DỰNG KẾ HOẠCH TÌM VIỆC
Đánh giá bản thân
Trong cuốn sách "Nghệ thuật tuyển dụng nhân sự", tác giả nhấn mạnh rằng các nhà tuyển dụng cần dựa vào hai tiêu chí chính: năng lực và tính cách khi đánh giá ứng viên Do đó, ứng viên cần hiểu rõ về bản thân mình liên quan đến hai tiêu chí này Việc "khuếch trương" bản thân sẽ không mang lại lợi ích, vì nhà tuyển dụng có khả năng phát hiện sự thật, và nếu không, ứng viên có thể sẽ nhận được một công việc vượt quá khả năng của mình.
Hiểu chính mình là một phần quan trọng trong quản lý nghề nghiệp, yêu cầu bạn thực hiện như một công việc cụ thể Năng lực và tính cách của mỗi người là kết quả của quá trình sống và học tập Theo nhà tâm lý học Scott William, có năm yếu tố chính giúp chúng ta nhận diện bản thân.
Sơ đồ 1.1: 5 Yếu tố nhận diện bản thân
Tính cách: ảnh hưởng đến cách thức chúng ta làm việc và đưa ra các quyết định trong cuộc sống
Ví dụ: anh B là người có tính cách hướng ngoại, mạnh mẽ, quyết liệt Anh có xu hướng chọn những công việc nhiều thử thách, năng động, sáng tạo
Trong khi đó, chị N có tính cách hướng nội rõ ràng Chị thích và cảm thấy an toàn với những công việc mang tính ổn định, ít áp lực
Nhu cầu (Needs) Cảm xúc
Giá trị: là những quan niệm của con người hy vọng đạt được trong quá trình sống, làm việc trong một nhóm, một tập thể nào đó
Anh B coi công việc là cơ hội để phát triển bản thân và đồng thời có trách nhiệm nuôi dưỡng mẹ già cùng gia đình nhỏ của mình Anh xác định tiêu chí công việc cần phản ánh đúng năng lực và tính cách, cùng với thu nhập cao, môi trường làm việc chuyên nghiệp, và lợi ích cho nhân viên Ngược lại, chị N xem công việc chỉ là một phần trong cuộc sống, ưu tiên dành thời gian cho gia đình, vì theo chị, gia đình là quan trọng nhất Chị tìm kiếm công việc không yêu cầu đi công tác, với thu nhập ổn định và môi trường làm việc ít áp lực.
Thói quen: những hành vi mà chúng ta tin rằng sử dụng nó sẽ đạt được hiệu quả
Anh B là Giám đốc sáng tạo tại công ty quảng cáo Yess, nổi bật với tinh thần làm việc nhóm Khi nhận dự án mới, anh tổ chức các buổi trao đổi để lắng nghe ý kiến và phân công công việc Trước khi đưa ra quyết định, anh thường xuyên thảo luận với anh K., phó giám đốc, nhằm đảm bảo sự đồng thuận và hiệu quả trong công việc.
Chị N là một kiểm toán viên nổi tiếng trong công ty với tính cẩn thận và sự chu đáo trong công việc Chị luôn ghi chép và lưu giữ văn bản một cách rõ ràng, đồng thời tìm hiểu kỹ lưỡng về trách nhiệm và yêu cầu khi nhận công việc mới Sự tỉ mỉ trong việc rà soát hồ sơ của chị thể hiện sự nghiêm túc và cam kết với nghề nghiệp.
Nhu cầu là những mong đợi trong cuộc sống, ảnh hưởng đến động cơ làm việc của con người Theo tháp nhu cầu của Maslow, nhu cầu của con người đa dạng và thay đổi theo từng thời điểm.
Một sinh viên vừa tốt nghiệp thường mong muốn gia nhập một tổ chức để bắt đầu sự nghiệp và phát triển bản thân Trong khi đó, anh B với hơn 10 năm kinh nghiệm lại tìm kiếm sự công nhận cho năng lực của mình Hai người này có kế hoạch tìm việc khác nhau: sinh viên có thể chấp nhận nhiều yêu cầu để có được công việc chính thức và thu nhập, trong khi anh B ưu tiên môi trường làm việc chuyên nghiệp hơn, mức thu nhập cao hơn, và cơ hội truyền đạt kiến thức cho các đồng nghiệp trẻ.
Chị N ưu tiên giữ một công việc có thu nhập ổn định trong khi vẫn dành thời gian cho gia đình và con cái Mặc dù nhận được lời mời từ một số công ty kiểm toán, chị quyết định từ chối nếu công việc đó ảnh hưởng đến thời gian chăm sóc gia đình.
Cảm xúc: Theo mô hình lý thuyết về trí tuệ cảm xúc (Emotional Intelligence –
EI) của hai nhà tâm lý học Mỹ John Mayer và Peter Salovey, có 4 năng lực cảm xúc như sau:
(1) Khả năng nhận biết cảm xúc của chính bản thân
(2) Sử dụng cảm xúc để hỗ trợ tư duy, phù hợp với hoạt động (công việc, xây dựng mối quan hệ, …)
(3) Hiểu được cách vận hành của cảm xúc (nguyên nhân và sự biến đổi qua thời gian)
(4) Quản lý/ Kiểm soát cảm xúc
Trí thông minh cảm xúc được đánh giá từ mức độ 1 đến 4, phản ánh khả năng cảm nhận và xử lý cảm xúc của con người Những người có trí thông minh cảm xúc cao thường nhạy bén trong việc giải quyết công việc, từ đó ảnh hưởng tích cực đến suy nghĩ và hành động của họ.
Năng lực quản lý cảm xúc ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong tuyển dụng, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc khách hàng Các nhà quản trị cần nhân viên có khả năng nắm bắt cảm xúc của khách hàng để đưa ra giải pháp linh hoạt, giúp trấn an và giữ chân khách hàng hiệu quả.
Khi tìm hiểu về 05 yếu tố này của bản thân, chúng tôi có những đề nghị với bạn như sau:
Hãy sử dụng những kinh nghiệm trong quá khứ để làm nền tảng cho các câu trả lời của bạn Những trải nghiệm này có thể đến từ các mối quan hệ xung quanh bạn, bao gồm gia đình, bạn bè, hàng xóm, thầy cô giáo, cũng như các cộng sự và đối tác.
• Thành thật với chính bản thân
Trong mối quan hệ với chuyên ngành học tập, việc phát triển các kỹ năng mềm như kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định, cũng như kỹ năng giao tiếp là rất quan trọng Những kỹ năng này không chỉ hỗ trợ bạn trong việc học mà còn giúp bạn tạo dựng mối quan hệ tốt hơn trong môi trường làm việc sau này.
Khi bạn và người khác đồng thuận về các ưu điểm, bạn sẽ có một danh sách rõ ràng về tính cách và năng lực của mình.
Để tìm việc hiệu quả, bạn cần hiểu rõ về năng lực chuyên môn và bản thân mình Việc tự đánh giá sẽ giúp bạn xác định công việc phù hợp nhất Các nhà tuyển dụng luôn đánh giá cao ứng viên biết rõ về chính mình.
Giống như việc khám phá bản thân qua 05 lĩnh vực của Scott William, bạn có thể nhờ sự hỗ trợ từ người thân để đánh giá các đặc điểm của mình dựa trên bảng thông tin đã nêu.
Đánh giá thị trường lao động
Trên thị trường hiện nay, nhiều khóa học về “Kỹ năng xin việc” và “hồ sơ xin việc” thường sử dụng thuật ngữ không chính xác Bạn, với tư cách là ứng viên có khả năng, nên tìm kiếm công việc phù hợp với sở trường và sở thích của mình, thay vì xem việc xin việc như một hành động cầu xin từ nhà tuyển dụng Thay đổi tư duy từ “xin việc” sang “tìm việc” là bước đầu tiên giúp bạn hiểu đúng về quá trình này Khi chuyển sang vai trò người tìm việc, bạn sẽ tự nhìn nhận bản thân, xác định nhu cầu và đánh giá sự phù hợp với yêu cầu ứng tuyển, thay vì cố gắng thay đổi bản thân để đáp ứng mong đợi của nhà tuyển dụng.
Nhiều sinh viên hiện nay thiếu hiểu biết về thị trường lao động, dẫn đến việc họ thường mua bộ hồ sơ tìm việc có sẵn, làm giảm khả năng được gọi phỏng vấn Đặc biệt, sinh viên cao đẳng cần có hồ sơ nổi bật hơn Do đó, khóa học này được thiết kế để trang bị cho các bạn kỹ năng chuẩn bị hồ sơ dự tuyển và kỹ năng trả lời phỏng vấn hiệu quả.
Sau khi xác định công việc phù hợp, việc đầu tư vào đánh giá thị trường là rất cần thiết Nắm bắt thông tin về các công ty và cơ hội nghề nghiệp sẽ giúp bạn có cái nhìn rõ hơn Hãy tìm hiểu sâu rộng về những nghề nghiệp mà bạn quan tâm qua các phương pháp khác nhau.
Để luôn cập nhật thông tin về ngành nghề mình quan tâm, bạn nên đọc sách báo, theo dõi tin tức trên TV và internet, cũng như tham gia các hội thảo và triển lãm Hơn nữa, việc lắng nghe phân tích và dự báo từ các chuyên gia trong lĩnh vực sẽ giúp bạn nắm bắt xu hướng phát triển của ngành.
Đọc tài liệu công bố của công ty bạn quan tâm giúp bạn hiểu rõ mục tiêu ưu tiên, chính sách và kế hoạch hiện tại của họ.
- Truy cập vào các trang website của công ty để hiểu họ đang hướng vào vấn đề gì, nhu cầu tuyển dụng ở các mảng nào
- Khảo sát trang website của các hiệp hội thương mại và nghề nghiệp để giúp giải thích những lĩnh vực công việc mà bạn chưa quen
- Theo dõi các trang website việc làm trên internet để tìm kiếm cơ hội cho bạn
Tìm kiếm thông tin từ các mối quan hệ của bạn bằng cách lập danh sách tất cả những người quen biết, để nắm bắt những tin tức và cơ hội việc làm mà bạn đang mong muốn.
Để chuẩn bị tốt cho buổi phỏng vấn, bạn cần tìm hiểu về cơ cấu tổ chức và quy mô của công ty Việc nắm rõ thông tin này sẽ giúp bạn tự tin hơn khi thảo luận về môi trường làm việc Dưới đây là bảng đánh giá để bạn tham khảo.
Bảng 2.1: Tìm hiểu qui mô doanh nghiệp TÌM HIỂU QUY MÔ CỦA MỘT CÔNG TY
QUY MÔ ƯU ĐIỂM NHƯỢC ĐIỂM
NHỎ - Tự do ra quyết định
- Tham gia vào tất cả các khía cạnh của công việc
- Liên hệ với nhà tư vấn và cung cấp từ bên ngoài
- Quan hệ trực tiếp với khách hàng
- Những hành động và quyết định của bạn rất quan trọng, nên trách nhiệm cũng lớn hơn
- Không khí làm việc giống gia đình, cũng có áp lực kiểu gia đình
- Khả năng thăng tiến trong nấc thang nghề nghiệp bị hạn chế
TRUNG BÌNH - Công việc tập thể là quan trọng, quan hệ gần gũi với đồng nghiệp
- Có cơ hội để quan sát và học hỏi từ những ngành và chức năng khác
- Có cơ hội đóng góp và thể hiện ý tưởng
- Ổn định về tài chính
- Công ty quá lớn nên bạn khó có thể nổi bật, và cũng quá nhỏ nên khó có cơ hội thăng tiến
- Ít người bên ngoài công ty biết đến danh tiếng của nó
- Việc làm không bảo đảm so với các công ty lớn
LỚN - Có nhiều hướng phát triển nghề nghiệp
- Có nhiều cơ hội đầu tư vào sự phát triển của bản thân
- Mức lương và phúc lợi cao hơn
- Cơ hội lớn hơn trong thị trường việc làm khi bạn muốn thay đổi
- Tổ chức quá lớn nên bạn cảm thấy bị hạn chế trong một bộ phận
- Ít có dịp để một cá nhân có thể tác động đến hiệu quả của công ty
- Khó có thể đạt được sự công nhận hay cảm giác thành tựu
Nguồn: Phát triển nghề nghiệp, Cẩm nang quản lý hiệu quả, NXB Tổng hợp Tp.HCM (2005)
Thiết lập các mục tiêu
Thiết lập mục tiêu giúp bạn xác định những cột mốc quan trọng trong tương lai và phương pháp để đạt được chúng Hãy bắt đầu bằng cách xác định mục tiêu cao nhất của bạn, sau đó thiết lập các cột mốc nghề nghiệp và chỉ tiêu cần phấn đấu để hướng tới thành công.
- Hãy dành thời gian xem xét những cản trở trên con đường thực hiện mục tiêu này
Biến động thị trường lao động có thể ảnh hưởng đến ngành nghề của bạn, trong khi việc đạt được chứng chỉ tiếng Anh đáp ứng yêu cầu tuyển dụng thường tốn nhiều thời gian.
Để đạt được thành công, việc xác định mục tiêu rõ ràng và có thể đo lường là rất quan trọng Hãy diễn đạt mục tiêu của bạn một cách cụ thể, chẳng hạn như: "Trong 5 năm tới, tôi mong muốn trở thành trưởng phòng Marketing."
Để đạt được mục tiêu cao nhất, bạn cần đặt ra các chỉ tiêu phấn đấu cụ thể Mỗi "nấc thang" trong hành trình này yêu cầu bạn liệt kê các nhiệm vụ cần hoàn thành để đủ điều kiện bước lên bậc tiếp theo Chẳng hạn, nếu mục tiêu của bạn là trở thành người lãnh đạo trong lĩnh vực của mình, bạn cần nâng cao trình độ, xây dựng danh tiếng thông qua công việc và hội thảo, cũng như thực hiện nghiên cứu khoa học Từ những chỉ tiêu này, hãy xác định các giải pháp cụ thể để giải quyết vấn đề và tiến gần hơn đến mục tiêu của mình.
- Hãy luôn dành thời gian suy nghĩ về mục tiêu và chỉ tiêu phấn đấu của bạn, có khả thi không, bạn có nỗ lực hoàn thành không.
Quy trình xây dựng kế hoạch tìm việc
Sau khi phân tích thị trường lao động, việc tìm hiểu các công việc cụ thể là rất quan trọng để xác định vai trò phù hợp nhất với bản thân Trước khi chuyển sang giai đoạn hoàn thiện hồ sơ và tham gia phỏng vấn, cần tổng hợp các bước cần thực hiện trong giai đoạn đầu tiên, bao gồm việc đánh giá bản thân và đánh giá thị trường lao động.
Sơ đồ 2.1: Qui trình xây dựng kế hoạch tìm việc
Tìm việc là một quá trình cần thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng về chuyên môn và kỹ năng Đầu tiên, bạn nên so sánh yêu cầu công việc với khả năng của bản thân để xác định mục tiêu rõ ràng Điều này giúp bạn hiểu rõ hơn về doanh nghiệp và khả năng đáp ứng của mình Ngoài ra, xây dựng kế hoạch tìm việc cũng là giai đoạn quan trọng để đầu tư vào kiến thức và kỹ năng cần thiết, giúp bạn tự tin hơn khi đối mặt với thị trường lao động.
Tìm CV bạn quan tâm, tìm hiểu mô tả CV
Nghiên cứu kỹ lưỡng CV của bạn để đánh giá mức độ phù hợp với vị trí ứng tuyển Phác thảo những đóng góp mà bạn có thể mang lại và lập kế hoạch trình bày chúng một cách hiệu quả.
Phác thảo một hồ sơ xin việc ấn tượng
Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về CV, hãy chuẩn bị các câu hỏi để thảo luận trực tiếp với nhà tuyển dụng trong các buổi phỏng vấn và thử việc một cách chuyên nghiệp Những hướng dẫn chi tiết sẽ được trình bày trong phần tiếp theo của bài giảng này.
1.5 Nguồn thông tin tìm việc
Thị trường lao động là nơi giao thoa giữa người mua và người bán lao động, trong đó thất nghiệp được coi là hàng tồn kho khi bên bán không thể tiêu thụ sản phẩm của mình Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, năm 2015 có hơn 200.000 người có trình độ đại học trở lên thất nghiệp, chiếm 20% tổng số lao động thất nghiệp Nguyên nhân chính là do sự không tương thích giữa đào tạo nghề và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp Do đó, trước khi chọn nghề và phát triển sự nghiệp, sinh viên cần hiểu rõ yêu cầu của thị trường lao động hiện nay.
Tùy thuộc vào từng loại công việc, nhà tuyển dụng sẽ có những yêu cầu khác nhau cho ứng viên, nhưng nhìn chung, họ thường tìm kiếm những tiêu chí cơ bản sau đây.
• Các yêu cầu về kiến thức chuyên môn và kiến thức xã hội
• Các kỹ năng mềm trong môi trường làm việc
• Các kỹ năng cứng trong công việc đặc thù
• Thái độ và tinh thần làm việc phù hợp với văn hóa doanh nghiệp
Các nguồn thông tin tuyển dụng
• Các nguồn thông tin tuyển dụng công khai mà bạn có thể nghĩ tới là:
- Các thông tin tuyển dụng mỗi ngày trên báo chí
- Các trung tâm tư vấn – giới thiệu việc làm
- Các website giới thiệu việc làm có uy tín trên mạng internet
- Các website của các công ty, tổ chức,…
- Các ngày hội việc làm
Có nhiều nguồn thông tin hỗ trợ tìm kiếm việc làm, và thông tin này có thể xuất hiện ở mọi nơi Người tìm việc nên khai thác đa dạng nguồn thông tin để thu thập dữ liệu phong phú Tuy nhiên, cần cân nhắc việc dành thời gian cho những thông tin không hữu ích Do đó, bạn nên tập trung vào những nguồn thông tin phù hợp với hoàn cảnh và nhu cầu của bản thân, chỉ quan tâm đến những thông tin có giá trị nhất.
Mạng internet cung cấp nhiều thông tin hữu ích nếu bạn biết chọn lọc, bao gồm danh sách công việc hiện có, mức thu nhập trung bình, và thông tin tuyển dụng từ các công ty Đừng quên tham khảo các danh bạ và ấn phẩm mới, vì chúng cập nhật thông tin về các công ty mới thành lập và khu công nghiệp đang cần tuyển dụng Quan trọng là phải đảm bảo rằng thông tin bạn tìm kiếm là đáng tin cậy và có giá trị.
Nhiều công ty có mục "tuyển dụng" trên website, nơi bạn có thể tìm kiếm thông tin về vị trí việc làm Tuy nhiên, để xác nhận xem công ty còn tuyển dụng hay không, bạn nên gọi điện thoại trực tiếp Lưu ý rằng một số công ty có thể không muốn tiếp chuyện với ứng viên qua điện thoại Hành trình tìm việc rất đa dạng và mỗi công ty đều có cách tiếp cận khác nhau.
1.6 Các xu hướng và kỹ năng tìm việc hiện nay
Theo Báo cáo “Tương lai nghề nghiệp” của Diễn đàn Kinh tế thế giới, công bố vào tháng 9/2018 tại Hà Nội, 10 kỹ năng sẽ trở nên ngày càng quan trọng trong 5 năm tới đối với thị trường lao động.
1) Analytical thinking & innovation: tư duy phân tích và sáng tạo
2) Active learning & learning strategies: học chủ động và có chiến lược
3) Creativity, originality and initiative: sáng tạo, tự xây dựng ý tưởng phát kiến
4) Technology design and programming: thiết kế và lập trình công nghệ
5) Critical thinking & analysis: tư duy phản biện và phân tích
6) Complex problem solving: khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp
7) Leadership & social influence: Kỹ năng lãnh đạo và tầm ảnh hưởng xã hội
8) Emotional intelligence: trí tuệ cảm xúc
9) Reasoning, problem – solving and ideation: lập luận, giải quyết vấn đề và tạo ra ý tưởng mới dựa trên việc thấu hiểu vấn đề
10) System analysis and evaluation: phân tích và đánh giá hệ thống
Theo một nghiên cứu của báo Economist, 52% lãnh đạo không hài lòng với kỹ năng của người trẻ trên thị trường lao động, cho rằng điều này ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Do đó, cần bổ sung kiến thức và kỹ năng số, kỹ thuật, công nghệ vào giáo trình, cùng với các kỹ năng mềm Trong số đó, 4 kỹ năng quan trọng nhất được gọi là 4C’s.
1) Critical thinking – Tư duy phản biện
2) Creativity – Khả năng sáng tạo
3) Collaboration – Kỹ năng hợp tác
4) Communication - Kỹ năng giao tiếp
Trong báo cáo của Diễn đàn, các nhà khoa học đã dự báo về những ngành nghề có khả năng bị máy móc thay thế trong tương lai, kèm theo sơ đồ biểu thị chi tiết.
Sơ đồ 3.1: Đánh giá về khả năng thay thế bởi máy móc tự động đối với các công việc tại Hoa Kỳ
Tỷ lệ phần trăm cho thấy sự thay thế nhân lực bởi tự động hóa máy móc, dẫn đến nhu cầu lao động giảm Dự báo này, mặc dù dựa trên tình hình tại Hoa Kỳ, có khả năng lan tỏa toàn cầu trong thế giới phẳng, ảnh hưởng đến nhiều quốc gia, đặc biệt là trong các ngành nghề đã được mô tả chi tiết.
- Nhân viên vệ sinh (Janitor): 22%
- Trị liệu tâm lý (Psychiatrist): 7%
- Trợ lý hành chính (Executive admin assistant): 59%
- Nhân viên ghi nhận sổ sách kế toán (Book keeper): 86%
- Nhân viên kế toán (Accountant): 12%
Nhân viên bán hàng ngành bán lẻ chiếm 47%, cho thấy sự cần thiết phải xem xét các ngành nghề khác khi công nghệ ngày càng phát triển Các lĩnh vực như quản trị kinh doanh, kế toán – kiểm toán, nhà hàng – khách sạn, tài chính – ngân hàng cũng đang chịu ảnh hưởng Ngược lại, những ngành nghề yêu cầu tương tác trực tiếp giữa con người như Luật, Tâm lý học, Y khoa và các công việc lao động tay chân sẽ có nhu cầu nhân sự cao trong tương lai.
1.7 Kỹ năng phân tích thông tin tuyển dụng
Sinh viên nên hiểu rõ quy trình tuyển dụng của doanh nghiệp để chuẩn bị tốt cho từng giai đoạn trong quá trình tuyển dụng.
Sơ đồ 4.1: Qui trình tuyển dụng
Các xu hướng và kỹ năng tìm việc hiện nay
Theo Báo cáo “Tương lai nghề nghiệp” của Diễn đàn Kinh tế thế giới tháng 9/2018 tại Hà Nội, 10 kỹ năng quan trọng nhất trong 5 năm tới cho thị trường lao động bao gồm: tư duy phản biện, sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề phức tạp, quản lý con người, phối hợp với người khác, khả năng thích ứng, sử dụng công nghệ, phân tích dữ liệu, tư duy hệ thống và nhận thức xã hội.
1) Analytical thinking & innovation: tư duy phân tích và sáng tạo
2) Active learning & learning strategies: học chủ động và có chiến lược
3) Creativity, originality and initiative: sáng tạo, tự xây dựng ý tưởng phát kiến
4) Technology design and programming: thiết kế và lập trình công nghệ
5) Critical thinking & analysis: tư duy phản biện và phân tích
6) Complex problem solving: khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp
7) Leadership & social influence: Kỹ năng lãnh đạo và tầm ảnh hưởng xã hội
8) Emotional intelligence: trí tuệ cảm xúc
9) Reasoning, problem – solving and ideation: lập luận, giải quyết vấn đề và tạo ra ý tưởng mới dựa trên việc thấu hiểu vấn đề
10) System analysis and evaluation: phân tích và đánh giá hệ thống
Theo nghiên cứu của báo Economist, 52% lãnh đạo không hài lòng với kỹ năng của người trẻ trên thị trường lao động, cho rằng điều này gây ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp Do đó, cần bổ sung kiến thức và kỹ năng số, kỹ thuật và công nghệ vào giáo trình, bên cạnh các kỹ năng mềm Trong đó, 4 kỹ năng quan trọng nhất được gọi là 4C’s, giúp phát triển khả năng làm việc nhóm và giao tiếp hiệu quả.
1) Critical thinking – Tư duy phản biện
2) Creativity – Khả năng sáng tạo
3) Collaboration – Kỹ năng hợp tác
4) Communication - Kỹ năng giao tiếp
Trong báo cáo của Diễn đàn, các nhà khoa học đã dự báo về những ngành nghề có khả năng bị thay thế bởi máy móc trong tương lai, được minh họa qua sơ đồ dưới đây.
Sơ đồ 3.1: Đánh giá về khả năng thay thế bởi máy móc tự động đối với các công việc tại Hoa Kỳ
Tự động hóa máy móc đang thay thế lao động con người, dẫn đến việc giảm nhu cầu nhân lực Dự báo này, mặc dù được nghiên cứu trong bối cảnh xã hội Hoa Kỳ, nhưng có khả năng lan tỏa toàn cầu trong thế kỷ này, ảnh hưởng đến nhiều quốc gia và các ngành nghề cụ thể được nêu trong bảng.
- Nhân viên vệ sinh (Janitor): 22%
- Trị liệu tâm lý (Psychiatrist): 7%
- Trợ lý hành chính (Executive admin assistant): 59%
- Nhân viên ghi nhận sổ sách kế toán (Book keeper): 86%
- Nhân viên kế toán (Accountant): 12%
Nhân viên bán hàng ngành bán lẻ chiếm 47% trong thị trường lao động, cho thấy sự ảnh hưởng của công nghệ đối với các ngành nghề khác như quản trị kinh doanh, kế toán – kiểm toán, nhà hàng – khách sạn, và tài chính – ngân hàng Trong khi đó, những lĩnh vực yêu cầu sự tương tác trực tiếp giữa con người như Luật, Tâm lý học, Y khoa và các công việc lao động tay chân sẽ có nhu cầu nhân sự cao trong tương lai.
Kỹ năng phân tích thông tin tuyển dụng
Sinh viên cần hiểu rõ quy trình tuyển dụng của doanh nghiệp để chuẩn bị tốt cho từng giai đoạn trong quá trình ứng tuyển.
Sơ đồ 4.1: Qui trình tuyển dụng
Hiện nay, việc thông báo tuyển dụng trở nên dễ dàng hơn, với nhà tuyển dụng chỉ cần soạn thảo thông báo chi tiết về yêu cầu công việc và quyền lợi cho ứng viên, sau đó đăng tải trên các phương tiện truyền thông Những thông báo này giúp ứng viên xác định sự phù hợp của công việc và quyết định nộp hồ sơ Đối với sinh viên, việc tiếp cận cơ hội việc làm phù hợp đòi hỏi hiểu biết về các kiến thức cơ bản liên quan.
- Các nguồn thông tin tuyển dụng
- Kỹ năng tìm kiếm thông tin việc làm
Thu nhận và chọn lọc hồ sơ
Khi một vị trí công việc được công bố, nhà tuyển dụng sẽ nhận được nhiều hồ sơ ứng tuyển, nhưng không phải hồ sơ nào cũng đáp ứng yêu cầu Nhiều ứng viên gửi hồ sơ mà không xem xét sự phù hợp với vị trí, vì vậy nhà tuyển dụng cần phải lựa chọn kỹ lưỡng để tìm ra những ứng viên phù hợp nhất.
Thử việc và quyết định tuyển dụng
Và chọn lọc hồ sơ
Quy trình tuyển dụng bắt đầu bằng việc lọc hồ sơ, tương tự như phỏng vấn sơ tuyển, nhằm lựa chọn những hồ sơ phù hợp nhất cho vị trí công việc Quy trình này giúp nhà tuyển dụng tiết kiệm thời gian trong quá trình tuyển dụng.
Trong giai đoạn này sinh viên cần nộp một bộ hồ sơ tìm việc đúng:
- Các loại giấy tờ cần nộp khác
Sau khi lựa chọn hồ sơ ứng viên, nhà tuyển dụng sẽ tiến hành hẹn lịch phỏng vấn cho những ứng viên được chọn Vòng phỏng vấn này không chỉ giúp xác minh thông tin trong hồ sơ mà còn là cơ hội để loại bỏ những ứng viên không đáp ứng yêu cầu.
Vòng đánh giá năng lực thực tế của ứng viên bao gồm kiểm tra IQ, logic, trình độ ngoại ngữ và chuyên môn Qua đó, nhà tuyển dụng có thể loại bỏ những ứng viên không đủ tiêu chuẩn để tiến vào vòng tiếp theo.
Vòng phỏng vấn này nhằm đánh giá ứng viên về trình độ và khả năng làm việc, đồng thời nhà tuyển dụng cần chuẩn bị câu hỏi để khai thác thông tin về tính cách và phẩm chất cá nhân Đối với những ứng viên được chọn thử việc, nhà tuyển dụng cũng nên đề cập đến lương thưởng và chế độ của công ty để ứng viên có đủ thông tin trước khi quyết định làm việc.
Mặc dù đã được tuyển dụng, các ứng viên vẫn phải trải qua giai đoạn thử việc, nơi họ có cơ hội tiếp xúc thực tế với công việc Đây là thời gian để ứng viên thể hiện khả năng và trình độ của mình, từ đó giúp nhà tuyển dụng đưa ra quyết định cuối cùng về việc có tiếp tục giữ họ hay không.
Sau thời gian thử việc, nhà tuyển dụng sẽ đưa ra quyết định cuối cùng để chọn ứng viên phù hợp và loại bỏ những người không đáp ứng yêu cầu Khi quyết định tuyển dụng đã được đưa ra, bước cuối cùng trong quy trình là ký kết hợp đồng và giải thích các chế độ của công ty, đồng thời trả lời các câu hỏi của ứng viên để họ hiểu rõ hơn về công việc.
Quy trình tuyển dụng nhân sự tuy không phức tạp nhưng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh sai sót Điều này giúp đảm bảo rằng công ty có thể lựa chọn được những ứng viên xuất sắc và phù hợp nhất cho vị trí công việc.
Để tìm kiếm công việc phù hợp, trước tiên, bạn cần liệt kê những điểm mạnh của bản thân, bao gồm kỹ năng, kinh nghiệm và tính cách Sau đó, hãy so sánh những yếu tố này với yêu cầu của công việc mà bạn đang hướng tới, từ đó xác định sự phù hợp giữa năng lực và tính cách của mình với vị trí công việc mong muốn.
Câu 2: Để đạt được công việc mong đợi, Anh/Chị tự đánh giá bản thân cần phải bổ sung những kiến thức và kỹ năng gì? Tại sao?
BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 1 Bài tập 1: Anh/Chị hãy tự đánh giá chính bản thân mình? Danh sách này có làm
Anh/Chị nghĩ đến môi trường làm việc nào thích hợp hoặc không thích hợp cho tuýp người như Anh/Chị?
Hãy xác định những kỹ năng và phẩm chất mà bạn muốn bổ sung vào danh sách của mình để phù hợp hơn với công việc mà bạn đang hướng đến Ghi lại danh sách này và lập kế hoạch cho việc học tập hoặc rèn luyện để phát triển những năng lực đó.
Bài tập 2 yêu cầu bạn tự đánh giá bản thân dựa trên bảng liệt kê và sau đó so sánh với nhận xét của người khác, bao gồm gia đình, bạn bè và đồng nghiệp, dựa trên 05 yếu tố đã nêu.
05 lĩnh vực tìm hiểu bản thân
Tự đánh giá Người khác đánh giá (1)
Bài tập 3: Anh/chị hãy tự đánh giá bản thân dựa trên những tính cách và năng lực được liệt kê dưới đây Không cần chú trọng đến thứ tự hay mức độ phù hợp với công việc.
Có thể làm việc độc lập
Dễ cộng tác Linh hoạt Có động lực
Chính xác Tận tụy Thân thiện Lạc quan
Thích nghi nhanh Thạo việc Tự tin Có khả năng phán đoán Hoàn thành đúng hạn
Có đầu óc tổ chức Nhạy cảm Kiên nhẫn
Cảnh giác Hợp tác Quản lý giỏi Cảm giác tốt
Nghiêm túc Dễ tiếp cận Sáng tạo Lịch sự
Tinh nhạy Ăn nói lưu loát Quyết đoán Hài hước
Chủ động Vững chãi Cống hiến Đúng giờ
Học nhanh Đổi mới Năng động Bình tĩnh
Trung thành Tế nhị Chu đáo Đáng tin cậy
Có trách nhiệm Nhiệt tình Có năng lực Khéo léo trong giao tiếp Đa năng Thận trọng Có phương pháp Chủ động
Sinh động Kiên định Lạc quan Có ý chí
Có nhiều mối quan hệ
Cập nhật Sức khỏe tốt Không ngại khó
Bằng cách xác định các đặc điểm năng lực và tính cách của bản thân trong bảng trên, bạn có thể đặt ra những câu hỏi liên quan đến công việc để tìm kiếm vị trí phù hợp với mình.