Mục đích nghiên cứu của Khoá luận nhằm thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng cho lợn nái sinh sản tại trại. Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái sinh sản qua từng giai đoạn. Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. Mời các bạn cùng tham khảo!
ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Đối tượng
- Đàn lợn nái ngoại sinh sản.
Địa điểm và thời gian thực hiện
- Địa điểm: Trại lợn Bùi Mạnh Cường, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
- Thời gian tiến hành: từ ngày 20/11/2018 đến ngày 20/05/2019
Nội dung thực hiện
- Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Bùi Mạnh Cường, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
- Thực hiện công việc chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái và lợn con
- Phòng bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại
- Chẩn đoán và và điều trị cho lợn nái và lợn con tại trại
- Thực hiện các công tác khác tại trại.
Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
3.4.1 Các chỉ tiêu thực hiện
- Cơ cấu đàn lợn tại thời điểm thực tập
- Khối lượng chất lượng công việc nuôi dưỡng chăm sóc đàn lợn
- Khối lượng công việc vệ sinh sát trùng chuồng trại
- Kết quả tiêm vắc xin phòng bệnh
- Số lượng lợn nái được chẩn đoán và điều trị bệnh
- Số lượng lợn con được chẩn đoán và điều trị bệnh
- Số lượng lợn con được can thiệp thủ thuật
3.4.2.1 Phương pháp đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại Để đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại, tiến hành thu thập thông tin từ cán bộ kỹ thuật của trại, kết hợp với kết quả theo dõi tình hình thực tế tại trang trại
3.4.2.2 Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng cho đàn lợn nuôi tại cơ sở
* Quy trình chăm sóc nái đẻ (nái nuôi con)
Vệ sinh sát trùng chuồng đẻ sạch sẽ, khô ráo trước khi chuyển nái sang chuồng đẻ
Tắm cho lợn nái bằng xà phòng và chuyển nái qua chuồng đẻ khoảng 7
Trước khi lợn con ra đời, cần chuẩn bị đầy đủ dụng cụ như khăn lau, bột xoa, cồn iod, cân, bao tải nilon, dầu bôi trơn, pank, kim tiêm, kìm cắt đuôi, máy mài nanh, bấm tai, sổ ghi chép, thuốc oxytoxin, kháng sinh, lồng úm và bóng úm để đảm bảo quá trình sinh sản diễn ra thuận lợi và an toàn.
* Khẩu phần ăn cho nái đẻ và nuôi con
Lợn nái chửa trước ngày đẻ dự kiến 3 ngày cho ăn thức ăn hỗn hợp
Lợn nái sau khi đẻ sẽ giảm trọng lượng khoảng 0,5kg mỗi ngày Từ ngày thứ 2 sau khi đẻ, cần tăng dần lượng thức ăn cho lợn nái từ 0,5 đến 1kg mỗi ngày cho đến ngày thứ 6 Đối với những lợn nái quá gầy hoặc nuôi nhiều con, có thể tăng cường lượng thức ăn để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển của lợn con.
- Sau đẻ 7 ngày trộn giải độc gan 3 ngày liên tục (Sobitol)
- Sau đẻ 17 ngày trộn ADE đến lúc cai sữa
- Lợn mẹ đẻ xong tiêm 20 ml kháng sinh (Dufamox), 2 ml oxytoxin Ngày thứ 2 tiêm 4 ml oxytoxin, ngày 3 giống ngày 1
* Quy trình đỡ đẻ cho lợn nái:
- Biểu hiện bên ngoài: bồn chồn, đứng ngồi không yên, chân cào xuống nền chuồng, ỉa, đái vặt, trước đẻ 1 giờ bắt đầu tiết sữa
- Người đỡ: cắt móng tay, rửa tay sạch
- Một tay cầm chắc lợn con, một tay dùng khăn khô lau sạch dịch nhờn ở mồm, mũi và toàn thân cho lợn để lợn hô hấp thuận lợi
Cắt rốn là quy trình quan trọng, trong đó thắt dây rốn cách cuống rốn 3 cm và sử dụng kéo để cắt phần bên ngoài nút thắt khoảng 1,5 cm Để đảm bảo an toàn, cần sát trùng dây rốn và vùng cuống rốn bằng cồn iod.
- Cho lợn con vào lồng úm tº = 33 - 35°C
- Trước khi cho lợn con ra bú cần lau sạch vú lợn mẹ
- Phải trực liên tục cho đến khi lợn nái đẻ xong hoàn toàn, nhau ra hết, lợn nái trở về trạng thái yên tĩnh và cho con bú
Không can thiệp khi quá trình đẻ của lợn nái diễn ra bình thường, chỉ can thiệp khi lợn mẹ rặn đẻ lâu và khó khăn
* Kĩ thuật can thiệp lợn đẻ khó
- Một số biểu hiện lợn đẻ khó:
+ Khi lợn đã vỡ nước ối mà lợn mẹ lại không có biểu hiện rặn đẻ
Lợn rặn đẻ liên tục với bụng căng phồng và đuôi cong lên, cho thấy lợn con đã di chuyển đến cổ tử cung Tuy nhiên, lợn con không thể ra ngoài do kích thước quá lớn hoặc thai bị ngược.
+ Mắt của lợn mẹ trở nên rất đỏ do quá trình rặn đẻ liên tục
+ Lợn mẹ kiệt sức, thở nhanh, yếu ớt do quá trình rặn đẻ nên kiệt sức
- Cách can thiệp lợn đẻ khó:
+ Dùng nước sát trùng vệ sinh âm hộ và mông lợn Sát trùng tay, bôi gen bôi trơn
+ Đưa tay vào trong tử cung, nắm lấy lợn con, đưa lợn con ra ngoài
- Sử dụng thuốc cho lợn đẻ
+ Kháng sinh Dufamox, sau khi đẻ xong điều trị 3 ngày lên tục, liều 20 ml/ con
* Quy trình chăm sóc lợn con tại cơ sở
- 1 ngày: sau khi đẻ cho uống kháng sinh Baytril® 0,5% 1ml/ con, mài nanh, cắt đuôi, sát trùng lại rốn
- 2 ngày: sáng uống kháng sinh Baytril® 0,5% 1ml/ con
- 3 ngày: cho uống cầu trùng, tiêm sắt
- 5 ngày: thiến, khi thiến tiêm kháng sinh, sát trùng vị trí thiến
- 6 ngày: lắp máng tập ăn
- 7 ngày: làm vắc xin suyễn 1
Các thao tác mài nanh, bấm đuôi:
Để chuẩn bị cho việc chăm sóc lợn con, cần có máy mài nanh, kìm cắt đuôi, cồn sát trùng và thuốc kháng sinh Sau khi lợn con được sinh ra khoảng nửa ngày đến một ngày, cần tiến hành mài nanh, cắt đuôi và nhỏ vắc-xin cầu trùng cho chúng.
Để thực hiện thao tác mài nanh cho lợn con, trước tiên cần bắt lợn con và kẹp vào đùi, sau đó mở miệng và mài phẳng từng bên nanh Sau khi hoàn tất việc mài, hãy túm hai chân sau của lợn con và sử dụng kìm để bấm đuôi, chỉ bấm 2/3 đuôi phía ngoài Lưu ý rằng trước khi bấm, cần cắm kìm trong khoảng 15 phút để đạt hiệu quả tốt nhất.
300 ) Sau đó sát trùng vị trí bấm bằng cồn
Lợn con 3 ngày tuổi cần được tiêm chế phẩm Fe - Dextran với liều lượng 2 ml/con và nhỏ thuốc phòng cầu trùng Diacoxin 5% để đảm bảo sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật.
* Bấm tai, thiến: Khi lợn con được 5 ngày tuổi thì tiến hành bấm tai đối với lợn cái và thiến đối với lợn đực
- Bấm tai: lợn con được bấm tai theo quy định riêng của trại
Chuẩn bị dụng cụ thiến đầy đủ gồm: dao thiến, cồn sát trùng, pank kẹp, bông, xi - lanh tiêm và thuốc kháng sinh, ghế ngồi
Người thiến cần ngồi trên ghế cao, kẹp lợn con giữa hai đùi với đầu hướng xuống dưới Một tay nặn để làm nổi dịch hoàn, tay còn lại sử dụng dao để rạch hai vết ở giữa mỗi bên dịch hoàn Sau đó, nặn dịch hoàn ra ngoài, dùng pank kẹp để xoắn đứt dịch hoàn, và bôi cồn vào vị trí thiến Cuối cùng, tiêm 1ml/10 kg TT Dufamox để phòng ngừa viêm nhiễm.
* Tập ăn sớm lúc 4 - 6 ngày tuổi
Để tập cho lợn con ăn sớm, đầu tiên hãy cho một ít thức ăn vào máng ăn trong ô chuồng để lợn con làm quen Khi lợn con đã quen và bắt đầu ăn, từ từ tăng lượng thức ăn lên Trang trại sử dụng thức ăn hỗn hợp dạng viên 3800 của công ty De Heus, phù hợp cho lợn con từ 7 ngày tuổi đến 7 kg Đồng thời, hàng ngày cần điều trị cho những lợn con mắc hội chứng tiêu chảy và các bệnh khác khi phát hiện.
Cai sữa cho lợn con nên được thực hiện khi lợn đạt 21 ngày tuổi, với trọng lượng từ 5,5 kg đến 7 kg, đảm bảo sức khỏe tốt và không mắc bệnh.
3.4.2.3 Quy trình phòng bệnh tại cơ sở
Để phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh, cũng như nâng cao năng suất trong chăn nuôi, việc thực hiện vệ sinh hàng ngày là rất quan trọng Trong thời gian thực tập tại trại, tôi đã tham gia tích cực vào các hoạt động vệ sinh theo đúng quy định của trại.
- Trước khi vào chuồng làm việc tất cả đều phải mặc quần áo bảo hộ, đi ủng, đi qua hố sát trùng
- Đập lợn mẹ dậy ỉa, dọn phân tránh lợn mẹ nằm đè phân
- Rắc vôi, quét dọn lối đi
- Lau bầu vú cho nái nuôi con, lau mông, lau sàn bằng nước sát trùng
- Vệ sinh máng ăn sạch sẽ (máng tập ăn, uống lợn con)
- 1 ngày tiến hành xịt gầm, xả rãnh
Trong quá trình vệ sinh chuồng trại, cần tiến hành phun thuốc sát trùng định kỳ 2 ngày một lần, quét vôi và loại bỏ mạng nhện, đồng thời rắc vôi bột ở cửa ra vào Đối với chuồng đẻ, sau khi cai sữa, lợn mẹ và lợn con được chuyển đi, cần tháo dỡ các tấm đan và ngâm chúng trong bể sát trùng trong 1 ngày trước khi xịt sạch Ô chuồng và khung chuồng cũng cần được xịt sạch bằng dung dịch NaOH pha loãng khoảng 5% Gầm chuồng phải được tiêu độc bằng vôi, sau đó để khô và lắp lại các tấm đan, rồi mới cho lợn chờ đẻ vào.
Tất cả công nhân và khách tham quan đều phải thực hiện quy trình sát trùng, thay trang phục, đeo khẩu trang và ủng chuyên dụng trước khi vào khu chuồng Sau mỗi ca làm việc, họ cần thu dọn, sắp xếp dụng cụ và quét dọn lối đi giữa các chuồng.
Bảng 3.1 Lịch sát trùng chuồng trại
Ngoài khu vực chăn nuôi
Chuồng nái chửa Chuồng đẻ Chuồng cách ly
Xịt gầm + rắc vôi Phun sát trùng
Phun sát trùng toàn bộ khu vực
Phun sát trùng toàn bộ khu vực
Phun sát trùng + quét vôi đường đi
Quét hoặc rắc vôi đường đi
+ xịt gầm Rắc vôi Rắc vôi
5 Rắc vôi Phun sát trùng Rắc vôi
Xả vôi, Vệ sinh tổng
Xả vôi, Vệ sinh tổng
Xả vôi, Vệ sinh tổng
Phòng bệnh bằng vắc xin
Loại lợn Tuổi Phòng bệnh
Vắc xin - Thuốc Đường đưa thuốc
3 - 4 ngày Cầu trùng Diacoxin 5% Uống 2
7- 10 ngày Suyễn Hyogen Tiêm bắp 2
14-16 ngày Còi cọc Circo Tiêm bắp 2
24 tuần tuổi Khô thai PV Tiêm bắp 2
25 tuần tuổi Dịch tả SF Tiêm bắp 2
26 tuần tuổi Giả dại AD Tiêm bắp 2
27 tuần tuổi LMLM FMD Tiêm bắp 2
28 tuần tuổi Khô thai PV Tiêm bắp 2
29 tuần tuổi Khô Thai PV Tiêm bắp 2
30 tuần tuổi Suyễn Hyogen Tiêm bắp 2
10 tuần chửa Dịch tả SF Tiêm bắp 2
12 tuần chửa LMLM Aftopor Tiêm bắp 2
12 tuần chửa Giả dại Neocolipor Tiêm bắp 2 Sau đẻ 15 ngày Khô Thai Parvo Tiêm bắp 2
Sau khi lợn nái đẻ được 2 ngày, cần tăng dần lượng thức ăn từ 0,5 – 1 kg/con/ngày, chia thành hai bữa sáng và chiều Đối với những lợn nái nuôi con quá gầy hoặc nuôi nhiều con, có thể tăng lượng thức ăn lên 2 kg/con/ngày.
* Đối với đàn lợn con theo mẹ đến khi cai sữa:
Ngay sau khi đẻ ra lợn con được tiến hành cắt rốn
Lợn con 2 - 3 ngày tuổi được bấm số tai, bấm đuôi, tiêm chế phẩm bổ sung sắt, cho uống thuốc phòng phân trắng lợn con và tiêu chảy
Từ 3 - 4 ngày tuổi cho uống thuốc phòng cầu trùng
Từ 4 - 5 ngày tuổi tiến hành kỹ thuật ngoại khoa (thiến lợn đực)
Từ 5 - 7 ngày tuổi tập cho ăn bằng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh 9271
Từ 7 - 10 ngày tuổi tiêm vắc xin hyogen phòng suyễn lợn
Từ 14 -16 ngày tuổi tiêm vắc xin circo phòng bệnh còi cọc
Từ 21 - 26 ngày tuổi tiến hành cai sữa cho lợn
3.4.3 Chẩn đoán và điều trị bệnh tại cơ sở