1-KHÁI NIỆMNgân hàng Trung ương là cơ quan độc quyền phát hành tiền và thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về tiền tệ và hoạt động ngân hàng,nhằm ổn định giá trị tiền tệ, gĩp phần đ
Trang 1Chương 1 TỔNG QUAN NGÂN HÀNG
TRUNG ƯƠNG
GIẢNG VIÊN TS.LÊ THỊ TUYẾT HOA TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HCM
Trang 2NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
Trang 31-KHÁI NIỆM
Ngân hàng Trung ương là
cơ quan độc quyền phát hành tiền
và thực hiện chức năng quản lý Nhà nước
về tiền tệ và hoạt động ngân hàng,nhằm ổn
định giá trị tiền tệ, gĩp phần đảm bảo
an tồn hoạt động ngân hàng và hệ thống các tổ chừc tín dụng, thúc đẩy
phát triển kinh tế xã hội.
Ngân hàng Thái Lan, Ngân hàng Anh, Ngân hàng Pháp, Ngân hàng Nhật, Cơ quan tiền tệ Singapore, Cục dự trữ Liên bang Mỹ, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, Ngân hàng dự trữ NewZeland, Ngân hàng dự trữ Australia.
Trang 4Luật Ngân hàng Nhà nước Việt nam
Điều 1:
1 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (sau đây gọi là Ngân hàng
Nhà nước) là cơ quan của Chính phủ và là ngân hàng trung ương của nước Cộng hồ xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
2 Ngân hàng Nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà
nước về tiền tệ và hoạt động ngân hàng; là ngân hàng phát hành tiền, ngân hàng của các tổ chức tín dụng và ngân
hàng làm dịch vụ tiền tệ cho Chính phủ.
3 Hoạt động của Ngân hàng Nhà nước nhằm ổn định giá trị
đồng tiền, gĩp phần bảo đảm an tồn hoạt động ngân hàng
và hệ thống các tổ chức tín dụng, thúc đẩy phát triển kinh
tế - xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trang 52-VỊ TRÍ PHÁP LÝ CỦA NHTW
ĐỘC LẬP CP TRỰC THUỘC CP
Trang 62.1-Mô hình NHTW độc lập Chính Phủ
Chính phủ không can thiệp
vào hoạt động của NHTW, NHTW có quyền quyết định đến việc xây dựng và thực thi chính sách tiền tệ
Mức độ độc lập của NHTW
mỗi nước phụ thuộc vào sự chi phối của cơ chế lập
pháp và nhân sự của NHTW
Trang 72.1-Mô hình NHTW trực thuộc Chính Phủ
Chính phủ trực tiếp chi phối hoạt động của
NHTW về nhân sự, tài chính và đặc biệt về các quyết định liên quan đến cung ứng tiền, việc xây dựng và thực thi chính sách tiền tệ
Phổ biến ở các nước Châu Á:Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, Indonesia, Việt Nam
QUỐC HỘI
CHÍNH PHỦ
NHTW
Trang 8NGHIÊN CỨU
Phân tích ưu điểm và hạn chế của mô
hình ngân hàng trung ương độc lập với chính phủ
Phân tích ưu điểm và hạn chế của mô
hình ngân hàng trung ương trực thuộc chính phủ
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nên thực
hiện theo mô hình nào?
1 2
Trang 93-CHỨC NĂNG CỦA NHTW
3.1- PHÁT HÀNH TIỀN
3.2-NGÂN HÀNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG 3.3-NGÂN HÀNG CỦA NHÀ NƯỚC
3.4-QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TIỀN TỆ VÀ
HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG
Trang 103.1-CHỨC NĂNG PHÁT HÀNH TIỀN
NHTW là cơ quan duy nhất (quyền lực và
trách nhiệm) được phép phát hành tiền theo quy định của luật: mệnh giá tiền, loại tiền, mức phát hành, thời điểm phát hành, phương thức phát hành.
Tiền do NHTW phát hành bao gồm tiền giấy
và tiền kim loại là đồng tiền lưu thông hợp pháp và được thanh toán không hạn chế
trong cả nước
Trang 113.2-CHỨC NĂNG NH CỦA CÁC NH
NHTW cung ứng các dịch vụ cho khách hành
là các ngân hàng trung gian:
Mở tài khoản và quản lý các khoản tiền
gửi của các NHTG
Trung gian thanh toán giữa các ngân hàng
Cấp tín dụng cho các ngân hàng
Trang 12-Tiền gửi thanh toán: là tiền gửi các ngân hàng phải duy trì thường xuyên trên tài khoản tại NHTW để thực hiện các nghiệp vụ chi trả trong thanh toán với các ngân hàng khác hoặc đáp ứng nhu cầu giao dịch với NHTW
Trang 133.2- (tiếp)
Trung gian thanh toán giữa các ngân hàng
-Thông qua dịch vụ thanh toán của NHTW, góp phần tiết kiệm chi phí thanh toán cho các NH và cho toàn xã hội, thúc đẩy nhanh quá trình luân chuyển vốn trong hệ thống ngân hàng
-Thông qua dịch vụ thanh toán, NHTW có thể kiểm soát sự biến động vốn khả dụng của các NH và có biện pháp điều chỉnh kịp thời, phù hợp
-Có 2 cách thanh toán
+Thanh toán song phương +Thanh toán bù trừ
Trang 14-Thanh toán song phương: NHTW thực hiện thanh toán
theo từng lần phát sinh các khoản nợ giữa các NH
SEC
NHY NHX
***
Trang 15A NỢ B: 200 B NỢ A: 300 C NỢ A: 400 D NỢ A:600
Trang 173.3-CHỨC NĂNG NGÂN HÀNG CỦA NHÀ NƯỚC
NHTW cung ứng dịch vụ ngân hàng cho Nhà Nước:
Mở tài khoản và nhận tiền gửi của nhà nước
Thanh toán, thu hộ, chi hộ cho nhà nước
Cấp tín dụng cho nhà nước
Cung ứng các dịch vụ ngân hàng khác cho Nhà nước
-Đại lý cho Chính Phủ trong việc phát hành chứng khoán CP-Bảo quản dự trữ quốc gia: vàng, ngoại tệ, …
-Đại diện cho CP tại các tổ chức tài chính tiền tệ quốc tế
-Tham gia vào qúa trình hoạch định chính sách pháp triển kinh tế-xã hội
-Tư vấn cho CP vế lĩnh vực tiền tệ ngân hàng…
Trang 183.4- CHỨC NĂNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
Quản lý, thanh tra giám sát
hoạt động toàn bộ hệ thống ngân hàng
Xây dựng và thực thi chính
sách tiền tệ quốc gia
Trang 193.4- (tiếp)
Quản lý, thanh tra giám sát hoạt động toàn bộ
hệ thống ngân hàng
-Từ cuối thế kỷ 20 trở về đây, chức năng thanh tra giám sát các
NH đang có xu hướng tách khỏi NHTW Ví dụ như Anh, Australia, Nhật, Chinh phủ thành lập một thể chế siêu điều tiết, có khả
năng điều tiết và giám sát các loại hình địch chế tài chính Thể chế này độc lập với NHTW, trực thuộc Văn phòng CP (Nhật),
hoặc Bộ tài chính (Anh) Chức năng quản lý vĩ mô của NHTW chỉ còn xây dựng và điều hành chính sách tiền tệ
Trang 20+ Công cụ trực tiếp: Hạn mức tín dụng, lãi suất của các
NH, tỷ giá…
+Công cụ gián tiếp: Dự trữ bắt buộc, tái cấp vốn, nghiệp vụ thị trường mở
Trang 21NGHIÊN CỨU
Tại sao phải tập trung quyền lực phát hành tiền
vào một ngân hàng?
Sự cần thiết của chức năng thanh tra giám sát
của NHTW đối với sự ổn định của hệ thống NH
Tại sao, thông qua việc thực hiện chức năng
thanh tra giám sát của NHTW, giúp bảo vệ công chúng đầu tư
1 2 3
Trang 224-NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (năm 1997 và
sửa đổi bổ xung 2003)
Nghị định 96/2008/NĐ-CP ngày 26/08/2008 Quy
định chức năng , nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của NHNNVN
Quyết định 83/2009/QĐ-TTG ngày 27/05/2009 Quy
định chức năng , nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng
trực thuộc NHNNVN
Trang 23NGHIÊN CỨU
PHÂN BIỆT NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
VÀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI