NỘI DUNG Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG THANH NIÊN ĐỂ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC
MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Hồ Chí Minh coi đạo đức là vấn đề quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp cách mạng, kết hợp giữa các khái niệm đạo đức truyền thống và nội dung mới phù hợp với thời đại Những giá trị đạo đức mới đã hòa nhập với truyền thống, tạo nên sự gần gũi cho người Việt Nam và nâng tầm đạo đức truyền thống Đạo đức mới, hay còn gọi là đạo đức cách mạng, đã lật đổ các chuẩn mực đạo đức cũ của giai cấp thống trị và xóa bỏ những ràng buộc của đạo đức phong kiến Nó hoàn toàn trái ngược với đạo đức cá nhân chủ nghĩa, ích kỷ của giai cấp tư sản và không liên quan đến đạo đức tiểu tư sản Hồ Chí Minh nhấn mạnh sự khác biệt rõ rệt giữa đạo đức cũ và mới, với đạo đức mới hướng đến lợi ích chung của Đảng, dân tộc và nhân loại.
Hồ Chí Minh định nghĩa đạo đức cách mạng là phẩm chất của người cách mạng trong quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Đạo đức cách mạng bao gồm lòng trung thành với Tổ quốc, hiếu thảo với nhân dân, và sự hy sinh vì độc lập tự do Người cách mạng cần hoàn thành mọi nhiệm vụ, vượt qua khó khăn và đánh bại kẻ thù Đồng thời, cần có đức tính cần, kiệm, liêm, chính, và yêu thương, quý trọng con người, sống có tình nghĩa và tinh thần quốc tế Đạo đức cách mạng là nền tảng của nhân cách và là cốt lõi của người cách mạng.
Theo Hồ Chí Minh, để đánh giá chính xác đạo đức con người, cần xem xét hành động và cách đối nhân xử thế Đạo đức được đánh giá qua ba mối quan hệ cơ bản: với bản thân, với người khác và với công việc Hành vi và chuẩn mực đạo đức của con người được hình thành từ sự nghiêm khắc với chính mình, thái độ đối với gia đình, đồng chí, cấp trên và cấp dưới, cũng như sự tận tâm với công việc Những yếu tố này quyết định đạo đức của mỗi cá nhân.
Hồ Chí Minh đã đặt ra và xem xét vấn đề đạo đức một cách toàn diện trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của con người, từ công việc cá nhân đến công việc xã hội, từ lao động sản xuất ở hậu phương đến chiến đấu ngoài mặt trận Ông bàn đến đạo đức trong mọi phạm vi, bao gồm gia đình, xã hội, giai cấp, dân tộc, quốc gia và quốc tế Cách nhìn của Hồ Chí Minh về đạo đức mang tính khách quan và phù hợp với sự phong phú, đa dạng của đời sống xã hội và mỗi cá nhân.
Hồ Chí Minh đã đề ra những chuẩn mực đạo đức chung mang tính phổ cập cho mọi người, đồng thời xác định các chuẩn mực cụ thể cho từng tầng lớp như công nhân, nông dân, thanh niên, phụ nữ, thiếu niên, nhi đồng, bộ đội và công an Tuy nhiên, Người đặc biệt chú trọng đến đạo đức của người cách mạng, cán bộ, đảng viên và thanh niên.
Hồ Chí Minh coi đạo đức là nền tảng thiết yếu của người cách mạng, tương tự như gốc cây hay nguồn suối Ông nhấn mạnh rằng, để thực hiện nhiệm vụ cách mạng, con người cần có sức mạnh và đạo đức cách mạng Sự nghiệp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội rất lớn lao và đầy thử thách, không phải là con đường thẳng tắp Do đó, người cách mạng cần có quyết tâm cao, sẵn sàng hy sinh và kiên trì, với tinh thần "thắng không kiêu, bại không nản".
Người cách mạng cần có đạo đức cách mạng vững vàng để hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang, điều này đòi hỏi sự phấn đấu liên tục của từng cá nhân và nhiều thế hệ Việc chăm lo cho nền tảng đạo đức này là trách nhiệm thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, cũng như mỗi gia đình và cá nhân trong xã hội.
Đạo đức theo quan niệm của Hồ Chí Minh là nguyên tắc và thang giá trị được xã hội công nhận, có tác dụng điều chỉnh hành vi con người trong mối quan hệ với người khác và cộng đồng Dựa vào các chuẩn mực này, hành vi của mỗi cá nhân được đánh giá qua các khái niệm thiện ác, xác định những điều không nên làm và nghĩa vụ cần thực hiện.
1.1.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và đạo đức cách mạng thanh niên
1.1.3.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng
Hồ Chí Minh đã đặt ra và xem xét vấn đề đạo đức một cách toàn diện trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người, bao gồm cả việc tư và việc công, lao động sản xuất ở hậu phương, chiến đấu ngoài mặt trận, học tập, công tác và sinh hoạt hàng ngày Ông bàn về đạo đức từ gia đình đến xã hội, từ giai cấp đến dân tộc, và từ quốc gia đến quốc tế Cách nhìn khách quan và toàn diện của Hồ Chí Minh về đạo đức phù hợp với sự phong phú và đa dạng của đời sống xã hội cũng như của mỗi cá nhân Từ đó, ông đã khái quát thành tư tưởng đạo đức mang tên mình.
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh kết hợp giữa đạo đức Việt Nam và đạo đức cộng sản, mang đặc trưng của văn hóa đạo đức phương Đông và phương Tây Ở phương Tây, đạo đức thể hiện qua thói quen và hành vi của con người trong xã hội, trong khi ở phương Đông, theo Nho học, đạo là con đường sống của con người Đức phản ánh những giá trị nhân văn và nguyên tắc luân lý Như vậy, đạo đức là những yêu cầu và nguyên tắc mà cuộc sống đặt ra, mà con người cần tuân thủ.
Hồ Chí Minh không đưa ra định nghĩa cụ thể về đạo đức, nhưng thuật ngữ này được sử dụng với ba nghĩa: rộng, hẹp và rất hẹp Nghĩa rộng, đạo đức là hình thái ý thức xã hội giúp con người tự giác điều chỉnh hành vi theo lợi ích và hạnh phúc trong các quan hệ xã hội, bao gồm cả chính trị và tư tưởng Nghĩa hẹp, đạo đức là các quy tắc và chuẩn mực điều chỉnh hành vi con người trong mối quan hệ xã hội Nghĩa rất hẹp là hành vi đạo đức, thể hiện quan niệm cá nhân về nghĩa vụ với xã hội và người khác, cũng như lương tâm trong những tình huống cụ thể Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng đến đạo đức theo nghĩa hẹp, tập trung vào ba mối quan hệ cơ bản của con người: với bản thân, với người khác và với công việc, cùng với đạo đức cách mạng.
Hồ Chí Minh định nghĩa đạo đức cách mạng là phẩm chất của người cách mạng trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Theo ông, đạo đức cách mạng bao gồm trung thành với Tổ quốc, yêu thương nhân dân, và cống hiến cho độc lập, tự do của đất nước Nó đòi hỏi phải hoàn thành mọi nhiệm vụ, vượt qua mọi khó khăn và đánh bại mọi kẻ thù Đạo đức này cũng bao gồm các giá trị như cần, kiệm, liêm, chính, và tinh thần quốc tế trong sáng Hơn nữa, đạo đức cách mạng là nền tảng của nhân cách và là yếu tố thiết yếu của người cách mạng.
Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng đạo đức cách mạng và đạo đức đời thường hoàn toàn thống nhất, không thể tách rời Đạo đức đời thường không thể đứng ngoài đạo đức cách mạng, và ngược lại Việc bào chữa cho khuyết điểm cá nhân bằng lý do "đó là việc riêng" là không chấp nhận được Đạo đức chỉ tồn tại khi cái riêng phù hợp với cái chung của Đảng, cách mạng và nhân dân, trong khi cái riêng đi ngược lại cái chung chính là chủ nghĩa cá nhân và vi phạm đạo đức.
Hồ Chí Minh khẳng định rằng đạo đức mới là đạo đức cách mạng, khác biệt hoàn toàn với đạo đức cũ và thống nhất với chủ nghĩa Mác-Lênin Đạo đức mới kết hợp truyền thống tốt đẹp của dân tộc với bản chất giai cấp công nhân và tinh hoa đạo đức nhân loại Người nhấn mạnh rằng đạo đức cũ, mang tính thực dân phong kiến, là thứ đạo đức ích kỷ, kìm hãm con người, trong khi đạo đức mới thúc đẩy sự tiến bộ và giải phóng con người khỏi áp bức Đạo đức mới yêu cầu người đảng viên đặt lợi ích của Đảng lên hàng đầu, hòa mình với quần chúng, và luôn lắng nghe ý kiến của họ.
Theo Hồ Chí Minh, Đảng cần phải “là đạo đức, là văn minh” để hoàn thành sứ mệnh lãnh đạo trong cuộc đấu tranh giành độc lập và xây dựng chủ nghĩa xã hội Ông nhấn mạnh rằng Đảng Cộng sản phải đại diện cho trí tuệ, danh dự và lương tâm của dân tộc và thời đại Do đó, đội ngũ cán bộ và đảng viên cần sở hữu những phẩm chất cần thiết để đóng góp tích cực vào sự nghiệp độc lập dân tộc và xây dựng xã hội chủ nghĩa.
THỰC TRẠNG VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC THANH NIÊN ĐỂ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THPT TỈNH AN
THỰC TRẠNG VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC THANH NIÊN ĐỂ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO
HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH AN GIANG
2.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ, XÃ HỘI TỈNH AN GIANG
An Giang là một tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, giáp với tỉnh Đồng Tháp ở phía Đông và Đông Bắc, Campuchia ở phía Tây Bắc với đường biên giới dài gần 104km, tỉnh Kiên Giang ở phía Nam và Tây Nam, cùng tỉnh Cần Thơ ở phía Đông Nam Tỉnh có diện tích tự nhiên 3.531 km² và bao gồm 11 đơn vị hành chính trực thuộc, trong đó có thành phố Long Xuyên, thành phố Châu Đốc, thị xã Tân Châu và 8 huyện.
An Giang, nằm ở vị trí Tây-Nam của Việt Nam, là vùng đất mới được khai phá muộn, xa các trung tâm kinh tế và văn hóa Dân cư chủ yếu là người lao động với trình độ dân trí thấp Khu vực này có hệ thống kênh rạch dày đặc và thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề của lũ lụt, đặc biệt trong những năm gần đây Giao thông tại An Giang đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông quốc gia và quốc tế, với cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên và Vĩnh Xương, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển và hội nhập kinh tế, đặc biệt với các tỉnh trong và ngoài nước, nhất là khu vực Đông Nam Á.
An Giang có khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4.
Sau 4 năm, nhiệt độ trung bình hàng năm đạt khoảng 27°C với lượng mưa khoảng 1.130mm Độ ẩm trung bình dao động từ 80% đến 85% và có sự thay đổi theo mùa Điều kiện khí hậu này rất thuận lợi cho sự phát triển nông nghiệp.
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG
NHỮNG PHƯƠNG HƯỚNG CƠ BẢN
3.1.1 Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc Đối với mỗi người Việt Nam, lòng yêu nước là một giá trị thiêng liêng, cao quý song cũng rất tự nhiên, gần gũi Đó là tình yêu, sự gắn bó với quê hương, làng xóm, tận trung với nước, hướng tới lợi ích của quốc gia dân tộc; là khát vọng mang lại cuộc sống thanh bình, ấm no cho nhân dân Yêu nước còn là phẩm chất hàng đầu trong quan hệ của mỗi công dân Việt Nam đối với
Lòng yêu nước là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam, thể hiện rõ nét trong cuộc chiến bảo vệ tổ quốc Truyền thống này đã giúp dân tộc vượt qua nhiều kẻ thù nguy hiểm, lập nên những chiến công lừng lẫy, khiến nhân loại tiến bộ trên thế giới phải ngưỡng mộ.
Trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, yêu nước không chỉ là tình cảm mà còn phải thể hiện qua hành động cụ thể trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước Học sinh yêu nước gắn liền với tình yêu gia đình, làng xóm và quê hương, sẵn sàng cống hiến tài năng và sức lực cho Tổ quốc và nhân dân Yêu nước còn thể hiện qua sự hăng hái thi đua trong học tập, góp phần vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Giáo dục lòng yêu nước và tự hào dân tộc là quá trình khơi dậy nhiệt huyết trong học sinh, giúp các em nhận thức rõ trách nhiệm và nghĩa vụ đối với Tổ quốc, từ đó nỗ lực học tập và rèn luyện đạo đức để xây dựng quê hương, đất nước.
3.1.2 Giáo dục cho học sinh lý tưởng xã hội chủ nghĩa và niềm tin vững chắc vào sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo Để khắc phục tình trạng suy thoái đạo đức trong một bộ phận thanh niên học sinh hiện nay thì việc giáo dục lý tưởng, bồi dưỡng niềm tin, xây dựng ước mơ, hoài bảo cho thế hệ trẻ nói chung và cho học sinh các trường trung học phổ thông nói riêng là công tác vừa cấp bách vừa lâu dài Lý tưởng là mục tiêu cao cả của cuộc sống được phản ánh vào mỗi con người bằng những hình ảnh mẫu mực, tốt đẹp nhất, có tác dụng chỉ đạo điều khiển hành vi của mỗi người để vươn tới thực hiện mục tiêu của mình Cuộc sống của mỗi người chỉ thực sự có ý nghĩa khi biết tự đặt ra những mục tiêu, hoài bão để theo đuổi thực hiện Lý tưởng còn tiếp sức mạnh cho con người có nghị lực vươn lên trong cuộc sống Mặt khác lý tưởng còn là cơ sở để hình thành, phát triển những phẩm chất đạo đức, các giá trị nhân cách nhƣ lòng nhân ái, tính kiên trì và tinh thần vượt khó trong học tập để vươn lên
Mỗi thanh niên học sinh sống và học tập trong một xã hội phát triển toàn diện cần tin tưởng vào đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Trong công cuộc xây dựng đất nước, giáo dục được xem là quốc sách hàng đầu, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành những lao động có trình độ tay nghề cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.
Đại hội XI của Đảng xác định phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu, nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Việc nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, đặc biệt là giáo dục đạo đức và kỹ năng thực hành cho thế hệ trẻ là rất quan trọng Để xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh, cần kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội Đất nước phát triển cần nhân tài, do đó, giáo dục đạo đức và tư tưởng Hồ Chí Minh cho học sinh phổ thông là thiết yếu, giúp các em nhận thức rõ về lý tưởng và trách nhiệm của mình đối với tương lai đất nước Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, việc trang bị cho thanh niên khả năng phân biệt đúng - sai và đấu tranh chống lại các tiêu cực xã hội là rất cần thiết.
3.1.3 Giáo dục lòng nhân ái, biết quý trọng lao động
Nhân ái, bao dung và trọng nhân nghĩa là những giá trị văn hóa quan trọng của dân tộc Việt Nam mà thanh niên, học sinh cần học hỏi và rèn luyện Sống nhân ái có nghĩa là đề cao tình người, không chỉ tập trung vào của cải vật chất và tiền bạc Mặc dù tiền bạc cần thiết, nhưng nó không phải là mục đích sống; mà chỉ là phương tiện để nâng cao chất lượng cuộc sống Nếu không nhận thức đúng về tiền, con người có thể trở thành nô lệ của nó và đánh mất giá trị tình người Học sinh cần biết yêu thương, quý trọng con người, quan tâm và giúp đỡ người khác, đồng thời phê phán thái độ thờ ơ trước nỗi khổ đau của người khác Việc giáo dục và rèn luyện lối sống nhân ái, trọng tình nghĩa là cách hiệu quả nhất để học sinh tránh xa lối sống ích kỷ và thực dụng.
Giáo dục học sinh yêu lao động và quý trọng giá trị của sản phẩm lao động là rất quan trọng, vì lao động không chỉ đóng góp cho xã hội mà còn thể hiện tài năng con người Mỗi học sinh, với vai trò là chủ tương lai của xã hội, cần có trách nhiệm học tập và lao động tốt Học tập là quá trình trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc tương lai, do đó, học tập tốt hôm nay là nền tảng cho lao động hiệu quả ngày mai Học tập cũng được coi là một hình thức lao động, và yêu lao động chính là biểu hiện của tinh thần hiếu học Hiếu học là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam mà học sinh cần kế thừa và phát huy, thể hiện qua sự khiêm tốn, nhận thức được sự thiếu hụt kiến thức và chăm chỉ học hỏi từ mọi nguồn lực để nâng cao trình độ.
3.1.4 Giáo dục tính trung thực, khiêm tốn, dũng cảm lời nói đi đôi với việc làm
Trung thực là phẩm chất đạo đức quan trọng trong truyền thống của dân tộc, được Chủ tịch Hồ Chí Minh khuyến khích thanh niên học sinh thực hiện Tính trung thực thể hiện qua sự thật thà, ngay thẳng và không lừa dối bản thân cũng như người khác Điều này bao gồm việc đánh giá khách quan mọi sự vật, hiện tượng và bảo vệ lẽ phải, đồng thời lên án cái ác, cái xấu Tuy nhiên, quan niệm “trung thực, thật thà thường thua thiệt” đang lan rộng trong giới trẻ, điều này cần được ngăn chặn và sửa chữa thông qua giáo dục lòng trung thực tại gia đình, nhà trường và xã hội Học sinh cần rèn luyện thói quen trung thực, bắt đầu từ việc tự nhận khuyết điểm và nghiêm túc sửa chữa Những hành vi như lừa thầy, dối bạn hay gian lận trong thi cử là những điều trái ngược với lòng trung thực mà học sinh cần phải tránh.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, tính trung thực của con người đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi những vi phạm đạo đức trong xã hội và môi trường giáo dục Điều này có thể tác động lớn đến quá trình rèn luyện của học sinh Vì vậy, mỗi học sinh cần phải rèn luyện tính trung thực để trở thành những công dân tốt, góp phần xây dựng một xã hội văn minh và phát triển.
Khiêm tốn là phẩm chất đạo đức quan trọng trong quá trình rèn luyện của học sinh, thể hiện qua việc không khoe khoang hay tự mãn Học sinh cần nhận thức rằng việc học là một hành trình suốt đời, và đức tính khiêm tốn sẽ là động lực giúp các em phấn đấu trong học tập và rèn luyện Rèn luyện sự khiêm tốn còn giúp học sinh vượt qua mặc cảm, rụt rè, từ đó nâng cao giá trị bản thân mà không cần phải hạ thấp người khác.
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh tầm quan trọng của đức tính Dũng cảm trong thanh niên học sinh, thể hiện qua việc dám nghĩ, dám làm và chịu trách nhiệm về sai lầm của mình Việc rèn luyện tinh thần dũng cảm giúp học sinh tránh xa tệ nạn xã hội và lối sống ích kỷ Đồng thời, học sinh cần phát huy tinh thần vượt khó trong học tập, dám đối mặt với thử thách và quyết tâm đạt được mục tiêu Để tinh thần dũng cảm trở thành một phần thiết yếu trong cuộc sống học đường, cần có phương pháp giúp học sinh hiểu và thực hành đúng đắn theo yêu cầu của xã hội.
3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH
AN GIANG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
3.2.1 Nhóm giải pháp về nâng cao nhận thức
Đạo đức đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người, là nền tảng của sự phát triển cá nhân Mục tiêu giáo dục đạo đức trong nhà trường là giúp học sinh hoàn thiện nhân cách của mình Việc giáo dục đạo đức cần được thực hiện liên tục từ khi còn nhỏ cho đến khi trưởng thành.
Theo Hồ Chí Minh, đạo đức là nền tảng của con người, giúp vượt qua khó khăn trong cuộc sống Đức và tài có mối quan hệ chặt chẽ; có đức mà thiếu tài sẽ khiến công việc trở nên khó khăn, trong khi tài mà không có đức có thể gây hại cho xã hội Do đó, tài năng cần được xây dựng trên nền tảng đạo đức, và khi tài năng tăng cao, việc rèn luyện đạo đức càng trở nên quan trọng Phẩm chất đạo đức của mỗi người được thể hiện qua hành vi trong cuộc sống, vì vậy cần phải giáo dục và rèn luyện đạo đức để hoàn thiện nhân cách.
Sự xuống cấp về đạo đức của học sinh trung học phổ thông ở An Giang hiện nay một phần do các lực lượng giáo dục và bản thân học sinh chưa nhận thức đầy đủ vai trò của đạo đức Việc quá chú trọng vào “dạy chữ” và “luyện tài” đã dẫn đến việc xem nhẹ “dạy người” và “rèn đức” Để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức, cần thay đổi nhận thức của Ban giám hiệu, giáo viên, phụ huynh và học sinh Tuyên truyền sâu rộng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong trường học và cộng đồng là cần thiết, cùng với việc phát động phong trào học tập theo gương Bác Qua đó, học sinh sẽ nhận thức đúng giá trị đạo đức mới và sự cần thiết của việc phấn đấu trong học tập và rèn luyện.
KẾT LUẬN
Trường trung học phổ thông đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực trẻ cho đất nước, với thế hệ trẻ là nhân tố quyết định tương lai dân tộc Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức thanh niên để giáo dục học sinh trung học phổ thông tại An Giang hiện nay là vô cùng cần thiết Những tư tưởng của Người vẫn giữ nguyên giá trị thực tiễn, trở thành tài sản quý giá mà toàn Đảng, toàn dân và thế hệ trẻ cần học tập và noi theo.
Trong bối cảnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, yếu tố con người ngày càng được chú trọng, làm nổi bật tiềm năng trí tuệ và sức mạnh tinh thần, đạo đức của con người Việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh là nhu cầu cấp thiết trong trường học Đặc biệt, vấn đề đạo đức của thế hệ trẻ không chỉ là thách thức của một quốc gia mà còn là vấn đề toàn cầu, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sự sống còn của nhân loại trong tương lai.
Mục tiêu giáo dục của chúng ta là phát triển con người toàn diện, trong đó “đức dục” và “trí dục” là hai yếu tố nền tảng giúp hình thành thế giới quan, nhân sinh quan, quan điểm và thói quen đạo đức cho các em, phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội.
Qua thực tiễn giảng dạy môn giáo dục công dân trường phổ thông xin đề xuất những vấn đề sau:
Tăng cường giáo dục đạo đức và lối sống lành mạnh cho thanh thiếu niên là điều cần thiết, nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật Cần chú trọng vào việc giáo dục các phẩm chất đạo đức truyền thống của dân tộc trong bối cảnh hiện đại, đồng thời trang bị kỹ năng sống cho học sinh để họ có khả năng thích ứng tốt hơn trong môi trường xã hội phức tạp.
Thứ hai, cần đưa những mẩu chuyện, những gương đạo đức của Bác
Hồ Chí Minh đã đưa ra chương trình giáo dục đạo đức cho học sinh phổ thông, nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức cách mạng Điều này đặc biệt quan trọng trong thời kỳ Đảng phát động các phong trào giáo dục và nâng cao nhận thức cho thế hệ trẻ.
"Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" không chỉ là nền tảng mà còn là động lực quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức và công dân tại các trường phổ thông.
Cần chú trọng và nâng cao công tác giáo dục học sinh cá biệt, coi đây là hoạt động quan trọng trong việc giáo dục đạo đức tại trường học.
Vào thứ tư, cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy môn giáo dục công dân, nhằm đảm bảo sự cân đối và hài hòa trong chương trình giáo dục toàn diện Nội dung và chương trình nên được biên soạn phù hợp với nhận thức và độ tuổi của học sinh, tránh áp đặt theo quan điểm của người lớn.
Giáo dục đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng trong sự nghiệp
"Trồng người" là việc vun trồng nhân cách cho thế hệ trẻ, khẳng định rằng "không có trẻ em hư mà chỉ có phương pháp giáo dục chưa đúng" Nếu các giải pháp giáo dục được thực hiện hiệu quả, đạo đức học sinh sẽ có sự chuyển biến tích cực, mặc dù chưa đạt hoàn hảo như mong đợi Điều này là kết quả từ tâm huyết và lương tâm của các nhà giáo, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Phạm Ngọc Anh, Bùi Đình Phong (2004) (đồng chủ biên), Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh (dưới dạng hỏi đáp), Nxb Lý luận chính trị, Hà
2 Hoàng Chí Bảo (1997), “Văn hóa và sự phát triển nhân cách của thanh niên”, Tạp chí Nghiên cứu lý luận, (1), tr.3-5
3 Hoàng Chí Bảo (2000), Giáo dục đạo đức, nhân cách cho sinh viên đại học ở nước ta hiện nay- quan niệm, vấn đề và giải pháp”, Tạp chí Lý luận sinh hoạt chính trị
4 Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Phúc (đồng chủ biên) (2003), Mấy vấn đề đạo đức trong nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội
5 Lê Duẩn, Trường Chinh, Tố Hữu (1978) Thấu suốt đường lối của Đảng, đưa sự nghiệp giáo dục tiến lên mạnh mẽ vững chắc, Nxb Sự thật, Hà
6 Thành Duy (2002), Tư tưởng Hồ Chí Minh với sự nghiệp xây dựng con người mới Việt Nam phát triển toàn diện, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà
7 Đoàn Nam Đàn (2002), Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội
8 Phạm Văn Đồng (1999), “Về vấn đề giáo dục - đào tạo”, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Hội nghị lần 2 Ban chấp hành TW Đảng Khóa VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
10 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
11 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
12 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
13 Trần Minh Đoàn (2002), Giáo dục đạo đức cho thanh niên học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh ở nước ta hiện nay, Luận án Tiến sĩ triết học,
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
14 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Tài liệu Hội nghị tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên tỉnh An Giang năm
2014, Tài liệu lưu hành nội bộ
15 Võ Nguyên Giáp (2003), Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
16 Trần Văn Giàu (1993), Giá trị tinh thần truyền thống dân tộc Việt Nam,
Nxb Thành phố Hồ Chí Minh
17 Hồ Thị Hoa (2000), Vấn đề nâng cao vai trò nhân tố chủ quan trong giáo dục đạo đức cho học sinh THPT ở nước ta hiện nay, Luận văn thạc sĩ khoa học Triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
18 Phạm Minh Hạc, Lê Đức Phúc (chủ biên) (2004), Một số vấn đề nghiên cứu nhân cách, Nxb, Chính trị Quốc gia, Hà Nội
19 Lê Thị Hương (2006), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển xã hội”, Tạp chí Triết học, (9) tr.184
20 Bùi Thị Thu Hà (2007), Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục cho học sinh phổ thông, Nxb Lao động, Hà Nội
21 Trần Hậu Kiêm - Đoàn Đức Hiếu (2004) Hệ thống phạm trù đạo đức và giáo dục đạo đức cho thanh niên, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội
22 Đặng Xuân Kỳ (2005), Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển văn hóa và con người, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
23 V.I.Lênin (1997), Toàn tập, tập 41, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva
24 V.I.Lênin (2004), Bàn về thanh niên, Nxb Thanh niên, Hà Nội
25 Trương Giang Long (2003), “ Định hướng giá trị trong giáo dục thanh niên hiện nay”, Tạp chí Cộng sản, (9), tr.17-20
26 Đỗ Mười (1996), “Phát triển giáo dục đào tạo, phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Tạp chí Nghiên cứu giáo dục, (2) tr.8
27 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
28 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
29 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
30 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
31 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
32 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 6, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
33 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
34 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 8, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
35 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
36 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
37 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 11, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
38 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 12, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
39 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 13, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
40 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 14, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
41 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 15, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
42 Trần Thanh Nam (2007), Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục thanh niên hiện nay, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội
43 Trần Quy Nhơn (2005), Tư tưởng Hồ Chí Minh về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau, Nxb Giáo dục, Hà Nội
44 Nguyễn Duy Quý (2006), Đạo đức xã hội ở nước ta hiện nay- vấn đề và giải pháp, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
