Thông qua cơ sở lý luận và thực tiễn, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu áp dụng phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm phát triển sức bền tốc độ cho nữ vận động viên chạy cự ly 800m của đội tuyển Điền kinh của Trường Trung học phổ thông Xuân Huy, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.
Trang 118
LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP TẬP LUYỆN VÒNG TRÒN
ĐỂ PHÁT TRIỂN SỨC BỀN TỐC ĐỘ CHO NỮ VĐV
CHẠY CỰ LY 800M ĐỘI TUYỂN ĐIỀN KINH TRƯỜNG THPT
XUÂN HUY - YÊN SƠN - TUYÊN QUANG
TS Phạm Anh Tuấn và ThS Nguyễn Phi Điệp*
ĐẶT VẤN ĐỀ
Thể lực là một trong những nhân tố
quan trọng nhất quyết định hiệu quả hoạt
động của con người, trong đó có thể dục
thể thao Hơn nữa rèn luyện (phát triển) thể
lực lại là một trong hai đặc điểm cơ bản,
nổi bật của quá trình giáo dục thể chất Bởi
vậy, những người thường xuyên tập luyện
thể dục thể thao rất cần có những hiểu biết
về bản chất, các quy luật và phương pháp
rèn luyện chúng
Trong lý luận và phương pháp thể dục
thể thao, tố chất thể lực (tố chất vận động)
là những đặc điểm, mặt, phần tương đối
riêng biệt trong thể lực của con người và
thường được chia thành năm loại cơ bản:
Sức mạnh, sức nhanh, sức bền, khả năng
phối hợp động tác và độ dẻo
Sức bền là chỉ năng lực của cơ thể khắc phục mệt mỏi sản sinh trong quá trình hoạt động Sự mệt mỏi về thể xác được tạo ra bởi sự hoạt động của cơ bắp có một ý nghĩa trong quá trình huấn luyện thể thao
Tố chất sức bền chủ yếu nói lên khả năng khắc phục sự mệt mỏi của cơ thể trong quá trình hoạt động thể thao
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên cho thấy việc ứng dụng phương pháp tập luyện vòng tròn để hoàn thiện thể chất, từ đó nâng cao thành tích chạy 800m cho nữ VĐV điền kinh các trường THPT là vấn đề
có tính cấp thiết và quan trọng Với ý nghĩa
đó chúng tôi lựa chọn đề tài: “Lựa chọn phương pháp tập luyện vòng tròn để phát triển sức bền tốc độ cho nữ VĐV chạy cự
ly 800m đội tuyển Điền kinh Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang”
Tóm tắt: Có nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến thành công trong thi đấu của các vận động viên ở
cấp trung học phổ thông Một trong số những nguyên nhân cơ bản đó là phương pháp huấn luyện tại các trường phổ thông chưa thực sự khoa học và chưa chú trọng tới công tác huấn luyện toàn diện cho vận động viên Trên thực tế, các vận động viên chỉ được tập trung phát triển một loại tố chất thể lực hoặc tâm lý thi đấu, do vậy hầu hết thành tích mà các em đạt được đều nhờ vào năng khiếu bẩm sinh Thông qua cơ sở lý luận và thực tiễn, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu áp dụng phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm phát triển sức bền tốc độ cho nữ vận động viên chạy cự ly 800m của đội tuyển Điền kinh của Trường Trung học phổ thông Xuân Huy, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
Từ khóa: Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang; Nữ VĐV chạy 800m; Phương pháp
tập luyện vòng tròn
Abstract: There are many reasons which affect the success of athletes in competitions at the high
school level One of the basic causes comes from unscientific and incomprehensive training methods for athletes In fact, athletes are mainly focused on developing one kind of physical qualities or competitive mentality, therefore most of athletes’ achievements are factually thanks to their innate talent Basing on the theoretical basis and practical situations, the authors select research topic on applying the circle training method in order to develop speed endurance for 800 m female runners
of the athletic team at Xuan Huy high school in Yen Son district, Tuyen Quang province
Keywords: XUAN HUY High, YÊN SƠN,TUYÊN QUANG; 800m running female athlete; Method of
cicle practice.
Trang 219
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề
tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu
khoa học sau đây: Phương pháp phân tích
và tổng hợp tài liệu; phương pháp phỏng
vấn tọa đàm; phương pháp quan sát sư
phạm; phương pháp thực nghiệm sư phạm
và phương pháp toán học thống kê Đây là
các phương pháp cho phép thu nhận và xử
lý thông tin đảm bảo tính khách quan và có
độ tin cậy cao
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1.1 Đánh giá thực trạng sử dụng các
phương pháp trong giảng dạy, huấn luyện
nhằm phát triển sức bền tốc độ trong chạy cự
ly 800m cho nữ VĐV đội tuyển Điền kinh Trường THPT Xuân Huy - Tuyên Quang
Để có cơ sở thực tiễn lựa chọn phương pháp trong giảng dạy nhằm phát triển sức bền tốc độ cho nữ VĐV chạy cự ly 800m đội tuyển Điền kinh Trường THPT Xuân Huy, bằng phương pháp phỏng vấn và quan sát sư phạm, chúng tôi tiến hành phỏng vấn trực tiếp các giáo viên đang giảng dạy về thực trạng sử dụng các phương pháp tập luyện trong quá trình nâng cao sức bền tốc độ trong chạy cự ly 800m cho nữ VĐV đội tuyển Điền kinh Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang Kết quả thu được trình bày ở bảng 1
Từ kết quả tại bảng 1.1 cho thấy tỷ lệ
các giáo viên sử dụng các phương pháp có
sự khác nhau rõ rệt Đặc biệt là tỷ lệ sử
dụng phương pháp tập luyện vòng tròn
chưa cao và đang ở mức độ ít sử dụng (chỉ
có 20% sử dụng, 20% cho rằng bình
thường và 60% không sử dụng) Phương
pháp này không được sử dụng nhiều trong
quá trình huấn luyện nhằm phát triển sức
bền tốc độ trong chạy cự ly 800m cho nữ
VĐV đội tuyển điền kinh Trong khi đó
các phương pháp khác vẫn được chú trọng
1.2 Lựa chọn phương pháp tập luyện
vòng tròn nhằm phát triển sức bền tốc
độ cho nữ học sinh đội tuyển chạy cự ly
800m Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang
1.2.1 Lựa chọn phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm phát triển sức bền tốc độ cho nữ HS đội tuyển chạy cự ly 800m Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang
Để lựa chọn phương pháp tập luyện phù hợp nhằm phát triển sức bền tốc độ cho nữ học sinh đội tuyển chạy cự ly 800m Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang, đề tài phỏng vấn các chuyên gia, huấn luyện viên Kết quả được trình bày tại bảng 1.1
Bảng 1.1 Kết quả phỏng vấn thực trạng sử dụng phương pháp tập luyện nhằm phát triển
sức bền tốc độ trong chạy cự ly 800m cho nữ VĐV đội tuyển điền kinh
Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang (n=5)
Kết quả Thường
xuyên Bình thường Ít sử dụng
1 Phương pháp tập luyện lặp lại ổn định liên tục 2 40 1 20 2 40
2 Phương pháp tập luyện ổn định ngắt quãng 2 40 1 20 2 40
3 Phương pháp tập luyện biến đổi ngắt quãng 1 20 2 40 2 40
7 Phương pháp sử dụng phương tiện trực quan 2 40 1 20 2 40
THÔNG TIN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Trang 320
Bảng 1.2 Kết quả phỏng vấn lựa chọn phương pháp tập luyện nhằm phát triển sức
bền tốc độ cho nữ học sinh đội tuyển chạy cự ly 800m (n=20)
TT Nội dung phương pháp Ưu tiên 1 Ưu tiên 2 Ưu tiên 3 Tổng điểm
1 Phương pháp tập luyện lặp lại ổn định liên tục 8 24 2 4 10 10 38
2 Phương pháp tập luyện ổn định ngắt quãng 9 27 4 8 7 7 42
3 Phương pháp tập luyện biến đổi ngắt quãng 7 21 3 6 10 10 37
4 Phương pháp tập luyện biến đổi liên tục 10 30 4 8 6 6 44
5 Phương pháp tập luyện vòng tròn 18 54 1 2 1 1 57
7 Phương pháp sử dụng phương tiện trực quan 9 27 4 8 7 7 42
Từ kết quả tại bảng 1.2, đề tài lựa chọn
phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm
phát triển sức bền tốc độ trong chạy cự ly
800m cho nữ học sinh đội tuyển Điền kinh
Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn -
Tuyên Quang
1.2.2 Lựa chọn một số bài tập trong
phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm
phát triển sức bền tốc độ trong chạy cự ly
800m cho nữ HS đội tuyển điền kinh
Từ các bài tập đã tổng hợp được từ phân
tích, tổng hợp các tài liệu chung và chuyên
môn về huấn luyện điền kinh, chúng tôi tiến
hành phỏng vấn các chuyên gia, giáo viên,
huấn luyện viên để lựa chọn bài tập phù hợp
áp dụng phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm phát triển sức bền tốc độ trong chạy
cự ly 800m cho đối tượng nghiên cứu của
đề tài Nội dung phỏng vấn về mức độ ưu tiên sử dụng bài tập trong quá trình huấn luyện sức nhanh chuyên môn cho nữ học sinh đội tuyển chạy cự ly 800m Mức độ ưu tiên được đánh giá thông qua việc cho điểm
ở từng mức (Ưu tiên 1: 1 điểm, Ưu tiên 2: 2 điểm, Ưu tiên 3: 3 điểm) Số phiếu được phát ra 20, số phiếu thu về 20 Kết quả được trình bày tại bảng 1.3
Bảng 1.3 Bảng kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập trong phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm phát triển sức bền tốc độ trong chạy cự ly 800m cho nữ VĐV đội
tuyển Điền kinh Trường THPT Xuân Huy - Tuyên Quang (n = 20)
TT Nội dung bài tập Ưu tiên 1 Ưu tiên 2 Ưu tiên 3 Tổng điểm
1 Bật nhảy đổi chân liên tục có quy định thời gian 8 24 2 4 10 10 38
3 Nâng cao đùi (Có quy định thời gian) 7 21 3 6 10 10 37
14 Chạy tăng độ 100m, 120m, 150m, 200m 15 45 3 6 2 2 53
Trang 4Từ kết quả tại bảng 1.3, chúng tôi đã
lựa chọn các bài tập có tổng điểm từ 53
điểm trở lên với đa số ý kiến lựa chọn mức
ưu tiên 1 sử dụng cho huấn luyện vòng
tròn nhằm phát triển sức bền tốc độ trong
chạy cự ly 800m cho nữ VĐV đội tuyển
Điền kinh Trường THPT Xuân Huy - Yên
Sơn - Tuyên Quang, gồm các bài tập như sau:
Đánh tay tại chỗ 2’; Đứng lên ngồi xuống
30-40 lần; Bật nhảy cổ chân di chuyển
1-1,5m; Bật cóc ưu thân 7-10 lần; Bật nhảy
bước bộ liên tục 20m; Bật nhảy bước bộ
liên tục 20m; Chạy bước nhỏ 50m; Chạy nâng cao đùi 50m; Chạy đạp sau 100m; Chạy tăng độ 100m, 120m, 150m, 200m Sau khi lựa chọn được các bài tập, trước khi tiến hành xây dựng một chương trình tập luyện cho phương pháp tập luyện vòng tròn, chúng tôi tiến hành phỏng vấn các giáo viên, huấn luyện viên điền kinh về mức độ sử dụng các trạm nhằm phát triển sức bền tốc độ trong chạy cự ly 800m Kết quả được trình bày tại bảng 1.4
Bảng 1.4 Kết quả phỏng vấn sử dụng số trạm trong phương pháp tập luyện vòng tròn
(n=20)
TT Phương tiện Ưu tiên 1 Ưu tiên 2 Ưu tiên 3 Tổng điểm
Từ kết quả tại bảng 1.4 cho thấy mức độ
ưu tiên trong phương pháp tập luyện vòng
tròn được đa số các giảng viên, huấn luyện
viên điền kinh lựa chọn là 6 trạm với mức
ưu tiên 1 là 18 người (tương đương với
90%) số người lựa chọn, các trạm khác
cũng được các giảng viên, huấn luyện viên
lựa chọn Tuy nhiên, tỷ lệ lựa chọn thấp
hơn Vì vậy, chúng tôi sử dụng 6 trạm để
huấn luyện các bài tập theo phương pháp
vòng tròn nhằm phát triển sức bền tốc độ
trong chạy cự ly 800m cho nữ VĐV đội
tuyển Điền kinh Trường THPT Xuân Huy
– Yên Sơn – Tuyên Quang
1.2.2 Lựa chọn test đánh giá sức bền tốc độ cho nữ HS đội tuyển chạy cự ly 800m Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang
Trên cơ sở phân tích, tổng hợp tài liệu
và kết quả khảo sát các test đánh giá sức nhanh chuyên môn trong chạy cự ly 800m,
đề tài tiến hành phỏng vấn bằng phiếu hỏi các huấn luyện viên, các giáo viên chuyên sâu điền kinh nhằm lựa chọn các test đánh giá phù hợp để kiểm tra sức bền tốc độ trong chạy cự ly 800m cho nữ học sinh đội tuyển Điền kinh Trường THPT Xuân Huy
- Yên Sơn - Tuyên Quang Kết quả phỏng vấn được trình bày tại bảng 1.5
Bảng 1.5 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các Test đánh giá hiệu quả sức bền tốc độ trong chạy cự ly 800m cho nữ HS đội tuyển Điền kinh Trường THPT Xuân Huy -
Yên Sơn - Tuyên Quang (n=20)
THÔNG TIN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Trang 522
Từ kết quả tại bảng, chúng tôi lựa chọn
2 test có tỷ lệ lựa chọn cao từ trên 80% ý
kiến tán thành sử dụng trong đánh giá hiệu
quả sức bền tốc độ cho nữ học sinh đội
tuyển chạy cự ly 800m Trường THPT
Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang
Test 1: Chạy 100m (giây)
Test 2: Chạy 800m (giây)
1.3 Đánh giá hiệu quả ứng dụng
phương pháp tập luyện vòng tròn
nhằm phát triển sức bền tốc độ cho nữ
VĐV chạy cự ly 800m đội tuyển Điền
kinh Trường THPT Xuân Huy - Yên
Sơn - Tuyên Quang
1.3.1 Tổ chức thực nghiệm
Sau khi lựa chọn được các bài tập đưa
vào chương trình tập luyện nhằm phát triển
sức bền tốc độ trong chạy cự ly 800m cho
nữ VĐV đội tuyển Điền kinh Trường
THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên
Quang,
chúng tôi tiến hành ứng dụng phương pháp tập luyện vòng tròn với 6 trạm cho đối tượng nghiên cứu Tiến trình thực nghiệm được thực hiện trong 21 giáo án với 7 tuần thực nghiệm, mỗi tuần 3 buổi, thời gian mỗi buổi tập từ 60 đến 90 phút Tiến trình thực nghiệm được trình bày tại phần Phụ lục
1.3.2 Đánh giá hiệu quả các bài tập đã lựa chọn nhằm nâng cao hiệu quả sức bền tốc độ cho nữ học sinh đội tuyển chạy
cự ly 800m Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang
1.3.2.1 Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm
Trước khi tiến hành thực nghiệm, chúng tôi tiến hành kiểm tra hai nhóm sử dụng các test đã lựa chọn nhằm đánh giá mức độ đồng đều giữa hai nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng Kết quả được thực hiện ở bảng 1.6 và biểu đồ 1
Bảng: 1.6 Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm
Test chỉ
số
Đối
chứng Thực nghiệm Đối chứng Thực nghiệm
2
x
Biểu đồ 1.1 Kết quả kiểm tra thành tích 2 nhóm trước thực nghiệm
Từ kết quả tại bảng 1.6 và biểu đồ cho thấy
thành tích của 2 nhóm đối chứng và thực
nghiệm ở cả 2 test đều cho chỉ số tương
đương nhau, có thể khẳng định hai nhóm là
tương đồng, sự khác biệt giữa hai nhóm thực
nghiệm và đối chứng không có ý nghĩa
thống kê ở ngưỡng xác suất p > 0,05
1.3.2.2 Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm
Quá trình thực tập sư phạm được tiến hành dưới sự hướng dẫn và kiểm tra nghiêm ngặt chất lượng bài tập của người dạy Sau 07 tuần thực nghiệm với 21 giáo
án, mỗi tuần 3 buổi, chúng tôi tiến hành kiểm tra 2 nhóm Kết quả thu được trình bày ở bảng 1.7 và biểu đồ 1.2
Trang 6Bảng 1.7 Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm
Test
chỉ
số
Đối
chứng
Thực nghiệm
Đối chứng
Thực nghiệm
X 17”15 17”00 3”38 3’23
2
x
Biểu đồ 1.2 Kết quả kiểm tra thành tích 2 nhóm sau thực nghiệm
Từ kết quả thu được tại bảng 3.5 và
biểu đồ 3.2 cho thấy kết quả kiểm tra của
nhóm thực nghiệm cao hơn hắn nhóm đối
chứng với ttính > tbảng ở ngưỡng xác suất p <
0,05 Sự khác biệt giữa 2 nhóm thực
nghiệm và đối chứng là có ý nghĩa thống
kê Điều đó chứng tỏ phương pháp huấn
luyện vòng tròn và các bài tập mà đề tài
nghiên cứu lựa chọn đã làm nâng cao sức
bền tốc độ trong chạy cự ly 800m cho nữ
VĐV Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn
- Tuyên Quang
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
Thông qua cơ sở lý luận và thực tiễn,
đồng thời qua kết quả phỏng vấn các giáo
viên, huấn luyện viên điền kinh, đề tài đã
lựa chọn phương pháp tập luyện vòng tròn
và 10 bài tập để áp dụng vào huấn luyện
vòng tròn nhằm phát triển sức bền tốc độ
cho trong chạy cự ly 800m cho nữ VĐV
đội tuyển Điền kinh Trường THPT Xuân
Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang
Đề tài cũng lựa chọn được 2 test đánh
giá sức bền tốc độ trong chạy cự ly 800m
cho nữ học sinh đội tuyển Điền kinh
Trường THPT Xuân Huy - Yên Sơn -
Tuyên Quang Sau 7 tuần thực nghiệm với
21 giáo án huấn luyện kết quả kiểm tra nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng cho thấy, thành tích nhóm thực nghiệm cao hơn hẳn nhóm đối chứng với ttính > tbảng Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ở ngưỡng xác suất p < 0,05 Hay nói cách khác, phương pháp huấn luyện và các bài tập mà
đề tài nghiên cứu lựa chọn đã nâng cao sức bền tốc độ trong chạy cự ly 800m cho nữ VĐV đội tuyển Điền kinh Trường THPT
Xuân Huy - Yên Sơn - Tuyên Quang
2 Kiến nghị
Trong quá trình huấn luyện học sinh đội tuyển chạy cự ly 800m các giáo viên cần coi trọng và quan tâm nhiều hơn nữa tới phương pháp huấn luyện vòng tròn và những bài tập huấn luyện thể lực nhằm nâng cao thành tích cho học sinh
Kết quả nghiên cứu của đề tài các giáo viên có thể tham khảo và ứng dụng các bài tập trong huấn luyện và mở rộng nghiên cứu cho các tố chất khác, góp phần nâng cao hiệu quả tập luyện và thi đấu cho học sinh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trương Ngọc Để (2004), Kế hoạch huấn luyện dài hạn 6 năm cho VĐV trình độ cao, Nxb
TDTT, Hà Nội
2 Nguyễn Toán, Phạm Danh Tốn (2015), lý luận và phương pháp TDTT, Nxb TDTT Hà Nội
3 Phạm Ngọc Viễn, Phạm Xuân Thành (2012), Tâm lý TDTT, Nxb TDTT HÀ Nội
4 Nguyễn Văn Phúc (2012), các bài tập thể lực, Nxb TDTT Hà Nội
5 Nguyễn Đức Văn (2008), Phương pháp thống kê trong TDTT, Nxb TDTT, Hà Nội
THÔNG TIN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC