MỤC LỤC Lời cảm ơn Phần mở đầu 1 Lý chọn đề tài Mục đích nghiên cứu khóa luận Phương pháp nghiên cứu Bố cục khóa luận CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Một số khái niệm du lịch, văn hoá mối quan hệ chúng 1.1.1.Khái niệm du lịch 1.1.2.Khái niệm văn hoá 1.1.3.Mối quan hệ văn hoá du lịch 1.1.3.1 Tác động du lịch tới văn hoá 1.1.3.2.Tác động tích cực 1.1.3.3 Tác động tiêu cực 1.2 Một số vấn đề di tích lịch sử văn hố 1.2.1.Khái niệm di tích lịch sử văn hố 1.2.2.Vai trị di tích lịch sử văn hoá hoạt động du lịch 11 1.3 Một số vấn đề Lễ hội 11 1.3.1 Khái niệm Lễ hội 11 1.3.2 Phân loại lễ hội 12 1.3.3 Cấu trúc lễ hội truyền thống 13 1.3.4 Tác động qua lại Lễ hội du lịch 13 1.3.4.1 Tác động tích cực 13 1.3.4.2 Tác động tiêu cực 14 1.4 Khái quát Nữ tướng Lê Chân- Nhân vật tơn thờ di tích lễ hội Đền Nghè 15 1.4.1.Bối cảnh lịch sử 15 1.4.1.1 Viêt Nam Hải Phịng năm đầu cơng nguyên 15 1.4.1.2 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng 16 1.4.2 Cuộc đời nghiệp Nữ tướng Lê Chân 19 1.4.2.1 Thân đời Nữ tướng Lê Chân 19 1.4.2.2 Những đóng góp Nữ tướng Lê Chân 23 1.5 Tiểu kết 23 CHƢƠNG II THỰC TRẠNG DI TÍCH VÀ LỄ HỘI ĐỀN NGHÈ 24 2.1 Khái quát Hải Phòng 24 2.1.1 Vị trí địa lý dân cư 24 2.1.2 Kinh tế, xã hội 24 2.1.3 Tài nguyên du lịch tự nhiên 25 2.1.4 Tài nguyên du lịch nhân văn 26 2.2 Các cơng trình tưởng niệm Nữ tướng Lê Chân 27 2.3 Di tích lịch sử văn hóa Đền Nghè 31 2.3.1 Vị trí địa lý, lịch sử hình thành phát triển Đền Nghè 34 2.3.2 Các cơng trình kiến trúc Đền Nghè 36 2.3.3 Di vật tiêu biểu khn viên di tích 40 2.3.4 Điện Tứ phủ Đền Nghè 42 2.3.5 Các đối tượng thờ Tứ Phủ 43 2.3.6 Giá trị di tích lịch sử văn hóa Đền Nghè 47 2.3.6.1 Giá trị nghệ thuật 47 2.3.6.2.Giá trị lịch sử 48 2.3.6.3.Giá trị nhân văn 48 2.3 Lễ hội Đền Nghè 48 2.4.1 Tên gọi, xuất xứ lễ hội 49 2.4.2 Không gian thời gian tổ chức lễ hội 49 2.4.3 Mục đích, lý tổ chức lễ hội 49 2.4.4 Nội dung lễ hội 50 2.4.4.1 Lễ hội truyền thống 50 2.4.4.2.Lễ hội đại 54 2.3.5 Giá trị lễ hội 56 2.4 Tiểu kết 57 CHƢƠNG III MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM KHAI THÁC HIỆU QUẢ DI TÍCH VÀ LỄ HỘI ĐỀN NGHÈ PHỤC VỤ HOẠT ĐỘNG DU LỊCH 58 3.1 Giải pháp khai thác di tích lịch sử văn hóa Đền Nghè 58 3.1.1 Kết hợp với tuyến điểm du lịch khác để xây dựng chương trình du lịch theo chuyên đề 58 3.1.2 Giải pháp công tác quản lý 60 3.1.3 Giải pháp đầu tư 61 3.1.4 Giải pháp bảo tồn, tơn tạo di tích 61 3.1.6 Tuyên truyền, quảng bá cho di tích 62 3.1.7 Giải pháp đào tạo 63 3.1.8 Một số kiến nghị 64 3.2 Giải pháp khai thác lễ hội đền Nghè 65 3.2.1 Giải pháp công tác tổ chức quản lí 66 3.2.2 Giải pháp phát triển du lịch 66 3.2.3.Giải pháp đào tạo 67 3.2.4.Giải pháp tuyên truyền, quảng bá lễ hội 67 3.3 Tiểu kết 68 KẾT LUẬN 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO 70 PHỤ LỤC Lời cảm ơn Trong q trình nghiên cứu viết khóa luận em nhận giúp đỡ nhiệt tình thầy cô, bạn sinh viên, ban ngành, đơn vị quan nhiều cá nhân tạo điều kiện giúp đỡ em việc thu thập, tìm kiếm tài liệu kiến thức để phục vụ cho viết Qua cho em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban giám hiệu nhà trường, thầy cô giáo bạn sinh viên ngành văn hóa du lịch – Trường Đại Học Dân Lập Hải Phịng, cán nhân viên Phịng văn hóa quận Lê Chân – Hải Phòng, trưởng ban quản lý di tích lịch sử văn hóa đền Nghè dành thời gian cung cấp tài liệu cho em để hoàn thành khóa luận Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Thạc sĩ Vũ Thị Thanh Hương – Người trực tiếp hướng dẫn em suốt q trình làm khóa luận, giúp em hoàn thành tốt nhiệm vụ mà nhà trường đề Do giới hạn thời gian hạn chế phương pháp so sánh, phân tích, đánh giá nhìn nhận thực tế nên khóa luận em chắn cịn nhiều thiếu sót Rất mong nhận nhận xét, đóng góp, phê bình từ thầy bạn sinh viên để khóa luận em hoàn thiện Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên Ngô Thị Hằng Phần mở đầu Lý chọn đề tài Ngay từ dựng nước, Việt Nam quốc gia lớn bên cạnh cường quốc lại có vị trí nằm sát biển Đơng mênh mơng, đồng bào Việt Nam phải chống chọi với thiên tai mà cịn phải đương đầu với nơ dịch bành chướng lực thù định Chính vậy, lịch sử đấu tranh dựng nước giữ nước, dân tộc ta hun đúc lên truyền thống “giặc đến nhà đàn bà đánh Bên cạnh trang hào kiệt, đến nhi đồng, nữ nhi trở thành anh hùng Khi Tổ quốc bị xâm lăng, họ ngon cờ quy t ụ toàn dân đứng lên đánh đuổi quân thù bảo vệ độc lập, tự chủ dân tộc Nữ tướng Lê Chân anh hùng Trong nhiều di tích lịch sử văn hóa cơng trình tưởng niệm Nữ tướng Lê Chân đền Nghè có khang trang, bề ngày hơm kết tinh truyền thống uống nước nhớ nguồn, lòng yêu nước niềm tự hào dân tộc Di tích Bộ Văn hóa, Thể thao Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia cấp kinh phí trùng tu với quy mơ lớn Năm 2013 năm du lịch quốc gia đồng sơng Hồng di tích lịch sử văn hóa lễ hội đền Nghè đề cử điểm đến tâm linh du khách để quảng bá hình ảnh tỉnh, thành phố khu vực đồng sơng Hồng đặc biệt Hải Phịng – thành phố đăng cai Là người sinh lớn lên mảnh đất Hải Phòng giàu truyền thống yêu nước với người mến khách, với danh lam thắng cảnh đẹp qua khóa luận em muốn đóng góp phần cơng sức nhỏ bé cho quê hương thong qua việc giới thiệu di tích lịch sử văn hóa lễ hội đền Nghè Mục đích nghiên cứu khóa luận - Tổng kết sở lý luận thực tiễn du lịch, văn hóa, du lịch văn hóa lễ hội,du lịch lễ hội - Nghiên cứu, tìm hiểu thực trạng di tích lịch sử văn hóa lễ hội đền Nghè - Đề giải pháp khai thác di tích lễ hội đền Nghè nhằm phát triển du lịch văn hóa thành phố Đối tƣợng phạm vi nghiên cứu Di tích lịch sử văn hóa lễ hội đền Nghè phục vụ cho phát triển du lịch Phƣơng pháp nghiên cứu - Phương pháp điều tra nghiên cứu thực địa Là phương pháp quan trọng để nghiên cứu, điều tra du lịch đem lại kết cách xác nhất, hiệu Đi tìm hiểu trực tiếp đối tượng điều tra để nhận thức, đánh giá cách thục tế giá trị, trang đối tượng điều tra để từ đề giải pháp để phát triển du lịch - Phương pháp thu thập xử lý thông tin Thông tin khơng địi hỏi phải xác mà cịn phải đầy đủ mặt như: lịch sử, địa lý, trị, văn hóa ván đề liên quan đến phát triển du lịch Các thơng tin có từ nhiều nguồn: sách báo, mạng internet,…vì mà cần phải chon lọc, xử lý để có nội dung hợp lý nhât - Phương pháp phân tích, đánh giá, so sánh Từ nguồn tài liệu cần đưa nhận xét, đánh giá đối tượng điều tra để thấy giá trị di tích lễ hội, nêu thực trạng khai thác phục vụ du lịch Từ đề giải pháp dể khắc phục hạn chế, bất cập, phát huy tiềm tài nguyên du lịch nhân văn - Phương pháp xã hội học Là phương pháp tiếp cận trực tiếp vói người quản lý di tích, người dân địa phương, người tham gia lễ hội để biết thêm thông tin nhanh nhậy đối tượng điều tra Bố cục khóa luận Ngồi phần mở đầu, kết luận, phụ lục tài liệu tham khảo,khóa luận gồm: Chương I: Cơ sở lý luận chung đề tài Sơ lược đời nghiệp nữ tướng Lê Chân Chương II: Thực trạng di tích lễ hội đền Nghè Chương III: Một số giải pháp nhằm khai thác hiệu di tích lễ hội đền Nghè phục vụ hoạt động du lịch CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG CỦA ĐỀ TÀI Sơ lƣợc đời nghiệp nữ tƣớng Lê Chân 1.1 Một số khái niệm du lịch, văn hoá mối quan hệ chúng 1.1.1.Khái niệm du lịch Du lịch ngày trở thành ngành kinh tế phát triển tất quốc gia giới Đã có nhiều ý kiến, nhận định du lịch khác Đúng chuyên gia du lịch nhận định: “Đối với du lịch có tác giả nghiên cứu có nhiêu định nghĩa” Ở nước Anh du lịch xuất phát từ tiếng “To Tour” có nghĩa dạo chơi Trong tiếng Pháp xuất phát từ tiếng “Le Tour” có nghĩa dạo chơi, dã ngoại Theo nhà sử học Trần Quốc Vượng du lịch hiểu sau: Du có nghĩa chơi, Lịch có nghĩa lịch lãm, trải, hiểu biết Như du lịch hiểu chơi nhằm tăng thêm kiến thức.[7;25] Năm 1963, với mục đích quốc tế hố, Hội nghị Liên hợp quốc du lịch họp Roma, chuyên gia đưa định nghĩa du lịch sau: “Du lịch tổng hợp mối quan hệ, tượng hoạt động kinh tế bắt nguồn từ hành trình lưu trú cá nhân hay tập thể bên nơi Như vậy, có nhiều khái niệm Du lịch tổng hợp lại ta thấy du lịch bao gồm yếu tố sau: - Du lịch di chuyển tạm thời lưu trú nơi thường xuyên cá nhân tập thể nhằm thoả mãn nhu cầu khác họ - Du lịch tập hợp hoạt động kinh doanh phong phú đa dạng nhằm phục vụ hành trình, lưu trú tạm thời nhu cầu khác họ nơi cư trú thường xuyên họ - Các hành trình, lưu trú tạm thời cá nhân tập thể đồng thời có số mục đích định có mục đích hồ bình thường xuyên họ hay nước họ với mục đích hồ bình Nơi họ đến lưu trú khơng phải nơi làm việc họ” 1.1.2.Khái niệm văn hố Ngay từ thuở lọt lịng, đắm chất men văn hóa; từ lời ru mẹ, lời dạy bảo cha, tiếng gọi đò, tiếng rao người bán hàng rong,…tất kiện đó, hình ảnh đó, âm thuộc văn hóa Hay vật chất ăn, mặc, ở, phương tiện lại văn hóa Chính văn hóa ni lớn khơn thành người Ta thường nghe nói đến văn hóa ẩm thực, văn hóa trang phục, văn hóa ứng xử, văn hóa kinh doanh, văn hóa trị, văn hóa Đơng Sơn, văn hóa Ĩc Eo,… Từ văn hóa có nhiều nghĩa dùng để khái niệm có nội hàm khác Tuy dùng theo nhiều nghĩa khác nhau, suy cho khái niệm văn hóa quy hai cách hiểu theo nghĩa hẹp theo nghĩa rộng Theo nghĩa hẹp văn hóa giới hạn theo chiều sâu theo chiều rộng, theo không gian theo thời gian Giới hạn theo chiều sâu văn hóa hiểu giá trị tinh hoa nó: nếp sống văn hóa, văn hóa nghệ thuật Giới hạn theo chiều rộng văn hóa dùng để giá trị: văn hóa giao tiếp, văn hóa kinh doanh Giới hạn theo khơng gian văn hóa dùng để đặc thù vùng: văn hóa Tây Nguyên, văn hóa, văn hóa Nam Bộ Giới hạn theo thời gian văn hóa dùng để giá trị giai đoạn: văn hóa Hịa Bình, văn hóa Đông Sơn Theo nghĩa rộng thường xem bao gồm tất người sáng tạo Năm 1940, Hồ Chí Minh viết: “Vì lẽ sinh tồn mục đích sống, lồi người sáng tạo phát minh ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học nghệ thuật, công cụ cho sinh hoạt hàng ngày ăn, mặc, phương thức sử dụng Toàn sáng tạo phát minh văn hóa Văn hóa tổng hợp phương thức sinh hoạt với biểu mà lồi người sản sinh nhằm thích ứng nhu cầu đời sống đòi hỏi sinh tồn” Federico Mayor, Tổng giám đốc UNESCO cho biết: “Đối với số người, văn hóa bao gồm kiệt tác tuyệt vời lĩnh vực tư sáng tạo; người khác, văn hóa bao gồm tất làm cho dân tộc khác với dân tộc khác, từ sản phẩm tinh vi dại tín ngưỡng, phong tục tập quán, lối sống lao động” Cách hiểu thứ hai cộng đồng quốc tế chấp nhận Hội nghị liên phủ sách văn hóa họp năm 1970 Vennise Văn hoá khái niệm mang nội hàm rộng với nhiều cách hiểu khác nhau, liên quan đến mặt đời sống vật chất tinh thần người Nghĩa ban đầu văn hố tiếng Hán nét xăm qua người khác nhìn vào để nhận biết phân biệt với người khác, biểu thị quy nhập vào thần linh lực lượng bí ẩn thiên nhiên, chiếm lĩnh quyền lực siêu nhiên Theo Từ Hải (bản năm 1989) văn hố vốn cách biểu thị chung hai khái niệm văn trị giáo hố.[7;15] Theo ngơn ngữ phương Tây, từ tương ứng với văn hoá tiếng Việt (culture tiếng Anh tiếng Pháp, kultur tiếng Đức, ) Trong sống hàng ngày văn hoá thường hiểu văn học, nghệ thuật thơ ca, mỹ thuật, sân khấu điện ảnh…Một cách hiểu thông thường khác văn hoá cách sống bao gồm phong cách ẩm thực, trang phục, cư xử đức tin, tri thức tiếp nhận…Vì nói người có văn hố cao, văn hố thấp, vơ văn hố, có văn hố Văn hố tất người sang tạo nên mang dấu ấn người Văn hoá với tư cách tổng thể dấu hiệu tinh thần vật chất trí tuệ tình cảm đặc biệt, xác định tính cách xã hội hay nhóm xã hội Nó bao hàm khơng nghệ thuật, khoa học mà cịn lối sống, quyền tồn nhân sinh hệ thống giá tri truyền thống lâu dài trước tác động điều kiện khí hậu thời tiết khắc nghiệt, thử thách thời gian - Có tham mưu đóng góp ý kiến người dân địa phương ngơi đình trước nhân dân lập lên - Quá trình tu bổ di tích phải triển khai giám sát thường xuyên nghiêm ngặt tư vấn giám sát cộng đồng dân cư nơi có di tích Bên cạnh việc tu bổ, tơn tạo phải đôi với việc bảo tồn: - Mở lớp tập huấn công tác bảo tồn cho cán ngành văn hóa du lịch - Có chế tài xử lý vi phạm bảo tồn: phá hoại tài sản, tuyên truyền văn hóa xấu, 3.1.6 Tuyên truyền, quảng bá cho di tích Để hưởng ứng năm du lịch quốc gia khu vực đồng sông Hồng - Hải Phịng 2013 với chủ đề “Văn minh Sơng Hồng” khai thác ý tưởng khởi nguồn dịng chảy sơng Hồng, đổ cửa sông, qua nhiều vùng đất khác tái nhiều nét đặc trưng độc đáo văn minh sơng Hồng Trong đó, Hải Phịng trung tâm tổ chức hoạt động văn hoá - du lịch Qua kiện văn hóa trọng đại Hải Phịng phấn đấu để quảng bá hình ảnh địa phương cách sâu rộng với nội dung sau đây: - Tổ chức thực quảng bá rộng rãi hình ảnh di tích đền Nghè với khách du lịch ngồi nước phương tiện thông tin đại chúng trung ương địa phương Khuyến khích doanh nghiệp du lịch đầu tư, quảng cáo đẩy mạnh hoạt động tiếp thị khai thác thi trường nước, phát hành nhiều ấn phẩm cho lữ hành quốc tế - Xây dựng tour Hải Phịng đền Nghè đối tượng tham quan 62 - Xây dựng website giới tiệu toàn cảnh khu di tích đền Nghè, thường xuyên đăng tải kiện, viết di tích để du khách cập nhật hiểu cách đầy đủ - Đa dạng hóa loại hình ấn phẩm để tun truyền giới thiệu di tích nhiều thứ tiếng khác - Liên kết với Đài truyền hình Hải Phòng Trung Ương để xây dựng thước phim tài liệu, video quảng cáo, phát hành ấn phẩm đĩa CD để giới thiệu cho du khách di tích - Bảo quản lưu giữ hồ sơ di tích để làm tư liệu nghiên cứu cho nhà nghiên cứu, nhà đầu tư… - Bán mặt hàng lưu niệm có in logo, hình ảnh, biểu tượng di tích đền Nghè 3.1.7 Giải pháp đào tạo *Đối với cán văn hóa Cán văn hóa người trực tiếp quản lý hoạt động diễn di tích Là người có quyền tham mưu đưa ý kiến góp phần phát triển di tích Điều chứng tỏ vai trị quan trọng họ Chính mà cán văn hóa cần phải có kiến thức chun mơn việc quản lý di tích - Tạo điều kiện cho cán quản lý ngành du lịch văn hoá học tập kinh nghiệm quản lý khai thác tài nguyên nước, vùng khu vực giới phục vụ cho phát triển du lịch, bảo tồn di sản văn hoá - Phải thường xuyên mở khóa huấn luyện, đào tạo nghiệp vụ chun mơn, cập nhật thường xuyên không bỏ qua truyền thống - Có kĩ nhìn nhận đánh giá nhân viên để tuyển dụng khen thưởng nhân viên 63 *Đối với đội ngũ hƣớng dẫn viên - Giáo dục truyền thống yêu nước, đấu tranh chống giặc cho hướng dẫn viên để từ có nguồn cảm hứng để truyền tải giá trị nhân văn di tích lễ hội đền Nghè - Xây dựng thuyết minh di tích lễ hội - Hướng dẫn viên phải có trình độ thơng thạo ngoại ngữ để giới thiệu thuyết minh cho du khách nước *Đối với khách du lịch Khách du lịch nhân tố quan trọng du lịch Nếu khách du lịch hiểu biết điểm đến cần phải có biện pháp để giáo dục cho du khách hiểu góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên phục vụ cho du lịch - Đặt biển dẫn, bảng nội quy hướng dẫn du khách việc nên làm việc không nên làm Như việc cấm vứt rác, không thắp hương, không đặt tiền giọt dầu,…Quy định việc ăn mặc du khách vào nơi linh thiêng không mặc váy ngắn, không đội mũ… *Đối với dân cƣ địa phƣơng Nâng cao ý thức người dân địa phương việc bảo vệ di tích cách tối đa hóa tham gia nhân dân địa vào hoạt động văn hóa nhằm mục đích người tiếp xúc với mơi trường có văn hóa để thấy vai trị trách nhiệm tài nguyên du lịch Bên cạnh việc tối đa hóa vai trị người dân cần phải có giám sát quản lý chặt chẽ tránh tình trạng ạt, tràn lan gây trật tự - Xây dựng nếp sống văn minh, lịch khơng có tệ nạn xã hội 3.1.8 Một số kiến nghị *Đối với Bộ Văn hóa thể thao du lịch - Đưa cán văn hóa đầu ngành di tích để nghiên cứu từ có biện pháp trùng tu, tơn tạo mở rộng khn viên di tích - Cấp kinh phí để xây dựng phòng ban làm việc cho cán bộ, nhân viên làm việc di tích 64 *Đối với Sở văn hóa thể thao du lịch - Hiên di tích chưa có chỗ để xe cho du khách điều bất tiện cho đồn khách tơ mà cần phải có quy hoạch để xây dựng thêm bãi đỗ xe - Ban hành ấn phẩm giới thiệu di tích đền Nghè như: sách, đĩa CD… - Xây dựng phòng triển lãm cổ vật làm hồ sơ cổ vật để có sở nhận lạc trộm * Đối với ban quản lí di tích - Phối hợp với quyền địa phương để xây dựng nội quy nghiêm cấm hành vi phá hoại - Có hệ thống hàng rào che chắn quanh chỗ cần bảo vệ - Cấm hạn chế mặt hàng ảnh hưởng đến bảo tồn như: máy ảnh, máy quay phim - Đặt bảng nội quy văn hóa lễ: trang phục, lời ăn tiếng nói… - Vào ngày rằm, mồng lượng khách đến với di tích đơng cần có biện pháp điều tiết lượng khách đóng cửa đóng cửa hồn tồn hay phần điểm tham quan, mở cửa luân phiên phần cần đóng cửa tạm thời - Có chiến lược ưu đãi vào ngày bình thường như: khơng thu tiền gửi xe, có hướng dẫn viên dành cho khách lẻ, 3.2 Giải pháp khai thác lễ hội đền Nghè Lễ hội thành tố đặc biệt quan trọng kho tàng di sản văn hóa Việt Nam, có vai trị to lớn, tách rời đời sống cộng đồng dân tộc Trong giai đoạn nay, với đổi thay nhiều mặt đất nước, lễ hội truyền thống Việt Nam có biến đổi nội dung hình thức biểu Những hình thức chứa đựng nội dung hoạt động lễ hội diễn ra, biến động bước định hình điều kiện Việc khai thác, sử dụng mở rộng nội dung, thành tố lễ hội địa 65 phương nước phục vụ kinh doanh du lịch vấn đề mới, hứa hẹn tiềm to lớn, nhiều việc phải làm 3.2.1 Giải pháp cơng tác tổ chức quản lí - Các quan quản lý cần đẩy mạnh công tác sưu tầm nghiên cứu lễ hội, phục hồi nguyên gốc lễ hội truyền thống bên cạnh việc đè xuất mơ hình lễ hội hài hòa truyền thống đại - Tiến hành kiểm kê, phân cấp lễ hội, phân công phân nhiệm rõ ràng cấp, ngành quản lí - Tăng cường đào tạo nhằm nâng cao hiểu biết lực quản lí lễ hội cho cán ngành văn hóa thể thao du lịch - Đề quy định xử phạt cụ thể với hành động vi phạm quy chế tổ chức lễ hội - Đề quy định, biện pháp quản lí hiệu tiền công đức, tiền giọt dầu để tái đầu tư phục vụ tổ chức lễ hội - Tăng cường quản lí giáo dục ý thức cho người dân tham gia lễ hội nhiều biện pháp hành động cụ thể không gian tổ chức lễ hội 3.2.2 Giải pháp phát triển du lịch *Xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng - Phần lễ giữ lại nghi lễ đặc trưng mang nét truyền thống văn hóa cắt bớt thủ tục rườm rà, tránh tình trạng rơi vào mê tín dị đoan - Tái lại kiện lịch sử khai hoang lập ấp chiêu mộ quân sĩ nữ tướng Lê Chân giành thắng lợi khởi nghĩa Hai Bà Trưng Điều khiến cho du khách cảm nhận thiêng liêng giá trị tâm linh lễ hội - Phần hội bổ sung sinh hoạt văn hóa tinh thần trị chơi dân gian, hội thi… có tính quần chúng tạo nhiều không gian mở cho du khách tham gia trực tiếp vào lễ hội - Kết hợp với lễ hội để mở triển lãm, gian hàng bán đồ lưu niệm, sản phẩm độc đáo 66 *Đa dạng hóa sản phẩm du lịch - Đưa yếu tố, hoạt động lễ hội dân gian truyền thống vào khai thác lễ hội văn hóa du lịch ngược lại - Kết hợp du lịch lễ hội với loại hình du lịch khác nghiên cứu, hội nghị… *Phương thức liên kết - Liên kết với đội ngũ cộng tác viên để có thêm nguồn nhân lực phục vụ cho lễ hội - Liên kết với sở hộ dân để có chỗ để xe cho du khách tham gia lễ hội 3.2.3.Giải pháp đào tạo - Tăng cường đào tạo nhằm nâng cao hiểu biết lực quản lí lễ hội cho cán ngành Văn hóa thể thao du lịch - Đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên du lịch có đủ kiến thức kĩ truyền tải nội dung ý nghĩa lễ hội cho du khách đặc biệt du khách quốc tế - Nâng cao hiểu biết cho người dân tham gia lễ hội ý nghĩa, giá trị đích thực lễ hội Nâng cao hiểu biết văn hóa lễ, văn hóa ứng xử lễ hội 3.2.4.Giải pháp tuyên truyền, quảng bá lễ hội - Xây dựng nội dung giới thiệu lễ hội đền Nghè website - Trước thời gian lễ hội mở thi tìm hiểu làm theo gương người nữ anh hùng Lê Chân sau cơng bố giải thưởng lễ hội để thu hút nhiều người tham gia - Đa dạng hóa lọai hình ấn phẩm sách, tạp chí, đĩa CD… để tuyên truyền giới thiệu lễ hội nhiều thứ tiếng khác - Đăng kí lễ hội tham gia tuần văn hóa hưởng ứng năm du lịch quốc gia Đồng sông Hồng 2013 để quảng bá giới thiệu hình ảnh địa phương tới tỉnh thành phố khu vực Đồng sông Hồng 67 3.3 Tiểu kết chƣơng Như di tích lễ hội đền Nghè trở thành điểm đến hấp dẫn du khách nước cần phải có giải pháp cụ thể để hoạt động du lịch phát triển bền vững mà không làm giá trị văn hóa dân tộc Đây công việc cá nhân hay tập thể mà trách nhiệm toàn dân để chung mục đích xây dựng đất nước giàu đẹp, đậm đà sắc dân tộc Qua khóa luận xin đóng góp số giải pháp kiến nghị để phát triển du lịch di tích lịch sử văn hóa nói riêng nước nói chung 68 KẾT LUẬN Hải Phịng có nhiều những di tích lịch sử văn hóa có giá trị nhiều mặt: lịch sử, kiến trúc, mĩ thuật,…đây mảnh đất giàu tiềm phát triển du lịch nhân văn Bên cạnh việc kết hợp với lễ hội truyền thống trở thành sản phẩm du lịch độc đáo hấp dẫn du khách nước quốc tế Di tích lễ hội đền Nghè thành kết hợp Đây điểm du lịch có vị trí nằm trung tâm thành phố nơi hội tụ giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Đến với di tích lễ hội đền Nghè du khách không sống lại khứ hào hùng dân tộc mà chiêm ngưỡng thành sáng tạo nghệ thuật người qua cơng trình kiến trúc độc đáo Bên cạnh di tích lễ hội cịn có mặt hạn chế mặt vật chất chun mơn Di tích cịn gặp vướng mắc việc quản lý mở rộng khn viên di tích Đường vào di tích cịn nhỏ hẹp chưa có chỗ để xe, lễ hội thiếu nguồn nhân lực đà dần giá trị truyền thống số khó khăn điểm du lịch Để khắc phục tình trạng cần có phối kết hợp nhiều ban ngành, cấp Trung Ương, thành phố, quận, phường người dân địa phương nơi có di tích để tìm giải pháp hữu hiệu quy hoạch, đầu tư, tôn tạo, quảng bá, giáo dục…Có di tích lễ hội có đủ điều kiện để phát huy hết tiềm du lịch, cung cấp sản phẩm du lịch đặc trưng thành phố Hải Phòng 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO Bài thuyết minh di tích lịch sử văn hóa đền Nghè – Ban quản lý di tích lịch sử văn hóa đền Nghè Hồ sơ di tích lịch sử văn hóa Hải Phịng – Bảo tàng Hải Phịng Nữ tướng Lê Chân tâm thức người dân Hải Phòng – Bảo tàng Hải Phòng Phong tục tập quán lễ hội người Việt / Nguyễn Trọng Báu; Hà Nội: Văn hố - Thơng tin Tổng quan du lịch phát triển bền vững – Nguyễn Đình Hịe Nhập mơn khoa học du lịch/ Trần Đức Thanh – H.: Đại học Quốc gia, 1999 Giáo trình Cơ sở văn hố Việt Nam - Trần Quốc Vượng Kịch lễ hội truyền thống đền Nghè – Phịng văn hóa phường An Biên 70 PHỤ LỤC MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ DI TÍCH ĐỀN NGHÈ Nghi mơn Tiền tế 71 Bia thần tích Tứ Phủ 72 Voi đá, ngựa đá Khánh đá 73 Sập đá hiên hậu cung Miếu đá 74 MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ LỄ HỘI ĐỀN NGHÈ Màn khai hội Đoàn rước 75 Lễ dâng hương Màn trống hội 76 ... NHẰM KHAI THÁC HIỆU QUẢ DI TÍCH VÀ LỄ HỘI ĐỀN NGHÈ PHỤC VỤ HOẠT ĐỘNG DU LỊCH 58 3.1 Giải pháp khai thác di tích lịch sử văn hóa Đền Nghè 58 3.1.1 Kết hợp với tuyến điểm du lịch khác để xây... trạng di tích lịch sử văn hóa lễ hội đền Nghè - Đề giải pháp khai thác di tích lễ hội đền Nghè nhằm phát triển du lịch văn hóa thành phố Đối tƣợng phạm vi nghiên cứu Di tích lịch sử văn hóa lễ hội. .. 1.3.2 Phân loại lễ hội Có nhiều cách để phân loại lễ hội phổ biến phân loại lễ hội theo lễ hội truyền thống lễ hội đại Lễ hội truyền thống bao gồm lễ hội dân gian lễ hội cung đình Lễ hội đại xuất