gia đấu giá, tiếp nhận hồ sơ tham gia đấu giá trong giờ hành chính, liên tục kể từ ngày niêm yết việc đấu giá tài sản cho đến trước ngày mở cuộc đấu giá 02 ngày

3 Ngoài các điều kiện đăng ký tham gia đấu giá quy định tại Luật đấu giá tàn sản và pháp luật có liên quan, người có tài sản đấu giá, tổ chức đấu giá tài sản không được đặt thêm yêu cầu, điều kiện đối với người tham gia đấu giá

4 Những người sau đây không được đăng ký tham gia đấu giá:

a, Người không có năng lực hành vi dân sự, người bị mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc người tại thời điểm đăng ký tham gia đấu giá không nhận thức, làm chủ được hành vi của mình;

b, Người làm việc trong tổ chức đấu giá tài sản thực hiện cuộc đấu giá; cha,

mẹ, vợ, chồng, con, anh ruột, chị ruột, em ruột của đấu giá viên điều hành cuộc đấu giá; người trực tiếp giám định, định giá tài sản; cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh ruột, chi ruột, em ruột của người trực tiếp giám định, định giá tài sản;

c, Người được chủ sở hữu tài sản ủy quyền xử lý tài sản, người có quyền quyết định bán tài sản của người khác theo quy định của pháp luật;

d, Cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh ruột, chị ruột, em ruột của người quy định tại điểm c khoản này;

đ, Người không có quyền mua tài sản đấu giá theo quy định của pháp luật áp dụng đối với loại tài sản đó

1.2.4.4 Tổ chức đấu giá tài sản để xác định giá bán tài sản đấu giá

Điều 55 của Luật đấu giá tài sản năm 2016 quy định “Trình tự thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá”

Việc đấu giá tài sản quy định tại khoản 1 Điều 4 của Luật đấu giá tài sản năm

2016 được thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định của Luật đấu giá tài sản Từ đó,

trước khi thực hiện việc đấu giá tài sản để THADS, tổ chức đấu giá tài sản lập hồ

sơ đấu giá, soạn thảo Quy chế cuộc đấu giá theo quy định tại Điều 34 của Luật đấu giá tài sản năm 2016 Tuy nhiên, đây là tài sản thi hành án đấu giá nên cần quy định những điều kiện đấu giá tài sản thi hành án cho phù hợp với Luật THADS

năm 2008, Luật đấu giá tài sản năm 2016 và các văn bản hướng dẫn thi hành như việc xem xét kỹ quyền nhận lại tài sản trước ngày tổ chức bán đấu giá 01 ngày theo khoản 5, Điều 101 của Luật THADS năm 2008 Vì vậy, cần quy định cụ thể trong quy chế về trường hợp này để người tham gia đấu giá tính toán, cân nhắc khi quyết định tham gia đấu giá và quy định về việc người mua được tài sản đấu giá phải tự đi làm thủ tục chuyển quyền sở hữu tài sản và phải chịu toàn bộ các chi phí làm thủ tục chuyển quyền sở hữu cũng như rủi ro trong việc bàn giao tài sản thi

hành án cho người trúng đấu giá, hạn chế khiếu nại, khiếu kiện kéo dài, vượt cấp

Sau khi hoàn tất các trình tự, thủ tục niêm yết, thông báo công khai việc đấu giá tài sản và bán hồ sơ, tiếp nhận hồ sơ của người tham gia đấu giá, đủ điều kiện để

tổ chức cuộc đấu giá tài sản theo Luật đấu giá tài sản năm 2016 Đấu giá viên mời chấp hành viên ký hợp đồng bán đấu giá tài sản tham gia chứng kiến việc tổ chức đấu giá tài sản Đối với tài sản là bất động sản thì cần mời Công chứng viên tham

dự Đấu giá viên điều hành cuộc đấu giá giới thiệu bản thân, người giúp việc; thông báo quy chế cuộc đấu giá tài sản; công bố danh sách người đăng ký mua tài sản đấu giá; điểm danh để xác định người tham gia đấu giá tài sản; giới thiệu từng tài sản đấu giá; nhắc lại giá khởi điểm; thông báo bước giá và trả lời các câu hỏi của người tham gia đấu giá Đấu giá viên yêu cầu người tham gia đấu giá tài sản trả giá và quyết định, công bố người trúng đấu giá và ký hợp đồng hoặc lập Biên bản trúng đấu giá chuyển cho cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả trúng đấu giá theo quy định tại Điều 46 của Luật đấu giá tài sản năm 2016 quy định “Hợp đồng mua bán tài sản đấu giá, phê duyệt kết quả đấu giá tài sản”

1 Kết quả đấu giá tài sản là căn cứ để các bên ký kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá hoặc cơ sở để cơ quan có thẩm quyền phê duyệt

2 Hợp đồng mua bán tài sản đấu giá được ký kết giữa người có tài sản đấu giá với người trúng đấu giá hoặc giữa người có tài sản đấu giá, người trúng đấu giá

và tổ chức đấu giá tài sản nếu các bên có thỏa thuận, trừ tường hợp pháp luật có quy định khác Hợp đồng mua bán tài sản đấu giá được thực hiện theo quy định của pháp luật về dân sự

3 Người trúng đấu giá được coi như chấp nhận giao kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá kể từ thời điểm đấu giá viên công bố người trúng đấu giá, trừ trường hợp người trúng đấu giá từ chối ký biên bản đấu giá tại khoản 3, Điều 44 của Luật này hoặc từ chối kết quả trúng đấu giá quy định tại Điều 51 của Luật này Kể từ thời điểm này, quyền và nghĩa vụ của các bên được thực hiện theo quy định của pháp luật về dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan

4 Trình tự, thủ tục, thẩm quyền phê duyệt kết quả đấu giá tài sản được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan

1.2.5 Bàn giao tài sản trúng đấu giá

Người có tài sản đấu giá có nghĩa vụ giao tài sản và các giấy tờ liên quan đến tài sản đấu giá cho người mua được tài sản đấu giá theo thỏa thuận trong hợp đồng

mua bán tài sản đấu giá hoặc theo quy định của pháp luật

Việc bàn giao tài sản thi hành án đấu giá cho người mua được tài sản là bước cuối và rất quan trọng để hoàn thành một cuộc bán đấu giá tài sản THADS Đây là một công việc khó khăn và phức tạp xuất phát từ nhiều phía, nhiều nguyên nhân Thực tế rất ít trường hợp người phải thi hành án tự nguyện giao tài sản mà phải bị tổ chức cưỡng chế để bàn giao tài sản thi hành án cho người mua được tài sản đấu giá theo Điều 103, từ Điều 114 đến Điều 117 của Luật THADS 2008, Điều 103 được sửa đổi, bổ sung trong Luật THADS năm 2014

1.2.6 Chuyển quyền sở hữu cho người mua được tài sản đấu giá

Người mua được tài sản đấu giá được nhận tài sản đấu giá và có quyền sở hữu đối với tài sản đấu giá theo quy định của pháp luật Đồng thời được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản đấu giá đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng theo quy định của pháp luật và Điều 48 Luật đấu giá tài sản năm 2016

Đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản thì việc chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản đấu giá cho người mua được tài sản do người mua được tài sản đấu giá thực hiện Do đó, người mua

được tài sản bán đấu giá phải tự đi làm thủ tục chuyển quyền sở hữu, sử dụng và phải chịu toàn bộ các chi phí làm thủ tục chuyển quyền sở hữu, sử dụng tài sản đó

Trường hợp cá nhân, tổ chức (người mua được tài sản đấu giá) có yêu cầu và được tổ chức đấu giá tài sản cung cấp dịch vụ làm thủ tục chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, quản lý tài sản và dịch vụ khác liên quan đến tài sản đấu giá thì phải trả chi phí dịch vụ cho tổ chức đấu giá tài sản theo thỏa thuận giữa cá bên theo quy định tại Điều 67 của Luật đấu giá tài sản năm 2016

1.2.7 Thanh lý hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản

Việc thanh lý hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản do người có tài sản đấu giá và tổ chức đấu giá tài sản thực hiện sau khi các bên thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản do các bên ký kết thì tiến hành thanh lý hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản theo quy định pháp luật

Bộ Luật Tố tụng dân sự, luật doanh nghiệp hiện hành, đã tạo sự chuyển biến mạnh

mẽ trong hoạt động đấu giá tài sản theo hướng chuyên nghiệp hóa, xã hội hóa, góp phần hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ đổi mới, thời kỳ hội nhập quốc tế Luật đấu giá tài sản năm 2016

có nhiều nội dung mới nhằm nâng cao chất lượng, tính chuyên nghiệp của đội ngũ đấu giá viên, bảo đảm đầy đủ trách nhiệm của tổ chức đấu giá tài sản đối với Nhà

nước và khách hàng, hạn chế tình trạng “quân xanh, quân đỏ”, thông đồng, dìm giá trong hoạt động đấu giá tài sản, bảo đảm việc xử lý tài sản khách quan, minh bạch, hiệu quả, bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và Nhà nước

Luận văn tập trung phân tích đấu giá tài sản THADS với ý nghĩa là thực thi các bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật cần phải thi hành; là một biện pháp cưỡng chế nhằm bảo đảm công tác THADS, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp các bên trong quá trình THADS và quá trình tổ chức đấu giá tài sản thi hành án Qua đó, việc đấu giá tài sản để THADS góp phần hoàn thiện thủ tục THADS cũng như đảm bảo cho các bản án, quyết định của Tòa án có hiệu thực pháp luật được thực thi trong đời sống, tạo công bằng xã hội, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong dân và đáp ứng mục tiêu của một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nước ta “ Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

CHƯƠNG 2:

THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TẠI TỈNH BÌNH ĐỊNH

VÀ NHỮNG KIẾN NGHỊ

2.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về đấu giá tài sản để THADS tại tỉnh Bình Định

2.1.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về đấu giá tài sản để THADS trong những năm gần đây tại tỉnh Bình Định và kết quả đạt được

Đấu giá tài sản là một trong những hoạt động pháp lý được xã hội ngày càng quan tâm và pháp luật luôn điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn trước việc xã hội hóa lĩnh vực đấu giá tài sản trên cả nước hiện nay Đấu giá tài sản còn là hoạt động dịch vụ có vị trí, vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội nước ta Đây là một trong những cách thức linh hoạt để chuyển quyền sở hữu tài sản từ chủ thể này sang chủ thể khác, góp phần thúc đẩy hoạt động kinh tế nói chung cũng như hoạt động mua bán trao đổi hàng hóa nói riêng phát triển một cách đa dạng và hiệu quả

Trong những năm qua (2010 - 2018) kể từ khi Nghị định 17/2010/NĐ-CP ra đời đến nay đã có Luật đấu giá tài sản năm 2016 thay thế Nghị định 17/2010/NĐ-

CP ngày 04/3/2010 của chính phủ về bán đấu giá tài sản, là dấu mốc quan trọng, đánh dấu sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật Việt Nam, là cơ sở pháp lý cho hoạt động đấu giá tài sản trên cả nước nói chung và tại tỉnh Bình Định nói riêng đã đạt được những kết quả đáng kể Tại Bình Định, nhìn chung việc thực hiện pháp luật của người dân và của các cơ quan Nhà nước tương đối ổn định, chấp hành nghiêm những quy định của pháp luật kể cả pháp luật về đấu giá tài sản, đã tạo điều kiện cho hoạt động đấu giá tài sản từng bước phát triển đạt được kết quả đáng kể, trong

đó có tài sản THADS, bảo đảm thi hành pháp luật, bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực được thực thi, quyền và lợi ích chính đáng của các bên được pháp luật bảo

vệ, tăng nguồn thu ngân sách Nhà nước từ hoạt động đấu giá tài sản, góp phần cho

sự phát triển của nền kinh tế đất nước trong thời kỳ hội nhập quốc tế Các tổ chức đấu giá tài sản trong tỉnh đã thực hiện chức năng và nhiệm vụ chuyên môn về đấu

giá tài sản Hàng năm, đã tổ chức đấu giá thành trên 500 Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản các loại, với giá bán tài sản gần 1.000 tỷ đồng, trong đó tài sản thi hành án đấu giá là 125 Hợp đồng, đạt 25 % so với số hợp đồng đã ký Thu thù lao đấu giá tài sản trên 05 tỷ đồng, trích nộp ngân sách Nhà nước năm trăm triệu đồng/năm (theo báo cáo kết quả công tác Tư pháp hàng năm của tỉnh Bình Định)

Nhìn chung, hoạt động đấu giá tài sản của tỉnh đã từng bước phát triển rộng khắp và có những đóng góp quan trọng trong công tác thi hành pháp luật, nhất là công tác THADS và xử lý vi phạm hành chính Tuy nhiên, thực tiễn công tác đấu giá tài sản nhất là tài sản THADS vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc và hạn chế nhất định

Xuất phát từ việc xã hội hóa một số hoạt động trong lĩnh vực Tư pháp trong

đó có lĩnh vực đấu giá tài sản, từ đó các doanh nghiệp đấu giá tài sản lần lượt ra đời trên phạm vi cả nước Tại tỉnh Bình Định, hiện nay có 10 tổ chức đấu giá tài sản nhưng nguồn tài sản đấu giá ngày càng hạn chế, sự cạnh tranh giữa các Tổ chức đấu giá tài sản ngày càng quyết liệt hơn, đã gây khó khăn không nhỏ cho hoạt động đấu giá tài sản và công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này

Qua công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã phát hiện ra nhiều thiếu sót, hạn chế trong hoạt động đấu giá tài sản, có trường hợp

vi phạm nguyên tắc, trình tự, thủ tục đấu giá tài sản ngày càng gia tăng dẫn đến tranh chấp kéo dài thời gian xử lý tài sản, gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng không nhỏ đến các cơ quan liên quan nhất là người mua được tài sản do không nhận được tài sản, đặc biệt là tài sản THADS dễ phát sinh khiếu nại, khiếu kiện yêu cầu Tòa án hủy kết quả đấu giá tài sản và phải bồi thường theo quy định pháp luật Từ

đó, Luật đấu giá tài sản ra đời và có hiệu lực thi hành ngày 01/7/2017 đến nay là cả một quá trình đổi mới theo cơ chế xã hội hóa một số hoạt động Tư pháp trong đó có lĩnh vực đấu giá tài sản, là cơ sở pháp lý đảm bảo cho mọi cá nhân, tổ chức thực hiện quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định pháp luật

Như vậy, về giá trị pháp lý của mỗi ngành luật đều như nhau, song về mục đích, thời gian cũng như những quy định pháp luật có phù hợp với thực tế hay